Narasimha-Purana 24

अतः परं प्रवक्ष्यामि वंशानुचरितं शुभम् । शृण्वताम् अपि पापघ्नं सूर्यसोमनृपात्मकम्

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi vaṃśānucaritaṃ śubham / śṛṇvatām api pāpaghnaṃ sūryasomanṛpātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यवंशोद्भवो यो वै मनुपुत्रः पुरोदितः । इक्ष्वाकुर् नाम भूपालश् चरितं तस्य मे शृणु

sūryavaṃśodbhavo yo vai manuputraḥ puroditaḥ / ikṣvākur nāma bhūpālaś caritaṃ tasya me śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीद् भूमौ महाभाग पुरी दिव्या सुशोभना । सरयूतीरम् आसाद्य अयोध्या नाम नामतः

āsīd bhūmau mahābhāga purī divyā suśobhanā / sarayūtīram āsādya ayodhyā nāma nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरावत्यतिशया त्रिंशद्योजनजालिनी । हस्त्यश्वरथपत्त्योघैर् द्रुमैः कल्पद्रुमप्रभैः

amarāvatyatiśayā triṃśadyojanajālinī / hastyaśvarathapattyoghair drumaiḥ kalpadrumaprabhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राकाराट्टप्रतोलीभिस् तोरणैः काञ्चनप्रभैः । विराजमाना सर्वत्र सुविभक्तचतुष्पथा

prākārāṭṭapratolībhis toraṇaiḥ kāñcanaprabhaiḥ / virājamānā sarvatra suvibhaktacatuṣpathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकभूमिप्रासादा बहुभाण्डसुविक्रया । पद्मोत्पलशुभैस् तोयैर् वापीभिर् उपशोभिता

anekabhūmiprāsādā bahubhāṇḍasuvikrayā / padmotpalaśubhais toyair vāpībhir upaśobhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतायतनैर् दिव्यैर् वेदघोषैश् च शोभिता । वीणावेणुमृदङ्गैश् च शब्दैर् उत्कृष्टकैर् युता

devatāyatanair divyair vedaghoṣaiś ca śobhitā / vīṇāveṇumṛdaṅgaiś ca śabdair utkṛṣṭakair yutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालैस् तालैर् नालिकेरैः पनसामलजम्बुकैः । तथैवाम्रकपित्थाद्यैर् अशोकैर् उपशोभिता

śālais tālair nālikeraiḥ panasāmalajambukaiḥ / tathaivāmrakapitthādyair aśokair upaśobhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरामैर् विविधैर् युक्ता सर्वत्र फलपादपैः । मल्लिकामालतीजाति- पाटलानागचम्पकः

ārāmair vividhair yuktā sarvatra phalapādapaiḥ / mallikāmālatījāti- pāṭalānāgacampakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करवीरैः कर्णिकारैः केतकीभिर् अलंकृता । कदलीलवलीजाति- मातुलुङ्गमहाफलैः । क्वचिच् चन्दनगन्धाद्यैर् नारङ्गैश् च सुशोभिता

karavīraiḥ karṇikāraiḥ ketakībhir alaṃkṛtā / kadalīlavalījāti- mātuluṅgamahāphalaiḥ / kvacic candanagandhādyair nāraṅgaiś ca suśobhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्योत्सवप्रमुदिता गीतवाद्यविचक्षणैः । नरनारीभिर् आढ्याभी रूपद्रविणप्रेक्षणैः

nityotsavapramuditā gītavādyavicakṣaṇaiḥ / naranārībhir āḍhyābhī rūpadraviṇaprekṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाजनपदाकीर्णा पताकाध्वजशोभिता । देवतुल्यप्रभायुक्तैर् नृपपुत्रैश् च संयुता

nānājanapadākīrṇā patākādhvajaśobhitā / devatulyaprabhāyuktair nṛpaputraiś ca saṃyutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरूपाभिर् वरस्त्रीभिर् देवस्त्रीभिर् इवावृता । विप्रैः सत्कविभिर् युक्ता बृहस्पतिसमप्रभैः

sarūpābhir varastrībhir devastrībhir ivāvṛtā / vipraiḥ satkavibhir yuktā bṛhaspatisamaprabhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिग्जनैस् तथा पौरैः कल्पवृक्षवरैर् युता । अश्वैर् उच्चैःश्रवस्तुल्यैर् दन्तिभिर् दिग्गजैर् इव

vaṇigjanais tathā pauraiḥ kalpavṛkṣavarair yutā / aśvair uccaiḥśravastulyair dantibhir diggajair iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति नानाविधैर् भावैर् अयोध्येन्द्रपुरीसमा । तां दृष्ट्वा नारदः श्लोकं सभामध्ये पुरोक्तवान्

iti nānāvidhair bhāvair ayodhyendrapurīsamā / tāṃ dṛṣṭvā nāradaḥ ślokaṃ sabhāmadhye puroktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गं वै सृजमानस्य व्यर्थं स्यात् पद्मजन्मनः । जातायोध्याधिका स्वर्गात् कामभोगसमन्विता

svargaṃ vai sṛjamānasya vyarthaṃ syāt padmajanmanaḥ / jātāyodhyādhikā svargāt kāmabhogasamanvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् आवसद् अयोध्यां तु स्वभिषिक्तो महीपतिः । जितवान् सर्वभूपालान् धर्मेण स महाबलः

tām āvasad ayodhyāṃ tu svabhiṣikto mahīpatiḥ / jitavān sarvabhūpālān dharmeṇa sa mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माणिक्यमुकुटैर् युक्तै राजभिर् मण्डलाधिपैः । नमद्भिर् भक्तिभीतिभ्यां पादौ तस्य किणीकृतौ

māṇikyamukuṭair yuktai rājabhir maṇḍalādhipaiḥ / namadbhir bhaktibhītibhyāṃ pādau tasya kiṇīkṛtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इक्ष्वाकुर् अक्षतबलः सर्वशास्त्रविशारदः । तेजसेन्द्रेण सदृशो मनोः सूनुः प्रतापवन्

ikṣvākur akṣatabalaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ / tejasendreṇa sadṛśo manoḥ sūnuḥ pratāpavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मतो न्यायतश् चैव वेदज्ञैर् ब्राह्मणैर् युतः । पालयाम् अस धर्मात्मा आसमुद्रां महीम् इमाम्

dharmato nyāyataś caiva vedajñair brāhmaṇair yutaḥ / pālayām asa dharmātmā āsamudrāṃ mahīm imām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्रैर् जिगाय सकलान् संयुगे भूपतीन् बली । अवजित्य सुतीक्ष्णैस् तु तन्मण्डलम् अथाहरत्

astrair jigāya sakalān saṃyuge bhūpatīn balī / avajitya sutīkṣṇais tu tanmaṇḍalam athāharat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितवान् परलोकांश् च क्रतुभिर् भूरिदक्षिणैः । दानैश् च विविधैर् ब्रह्मन् राजेक्ष्वाकुः प्रतापवान्

jitavān paralokāṃś ca kratubhir bhūridakṣiṇaiḥ / dānaiś ca vividhair brahman rājekṣvākuḥ pratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुद्वयेन वसुधां जिह्वाग्रेण सरस्वतीम् । बभार पद्माम् उरसा भक्तिं चित्तेन माधवे

bāhudvayena vasudhāṃ jihvāgreṇa sarasvatīm / babhāra padmām urasā bhaktiṃ cittena mādhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संतिष्ठतो हरे रूपम् उपविष्टं च माधवम् । शयानम् अप्य् अनन्तं तु कारयित्वा पटे ऽमलम्

saṃtiṣṭhato hare rūpam upaviṣṭaṃ ca mādhavam / śayānam apy anantaṃ tu kārayitvā paṭe 'malam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकालं त्रयम् आराध्य रूपं विष्णोर् महात्मनः । गन्धपुष्पादिभिर् नित्यं रेमे दृष्ट्वा पटे हरिम्

trikālaṃ trayam ārādhya rūpaṃ viṣṇor mahātmanaḥ / gandhapuṣpādibhir nityaṃ reme dṛṣṭvā paṭe harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णं तं कृष्णमेघाभं भुजगेन्द्रनिवासिनम् । पद्माक्षं पीतवासं च स्वप्नेष्व् अपि स दृष्टवान्

kṛṣṇaṃ taṃ kṛṣṇameghābhaṃ bhujagendranivāsinam / padmākṣaṃ pītavāsaṃ ca svapneṣv api sa dṛṣṭavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार मेघे तद्वर्णे बहुमानमतिं नृपः । पक्षपातं च तन्नाम्नि मृगे पद्मे च तादृशे

cakāra meghe tadvarṇe bahumānamatiṃ nṛpaḥ / pakṣapātaṃ ca tannāmni mṛge padme ca tādṛśe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्याकृतिं हरेः साक्षाद् द्रष्टुं तस्य महीभृतः । अतीव तृष्णा संजाता अपूर्वैव हि सत्तम

divyākṛtiṃ hareḥ sākṣād draṣṭuṃ tasya mahībhṛtaḥ / atīva tṛṣṇā saṃjātā apūrvaiva hi sattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णायां तु प्रबुद्धायां मनसैव हि पार्थिवः । चिन्तयाम् अस मतिमान् राज्यभोगम् असारवत्

tṛṣṇāyāṃ tu prabuddhāyāṃ manasaiva hi pārthivaḥ / cintayām asa matimān rājyabhogam asāravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेश्मदारसुतक्षेत्रं संयस्तं येन दुःखदम् । वैराग्यज्ञानपूर्वेण लोके ऽस्मिन् नास्ति तत्समः

veśmadārasutakṣetraṃ saṃyastaṃ yena duḥkhadam / vairāgyajñānapūrveṇa loke 'smin nāsti tatsamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं चिन्तयित्वा तु तपस्य् आसक्तचेतनः । वसिष्ठं परिपप्रच्छ तत्रोपायं पुरोहितम्

ity evaṃ cintayitvā tu tapasy āsaktacetanaḥ / vasiṣṭhaṃ paripapraccha tatropāyaṃ purohitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोबलेन देवेशं नारायणम् अजं मुने । द्रष्टुम् इच्छाम्य् अहं तत्र उपायं तं वदस्व मे

tapobalena deveśaṃ nārāyaṇam ajaṃ mune / draṣṭum icchāmy ahaṃ tatra upāyaṃ taṃ vadasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तः प्राह राजानां तपस्य् आसक्तमानसम् । वसिष्ठः सर्वधर्मज्ञः सदा तस्य हिते रतः

ityuktaḥ prāha rājānāṃ tapasy āsaktamānasam / vasiṣṭhaḥ sarvadharmajñaḥ sadā tasya hite rataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदीच्छसि महाराज द्रष्टुं नारायणं परम् । तपसा सुकृतेनेह आराधय जनार्दनम्

yadīcchasi mahārāja draṣṭuṃ nārāyaṇaṃ param / tapasā sukṛteneha ārādhaya janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केनाप्य् अतप्ततपसा देवदेवो जनार्दनः । द्रष्टुं न शक्यते जातु तस्मात् तं तपसार्चय

kenāpy ataptatapasā devadevo janārdanaḥ / draṣṭuṃ na śakyate jātu tasmāt taṃ tapasārcaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वदक्षिणदिग्भागे सरयूतीरगे नृप । गालवप्रमुखानां च ऋषीणाम् अस्ति चाश्रमः

pūrvadakṣiṇadigbhāge sarayūtīrage nṛpa / gālavapramukhānāṃ ca ṛṣīṇām asti cāśramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चयोजनम् अध्वानं स्थानम् अस्मात् तु पावनम् । नानाद्रुमलताकीर्णं नानापुष्पसमाकुलम्

pañcayojanam adhvānaṃ sthānam asmāt tu pāvanam / nānādrumalatākīrṇaṃ nānāpuṣpasamākulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वमन्त्रिणि महाप्राज्ञे नीतिमत्य् अर्जुने नृप । स्वराज्यभारं विन्यस्य कर्मकाण्डम् अपि द्विज

svamantriṇi mahāprājñe nītimaty arjune nṛpa / svarājyabhāraṃ vinyasya karmakāṇḍam api dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुत्वाराध्य गणाध्यक्षम् इतो व्रज विनायकम् । तपःसिद्ध्यर्थम् अन्विच्छंस् तस्मात् तत्र तपः कुरु

stutvārādhya gaṇādhyakṣam ito vraja vināyakam / tapaḥsiddhyartham anvicchaṃs tasmāt tatra tapaḥ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापसं वेषम् आस्थाय शाकमूलफलाशनः । ध्यायन् नारायणं देवम् इमं मन्त्रं सदा जप

tāpasaṃ veṣam āsthāya śākamūlaphalāśanaḥ / dhyāyan nārāyaṇaṃ devam imaṃ mantraṃ sadā japa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ नमो भगवते वासुदेवाय । एष सिद्धिकरो मन्त्रो द्वादशाक्षरसंज्ञितः । जप्त्वैनं मुनयः सिद्धिं परां प्राप्ताः पुरातनाः

oṃ namo bhagavate vāsudevāya | eṣa siddhikaro mantro dvādaśākṣarasaṃjñitaḥ / japtvainaṃ munayaḥ siddhiṃ parāṃ prāptāḥ purātanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा गत्वा निवर्तन्ते चन्द्रसूर्यादयो ग्रहाः । अद्यापि न निवर्तन्ते द्वादशाक्षरचिन्तकाः

gatvā gatvā nivartante candrasūryādayo grahāḥ / adyāpi na nivartante dvādaśākṣaracintakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्येन्द्रियं हृदि स्थाप्य मनः सूक्ष्मे परात्मनि । नृप संजप तन् मन्त्रं द्रष्टव्यो मधुसूदनः

bāhyendriyaṃ hṛdi sthāpya manaḥ sūkṣme parātmani / nṛpa saṃjapa tan mantraṃ draṣṭavyo madhusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ते कथितोपायो हरिप्राप्तेस् तपःकृतौ । पृच्छतः सांप्रतं भूयो यदीच्छसि कुरुष्व तत्

iti te kathitopāyo hariprāptes tapaḥkṛtau / pṛcchataḥ sāṃprataṃ bhūyo yadīcchasi kuruṣva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवम् उक्तो मुनिना स राजा राज्यं भुवो मन्त्रिवरे समर्प्य । स्तुत्वा गणेशं सुमनोभिर् अर्च्य गतः पुरात् स्वात् तपसे धृतात्मा

ity evam ukto muninā sa rājā rājyaṃ bhuvo mantrivare samarpya / stutvā gaṇeśaṃ sumanobhir arcya gataḥ purāt svāt tapase dhṛtātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.