अतः परं प्रवक्ष्यामि भूगोलं द्विजसत्तमाः । संक्षेपात् पर्वताकीर्णं नदीभिश् च समन्ततः
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi bhūgolaṃ dvijasattamāḥ / saṃkṣepāt parvatākīrṇaṃ nadībhiś ca samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Narasimha-Purana 30
ःजम्बुप्लक्षशाल्मलकुशक्रौञ्चशाकपुष्करसंज्ञाः सप्त द्वीपाः । ःलक्षयोजनप्रमाणाज् जम्बुद्वीपाद् उत्तरोत्तरद्विगुणाः । ःलवणेक्षुरससुरासर्पिर्दधिदुग्धस्वच्छोदकसंज्ञैः परस्परं द्विगुणैः सप्तसमुद्रैर् वलयाकारैस् ते द्वीपाः परिधिष्ठिताः
ḥjambuplakṣaśālmalakuśakrauñcaśākapuṣkarasaṃjñāḥ sapta dvīpāḥ | ḥlakṣayojanapramāṇāj jambudvīpād uttarottaradviguṇāḥ | ḥlavaṇekṣurasasurāsarpirdadhidugdhasvacchodakasaṃjñaiḥ parasparaṃ dviguṇaiḥ saptasamudrair valayākārais te dvīpāḥ paridhiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःयो ऽसौ मनुपुत्रः प्रियव्रतो नाम स सप्तद्वीपाधिपतिर् बभूव । ःतस्य अग्नीध्रादयो दश पुत्रा बभूवुः
ḥyo 'sau manuputraḥ priyavrato nāma sa saptadvīpādhipatir babhūva | ḥtasya agnīdhrādayo daśa putrā babhūvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःत्रयः प्रव्रजिताः । ःशिष्टानां सप्तानां सप्तद्वीपाः पित्रा दत्ताः । ःतत्र जम्बुद्वीपाधिपतेर् अग्नीध्रस्य नव पुत्राः जाताः
ḥtrayaḥ pravrajitāḥ | ḥśiṣṭānāṃ saptānāṃ saptadvīpāḥ pitrā dattāḥ | ḥtatra jambudvīpādhipater agnīdhrasya nava putrāḥ jātāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिः किंपुरुषश् चैव हरिवर्ष इलावृतः । रम्यो हिरण्ययश् चैव कुरुर् भद्रश् च केतुमान्
nābhiḥ kiṃpuruṣaś caiva harivarṣa ilāvṛtaḥ / ramyo hiraṇyayaś caiva kurur bhadraś ca ketumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःनववर्षाः विभज्य पुत्रेभ्यः पित्रा दत्ता वनं प्रविशता । ःअग्नीध्रीयं हिमाह्वयम् । ःयस्याधिपतिर् नाभेः ऋषभः पुत्रो बभूव
ḥnavavarṣāḥ vibhajya putrebhyaḥ pitrā dattā vanaṃ praviśatā | ḥagnīdhrīyaṃ himāhvayam | ḥyasyādhipatir nābheḥ ṛṣabhaḥ putro babhūva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःऋषभाद् भरतो भरतेन चिरकालं धर्मेण पालितत्वाद् इदं भारतं वर्षम् अभूत् । ःइलावृतस्य मध्ये मेरुः सुवर्णमयश् चतुरशीतिसहस्राणि योजनानि तस्योच्छ्रायः । ःषोडशसहस्रम् अप्य् अधस्ताद् अवगाढः । ःतद्द्विगुणो मूर्ध्नि विस्तारः
ḥṛṣabhād bharato bharatena cirakālaṃ dharmeṇa pālitatvād idaṃ bhārataṃ varṣam abhūt | ḥilāvṛtasya madhye meruḥ suvarṇamayaś caturaśītisahasrāṇi yojanāni tasyocchrāyaḥ | ḥṣoḍaśasahasram apy adhastād avagāḍhaḥ | ḥtaddviguṇo mūrdhni vistāraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःतन्मध्ये ब्रह्मणः पुरी । ःऐन्द्र्याम् इन्द्रस्य चामरावती । ःआग्नेय्याम् अग्नेस् तेजोवती । ःयाम्यां यमस्य संयमनी । ःनैरृत्यां निरृतेर् भयंकरी । ःवारुण्यां वरुणस्य विश्वावती । ःवायव्यां वायोर् गन्धवती । ःउदीच्यां सोमस्य विभावरीति । ःनववर्षान्वितं जम्बूद्वीपं पुण्यपर्वतैः पुण्यनदीभिर् अन्वितम्
ḥtanmadhye brahmaṇaḥ purī | ḥaindryām indrasya cāmarāvatī | ḥāgneyyām agnes tejovatī | ḥyāmyāṃ yamasya saṃyamanī | ḥnairṛtyāṃ nirṛter bhayaṃkarī | ḥvāruṇyāṃ varuṇasya viśvāvatī | ḥvāyavyāṃ vāyor gandhavatī | ḥudīcyāṃ somasya vibhāvarīti | ḥnavavarṣānvitaṃ jambūdvīpaṃ puṇyaparvataiḥ puṇyanadībhir anvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःकिंपुरुषादीन्य् अष्टवर्षाणि पुण्यवतां भोगस्थानानि साक्षाद् भारतवर्षम् एकं कर्मभूमिश् चातुर्वर्ण्ययुतम्
ḥkiṃpuruṣādīny aṣṭavarṣāṇi puṇyavatāṃ bhogasthānāni sākṣād bhāratavarṣam ekaṃ karmabhūmiś cāturvarṇyayutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव कर्मभिः स्वर्गं कृतेः प्राप्स्यन्ति मानवाः । मुक्तिश् चात्रैव निष्कामैः प्राप्यते ज्ञानकर्मभिः । अधोगतिम् इतो विप्र यान्ति वै पापकारिणः
tatraiva karmabhiḥ svargaṃ kṛteḥ prāpsyanti mānavāḥ / muktiś cātraiva niṣkāmaiḥ prāpyate jñānakarmabhiḥ / adhogatim ito vipra yānti vai pāpakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःये पापकारिणस् तान् विद्धि पातालतले नरके कोटिसमन्वितान्
ḥye pāpakāriṇas tān viddhi pātālatale narake koṭisamanvitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःअथ सप्त कुलपर्वताः कथ्यन्ते । ःमहेन्द्रो मलयः शुक्तिमान् ऋष्यमूकः सह्यपर्वतो विन्ध्यः पारियात्रः । ःइत्य् एते भारते कुलपर्वताः
ḥatha sapta kulaparvatāḥ kathyante | ḥmahendro malayaḥ śuktimān ṛṣyamūkaḥ sahyaparvato vindhyaḥ pāriyātraḥ | ḥity ete bhārate kulaparvatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःनर्मदा सुरसा ऋषिकुल्या भीमरथी कृष्णावेणी चन्द्रभागा ताम्रपर्णी इत्य् एताः सप्त नद्यः । ःगङ्गा यमुना गोदावरी तुङ्गभद्रा कावेरी सरयूर् इत्य् एता महानद्यः पपघ्न्यः
ḥnarmadā surasā ṛṣikulyā bhīmarathī kṛṣṇāveṇī candrabhāgā tāmraparṇī ity etāḥ sapta nadyaḥ | ḥgaṅgā yamunā godāvarī tuṅgabhadrā kāverī sarayūr ity etā mahānadyaḥ papaghnyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बुनाम्ना च विख्यातं जम्बुद्वीपम् इदं शुभम् । लक्षयोजनविस्तीर्णम् इदं श्रेष्ठं तु भारतम्
jambunāmnā ca vikhyātaṃ jambudvīpam idaṃ śubham / lakṣayojanavistīrṇam idaṃ śreṣṭhaṃ tu bhāratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःऋक्षद्वीपादिपुण्या जनपदाः । ःनिष्कामा ये स्वधर्मेण नरसिंहं यजन्ति ते तत्र निवसन्ति । ःअधिकारक्षयान् मुक्तिं च प्राप्नुवन्ति
ḥṛkṣadvīpādipuṇyā janapadāḥ | ḥniṣkāmā ye svadharmeṇa narasiṃhaṃ yajanti te tatra nivasanti | ḥadhikārakṣayān muktiṃ ca prāpnuvanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःजम्ब्वाद्याः स्वादूदकान्ताः सप्त पयोधयः । ःततः परा हिरण्मयी भूमिः । ःततो लोकालोकपर्वतः एष भूर्लोकः
ḥjambvādyāḥ svādūdakāntāḥ sapta payodhayaḥ | ḥtataḥ parā hiraṇmayī bhūmiḥ | ḥtato lokālokaparvataḥ eṣa bhūrlokaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ःअस्योपरि अन्तरिक्षलोकः । ःखेचराणां रम्यस् तदूर्ध्वं स्वर्गलोकः
ḥasyopari antarikṣalokaḥ | ḥkhecarāṇāṃ ramyas tadūrdhvaṃ svargalokaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गस्थानं महापुण्यं प्रोच्यमानं निबोधत । भारते कृतपुण्यानां देवानाम् अपि चालयम्
svargasthānaṃ mahāpuṇyaṃ procyamānaṃ nibodhata / bhārate kṛtapuṇyānāṃ devānām api cālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये पृथिव्याम् अद्रीन्द्रो भास्वान् मेरुर् हिरण्मयः । योजनानां सहस्राणि चतुराशीतिम् उच्छ्रितः
madhye pṛthivyām adrīndro bhāsvān merur hiraṇmayaḥ / yojanānāṃ sahasrāṇi caturāśītim ucchritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविष्टः षोडशाधस्ताद् धरण्यां धरणीधरः । तावत्प्रमाणा पृथिवी पर्वतस्य समन्ततः
praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastād dharaṇyāṃ dharaṇīdharaḥ / tāvatpramāṇā pṛthivī parvatasya samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शृङ्गत्रयं मूर्ध्नि स्वर्गो यत्र प्रतिष्ठितः । नानाद्रुमलताकीर्णं नानापुष्पोपशोभितम्
tasya śṛṅgatrayaṃ mūrdhni svargo yatra pratiṣṭhitaḥ / nānādrumalatākīrṇaṃ nānāpuṣpopaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमं पश्चिमं पूर्वं मेरोः शृङ्गाणि त्रीणि वै । मध्यमं स्फाटिकं शृङ्गं वैडूर्यमणिकामयम्
madhyamaṃ paścimaṃ pūrvaṃ meroḥ śṛṅgāṇi trīṇi vai / madhyamaṃ sphāṭikaṃ śṛṅgaṃ vaiḍūryamaṇikāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रनीलमयं पूर्वं माणिक्यं पश्चिमं स्मृतम् । योजनानां सहस्राणि नियुतानि चतुर्दश
indranīlamayaṃ pūrvaṃ māṇikyaṃ paścimaṃ smṛtam / yojanānāṃ sahasrāṇi niyutāni caturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्छ्रितं मध्यमं शृङ्गं स्वर्गो यत्र त्रिविष्टपः । अप्रभान्तरितं शृङ्गं मूर्ध्नि छत्राकृति स्थितम्
ucchritaṃ madhyamaṃ śṛṅgaṃ svargo yatra triviṣṭapaḥ / aprabhāntaritaṃ śṛṅgaṃ mūrdhni chatrākṛti sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वम् उत्तरशृङ्गाणाम् अन्तरं मध्यमस्य च । त्रिविष्टपो नाकपृष्ठे ह्य् अप्सराः सन्ति निर्वृताः
pūrvam uttaraśṛṅgāṇām antaraṃ madhyamasya ca / triviṣṭapo nākapṛṣṭhe hy apsarāḥ santi nirvṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनन्दो ऽथ प्रमोदश् च स्वर्गशृङ्गे तु मध्यमे । श्वेतश् च पौष्टिकश् चैव उपशोभनमन्मथौ
ānando 'tha pramodaś ca svargaśṛṅge tu madhyame / śvetaś ca pauṣṭikaś caiva upaśobhanamanmathau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आह्लादः स्वर्गराजा वै स्वर्गशृङ्गे तु पश्चिमे । निर्ममो निरहंकारः सौभाग्यश् चातिनिर्मलः
āhlādaḥ svargarājā vai svargaśṛṅge tu paścime / nirmamo nirahaṃkāraḥ saubhāgyaś cātinirmalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गाश् चैव द्विजश्रेष्ठ पूर्वशृङ्गे समास्थितः । एकविंशानि स्वर्गा वै निविष्टा मेरुमूर्धनि
svargāś caiva dvijaśreṣṭha pūrvaśṛṅge samāsthitaḥ / ekaviṃśāni svargā vai niviṣṭā merumūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसादानकर्तारो यज्ञानं तपसां तथा । तत् तेषु निवसन्ति स्म जनाः क्रोधविवर्जिताः
ahiṃsādānakartāro yajñānaṃ tapasāṃ tathā / tat teṣu nivasanti sma janāḥ krodhavivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलप्रवेशे चानन्दं प्रमोदं वह्निसाहसे । भृगुप्रपाते सौख्यं च रणं चैवास्य निर्मलम्
jalapraveśe cānandaṃ pramodaṃ vahnisāhase / bhṛguprapāte saukhyaṃ ca raṇaṃ caivāsya nirmalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाशके तु संन्यासे मृतो गच्छेत् त्रिविष्टपम् । ऋतुयाजी नाकपृष्ठं अग्निहोत्री च निर्वृतिम्
anāśake tu saṃnyāse mṛto gacchet triviṣṭapam / ṛtuyājī nākapṛṣṭhaṃ agnihotrī ca nirvṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागकूपकर्ता च लभते पौष्टिकं द्विजः । सुवर्णदायी सौभाग्यं लभन् स्वर्गं तपः फलम्
taḍāgakūpakartā ca labhate pauṣṭikaṃ dvijaḥ / suvarṇadāyī saubhāgyaṃ labhan svargaṃ tapaḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीतकाले महावह्निं प्रज्वालयति यो नरः । सर्वसत्त्वहितार्थाय स्वर्गं सो ऽप्सरसं लभेत्
śītakāle mahāvahniṃ prajvālayati yo naraḥ / sarvasattvahitārthāya svargaṃ so 'psarasaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यगोप्रदाने हि निरहंकारम् आप्नुयात् । भूमिदानेन शुद्धेन लभते शान्तिकं पदम्
hiraṇyagopradāne hi nirahaṃkāram āpnuyāt / bhūmidānena śuddhena labhate śāntikaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रौप्यदानेन स्वर्गं तु निर्मलं लभते नरः । अश्वदानेन पुण्याहं कन्यादानेन मङ्गलम्
raupyadānena svargaṃ tu nirmalaṃ labhate naraḥ / aśvadānena puṇyāhaṃ kanyādānena maṅgalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजेभ्यस् तर्पणं कृत्वा दत्त्वा वस्त्राणि भक्तितः । श्वेतं तु लभते स्वर्गं यत्र गत्वा न शोचते
dvijebhyas tarpaṇaṃ kṛtvā dattvā vastrāṇi bhaktitaḥ / śvetaṃ tu labhate svargaṃ yatra gatvā na śocate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपिलागोप्रदानेन परमार्थे महीयते । गोवृषस्य प्रदानेन स्वर्गं मन्मथाम् आप्नुयात्
kapilāgopradānena paramārthe mahīyate / govṛṣasya pradānena svargaṃ manmathām āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माघमासे सरित्स्नायी तिलधेनुप्रदस् तथा । छत्रोपानहदाता च स्वर्गं यात्य् उपशोभनम्
māghamāse saritsnāyī tiladhenupradas tathā / chatropānahadātā ca svargaṃ yāty upaśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतायतनं कृत्वा द्विजशुश्रूषकस् तथा । तीर्थयात्रापरश् चैव स्वर्गराजे महीयते
devatāyatanaṃ kṛtvā dvijaśuśrūṣakas tathā / tīrthayātrāparaś caiva svargarāje mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकान्नभोगी यो मर्त्यो नक्तभोगी च नित्यशः । उपवासी त्रिरात्राद्यैः शान्तः स्वर्गं शुभं लभेत्
ekānnabhogī yo martyo naktabhogī ca nityaśaḥ / upavāsī trirātrādyaiḥ śāntaḥ svargaṃ śubhaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरित्स्नायी जितक्रोधो ब्रह्मचारी दृढव्रतः । निर्मलं स्वर्गम् आप्नोति यथाभूतहिते रतः । विद्यादानेन मेधावी निरहंकारम् आप्नुयात्
saritsnāyī jitakrodho brahmacārī dṛḍhavrataḥ / nirmalaṃ svargam āpnoti yathābhūtahite rataḥ / vidyādānena medhāvī nirahaṃkāram āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन येन हि भावेन यद् यद् दानं प्रयच्छति । तत् तत् स्वर्गम् अवाप्नोति यद् यद् इच्छति मानवः
yena yena hi bhāvena yad yad dānaṃ prayacchati / tat tat svargam avāpnoti yad yad icchati mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारि अतिदानानि कन्या गौर् भूः सरस्वती । नरकाद् उद्धरन्त्य् एते जयवाहनदोहनात्
catvāri atidānāni kanyā gaur bhūḥ sarasvatī / narakād uddharanty ete jayavāhanadohanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् तु सर्वाणि दानानि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति । संप्राप्य न निवर्तेत स्वर्गं शान्तम् अनामयम्
yas tu sarvāṇi dānāni brāhmaṇebhyaḥ prayacchati / saṃprāpya na nivarteta svargaṃ śāntam anāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गे तु पश्चिमे यत्र ब्रह्मा तत्र स्थितः स्वयम् । पूर्वशृङ्गे स्वयं विष्णुः मध्ये चैव शिवः स्थितः
śṛṅge tu paścime yatra brahmā tatra sthitaḥ svayam / pūrvaśṛṅge svayaṃ viṣṇuḥ madhye caiva śivaḥ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं तु विप्रेन्द्र स्वर्गाध्वानम् इमं शृणु । विमलं विपुलं बुद्धम् उपर्य् उपरि संस्थितः
ataḥ paraṃ tu viprendra svargādhvānam imaṃ śṛṇu / vimalaṃ vipulaṃ buddham upary upari saṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमे तु कुमारस् तु द्वितीये मातरः स्थितः । तृतीये सिद्धगन्धर्वास् तुर्ये विद्याधरा द्विज
prathame tu kumāras tu dvitīye mātaraḥ sthitaḥ / tṛtīye siddhagandharvās turye vidyādharā dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमे नागराजा च षष्ठे तु विनतासुतः । सप्तमे दिव्यपितरो धर्मराजस् तथाष्टमे । नवमे तु तथा दक्ष आदित्यो दशमे पथि
pañcame nāgarājā ca ṣaṣṭhe tu vinatāsutaḥ / saptame divyapitaro dharmarājas tathāṣṭame / navame tu tathā dakṣa ādityo daśame pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूर्लोकाच् छतसहस्राद् ऊर्ध्वं चरति भास्करः । योजनानां सहस्रे द्वे विष्टम्भनसमं ततः
bhūrlokāc chatasahasrād ūrdhvaṃ carati bhāskaraḥ / yojanānāṃ sahasre dve viṣṭambhanasamaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिगुणं परिणाहेन सूर्यबिम्बं प्रमाणतः । सोमपुर्यां विभावर्यां मध्याह्ने चार्यमा यदा । महेन्द्रस्यामरावत्यां तदा तिष्ठति भास्करः
triguṇaṃ pariṇāhena sūryabimbaṃ pramāṇataḥ / somapuryāṃ vibhāvaryāṃ madhyāhne cāryamā yadā / mahendrasyāmarāvatyāṃ tadā tiṣṭhati bhāskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्याह्ने त्व् अमरावत्यां यदा भवति भास्करः । तदा संयमने याम्ये तत्रोद्यंस् तु प्रदृश्यते
madhyāhne tv amarāvatyāṃ yadā bhavati bhāskaraḥ / tadā saṃyamane yāmye tatrodyaṃs tu pradṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेरुं प्रदक्षिणं कुर्वन् भात्य् एव सविता सदा । ध्रुवाधारस् तथोत्तिष्ठन् वालिखिल्यादिभिः स्तुतः
meruṃ pradakṣiṇaṃ kurvan bhāty eva savitā sadā / dhruvādhāras tathottiṣṭhan vālikhilyādibhiḥ stutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.