Library·Narasimha-Purana·46

Narasimha-Purana 46

अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रादुर्भावं हरेः शुभम् । जामदग्न्यं पुरा येन क्षत्रम् उत्सादितं शृणु

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi prādurbhāvaṃ hareḥ śubham / jāmadagnyaṃ purā yena kṣatram utsāditaṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा देवगणैर् विष्णुः स्तुतः क्षीरोदधौ नृप । ऋषिभिश् च महाभागैर् जमदग्नेः सुतो ऽभवत्

purā devagaṇair viṣṇuḥ stutaḥ kṣīrodadhau nṛpa / ṛṣibhiś ca mahābhāgair jamadagneḥ suto 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्शुराम इति ख्यातः सर्वलोकेषु स प्रभुः । दुष्टानां निग्रहं कर्तुम् अवतीर्णो महीतले

parśurāma iti khyātaḥ sarvalokeṣu sa prabhuḥ / duṣṭānāṃ nigrahaṃ kartum avatīrṇo mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतवीर्यसुतः श्रीमान् कार्तवीर्यो ऽभवत् पुरा । दत्तात्रेयं समाराध्य चक्रवर्तित्वम् आप्तवान्

kṛtavīryasutaḥ śrīmān kārtavīryo 'bhavat purā / dattātreyaṃ samārādhya cakravartitvam āptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कदाचिन् महाभागो जमदग्न्याश्रमं ययौ । जमदग्निस् तु तं दृष्ट्वा चतुरङ्गबलान्वितम्

sa kadācin mahābhāgo jamadagnyāśramaṃ yayau / jamadagnis tu taṃ dṛṣṭvā caturaṅgabalānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच मधुरं वाक्यं कार्तवीर्यं नृपोत्तमम् । मुच्यताम् अत्र ते सेना अतिथिस् त्वं समागतः । वन्यादिकं मया दत्तं भुक्त्वा गच्छ महामते

uvāca madhuraṃ vākyaṃ kārtavīryaṃ nṛpottamam / mucyatām atra te senā atithis tvaṃ samāgataḥ / vanyādikaṃ mayā dattaṃ bhuktvā gaccha mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमुच्य सेनां मुनिवाक्यगौरवात् स्थितो नृपस् तत्र महानुभावः । आमन्त्र्य राजानम् अलङ्घ्यकीर्तिर् मुनिः स धेनुं च दुदोह दोग्ध्रीम्

pramucya senāṃ munivākyagauravāt sthito nṛpas tatra mahānubhāvaḥ / āmantrya rājānam alaṅghyakīrtir muniḥ sa dhenuṃ ca dudoha dogdhrīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्त्यश्वशाला विविधा नराणां गृहाणि चित्राणि च तोरणानि । सामन्तयोग्यानि शुभानि राजन् समिच्छतां यानि सुकाननानि

hastyaśvaśālā vividhā narāṇāṃ gṛhāṇi citrāṇi ca toraṇāni / sāmantayogyāni śubhāni rājan samicchatāṃ yāni sukānanāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहं वरिष्ठं बहुभूमिकं पुनः समन्वितं साधुगुणैर् उपस्करैः । दुग्ध्वा प्रकल्पन् मुनिर् आह पार्थिवं गृहं कृतं ते प्रविशेह राजन्

gṛhaṃ variṣṭhaṃ bahubhūmikaṃ punaḥ samanvitaṃ sādhuguṇair upaskaraiḥ / dugdhvā prakalpan munir āha pārthivaṃ gṛhaṃ kṛtaṃ te praviśeha rājan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमे च मन्त्रिप्रवरा जनास् ते गृहेषु दिव्येषु विशन्तु शीघ्रम् । हस्त्यश्वजात्यश् च विशन्तु शालां भृत्याश् च नीचेषु गृहेषु सन्तु

ime ca mantripravarā janās te gṛheṣu divyeṣu viśantu śīghram / hastyaśvajātyaś ca viśantu śālāṃ bhṛtyāś ca nīceṣu gṛheṣu santu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तमात्रे मुनिना नृपो ऽसौ गृहं वरिष्ठं प्रविवेश राजा । अन्येषु चान्येषु गृहेषु सत्सु मुनिः पुनः पार्थिवम् आबभाषे

ityuktamātre muninā nṛpo 'sau gṛhaṃ variṣṭhaṃ praviveśa rājā / anyeṣu cānyeṣu gṛheṣu satsu muniḥ punaḥ pārthivam ābabhāṣe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानप्रदानार्थम् इदं मया ते प्रकल्पितं स्त्रीशतम् उत्तमं नृप । स्नाहि त्वम् अद्यात्र यथाप्रकामं यथा सुरेन्द्रो दिवि नृत्यगीतैः

snānapradānārtham idaṃ mayā te prakalpitaṃ strīśatam uttamaṃ nṛpa / snāhi tvam adyātra yathāprakāmaṃ yathā surendro divi nṛtyagītaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स्नातवांस् तत्र सुरेन्द्रवन् नृपो गीत्यादिशब्दैर् मधुरैश् च वाद्यैः । स्नातस्य तस्याशु शुभे २ च वस्त्रे २ ददौ मुनिर् भूप विभूषिते २ द्वे

sa snātavāṃs tatra surendravan nṛpo gītyādiśabdair madhuraiś ca vādyaiḥ / snātasya tasyāśu śubhe 2 ca vastre 2 dadau munir bhūpa vibhūṣite 2 dve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिधाय वस्त्रं च कृतोत्तरीयः कृतक्रियो विष्णुपूजां चकार । मुनिश् च दुग्ध्वान्नमयं महागिरिं नृपाय भृत्याय च दत्तवान् असौ

paridhāya vastraṃ ca kṛtottarīyaḥ kṛtakriyo viṣṇupūjāṃ cakāra / muniś ca dugdhvānnamayaṃ mahāgiriṃ nṛpāya bhṛtyāya ca dattavān asau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत् स राजा बुभुजे सभृत्यस् तावच् च सूर्यो गतवान् नृपास्तम् । रात्रौ च गीतादिविनोदयुक्तः शेते स राजा मुनिनिर्मिते गृहे

yāvat sa rājā bubhuje sabhṛtyas tāvac ca sūryo gatavān nṛpāstam / rātrau ca gītādivinodayuktaḥ śete sa rājā muninirmite gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभाते विमले स्वप्नलब्धम् इवाभवत् । भूमिभागं ततः कंचिद् दृष्ट्वासौ चिन्तयन् नृपः

tataḥ prabhāte vimale svapnalabdham ivābhavat / bhūmibhāgaṃ tataḥ kaṃcid dṛṣṭvāsau cintayan nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् इयं तपसः शक्तिर् मुनेर् अस्य महात्मनः । सुरभ्या वा महाभाग ब्रूहि मे त्वं पुरोहित

kim iyaṃ tapasaḥ śaktir muner asya mahātmanaḥ / surabhyā vā mahābhāga brūhi me tvaṃ purohita

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तः कार्तवीर्येण तम् उवाच पुरोहितः । मुनेः सामर्थ्यम् अप्य् अस्ति सिद्धिश् चेयं हि गोर् नृप

ityuktaḥ kārtavīryeṇa tam uvāca purohitaḥ / muneḥ sāmarthyam apy asti siddhiś ceyaṃ hi gor nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि सा न हर्तव्या त्वया लोभान् नराधिप । यस् त्व् एतां हर्तुम् इच्छेद् वै तस्य नाशो ध्रुवं भवेत्

tathāpi sā na hartavyā tvayā lobhān narādhipa / yas tv etāṃ hartum icched vai tasya nāśo dhruvaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ मन्त्रिवरः प्राह ब्राह्मणो ब्राह्मणप्रियः । राजकार्यं ने पश्येद् वै स्वपक्षस्यैव पोषणात्

atha mantrivaraḥ prāha brāhmaṇo brāhmaṇapriyaḥ / rājakāryaṃ ne paśyed vai svapakṣasyaiva poṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हे राजंस् त्वयि तिष्ठन्ति गृहाणि विविधानि च । तथा सुवर्णपात्राणि शयनादीनि च स्त्रियः

he rājaṃs tvayi tiṣṭhanti gṛhāṇi vividhāni ca / tathā suvarṇapātrāṇi śayanādīni ca striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां धेनुं प्राप्य राजेन्द्र लीयमानानि तत्क्षणात् । अस्माभिस् तत्र दृष्टानि नीयतां धेनुर् उत्तमा

tāṃ dhenuṃ prāpya rājendra līyamānāni tatkṣaṇāt / asmābhis tatra dṛṣṭāni nīyatāṃ dhenur uttamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवैव योग्या राजेन्द्र यदीच्छसि महामते । गतवाहम् आनयिष्यामि आज्ञां मे देहि भूभुज

tavaiva yogyā rājendra yadīcchasi mahāmate / gatavāham ānayiṣyāmi ājñāṃ me dehi bhūbhuja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तो मन्त्रिणा राजा तथेत्य् आह नृपोत्तम । सचिवस् तत्र गत्वाथ सुरभिं हर्तुम् आरभत्

ityukto mantriṇā rājā tathety āha nṛpottama / sacivas tatra gatvātha surabhiṃ hartum ārabhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारयाम् अस सचिवं जमदग्निः समन्ततः । राजयोग्याम् इमां ब्रह्मन् देहि राज्ञे महामते

vārayām asa sacivaṃ jamadagniḥ samantataḥ / rājayogyām imāṃ brahman dehi rājñe mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं तु शाकफलाहारी किं धेन्वा ते प्रयोजनम् । इत्य् उक्त्वा तां बलाद् धृत्वा नेतुं मन्त्री प्रचक्रमे

tvaṃ tu śākaphalāhārī kiṃ dhenvā te prayojanam / ity uktvā tāṃ balād dhṛtvā netuṃ mantrī pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः सभार्यः स मुनिर् वारयाम् अस तं नृपम् । ततो मन्त्री सुदुष्टात्मा मुनिं हत्वा तु तं नृप

punaḥ sabhāryaḥ sa munir vārayām asa taṃ nṛpam / tato mantrī suduṣṭātmā muniṃ hatvā tu taṃ nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महा नेतुम् आरेभे वायुमार्गेण सा गता । राजा च क्षुब्धहृदयो ययौ माहिष्मतीं पुरीम्

brahmahā netum ārebhe vāyumārgeṇa sā gatā / rājā ca kṣubdhahṛdayo yayau māhiṣmatīṃ purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिपत्नी सुदुःखार्ता रोदयन्ती भृशं तदा । त्रिसप्तकृत्वः स्वां कुक्षिं ताडयाम् अस पार्थिव

munipatnī suduḥkhārtā rodayantī bhṛśaṃ tadā / trisaptakṛtvaḥ svāṃ kukṣiṃ tāḍayām asa pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छृण्वन्न् आगतो रामो गृहीतपरशुस् तदा । पुष्पादीनि गृहीत्वा तु वनान् मातरम् अब्रवीत्

tac chṛṇvann āgato rāmo gṛhītaparaśus tadā / puṣpādīni gṛhītvā tu vanān mātaram abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलम् अम्ब प्रहारेण निमित्ताद् विदितं मया । हनिष्यामि दुराचारम् अर्जुनं दुष्टमन्त्रिणम्

alam amba prahāreṇa nimittād viditaṃ mayā / haniṣyāmi durācāram arjunaṃ duṣṭamantriṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयैकविंशवारेण यस्मात् कुक्षिश् च ताडिता । त्रिःसप्तकृत्वस् तस्मात् तु हनिष्ये भुवि पार्थिवान्

tvayaikaviṃśavāreṇa yasmāt kukṣiś ca tāḍitā / triḥsaptakṛtvas tasmāt tu haniṣye bhuvi pārthivān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कृत्वा प्रतिज्ञां स गृहीत्वा परशुं ययौ । माहिष्मतीं पुरीं प्राप्य कार्तवीर्यम् अथाह्वयत्

iti kṛtvā pratijñāṃ sa gṛhītvā paraśuṃ yayau / māhiṣmatīṃ purīṃ prāpya kārtavīryam athāhvayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युद्धार्थम् आगतः सो ऽथ अनेकाक्षौहिणीयुतः । तयोर् युद्धम् अभूत् तत्र भैरवं लोमहर्षणम्

yuddhārtham āgataḥ so 'tha anekākṣauhiṇīyutaḥ / tayor yuddham abhūt tatra bhairavaṃ lomaharṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिशिताशिजनानन्दं शस्त्रास्त्रशतसंकुलम् । ततः परशुरामो ऽभून् महाबलपराक्रमः

piśitāśijanānandaṃ śastrāstraśatasaṃkulam / tataḥ paraśurāmo 'bhūn mahābalaparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं ज्योतिर् अचिन्त्यात्मा विष्णुः कारणमूर्तिमान् । कार्तवीर्यबलं सर्वम् अनेकैः क्षत्रियैः सह

paraṃ jyotir acintyātmā viṣṇuḥ kāraṇamūrtimān / kārtavīryabalaṃ sarvam anekaiḥ kṣatriyaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हत्वा निपात्य भूमौ तु परमाद्भुतविक्रमः । कार्तवीर्यस्य बाहूनां वनं चिच्छेद रोषवान् । छिन्ने बाहुवने तस्य शिरश् चिच्छेद भार्गवः

hatvā nipātya bhūmau tu paramādbhutavikramaḥ / kārtavīryasya bāhūnāṃ vanaṃ ciccheda roṣavān / chinne bāhuvane tasya śiraś ciccheda bhārgavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुहस्ताद् वधं प्राप्य चक्रवर्ती स पार्थिवः । दिव्यरूपधरः श्रीमान् दिव्यगन्धानुलेपनः

viṣṇuhastād vadhaṃ prāpya cakravartī sa pārthivaḥ / divyarūpadharaḥ śrīmān divyagandhānulepanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यं विमानम् आरुह्य विष्णुलोकम् अवाप्तवान् । क्रोधात् परशुरामो ऽपि महाबलपराक्रमः

divyaṃ vimānam āruhya viṣṇulokam avāptavān / krodhāt paraśurāmo 'pi mahābalaparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिःसप्तकृत्वो भूम्यां वै पार्थिवान् निजघान सः । क्षत्रियाणां वधात् तेन भूमेर् भारो ऽवतारितः

triḥsaptakṛtvo bhūmyāṃ vai pārthivān nijaghāna saḥ / kṣatriyāṇāṃ vadhāt tena bhūmer bhāro 'vatāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिश् च सकला दत्ता कश्यपाय महात्मने । इत्य् एष जामदग्न्याख्यः प्रादुर्भावो मयोदितः

bhūmiś ca sakalā dattā kaśyapāya mahātmane / ity eṣa jāmadagnyākhyaḥ prādurbhāvo mayoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् च तच् छृणुयाद् भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

yaś ca tac chṛṇuyād bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतीर्य भूमौ हरिर् एष साक्षात् त्रिःसप्तकृत्वः क्षितिपान् निहत्य स । क्षात्रं च तेजो प्रविभज्य राजन् रामः स्थितो ऽद्यापि गिरौ महेन्द्रे

avatīrya bhūmau harir eṣa sākṣāt triḥsaptakṛtvaḥ kṣitipān nihatya sa / kṣātraṃ ca tejo pravibhajya rājan rāmaḥ sthito 'dyāpi girau mahendre

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.