Library·Narasimha-Purana·50

Narasimha-Purana 50

नत्वा ततो जगामाशु हनूमान् अञ्जनीसुतः । सुग्रीवो ऽपि च ताञ् छ्रुत्वा वानरान् गन्तुम् उद्यतान्

natvā tato jagāmāśu hanūmān añjanīsutaḥ / sugrīvo 'pi ca tāñ chrutvā vānarān gantum udyatān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्ञेयान् आज्ञापयति वानरान् बलदर्पितान् । शृण्वन्तु वानराः सर्वे शासनं मम भाषितम्

ājñeyān ājñāpayati vānarān baladarpitān / śṛṇvantu vānarāḥ sarve śāsanaṃ mama bhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलम्बनं न कर्तव्यं युष्माभिः पर्वतादिषु । द्रुतं गत्वा तु तां वीक्ष्य आगन्तव्यम् अनिन्दिताम्

vilambanaṃ na kartavyaṃ yuṣmābhiḥ parvatādiṣu / drutaṃ gatvā tu tāṃ vīkṣya āgantavyam aninditām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामपत्नीं महाभागां स्थास्ये ऽहं रामसंनिधौ । कर्तनं वा करिष्यामि अन्यथा कऋननासयोः

rāmapatnīṃ mahābhāgāṃ sthāsye 'haṃ rāmasaṃnidhau / kartanaṃ vā kariṣyāmi anyathā kaṛnanāsayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तान् प्रेषयित्वा तु आज्ञापूर्वं कपीश्वरः । अथ ते वानरा याताः पश्चिमादिषु दिक्षु वै

evaṃ tān preṣayitvā tu ājñāpūrvaṃ kapīśvaraḥ / atha te vānarā yātāḥ paścimādiṣu dikṣu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सानुषु समस्तेषु गिरीणाम् अपि मूर्धसु । नदीतीरेषु सर्वेषु मुनीनाम् आश्रमेषु च

te sānuṣu samasteṣu girīṇām api mūrdhasu / nadītīreṣu sarveṣu munīnām āśrameṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्दरेषु च सर्वेषु वनेषूपवनेषु च । वृक्षेषु वृक्षगुल्मेषु गुहासु च शिलासु च

kandareṣu ca sarveṣu vaneṣūpavaneṣu ca / vṛkṣeṣu vṛkṣagulmeṣu guhāsu ca śilāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सह्यपर्वतपार्श्वेषु विन्ध्यसागरपार्श्वयोः । हिमवत्य् अपि शैले च तथा किंपुरुषादिषु

sahyaparvatapārśveṣu vindhyasāgarapārśvayoḥ / himavaty api śaile ca tathā kiṃpuruṣādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुदेशेषु सर्वेषु सप्तपातालकेषु च । मध्यदेशेषु सर्वेषु कश्मीरेषु महाबलाः

manudeśeṣu sarveṣu saptapātālakeṣu ca / madhyadeśeṣu sarveṣu kaśmīreṣu mahābalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वदेशेषु सर्वेषु कामरूपेषु कोशले । तीर्थस्थानेषु सर्वेषु सप्तकोङ्कणकेषु च

pūrvadeśeṣu sarveṣu kāmarūpeṣu kośale / tīrthasthāneṣu sarveṣu saptakoṅkaṇakeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र तत्रैव ते सीताम् अदृष्ट्वा पुनर् आगताः । आगत्य ते नमस्कृत्य रामलक्ष्मणपादयोः

yatra tatraiva te sītām adṛṣṭvā punar āgatāḥ / āgatya te namaskṛtya rāmalakṣmaṇapādayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुग्रीवं च विशेषेण नास्माभिः कमलेक्षणा । दृष्टा सीता महाभागेत्य् उक्त्वा तांस् तत्र तस्थिरे

sugrīvaṃ ca viśeṣeṇa nāsmābhiḥ kamalekṣaṇā / dṛṣṭā sītā mahābhāgety uktvā tāṃs tatra tasthire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तं दुःखितं प्राह रामदेवं कपीश्वरः । सीता दक्षिणदिग्भागे स्थिता द्रष्टुं वने नृप

tatas taṃ duḥkhitaṃ prāha rāmadevaṃ kapīśvaraḥ / sītā dakṣiṇadigbhāge sthitā draṣṭuṃ vane nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्या वानरसिंहेन वायुपुत्रेण धीमता । दृष्ट्वा सीताम् इहायाति हनूमान् नात्र संशयः

śakyā vānarasiṃhena vāyuputreṇa dhīmatā / dṛṣṭvā sītām ihāyāti hanūmān nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरो भव महाबाहो राम सत्यम् इदं वचः । लक्ष्मणो ऽप्य् आह शकुनं तत्र वाक्यम् इदं तदा

sthiro bhava mahābāho rāma satyam idaṃ vacaḥ / lakṣmaṇo 'py āha śakunaṃ tatra vākyam idaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वथा दृष्टसीतस् तु हनुमान् आगमिष्यति । इत्य् आश्वास्य स्थितौ तत्र रामं सुग्रीवलक्ष्मणौ

sarvathā dṛṣṭasītas tu hanumān āgamiṣyati / ity āśvāsya sthitau tatra rāmaṃ sugrīvalakṣmaṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाङ्गदं पुरस्कृत्य ये गता वानरोत्तमाः । यत्नाद् अन्वेषनार्थाय रामपत्नीं यशस्विनीम्

athāṅgadaṃ puraskṛtya ye gatā vānarottamāḥ / yatnād anveṣanārthāya rāmapatnīṃ yaśasvinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृष्ट्वा श्रमम् आपन्नाः कृच्छ्रभूतास् तदा वने । भक्षणेन विहीनास् ते क्षुधया च प्रपीडिताः

adṛṣṭvā śramam āpannāḥ kṛcchrabhūtās tadā vane / bhakṣaṇena vihīnās te kṣudhayā ca prapīḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमद्भिर् गहने ऽरण्ये क्वापि दृष्टा च सुप्रभा । गुहानिवासिनी सिद्धा ऋसिपत्नी ह्य् अनिन्दिता

bhramadbhir gahane 'raṇye kvāpi dṛṣṭā ca suprabhā / guhānivāsinī siddhā ṛsipatnī hy aninditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च तान् आगतान् दृष्ट्वा स्वाश्रमं प्रति वानरान् । आगताः कस्य यूयं तु कुतः किं नु प्रयोजनम्

sā ca tān āgatān dṛṣṭvā svāśramaṃ prati vānarān / āgatāḥ kasya yūyaṃ tu kutaḥ kiṃ nu prayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते जाम्बवान् आह तां सिद्धां सुमहामतिः । सुग्रीवस्य वयं भृत्या आगता ह्य् अत्र शोभने

ityukte jāmbavān āha tāṃ siddhāṃ sumahāmatiḥ / sugrīvasya vayaṃ bhṛtyā āgatā hy atra śobhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामभार्यार्थम् अनघे सीतान्वेषणकर्मणि । कांदिग्भूता निराहारा अदृष्ट्वा जनकात्मजाम्

rāmabhāryārtham anaghe sītānveṣaṇakarmaṇi / kāṃdigbhūtā nirāhārā adṛṣṭvā janakātmajām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते जाम्बवत्य् अत्र पुनस् तान् आह सा शुभा । जानामि रामं सीतां च लक्ष्मणं च कपीश्वरम्

ityukte jāmbavaty atra punas tān āha sā śubhā / jānāmi rāmaṃ sītāṃ ca lakṣmaṇaṃ ca kapīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुञ्जीध्वम् अत्र मे दत्तम् आहारं च कपीश्वराः । रामकार्यागतास् त्व् अत्र यूयं रामसमा मम

bhuñjīdhvam atra me dattam āhāraṃ ca kapīśvarāḥ / rāmakāryāgatās tv atra yūyaṃ rāmasamā mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा चामृतं तेषां योगाद् दत्त्वा तपस्विनी । भोजयित्वा यथाकामं भूयस् तान् आह तापसी

ity uktvā cāmṛtaṃ teṣāṃ yogād dattvā tapasvinī / bhojayitvā yathākāmaṃ bhūyas tān āha tāpasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतास्थानं तु जानाति संपातिर् नाम पक्षिराट् । आस्थितो वै वने सो ऽपि महेन्द्रे पर्वते द्विजः

sītāsthānaṃ tu jānāti saṃpātir nāma pakṣirāṭ / āsthito vai vane so 'pi mahendre parvate dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्गेणानेन हरयस् तत्र यूयं गमिष्यथ । स वक्ति सीतां संपातिर् दूरदर्शी तु यः खगः

mārgeṇānena harayas tatra yūyaṃ gamiṣyatha / sa vakti sītāṃ saṃpātir dūradarśī tu yaḥ khagaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनादिष्टं तु पन्थानं पुनर् आसाद्य गच्छथ । अवश्यं जानकीं सीतां द्रक्ष्यते पवनात्मजः

tenādiṣṭaṃ tu panthānaṃ punar āsādya gacchatha / avaśyaṃ jānakīṃ sītāṃ drakṣyate pavanātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयैवमुक्ताः कपयः परां प्रीतिम् उपागताः । हृष्टास् तेजनम् आपन्नास् तां प्रणम्य प्रतस्थिरे

tayaivamuktāḥ kapayaḥ parāṃ prītim upāgatāḥ / hṛṣṭās tejanam āpannās tāṃ praṇamya pratasthire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेन्द्राद्रिं गता वीरा वानरास् तद्दिदृक्षया । तत्र सम्पातिम् आसीनं दृष्टवन्तः कपीश्वराः

mahendrādriṃ gatā vīrā vānarās taddidṛkṣayā / tatra sampātim āsīnaṃ dṛṣṭavantaḥ kapīśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् उवाचाथ सम्पातिर् वानरान् आगतान् द्विजः । के यूयम् इति संप्राप्ताः कस्य वा ब्रूत मा चिरम्

tān uvācātha sampātir vānarān āgatān dvijaḥ / ke yūyam iti saṃprāptāḥ kasya vā brūta mā ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते वानरा ऊचुर् यथावृत्तम् अनुक्रमात् । रामदूता वयं सर्वे सीतान्वेषणकर्मणि

ityukte vānarā ūcur yathāvṛttam anukramāt / rāmadūtā vayaṃ sarve sītānveṣaṇakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेषिताः कपिराजेन सुग्रीवेण महात्मना । त्वां द्रष्टुम् इह संप्राप्ताः सिद्धाया वचनाद् द्विज

preṣitāḥ kapirājena sugrīveṇa mahātmanā / tvāṃ draṣṭum iha saṃprāptāḥ siddhāyā vacanād dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतास्थानं महाभाग त्वं नो वद महामते । इत्युक्तो वानरैः श्येनो वीक्षां चक्रे सुदक्षिणाम्

sītāsthānaṃ mahābhāga tvaṃ no vada mahāmate / ityukto vānaraiḥ śyeno vīkṣāṃ cakre sudakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतां दृष्ट्वा स लङ्कायाम् अशोकाख्ये महावने । स्थितेति कथितं तेन जटायुस् तु मृतस् तव

sītāṃ dṛṣṭvā sa laṅkāyām aśokākhye mahāvane / sthiteti kathitaṃ tena jaṭāyus tu mṛtas tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रातेति चोचुः स स्नात्वा दत्त्वा तस्योदकाञ्जलिम् । योगम् आस्थाय स्वं देहं विससर्ज महामतिः

bhrāteti cocuḥ sa snātvā dattvā tasyodakāñjalim / yogam āsthāya svaṃ dehaṃ visasarja mahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तं वानरा दग्ध्वा दत्त्वा तस्योदकाञ्जलिम् । गत्वा महेन्द्रशृङ्गं ते तम् आरुह्य क्षणं स्थिताः

tatas taṃ vānarā dagdhvā dattvā tasyodakāñjalim / gatvā mahendraśṛṅgaṃ te tam āruhya kṣaṇaṃ sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सागरं वीक्ष्य ते सर्वे परस्परम् अथाब्रुवन् । रावणेनैव भार्या सा नीता रामस्य निश्चितम्

sāgaraṃ vīkṣya te sarve parasparam athābruvan / rāvaṇenaiva bhāryā sā nītā rāmasya niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्पातिवचनाद् अद्य संज्ञातं सकलं हि तत् । वानराणां तु कश् चात्र उत्तीर्य लवणोदधिम्

sampātivacanād adya saṃjñātaṃ sakalaṃ hi tat / vānarāṇāṃ tu kaś cātra uttīrya lavaṇodadhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लङ्कां प्रविष्य दृष्ट्वा तां रामपत्नीं यशस्विनीम् । पुनस् चोदधितरणे शक्तिं ब्रूत हि शोभनाः

laṅkāṃ praviṣya dṛṣṭvā tāṃ rāmapatnīṃ yaśasvinīm / punas codadhitaraṇe śaktiṃ brūta hi śobhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तो जाम्बव्वन् प्राह सर्वे शक्तास् तु वानराः । सागरोत्तरणे किंतु कार्यम् अन्यस्य संभवेत्

ityukto jāmbavvan prāha sarve śaktās tu vānarāḥ / sāgarottaraṇe kiṃtu kāryam anyasya saṃbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दक्षो ऽयम् एवात्र हनूमान् इति मे मतिः । कालक्षेपो न कर्तव्यो मासार्धम् अधिकं गतम्

tatra dakṣo 'yam evātra hanūmān iti me matiḥ / kālakṣepo na kartavyo māsārdham adhikaṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् अदृष्ट्वा तु गच्छामो वैदेहीं वानरर्षभाः । कर्णनासादि नः स्वाङ्गं निकृन्तति कपीश्वरः

yady adṛṣṭvā tu gacchāmo vaidehīṃ vānararṣabhāḥ / karṇanāsādi naḥ svāṅgaṃ nikṛntati kapīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् प्रार्थ्यः स चास्माभिर् वायुपुत्रस् तु मे मतिः । इत्युक्तास् ते तथेत्य् ऊचुर् वानरा वृद्धवानरम्

tasmāt prārthyaḥ sa cāsmābhir vāyuputras tu me matiḥ / ityuktās te tathety ūcur vānarā vṛddhavānaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ते प्रार्थयाम् असुर् वानराः पवनात्मजम् । हनूमन्तं महाप्राज्ञं दक्षं कार्येषु चाधिकम्

tatas te prārthayām asur vānarāḥ pavanātmajam / hanūmantaṃ mahāprājñaṃ dakṣaṃ kāryeṣu cādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ त्वं रामभृत्यस् त्वं रावणस्य भयाय च । रक्षस्व वानरकुलम् अस्माकम् अञ्जनीसुत । इत्युक्तस् तांस् तथेत्य् आह वानरान् पवनात्मजः

gaccha tvaṃ rāmabhṛtyas tvaṃ rāvaṇasya bhayāya ca / rakṣasva vānarakulam asmākam añjanīsuta / ityuktas tāṃs tathety āha vānarān pavanātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामप्रयुक्तश् च पुनः स्वभर्तृणा पुनर् महेन्द्रं कपिभिश् च नोदितः । गन्तुं प्रचक्रे मतिम् अञ्जनीसुतः समुद्रम् उत्तीर्य निशाचरालयम्

rāmaprayuktaś ca punaḥ svabhartṛṇā punar mahendraṃ kapibhiś ca noditaḥ / gantuṃ pracakre matim añjanīsutaḥ samudram uttīrya niśācarālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.