तत्र सुप्तस्य देवस्य नाभौ पद्मम् अभून् महत् । तस्मिन् पद्मे महाभाग वेदवेदाङ्गपारगः
tatra suptasya devasya nābhau padmam abhūn mahat / tasmin padme mahābhāga vedavedāṅgapāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सुप्तस्य देवस्य नाभौ पद्मम् अभून् महत् । तस्मिन् पद्मे महाभाग वेदवेदाङ्गपारगः
tatra suptasya devasya nābhau padmam abhūn mahat / tasmin padme mahābhāga vedavedāṅgapāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोत्पन्नः स तेनोक्तः प्रजां सृज महामते । एवम् उक्त्वा तिरोभावं गतो नारायणः प्रभुः
brahmotpannaḥ sa tenoktaḥ prajāṃ sṛja mahāmate / evam uktvā tirobhāvaṃ gato nārāyaṇaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्य् उक्त्वा स तं देवं विष्णुं ब्रह्माथ चिन्तयन् । आस्ते किंचिज् जगद्बीजं नाध्यगच्छत किंचन
tathety uktvā sa taṃ devaṃ viṣṇuṃ brahmātha cintayan / āste kiṃcij jagadbījaṃ nādhyagacchata kiṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् तस्य महान् रोषो ब्रह्मणो ऽभून् महात्मनः । ततो बालः समुत्पन्नस् तस्याङ्के रोषसंभवः
tāvat tasya mahān roṣo brahmaṇo 'bhūn mahātmanaḥ / tato bālaḥ samutpannas tasyāṅke roṣasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स रुदन् वारितस् तेन ब्रह्मणा व्यक्तमूर्तिना । नाम मे देहि चेत्युक्तस् तस्य रुद्रेत्य् असौ ददौ
sa rudan vāritas tena brahmaṇā vyaktamūrtinā / nāma me dehi cetyuktas tasya rudrety asau dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनासौ विसृजस्वेति प्रोक्तो लोकम् इमं पुनः । अशक्तस् तत्र सलिले ममज्ज तपसादृतः
tenāsau visṛjasveti prokto lokam imaṃ punaḥ / aśaktas tatra salile mamajja tapasādṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् सलिलमग्ने तु पुनर् अन्यं प्रजापतिः । ब्रह्मा ससर्ज भूतेशो दक्षिणाङ्गुष्ठतो ऽपरम्
tasmin salilamagne tu punar anyaṃ prajāpatiḥ / brahmā sasarja bhūteśo dakṣiṇāṅguṣṭhato 'param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षं वामे ततो ऽङ्गुष्ठे तस्य पत्नी व्यजायत । स तस्यां जनयाम् अस मनुं स्वायंभुवं प्रभुः
dakṣaṃ vāme tato 'ṅguṣṭhe tasya patnī vyajāyata / sa tasyāṃ janayām asa manuṃ svāyaṃbhuvaṃ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् संभाविता सृष्टिः प्रजानां ब्रह्मणा तदा । इत्य् एवं कथिता सृष्टिर् मया ते मुनिसत्तम । सृजतो जगतीं तस्य किं भूयः श्रोतुम् इच्छसि
tasmāt saṃbhāvitā sṛṣṭiḥ prajānāṃ brahmaṇā tadā / ity evaṃ kathitā sṛṣṭir mayā te munisattama / sṛjato jagatīṃ tasya kiṃ bhūyaḥ śrotum icchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्षेपेण तदाख्यातं त्वया मे लोमहर्षण । विस्तरेण पुनर् ब्रूहि आदिसर्गं महामते
saṃkṣepeṇa tadākhyātaṃ tvayā me lomaharṣaṇa / vistareṇa punar brūhi ādisargaṃ mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव कल्पावसाने निशासुप्तोत्थितः प्रभुः । सत्त्वोद्रिक्तस् तदा ब्रह्मा शून्यं लोकम् अवैक्षत
tathaiva kalpāvasāne niśāsuptotthitaḥ prabhuḥ / sattvodriktas tadā brahmā śūnyaṃ lokam avaikṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणः परो ऽचिन्त्यः पूर्वेषाम् अपि पूर्वजः । ब्रह्मस्वरूपी भगवान् अनादिः सर्वसंभवः
nārāyaṇaḥ paro 'cintyaḥ pūrveṣām api pūrvajaḥ / brahmasvarūpī bhagavān anādiḥ sarvasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमं चोदाहरन्त्य् अत्र श्लोकं नारायणं प्रति । ब्रह्मस्वरूपिणं देवं जगतः प्रभवात्मकम्
imaṃ codāharanty atra ślokaṃ nārāyaṇaṃ prati / brahmasvarūpiṇaṃ devaṃ jagataḥ prabhavātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः । अयनं तस्य ताः पूर्वं तेन नारायण स्मृतः
āpo nārā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ / ayanaṃ tasya tāḥ pūrvaṃ tena nārāyaṇa smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिं चिन्तयतस् तस्य कल्पादिषु यथा पुरा । अबुद्धिपूर्वकं तस्य प्रादुर्भूतं तमस् तदा
sṛṣṭiṃ cintayatas tasya kalpādiṣu yathā purā / abuddhipūrvakaṃ tasya prādurbhūtaṃ tamas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमो मोहो महामोहस् तामिस्रो ह्य् अन्धसंज्ञितः । अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः
tamo moho mahāmohas tāmisro hy andhasaṃjñitaḥ / avidyā pañcaparvaiṣā prādurbhūtā mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चधाधिष्ठितः सर्गो ध्यायतो ऽप्रतिबोधवान् । बहिर् अन्तो ऽप्रकाशश् च संवृतात्मा नगात्मकः । मुख्यसर्गः स विज्ञेयः सर्गसिद्धिविचक्षणैः
pañcadhādhiṣṭhitaḥ sargo dhyāyato 'pratibodhavān / bahir anto 'prakāśaś ca saṃvṛtātmā nagātmakaḥ / mukhyasargaḥ sa vijñeyaḥ sargasiddhivicakṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् पुनर् ध्यायतस् तस्य ब्रह्मणः समपद्यत । तिर्यक्स्रोतस् ततस् तस्मात् तिर्यग्योनिस् ततः स्मृतः
yat punar dhyāyatas tasya brahmaṇaḥ samapadyata / tiryaksrotas tatas tasmāt tiryagyonis tataḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्वादयस् ते विख्याता उत्पथग्राहिणश् च ये । तम् अप्य् असाधकं मत्वा तिर्यग्योनि चतुर्मुखः
paśvādayas te vikhyātā utpathagrāhiṇaś ca ye / tam apy asādhakaṃ matvā tiryagyoni caturmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वस्रोतास् तृतीयस् तु सात्त्विकः समवर्तत । तदा तुष्टो ऽन्यसर्गं च चिन्तयाम् अस वै प्रभुः
ūrdhvasrotās tṛtīyas tu sāttvikaḥ samavartata / tadā tuṣṭo 'nyasargaṃ ca cintayām asa vai prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चिन्तयतस् तस्य सर्गवृद्धिं प्रजापतेः । अर्वाक्स्रोताः समुत्पन्ना मनुष्याः साधका मताः
tataś cintayatas tasya sargavṛddhiṃ prajāpateḥ / arvāksrotāḥ samutpannā manuṣyāḥ sādhakā matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च प्रकाशबहुलास् तमोयुक्ता रजोधिकाः । तस्मात् ते दुःखबहुला भूयो भूयश् च कारिणः
te ca prakāśabahulās tamoyuktā rajodhikāḥ / tasmāt te duḥkhabahulā bhūyo bhūyaś ca kāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते ते कथिताः सर्गा बहवो मुनिसत्तम । प्रथमो महतः सर्गस् तन्मात्राणां द्वितीयकः
ete te kathitāḥ sargā bahavo munisattama / prathamo mahataḥ sargas tanmātrāṇāṃ dvitīyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैकारिकस् तृतीयस् तु सर्ग ऐन्द्रियकः स्मृतः । मुख्यसर्गश् चतुर्थस् तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः
vaikārikas tṛtīyas tu sarga aindriyakaḥ smṛtaḥ / mukhyasargaś caturthas tu mukhyā vai sthāvarāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यक्स्रोताश् च यः प्रोक्तस् तिर्यग्योनिः स उच्यते । ततोऊर्ध्वस्रोतसां षष्ठो देवसर्गस् तु स स्मृतः
tiryaksrotāś ca yaḥ proktas tiryagyoniḥ sa ucyate / tatoūrdhvasrotasāṃ ṣaṣṭho devasargas tu sa smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽर्वाक्स्रोतसां सर्गः सप्तमो मानुषः स्मृतः । अष्टमो ऽनुग्रहः सर्गः सात्त्विको य उदाहृतः
tato 'rvāksrotasāṃ sargaḥ saptamo mānuṣaḥ smṛtaḥ / aṣṭamo 'nugrahaḥ sargaḥ sāttviko ya udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवमो रुद्रसर्गस् तु नव सर्गाः प्रजापतेः । पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास् ते त्रयः स्मृताः । प्राकृतो वैकृतश् चैव कौमारो नवमः स्मृतः
navamo rudrasargas tu nava sargāḥ prajāpateḥ / pañcaite vaikṛtāḥ sargāḥ prākṛtās te trayaḥ smṛtāḥ / prākṛto vaikṛtaś caiva kaumāro navamaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राकृता वैकृताश् चैव जगतो मूलहेतवः । सृजतो ब्रह्मणः सृष्टिम् उत्पन्ना ये मयेरिता
prākṛtā vaikṛtāś caiva jagato mūlahetavaḥ / sṛjato brahmaṇaḥ sṛṣṭim utpannā ye mayeritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तं विकारं च परं परेशो मायाम् अधिष्ठाय सृजत्य् अनन्तः । अव्यक्तरूपी परमात्मसंज्ञः संप्रेर्यमाणो निखिलात्मवेद्यः
taṃ taṃ vikāraṃ ca paraṃ pareśo māyām adhiṣṭhāya sṛjaty anantaḥ / avyaktarūpī paramātmasaṃjñaḥ saṃpreryamāṇo nikhilātmavedyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.