सीता च मातृतुल्या मे क्व गतो लक्ष्मणश् च ह । इत्य् एवं विलपन्तं तं भरतं मन्त्रिभिः सह
sītā ca mātṛtulyā me kva gato lakṣmaṇaś ca ha / ity evaṃ vilapantaṃ taṃ bharataṃ mantribhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Narasimha-Purana 48
वसिष्ठो भगवान् आह कालकर्मविभागवित् । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ वत्स त्वं न शोकं कर्तुम् अर्हसि
vasiṣṭho bhagavān āha kālakarmavibhāgavit / uttiṣṭhottiṣṭha vatsa tvaṃ na śokaṃ kartum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मकालवशाद् एव पिता ते स्वर्गम् आस्थितः । तस्य संस्कारकार्याणि कर्माणि कुरु शोभन
karmakālavaśād eva pitā te svargam āsthitaḥ / tasya saṃskārakāryāṇi karmāṇi kuru śobhana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो ऽपि दुष्टनाशाय शिष्टानां पालनाय च । अवतीर्णो जगत्स्वामी स्वांशेन भुवि माधवः
rāmo 'pi duṣṭanāśāya śiṣṭānāṃ pālanāya ca / avatīrṇo jagatsvāmī svāṃśena bhuvi mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायस् तत्रास्ति रामेण कर्तव्यं लक्ष्मणेन च । यत्रासौ भगवान् वीरः कर्मणा तेन चोदितः
prāyas tatrāsti rāmeṇa kartavyaṃ lakṣmaṇena ca / yatrāsau bhagavān vīraḥ karmaṇā tena coditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् कृत्वा पुनर् आयाति रामः कमललोचनः । इत्युक्तो भरतस् तेन वसिष्ठेन महात्मना
tat kṛtvā punar āyāti rāmaḥ kamalalocanaḥ / ityukto bharatas tena vasiṣṭhena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्कारं लम्भयाम् अस विधिदृष्टेन कर्मणा । अग्निहोत्राग्निना दग्ध्वा पितुर् देहं विधानतः
saṃskāraṃ lambhayām asa vidhidṛṣṭena karmaṇā / agnihotrāgninā dagdhvā pitur dehaṃ vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा सरय्वाः सलिले कृत्वा तस्योदकक्रियाम् । शत्रुघ्नेन सह श्रीमान् मातृभिर् बान्धवैः सह
snātvā sarayvāḥ salile kṛtvā tasyodakakriyām / śatrughnena saha śrīmān mātṛbhir bāndhavaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यौर्ध्वदेहिकं कृत्वा मन्त्रिणा मन्त्रिनायकः । हस्त्यश्वरथपत्तीभिः सह प्रायान् महामतिः
tasyaurdhvadehikaṃ kṛtvā mantriṇā mantrināyakaḥ / hastyaśvarathapattībhiḥ saha prāyān mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरतो रामम् अन्वेष्टुं राममार्गेण सत्तमः । तम् आयान्तं महासेनं रामस्यानुविरोधिनम्
bharato rāmam anveṣṭuṃ rāmamārgeṇa sattamaḥ / tam āyāntaṃ mahāsenaṃ rāmasyānuvirodhinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्वा तं भरतं शत्रुं रामभक्तो गुहस् तदा । स्वं सैन्यं वर्तुलं कृत्वा संनद्धः कवची रथी
matvā taṃ bharataṃ śatruṃ rāmabhakto guhas tadā / svaṃ sainyaṃ vartulaṃ kṛtvā saṃnaddhaḥ kavacī rathī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाबलपरीवारो रुरोध भरतं पथि
mahābalaparīvāro rurodha bharataṃ pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभ्रातृकं सभार्यं मे रामं स्वामिनम् उत्तमम् । प्रापयस् त्वं वनं दुष्ट सांप्रतं हन्तुम् इच्छसि
sabhrātṛkaṃ sabhāryaṃ me rāmaṃ svāminam uttamam / prāpayas tvaṃ vanaṃ duṣṭa sāṃprataṃ hantum icchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गमिष्यसि दुरात्मंस् त्वं सेनया सह दुर्मते । इत्युक्तो भरतस् तत्र गुहेन नृपनन्दनः
gamiṣyasi durātmaṃs tvaṃ senayā saha durmate / ityukto bharatas tatra guhena nṛpanandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् उवाच विनीतात्मा रामायाथ कृताञ्जलिः । यथा त्वं रामभक्तो ऽसि तथाहम् अपि भक्तिमान्
tam uvāca vinītātmā rāmāyātha kṛtāñjaliḥ / yathā tvaṃ rāmabhakto 'si tathāham api bhaktimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोषिते मयि कैकेय्या कृतम् एतन् महामते । रामस्यानयनार्थाय व्रजाम्य् अद्य महामते
proṣite mayi kaikeyyā kṛtam etan mahāmate / rāmasyānayanārthāya vrajāmy adya mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यपूर्वं गमिष्यामि पन्थानं देहि मे गुह । इति विश्वासम् आनीय जाह्नवीं तेन तारितः
satyapūrvaṃ gamiṣyāmi panthānaṃ dehi me guha / iti viśvāsam ānīya jāhnavīṃ tena tāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नौकावृन्दैर् अनेकैस् तु स्नात्वासौ जाह्नवीजले । भरद्वाजाश्रमं प्राप्तो भरतस् तं महामुनिम्
naukāvṛndair anekais tu snātvāsau jāhnavījale / bharadvājāśramaṃ prāpto bharatas taṃ mahāmunim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य शिरसा तस्मै यथावृत्तम् उवाच ह । भरद्वाजो ऽपि तं प्राह कालेन कृतम् ईदृशम्
praṇamya śirasā tasmai yathāvṛttam uvāca ha / bharadvājo 'pi taṃ prāha kālena kṛtam īdṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखं न तावत् कर्तव्यं रामार्थे ऽपि त्वयाधुना । वर्तते चित्रकूटे ऽसौ रामः सत्यपराक्रमः
duḥkhaṃ na tāvat kartavyaṃ rāmārthe 'pi tvayādhunā / vartate citrakūṭe 'sau rāmaḥ satyaparākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयि तत्र गते वापि प्रायो ऽसौ नागमिष्यति । तथापि तत्र गच्छ त्वं यस् असौ वक्ति तत् कुरु
tvayi tatra gate vāpi prāyo 'sau nāgamiṣyati / tathāpi tatra gaccha tvaṃ yas asau vakti tat kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस् तु सीतया सार्धं वनखण्डे स्थितः शुभे । लक्ष्मणस् तु महावीर्यो दुष्टालोकनतत्परः
rāmas tu sītayā sārdhaṃ vanakhaṇḍe sthitaḥ śubhe / lakṣmaṇas tu mahāvīryo duṣṭālokanatatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो भरतस् तत्र भारद्वाजेन धीमता । उत्तीर्य यमुनां यातश् चित्रकूटं महान् अगम्
ityukto bharatas tatra bhāradvājena dhīmatā / uttīrya yamunāṃ yātaś citrakūṭaṃ mahān agam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितो ऽसौ दृष्टवान् दूरात् सधूलीं चोत्तरां दिशम् । रामाय कथयित्वास तदादेशात् तु लक्ष्मणः
sthito 'sau dṛṣṭavān dūrāt sadhūlīṃ cottarāṃ diśam / rāmāya kathayitvāsa tadādeśāt tu lakṣmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षम् आरुह्य मेधावी वीक्षमाणः प्रयत्नतः । स ततो दृष्टवान् हृष्टाम् आयान्तीं महतीं चमूम्
vṛkṣam āruhya medhāvī vīkṣamāṇaḥ prayatnataḥ / sa tato dṛṣṭavān hṛṣṭām āyāntīṃ mahatīṃ camūm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्त्यश्वरथसंयुक्तां दृष्ट्वा रामम् अथाब्रवीत् । हे भ्रातस् त्वं महाबाहो सीतापार्श्वे स्थिरो भव
hastyaśvarathasaṃyuktāṃ dṛṣṭvā rāmam athābravīt / he bhrātas tvaṃ mahābāho sītāpārśve sthiro bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूपो ऽस्ति बलवान् कश्चिद् *धस्त्यश्वरथपत्तिभिः । इत्य् आकर्ण्य वचस् तस्य लक्ष्मणस्य महात्मनः
bhūpo 'sti balavān kaścid *dhastyaśvarathapattibhiḥ / ity ākarṇya vacas tasya lakṣmaṇasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस् तम् अब्रवीद् वीरो वीरं सत्यपराक्रमः । प्रायेण भरतो ऽस्माकं द्रष्टुम् आयाति लक्ष्मण
rāmas tam abravīd vīro vīraṃ satyaparākramaḥ / prāyeṇa bharato 'smākaṃ draṣṭum āyāti lakṣmaṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं वदतस् तस्य रामस्य विदितात्मनः । आरात् संस्थाप्य सेनां तां भरतो विनयान्वितः
ity evaṃ vadatas tasya rāmasya viditātmanaḥ / ārāt saṃsthāpya senāṃ tāṃ bharato vinayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणैर् मन्त्रिभिः सार्धं रुदन्न् आगत्य पादयोः । रामस्य निपपाताथ वैदेह्या लक्ष्मणस्य च
brāhmaṇair mantribhiḥ sārdhaṃ rudann āgatya pādayoḥ / rāmasya nipapātātha vaidehyā lakṣmaṇasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रिणो मातृवर्गश् च स्निग्धबन्धुसुहृज्जनाः । परिवार्य ततो रामं रुरुदुः शोककातराः
mantriṇo mātṛvargaś ca snigdhabandhusuhṛjjanāḥ / parivārya tato rāmaṃ ruruduḥ śokakātarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्यातं पितरं ज्ञात्वा ततो रामो महामतिः । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्याथ समन्वितः
svaryātaṃ pitaraṃ jñātvā tato rāmo mahāmatiḥ / lakṣmaṇena saha bhrātrā vaidehyātha samanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा मलापहे तीर्थे दत्त्वा च सलिलाञ् जलिम् । मात्रादीन् अभिवाद्याथ रामो दुःखसमन्वितः
snātvā malāpahe tīrthe dattvā ca salilāñ jalim / mātrādīn abhivādyātha rāmo duḥkhasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच भरतं राजन् दुःखेन महतान्वितम् । अयोध्यां गच्छ भरत इतः शीघ्रं महामते
uvāca bharataṃ rājan duḥkhena mahatānvitam / ayodhyāṃ gaccha bharata itaḥ śīghraṃ mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञा विहीनां नगरीं अनाथां परिपालय । इत्युक्तो भरतो प्राह रामं राजीवलोचनम्
rājñā vihīnāṃ nagarīṃ anāthāṃ paripālaya / ityukto bharato prāha rāmaṃ rājīvalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वाम् ऋते पुरुषव्याघ्र न यास्ये ऽहम् इतो ध्रुवम् । यत्र त्वं तत्र यास्यामि वैदेही लक्ष्मणो यथा
tvām ṛte puruṣavyāghra na yāsye 'ham ito dhruvam / yatra tvaṃ tatra yāsyāmi vaidehī lakṣmaṇo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आकर्ण्य पुनः प्राह भरतं पुरतः स्थितम् । नृणां पितृसमो ज्येष्ठः स्वधर्मम् अनुवर्तिनाम्
ity ākarṇya punaḥ prāha bharataṃ purataḥ sthitam / nṛṇāṃ pitṛsamo jyeṣṭhaḥ svadharmam anuvartinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा न लङ्घ्यं वचनं मया पितृमुखेरितम् । तथा त्वया न लङ्घ्यं स्याद् वचनं मम सत्तम
yathā na laṅghyaṃ vacanaṃ mayā pitṛmukheritam / tathā tvayā na laṅghyaṃ syād vacanaṃ mama sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्समीपाद् इतो गत्वा प्रजास् त्वं परिपालय । द्वादशाब्दिकम् एतन् मे व्रतं पितृमुखेरितम्
matsamīpād ito gatvā prajās tvaṃ paripālaya / dvādaśābdikam etan me vrataṃ pitṛmukheritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अरण्ये चरित्वा तु आगमिस्यामि ते ऽन्तिकम् । गच्छ तिष्ठ ममादेशे न दुःखं कर्तुम् अर्हसि
tad araṇye caritvā tu āgamisyāmi te 'ntikam / gaccha tiṣṭha mamādeśe na duḥkhaṃ kartum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो भरतः प्राह बाष्पपर्याकुलेक्षणः । यथा पिता तथा त्वं मे नात्र कर्या विचारणा
ityukto bharataḥ prāha bāṣpaparyākulekṣaṇaḥ / yathā pitā tathā tvaṃ me nātra karyā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवादेशान् मया कार्यं देहि त्वं पादुके २ मम । नन्दिग्रामे वसिष्ये ऽहं पादुके २ द्वादशाब्दिकम्
tavādeśān mayā kāryaṃ dehi tvaṃ pāduke 2 mama / nandigrāme vasiṣye 'haṃ pāduke 2 dvādaśābdikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्वेषम् एव मद्वेषं त्वद्व्रतं मे महाव्रतम् । त्वं द्वादशाब्दिकाद् ऊर्ध्वं यदि नायासि सत्तम
tvadveṣam eva madveṣaṃ tvadvrataṃ me mahāvratam / tvaṃ dvādaśābdikād ūrdhvaṃ yadi nāyāsi sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो हविर् यथा चाग्नौ प्रधक्ष्यामि कलेवरम् । इत्य् एवं शपथं कृत्वा भरतो हि सुदुःखितः
tato havir yathā cāgnau pradhakṣyāmi kalevaram / ity evaṃ śapathaṃ kṛtvā bharato hi suduḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कुर्वन् भ्रातुर् आदेशं नन्दिग्रामे स्थितो वशी । तपस्वी नियताहारः शाकमूलफलाशनः
sa kurvan bhrātur ādeśaṃ nandigrāme sthito vaśī / tapasvī niyatāhāraḥ śākamūlaphalāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जटाकलापं शिरसा च बिभ्रत् त्वचश् च वार्क्षीः किल वन्यभोजी । रामस्य वाक्यादरतो हृदि स्थितं बभार भूभारम् अनिन्दितात्मा
jaṭākalāpaṃ śirasā ca bibhrat tvacaś ca vārkṣīḥ kila vanyabhojī / rāmasya vākyādarato hṛdi sthitaṃ babhāra bhūbhāram aninditātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.