स तु रावणनीतायाः सीतायाः परिमार्गणम् । इयेष पदम् अन्वेष्टुं चारणाचरिते पथि
sa tu rāvaṇanītāyāḥ sītāyāḥ parimārgaṇam / iyeṣa padam anveṣṭuṃ cāraṇācarite pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Narasimha-Purana 51
अञ्जलिं प्राङ्मुखं कृत्वा सगणायात्मयोनये । मनसावन्द्य रामं च लक्ष्मणं च महारथम्
añjaliṃ prāṅmukhaṃ kṛtvā sagaṇāyātmayonaye / manasāvandya rāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ ca mahāratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सागरं सरितश् चैव प्रणम्य शिरसा कपिः । ज्ञातींश् चैव परिष्वज्य कृत्वा चैव प्रदक्षिणाम्
sāgaraṃ saritaś caiva praṇamya śirasā kapiḥ / jñātīṃś caiva pariṣvajya kṛtvā caiva pradakṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरिष्टं गच्छ पन्थानं पुण्यवायुनिषेवितम् । पुनरागमनायेति वानरैर् अभिपूजितः
ariṣṭaṃ gaccha panthānaṃ puṇyavāyuniṣevitam / punarāgamanāyeti vānarair abhipūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्जसा स्वं तथा वीर्यम् आविवेशाथ वीर्यवान् । मार्गम् आलोकयन् दूराद् ऊर्ध्वं प्रणिहितेक्षणः
añjasā svaṃ tathā vīryam āviveśātha vīryavān / mārgam ālokayan dūrād ūrdhvaṃ praṇihitekṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूर्णम् इव चात्मानं भावयित्वा महाबलः । उत्पपात गिरेः शृङ्गान् निष्पीड्य गिरिम् अम्बरम्
saṃpūrṇam iva cātmānaṃ bhāvayitvā mahābalaḥ / utpapāta gireḥ śṛṅgān niṣpīḍya girim ambaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुर् मार्गेण यातस्य वायुपुत्रस्य धीमतः । रामकार्यपरस्यास्य सागरेण प्रचोदितह्
pitur mārgeṇa yātasya vāyuputrasya dhīmataḥ / rāmakāryaparasyāsya sāgareṇa pracoditah
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रामार्थं समुत्तस्थौ मैनाको लवणोदधेः । तं निरीक्ष्य निपीड्याथ रयात् संभाष्य सादरम्
viśrāmārthaṃ samuttasthau maināko lavaṇodadheḥ / taṃ nirīkṣya nipīḍyātha rayāt saṃbhāṣya sādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पतंश् च वने वीरः सिंहिकास्यं महाकपिः । आस्यप्रान्तं प्रविश्याथ वेगेनान्तर्विनिःसृतः
utpataṃś ca vane vīraḥ siṃhikāsyaṃ mahākapiḥ / āsyaprāntaṃ praviśyātha vegenāntarviniḥsṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःसृत्य गतवाञ् शीघ्रं वायुपुत्रः प्रतापवान् । लङ्घयित्वा तु तं देशं सागरं पवनात्मजः
niḥsṛtya gatavāñ śīghraṃ vāyuputraḥ pratāpavān / laṅghayitvā tu taṃ deśaṃ sāgaraṃ pavanātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिकूटशिखरे रम्ये वृक्षाग्रे निपपात ह । तस्मिन् स पर्वतश्रेष्ठे दिनं नीत्वा दिनक्षये
trikūṭaśikhare ramye vṛkṣāgre nipapāta ha / tasmin sa parvataśreṣṭhe dinaṃ nītvā dinakṣaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संध्याम् उपास्य हनुमान् रात्रौ लङ्काम् शनैर् निशि । लङ्काभिधां विनिर्जित्य देवतां प्रविवेश ह
saṃdhyām upāsya hanumān rātrau laṅkām śanair niśi / laṅkābhidhāṃ vinirjitya devatāṃ praviveśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लङ्काम् अनेकरत्नाढ्यां बह्वाश्चर्यसमन्विताम् । राक्षसेषु प्रसुप्तेषु नीतिमान् पवनात्मजः
laṅkām anekaratnāḍhyāṃ bahvāścaryasamanvitām / rākṣaseṣu prasupteṣu nītimān pavanātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणस्य ततो वेश्म प्रविवेशाथ ऋद्धिमत् । शयानं रावणं दृष्ट्वा तल्पे महति वानरः
rāvaṇasya tato veśma praviveśātha ṛddhimat / śayānaṃ rāvaṇaṃ dṛṣṭvā talpe mahati vānaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासापुटैर् घोरकारैर् विशिद्भिर् वायुमोचकैः । तथैव दशभिर् वक्त्रैर् दंष्ट्रोपेतैस् तु संयुतम्
nāsāpuṭair ghorakārair viśidbhir vāyumocakaiḥ / tathaiva daśabhir vaktrair daṃṣṭropetais tu saṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीसहस्रैस् तु दृष्ट्वा तं नानाभरणभूषितम् । तस्मिन् सीताम् अदृष्ट्वा तु रावणस्य गृहे शुभे
strīsahasrais tu dṛṣṭvā taṃ nānābharaṇabhūṣitam / tasmin sītām adṛṣṭvā tu rāvaṇasya gṛhe śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा शयानां स्वगृहे राक्षसानां च नायकम् । दुःखितो वायुपुत्रस् तु संपातेर् वचनं स्मरन्
tathā śayānāṃ svagṛhe rākṣasānāṃ ca nāyakam / duḥkhito vāyuputras tu saṃpāter vacanaṃ smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोकवनिकां प्राप्तो नानापुष्पसमन्विताम् । जुष्टां मलयजातेन चन्दनेन सुगन्धिना
aśokavanikāṃ prāpto nānāpuṣpasamanvitām / juṣṭāṃ malayajātena candanena sugandhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविश्य शिंशपावृक्षम् आश्रितां जनकात्मजाम् । रामपत्नीं समद्राक्षीद् राक्षसीभिर् सुरक्षिताम्
praviśya śiṃśapāvṛkṣam āśritāṃ janakātmajām / rāmapatnīṃ samadrākṣīd rākṣasībhir surakṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोकवृक्षम् आरुह्य पुष्पितं मधुपल्लवम् । आसां चक्रे हरिस् तत्र सेयं सीतेति संस्मरन्
aśokavṛkṣam āruhya puṣpitaṃ madhupallavam / āsāṃ cakre haris tatra seyaṃ sīteti saṃsmaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीतां निरीक्ष्य वृक्षाग्रे यावद् आस्ते ऽनिलात्मजः । स्त्रीभिः परिवृतस् तत्र रावणस् तावद् आगतः
sītāṃ nirīkṣya vṛkṣāgre yāvad āste 'nilātmajaḥ / strībhiḥ parivṛtas tatra rāvaṇas tāvad āgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य सीतां प्राहाथ प्रिये मां भज कामुकम् । भुषिता भव वैदेहि त्यज रामागतं मनः
āgatya sītāṃ prāhātha priye māṃ bhaja kāmukam / bhuṣitā bhava vaidehi tyaja rāmāgataṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं भाषमाणं तम् अन्तर्धाय तृणं ततः । प्राह वाक्यं शनैः सीता कम्पमानाथ रावणम्
ity evaṃ bhāṣamāṇaṃ tam antardhāya tṛṇaṃ tataḥ / prāha vākyaṃ śanaiḥ sītā kampamānātha rāvaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ रावण दुष्ट त्वं परदारपरायण । अचिराद् रामबाणास् ते पिबन्तु रुधिरं रणे
gaccha rāvaṇa duṣṭa tvaṃ paradāraparāyaṇa / acirād rāmabāṇās te pibantu rudhiraṃ raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्युक्तो भर्त्सितश् च राक्षसीर् आह राक्षसः । द्विमासाभ्यन्तरे चैनं वशीकुरुत मानुषीम्
tathetyukto bhartsitaś ca rākṣasīr āha rākṣasaḥ / dvimāsābhyantare cainaṃ vaśīkuruta mānuṣīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि नेच्छति मां सीता ततः खादत मानुषीम् । इत्य् उक्त्वा गतवान् दुष्टो रावणः स्वं निकेतनम्
yadi necchati māṃ sītā tataḥ khādata mānuṣīm / ity uktvā gatavān duṣṭo rāvaṇaḥ svaṃ niketanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भयेन तां प्राहू राक्षस्यो जनकात्मजाम् । रावणं भज कल्याणि सधनं सुखिनी भव
tato bhayena tāṃ prāhū rākṣasyo janakātmajām / rāvaṇaṃ bhaja kalyāṇi sadhanaṃ sukhinī bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्ता प्राह ताः सीता राघवो ऽलघुविक्रमः । निहत्य रावणं युद्धे सगणं मां नयिष्यति
ityuktā prāha tāḥ sītā rāghavo 'laghuvikramaḥ / nihatya rāvaṇaṃ yuddhe sagaṇaṃ māṃ nayiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहम् अन्यस्य भार्या स्याम् ऋते रामं रघूत्तमम् । स ह्य् आगत्य दशग्रीवं हत्वा मां पालयिष्यति
nāham anyasya bhāryā syām ṛte rāmaṃ raghūttamam / sa hy āgatya daśagrīvaṃ hatvā māṃ pālayiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आकर्ण्य वचस् तस्या राक्षस्यो ददृशुर् भयम् । हन्यतां हन्यताम् एषा भक्ष्यतां भक्ष्यताम् इयम्
ity ākarṇya vacas tasyā rākṣasyo dadṛśur bhayam / hanyatāṃ hanyatām eṣā bhakṣyatāṃ bhakṣyatām iyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तास् त्रिजता प्राह स्वप्ने दृष्टम् अनिन्दिता । शृणुध्वं दुष्टराक्षस्यो रावणस्य विनाशनः
tatas tās trijatā prāha svapne dṛṣṭam aninditā / śṛṇudhvaṃ duṣṭarākṣasyo rāvaṇasya vināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षोभिः सह सर्वैस् तु रावणस्य मृतिप्रदः । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामस्य विजयप्रदः
rakṣobhiḥ saha sarvais tu rāvaṇasya mṛtipradaḥ / lakṣmaṇena saha bhrātrā rāmasya vijayapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नः शुभो मया दृष्टः सीतायास् च पतिप्रदः । त्रिजतावाक्यम् आकर्ण्य सीतापार्श्वं विसृज्य ताः
svapnaḥ śubho mayā dṛṣṭaḥ sītāyās ca patipradaḥ / trijatāvākyam ākarṇya sītāpārśvaṃ visṛjya tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षस्यस् ता ययुः सर्वाः सीताम् आहाञ्जनीसुतः । कीर्तयन् रामवृत्तान्तं सकलं पवनात्मजः
rākṣasyas tā yayuḥ sarvāḥ sītām āhāñjanīsutaḥ / kīrtayan rāmavṛttāntaṃ sakalaṃ pavanātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां विश्वासम् आनीय दत्त्वा रामाङ्गुलीयकम् । संभाष्य लक्षणं सर्वं रामलक्ष्मणयोस् ततः
tasyāṃ viśvāsam ānīya dattvā rāmāṅgulīyakam / saṃbhāṣya lakṣaṇaṃ sarvaṃ rāmalakṣmaṇayos tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्या सेनया युक्तः सुग्रीवः कपिनायकः । तेन सार्धम् इहागत्य रामस् तव पतिः प्रभुः
mahatyā senayā yuktaḥ sugrīvaḥ kapināyakaḥ / tena sārdham ihāgatya rāmas tava patiḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणश् च महावीरो देवरस् ते शुभानने । रावणं सगणं हत्वा त्वाम् इतो ऽदाय गच्छति
lakṣmaṇaś ca mahāvīro devaras te śubhānane / rāvaṇaṃ sagaṇaṃ hatvā tvām ito 'dāya gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्ते सा तु विश्वस्ता वायुपुत्रम् अथाब्रवीत् । कथम् अत्रागतो वीर त्वम् उत्तीर्य महोदधिम्
ityukte sā tu viśvastā vāyuputram athābravīt / katham atrāgato vīra tvam uttīrya mahodadhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आकर्ण्य वचस् तस्याः पुनस् ताम् आह वानरः । गोष्पदवन् मयोत्तीर्णः समुद्रो ऽयं वरानने
ity ākarṇya vacas tasyāḥ punas tām āha vānaraḥ / goṣpadavan mayottīrṇaḥ samudro 'yaṃ varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपतो राम रामेति सागरो गोष्पदायते । दुःखमग्नासि वैदेहि स्थिरा भव शुभानने
japato rāma rāmeti sāgaro goṣpadāyate / duḥkhamagnāsi vaidehi sthirā bhava śubhānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्रं पश्य हि रामं त्वं सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते । इत्य् आश्वास्य सतीं सीतां दुःखितां जनकात्मजाम्
kṣipraṃ paśya hi rāmaṃ tvaṃ satyam etad bravīmi te / ity āśvāsya satīṃ sītāṃ duḥkhitāṃ janakātmajām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चूडामणि प्राप्य श्रुत्वा काकपराभवम् । नत्वा तां प्रस्थितो वीरो गन्तुं कृतमतिः कपिः
tataś cūḍāmaṇi prāpya śrutvā kākaparābhavam / natvā tāṃ prasthito vīro gantuṃ kṛtamatiḥ kapiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विमृश्य तद् भुङ्क्त्वा कृईडावनम् अशेषतः । तोरणस्थो ननादोच्चै रामो जयति वीर्यवान्
tato vimṛśya tad bhuṅktvā kṛīḍāvanam aśeṣataḥ / toraṇastho nanādoccai rāmo jayati vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकान् राक्षसान् हत्वा सेनाः सेनापतींश् च सः । तदा त्वक्षकुमारं तु हत्वा रावणसैनिकम्
anekān rākṣasān hatvā senāḥ senāpatīṃś ca saḥ / tadā tvakṣakumāraṃ tu hatvā rāvaṇasainikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साश्वं ससारथिं हत्वा इन्द्रजित् तं गृहीतवान् । रावणस्य पुरः स्थित्वा रामं संकीर्त्य लक्ष्मणम्
sāśvaṃ sasārathiṃ hatvā indrajit taṃ gṛhītavān / rāvaṇasya puraḥ sthitvā rāmaṃ saṃkīrtya lakṣmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवं च महावीर्यं दग्ध्वा लङ्काम् अशेषतः । निर्भर्त्स्य रावणं दुष्टं पुनः संभाष्य जानकीम्
sugrīvaṃ ca mahāvīryaṃ dagdhvā laṅkām aśeṣataḥ / nirbhartsya rāvaṇaṃ duṣṭaṃ punaḥ saṃbhāṣya jānakīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयः सागरम् उत्तीर्य ज्ञातीन् आसाद्य वीर्यवान् । सीतादर्शनम् आवेद्य हनूमांश् चैव पूजितः
bhūyaḥ sāgaram uttīrya jñātīn āsādya vīryavān / sītādarśanam āvedya hanūmāṃś caiva pūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानरैः सार्धम् आगत्य हनुमान् मधुवनं महत् । निहत्य रक्षपालांस् तु पाययित्वा च तन्मधु
vānaraiḥ sārdham āgatya hanumān madhuvanaṃ mahat / nihatya rakṣapālāṃs tu pāyayitvā ca tanmadhu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे दधिमुखं पात्य हर्षितो हरिभिः सह । खम् उत्पत्य च संप्राप्य रामलक्ष्मणपादयोः
sarve dadhimukhaṃ pātya harṣito haribhiḥ saha / kham utpatya ca saṃprāpya rāmalakṣmaṇapādayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नत्वा तु हनुमांस् तत्र सुग्रीवं च विशेषतः । आदितः सर्वम् आवेद्य समुद्रतरणादिकम्
natvā tu hanumāṃs tatra sugrīvaṃ ca viśeṣataḥ / āditaḥ sarvam āvedya samudrataraṇādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयाम् अस रामाय सीता दृष्टा मयेति वै । अशोकवनिकामध्ये सीता देवी सुदुःखिता
kathayām asa rāmāya sītā dṛṣṭā mayeti vai / aśokavanikāmadhye sītā devī suduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसीभिः परिवृता त्वां स्मरन्ती च सर्वदा । अश्रुपूर्णमुखी दीना तव पत्नी वरानना
rākṣasībhiḥ parivṛtā tvāṃ smarantī ca sarvadā / aśrupūrṇamukhī dīnā tava patnī varānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीलवृत्तसमायुक्ता तत्रापि जनकात्मजा । सर्वत्रान्वेषमाणेन मया दृष्टा पतिव्रता
śīlavṛttasamāyuktā tatrāpi janakātmajā / sarvatrānveṣamāṇena mayā dṛṣṭā pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया संभाषिता सीता विश्वस्ता रघुनन्दन । अलंकारश् च सुमणिस् तया ते प्रेषितः प्रभो
mayā saṃbhāṣitā sītā viśvastā raghunandana / alaṃkāraś ca sumaṇis tayā te preṣitaḥ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा दत्तवांस् तस्मै चूडामणिम् अनुत्तमम् । इदं च वचनं तुभ्यं पत्न्या संप्रेषितं शृणु
ity uktvā dattavāṃs tasmai cūḍāmaṇim anuttamam / idaṃ ca vacanaṃ tubhyaṃ patnyā saṃpreṣitaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकूटे मदङ्के तु सुप्ते त्वयि महाव्रत । वायसाभिभवं राजंस् तत् किल स्मर्तुम् अर्हसि
citrakūṭe madaṅke tu supte tvayi mahāvrata / vāyasābhibhavaṃ rājaṃs tat kila smartum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पापराधे राजेन्द्र त्वया बलिभुजि प्रभो । यत् कृतं तन् न कर्तुं च शक्यं देवासुरैर् अपि
alpāparādhe rājendra tvayā balibhuji prabho / yat kṛtaṃ tan na kartuṃ ca śakyaṃ devāsurair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मास्त्रं तु तदोत्सृष्टं रावणं किं न जेष्यसि । इत्य् एवमादि बहुशः प्रोक्त्वा सीता रुरोद ह । एवं तु दुःखिता सीता तां मोक्तुं यत्नम् आचर
brahmāstraṃ tu tadotsṛṣṭaṃ rāvaṇaṃ kiṃ na jeṣyasi / ity evamādi bahuśaḥ proktvā sītā ruroda ha / evaṃ tu duḥkhitā sītā tāṃ moktuṃ yatnam ācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवम् उक्ते पवनआत्मजेन सीतावचस् तच् छुभभूषणं च । श्रुत्वा च दृष्ट्वा च रुरोद रामः कपिं समालिङ्ग्य शनैः प्रतस्थे
ity evam ukte pavanaātmajena sītāvacas tac chubhabhūṣaṇaṃ ca / śrutvā ca dṛṣṭvā ca ruroda rāmaḥ kapiṃ samāliṅgya śanaiḥ pratasthe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.