क्षत्रादीनां प्रवक्ष्यामि यथावद् अनुपूर्वशः । येन येन प्रवर्तन्ते विधिना क्षत्रियादयः
kṣatrādīnāṃ pravakṣyāmi yathāvad anupūrvaśaḥ / yena yena pravartante vidhinā kṣatriyādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Narasimha-Purana 58
राज्यस्थः क्षत्रियश् चैव प्रजा धर्मेण पालयेत् । कुर्याद् अध्ययनं सम्यग् यजेद् यज्ञान् यथाविधि
rājyasthaḥ kṣatriyaś caiva prajā dharmeṇa pālayet / kuryād adhyayanaṃ samyag yajed yajñān yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्याद् दानं द्विजाग्र्येभ्यो धर्मबुद्धिसमन्वितः । स्वदारनिरतो नित्यं परदारविवर्जितः
dadyād dānaṃ dvijāgryebhyo dharmabuddhisamanvitaḥ / svadāranirato nityaṃ paradāravivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीतिशास्त्रार्थकुशलः संधिविग्रहतत्त्ववित् । देवब्राह्मणभक्तश् च पितृकार्यपरस् तथा
nītiśāstrārthakuśalaḥ saṃdhivigrahatattvavit / devabrāhmaṇabhaktaś ca pitṛkāryaparas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेणैव जयं काङ्क्षेद् अधर्मं परिवर्जयेत् । उत्तमां गतिम् आप्नोति क्षत्रियो ऽथैवम् आचरन्
dharmeṇaiva jayaṃ kāṅkṣed adharmaṃ parivarjayet / uttamāṃ gatim āpnoti kṣatriyo 'thaivam ācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोरक्षाकृषिवाणिज्यं कुर्याद् वैश्यो यथाविधि । दानधर्मं यथाशक्त्या गुरुशुश्रूषणं तथा
gorakṣākṛṣivāṇijyaṃ kuryād vaiśyo yathāvidhi / dānadharmaṃ yathāśaktyā guruśuśrūṣaṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोभदम्भविनिर्मुक्तः सत्यवाग् अनसूयकः । स्वदारनिरतो दान्तः परदारविवर्जितः
lobhadambhavinirmuktaḥ satyavāg anasūyakaḥ / svadāranirato dāntaḥ paradāravivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनैर् विप्रान् समर्चेत यज्ञकाले त्वरान्वितः । यज्ञाध्ययनदानानि कुर्यान् नित्यम् अतन्द्रितः
dhanair viprān samarceta yajñakāle tvarānvitaḥ / yajñādhyayanadānāni kuryān nityam atandritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृकार्यं च तत्काले नरसिंहार्चनं तथा । एतद् वैश्यस्य कर्मोक्तं स्वधर्मम् अनुतिष्टतः
pitṛkāryaṃ ca tatkāle narasiṃhārcanaṃ tathā / etad vaiśyasya karmoktaṃ svadharmam anutiṣṭataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् आसेवमानस् तु स स्वर्गी स्यान् न संशयः । वर्णत्रयस्य शुश्रूषां कुर्याच् छूद्रः प्रयत्नतः
etad āsevamānas tu sa svargī syān na saṃśayaḥ / varṇatrayasya śuśrūṣāṃ kuryāc chūdraḥ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दासवद् ब्राह्मणानां च विशेषेण समाचरेत् । अयाचितं प्रदातव्यं कृषिं वृत्त्यर्थम् आचरेत्
dāsavad brāhmaṇānāṃ ca viśeṣeṇa samācaret / ayācitaṃ pradātavyaṃ kṛṣiṃ vṛttyartham ācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहाणां मासिकं कार्यं पूजनं न्यायधर्मतः । धारणं जीर्णवस्त्रस्य विप्रस्योच्छिष्टमार्जनम्
grahāṇāṃ māsikaṃ kāryaṃ pūjanaṃ nyāyadharmataḥ / dhāraṇaṃ jīrṇavastrasya viprasyocchiṣṭamārjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदारेषु रतिं कुर्यात् परदारविवर्जितः । पुराणश्रवणं विप्रान् नरसिंहस्य पूजनम्
svadāreṣu ratiṃ kuryāt paradāravivarjitaḥ / purāṇaśravaṇaṃ viprān narasiṃhasya pūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा विप्रनमस्कारं कार्यं श्रद्धासमन्वितम् । सत्यसंभाषणं चैव रागद्वेषविवर्जनम्
tathā vipranamaskāraṃ kāryaṃ śraddhāsamanvitam / satyasaṃbhāṣaṇaṃ caiva rāgadveṣavivarjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं कुर्वन् सदा शूद्रो मनोवाक्कायकर्मभिः । स्थानम् ऐन्द्रम् अवाप्नोति नष्टपापस् तु पुण्यभाक्
itthaṃ kurvan sadā śūdro manovākkāyakarmabhiḥ / sthānam aindram avāpnoti naṣṭapāpas tu puṇyabhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णेषु धर्मा विविधा मयोक्ता यथाक्रमं ब्राह्मणवर्यसाधिताः । शृणुध्वम् अत्राश्रमधर्मम् आद्यं मयोच्यमानं क्रमशो मुनीन्द्राः
varṇeṣu dharmā vividhā mayoktā yathākramaṃ brāhmaṇavaryasādhitāḥ / śṛṇudhvam atrāśramadharmam ādyaṃ mayocyamānaṃ kramaśo munīndrāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपनीतो माणवको वसेद् गुरुकुले सदा । गुरोः प्रियहितं कार्यं कर्मणा मनसा गिरा
upanīto māṇavako vased gurukule sadā / guroḥ priyahitaṃ kāryaṃ karmaṇā manasā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचर्यम् अधःशय्या तथा वह्नेर् उपासनम् । उदकुम्भं गुरोर् दद्यात् तथा चेन्धनम् आहरेत्
brahmacaryam adhaḥśayyā tathā vahner upāsanam / udakumbhaṃ guror dadyāt tathā cendhanam āharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद् अध्ययनं पूर्वं ब्रह्मचारी यथाविधि । विधिं हित्वा प्रकुर्वाणो न स्वाध्यायफलं लभेत्
kuryād adhyayanaṃ pūrvaṃ brahmacārī yathāvidhi / vidhiṃ hitvā prakurvāṇo na svādhyāyaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् किंचित् कुरुते कर्म विधिं हित्वा निरात्मकः । न तत्फलम् अवाप्नोति कुर्वाणो विधिविच्युतः
yat kiṃcit kurute karma vidhiṃ hitvā nirātmakaḥ / na tatphalam avāpnoti kurvāṇo vidhivicyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् एवं व्रतानीह चरेत् स्वाध्यायसिद्धये । शौचाचारम् अशेषं तु शिक्षयेद् गुरुसंनिधौ
tasmād evaṃ vratānīha caret svādhyāyasiddhaye / śaucācāram aśeṣaṃ tu śikṣayed gurusaṃnidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजिनं दण्डकाष्ठं च मेखलां चोपवीतकम् । धारयेद् अप्रमत्तस् तु ब्रह्मचारी समाहितः
ajinaṃ daṇḍakāṣṭhaṃ ca mekhalāṃ copavītakam / dhārayed apramattas tu brahmacārī samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायं प्रातश् चरेद् भैक्षं भोजनं संयतेन्द्रियः । गुरोः कुले न भिक्षेत न ज्ञातिकुलबन्धुषु
sāyaṃ prātaś cared bhaikṣaṃ bhojanaṃ saṃyatendriyaḥ / guroḥ kule na bhikṣeta na jñātikulabandhuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलाभे त्व् अन्यगेहानां पूर्वपुर्वं च वर्जयेत् । आचम्य प्रयतो नित्यम् अश्नीयाद् गुर्वनुज्ञया
alābhe tv anyagehānāṃ pūrvapurvaṃ ca varjayet / ācamya prayato nityam aśnīyād gurvanujñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयनात् पूर्वम् उत्थाय दर्भमृद्दन्तशोधनम् । वस्त्रादिकम् अथान्यच् च गुरवे प्रतिपादयेत्
śayanāt pūrvam utthāya darbhamṛddantaśodhanam / vastrādikam athānyac ca gurave pratipādayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नाने कृते गुरौ पश्चात् स्नानं कुर्वीत यत्नवान् । ब्रह्मचारी व्रती नित्यं न कुर्याद् दन्तशोधनम्
snāne kṛte gurau paścāt snānaṃ kurvīta yatnavān / brahmacārī vratī nityaṃ na kuryād dantaśodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्रोपानहम् अभ्यङ्गं गन्धमाल्यानि वर्जयेत् । नृत्यगीतकथालापं मैथुनं च विशेषतः
chatropānaham abhyaṅgaṃ gandhamālyāni varjayet / nṛtyagītakathālāpaṃ maithunaṃ ca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्जयेन् मधु मांसं च रसास्वादं तथा स्त्रियः । कामं क्रोधं च लोभं च परिवादं तथा नृणाम्
varjayen madhu māṃsaṃ ca rasāsvādaṃ tathā striyaḥ / kāmaṃ krodhaṃ ca lobhaṃ ca parivādaṃ tathā nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीणां च प्रेक्षणालम्भम् उपघातं परस्य च । एकः शयीत सर्वत्र न रेतः स्कन्दयेत् क्वचित्
strīṇāṃ ca prekṣaṇālambham upaghātaṃ parasya ca / ekaḥ śayīta sarvatra na retaḥ skandayet kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्ने सिक्त्वा ब्रह्मचारी द्विजः शुक्रम् अकामतः । स्नात्वार्कम् अर्चयित्वाग्निं पुनर् माम् इत्य् ऋचं जपेत्
svapne siktvā brahmacārī dvijaḥ śukram akāmataḥ / snātvārkam arcayitvāgniṃ punar mām ity ṛcaṃ japet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्तिको ऽहर् अहः संध्यां त्रिकालं संयतेन्द्रियः । उपासीत यथान्यायं ब्रह्मचारिव्रते स्थितः
āstiko 'har ahaḥ saṃdhyāṃ trikālaṃ saṃyatendriyaḥ / upāsīta yathānyāyaṃ brahmacārivrate sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिवाद्य गुरोः पादौ संध्याकर्मावसानतः । यथायोगं प्रकुर्वीत मातापित्रोस् तु भक्तितः
abhivādya guroḥ pādau saṃdhyākarmāvasānataḥ / yathāyogaṃ prakurvīta mātāpitros tu bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषु त्रिषु तुष्टेषु तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः । तद् एषां शासने तिष्ठेद् ब्रह्मचारी विमत्सरः
eteṣu triṣu tuṣṭeṣu tuṣṭāḥ syuḥ sarvadevatāḥ / tad eṣāṃ śāsane tiṣṭhed brahmacārī vimatsaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधीत्य चतुरो वेदान् वेदौ वेदम् अथापि वा । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा तदा स्वस्वेच्छया वसेत्
adhītya caturo vedān vedau vedam athāpi vā / gurave dakṣiṇāṃ dattvā tadā svasvecchayā vaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरक्तः प्रव्रजेद् विद्वान् संरक्तस् तु गृही भवेत् । सरागो नरकं याति प्रव्रजन् हि ध्रुवं द्विजः
viraktaḥ pravrajed vidvān saṃraktas tu gṛhī bhavet / sarāgo narakaṃ yāti pravrajan hi dhruvaṃ dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यैतानि सुशुद्धानि जिह्वोपस्थोदरं गिरः । संन्यसेद् अकृतोद्वाहो ब्राह्मणो ब्रह्मचर्यवान्
yasyaitāni suśuddhāni jihvopasthodaraṃ giraḥ / saṃnyased akṛtodvāho brāhmaṇo brahmacaryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं यो विधिम् आस्थाय नयेत् कालम् अतन्द्रितः । तेन भूयः प्रजायेत ब्रह्मचारी दृढव्रतः
evaṃ yo vidhim āsthāya nayet kālam atandritaḥ / tena bhūyaḥ prajāyeta brahmacārī dṛḍhavrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ब्रह्मचारी विधिम् एतम् आस्थितश् चरेत् पृथिव्यां गुरुसेवने रतः । संप्राप्य विद्याम् अपि दुर्लभां तां फलं हि तस्याः सकलं हि विन्दति
yo brahmacārī vidhim etam āsthitaś caret pṛthivyāṃ gurusevane rataḥ / saṃprāpya vidyām api durlabhāṃ tāṃ phalaṃ hi tasyāḥ sakalaṃ hi vindati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीतवेदाध्ययनः श्रुतिशास्त्रार्थतत्त्ववित् । गुरोर् दत्तवरः सम्यक् समावर्तनम् आरभेत्
gṛhītavedādhyayanaḥ śrutiśāstrārthatattvavit / guror dattavaraḥ samyak samāvartanam ārabhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असमाननामगोत्रां कन्यां भ्रातृयुतां शुभाम् । सर्वावयवसंयुक्तां सद्वृत्ताम् उद्वहेत् ततः
asamānanāmagotrāṃ kanyāṃ bhrātṛyutāṃ śubhām / sarvāvayavasaṃyuktāṃ sadvṛttām udvahet tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोद्वहेत् कपिलां कन्यां नाधिकाङ्गीं न रोगिणीम् । वाचालाम् अतिलोमां च न व्यङ्गां भीमदर्शनाम्
nodvahet kapilāṃ kanyāṃ nādhikāṅgīṃ na rogiṇīm / vācālām atilomāṃ ca na vyaṅgāṃ bhīmadarśanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नर्क्षवृक्षनदीनाम्नीं नान्तपर्वतनामिकाम् । न पक्षिअहिप्रेष्यनाम्नीं न च भीषणनामिकाम्
narkṣavṛkṣanadīnāmnīṃ nāntaparvatanāmikām / na pakṣiahipreṣyanāmnīṃ na ca bhīṣaṇanāmikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यङ्गाङ्गीं सौम्यनाम्नीं हंसवारणगामिनीम् । तन्वोष्ठकेशदशनां मृद्वङ्गीम् उद्वहेत् स्त्रियम्
avyaṅgāṅgīṃ saumyanāmnīṃ haṃsavāraṇagāminīm / tanvoṣṭhakeśadaśanāṃ mṛdvaṅgīm udvahet striyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मेण विधिना कुर्यात् प्रशस्तेन द्विजोत्तमः । यथायोगं तथा ह्य् एवं विवाहं वर्णधर्मतः
brāhmeṇa vidhinā kuryāt praśastena dvijottamaḥ / yathāyogaṃ tathā hy evaṃ vivāhaṃ varṇadharmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उषःकाले समुत्थाय कृतशौचो द्विजोत्तमः । कुर्यात् स्नानं ततो विद्वान् दन्तधावनपूर्वकम्
uṣaḥkāle samutthāya kṛtaśauco dvijottamaḥ / kuryāt snānaṃ tato vidvān dantadhāvanapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखे पर्युषिते नित्यं यतो ऽपूतो भवेन् नरः । तस्माच् छुष्कम् अथार्द्रं वा भक्षयेद् दन्तधावनम्
mukhe paryuṣite nityaṃ yato 'pūto bhaven naraḥ / tasmāc chuṣkam athārdraṃ vā bhakṣayed dantadhāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खदिरं च कदम्बं च करञ्जं च वटं तथा । अपामार्गं च बिल्वं च अर्कश् चोदुम्बरस् तथा
khadiraṃ ca kadambaṃ ca karañjaṃ ca vaṭaṃ tathā / apāmārgaṃ ca bilvaṃ ca arkaś codumbaras tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते प्रशस्ताः कथिता दन्तधावनकर्मणि । दन्तधावनकाष्ठं च वक्ष्यामि तत्प्रशस्तताम्
ete praśastāḥ kathitā dantadhāvanakarmaṇi / dantadhāvanakāṣṭhaṃ ca vakṣyāmi tatpraśastatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे कण्टकिनः पुण्याः क्षीरिणस् तु यशस्विनः । अष्टाङ्गुलेन मानेन तत्प्रमाणम् इहोच्यते
sarve kaṇṭakinaḥ puṇyāḥ kṣīriṇas tu yaśasvinaḥ / aṣṭāṅgulena mānena tatpramāṇam ihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रादेशमात्रम् अथवा तेन दन्तान् विशोधयेत् । प्रतिपद्दर्शषष्ठीषु नवम्यां चैव सत्तमाः
prādeśamātram athavā tena dantān viśodhayet / pratipaddarśaṣaṣṭhīṣu navamyāṃ caiva sattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तानां काष्ठसंयोगद् दहत्य् आसप्तमं कुलम् । अलाभे दन्तकाष्ठस्य प्रतिषिद्धे च तद्दिने
dantānāṃ kāṣṭhasaṃyogad dahaty āsaptamaṃ kulam / alābhe dantakāṣṭhasya pratiṣiddhe ca taddine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपां द्वादशगण्डूषैर् मुखशुद्धिर् विधीयते । स्नात्वा मन्त्रवद् आचम्य पुनर् आचमनं चरेत्
apāṃ dvādaśagaṇḍūṣair mukhaśuddhir vidhīyate / snātvā mantravad ācamya punar ācamanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रवान् प्रोक्ष्य चात्मानं प्रक्षिपेद् उदकाञ्जलिम् । आदित्येन सह प्रातर् मन्देहा नाम राक्षसाः
mantravān prokṣya cātmānaṃ prakṣiped udakāñjalim / ādityena saha prātar mandehā nāma rākṣasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युध्यन्ति वरदानेन ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः । उदकाञ्जलिविक्षेपो गायत्र्या चाभिमन्त्रितः
yudhyanti varadānena brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ / udakāñjalivikṣepo gāyatryā cābhimantritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् हन्ति राक्षसान् सर्वान् मन्देहान् रविवैरिणः । ततः प्रयाति सविता ब्राह्मणै रक्षितो दिवि
tān hanti rākṣasān sarvān mandehān ravivairiṇaḥ / tataḥ prayāti savitā brāhmaṇai rakṣito divi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरीच्याद्यैर् महाभागैः सनकाद्यैस् च योगिभिः । तस्मान् न लङ्घयेत् संध्यां सायं प्रातर् द्विजः सदा
marīcyādyair mahābhāgaiḥ sanakādyais ca yogibhiḥ / tasmān na laṅghayet saṃdhyāṃ sāyaṃ prātar dvijaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उल्लङ्घयति यो मोहात् स याति नरकं ध्रुवम् । सायं मन्त्रवद् आचम्य प्रोक्ष्य सूर्यस्य चाञ्जलिम्
ullaṅghayati yo mohāt sa yāti narakaṃ dhruvam / sāyaṃ mantravad ācamya prokṣya sūryasya cāñjalim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा प्रदक्षिणं कृत्वा जलं स्पृष्ट्वा विशुध्यति । पूर्वां संध्यां सनक्षत्राम् उपक्रम्य यथाविधि
dattvā pradakṣiṇaṃ kṛtvā jalaṃ spṛṣṭvā viśudhyati / pūrvāṃ saṃdhyāṃ sanakṣatrām upakramya yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्रीम् अभ्यसेत् तावद् यावद् ऋक्षाणि पश्यति । ततस् त्व् आवसथं प्राप्य होमं कुर्यात् स्वयं बुधः
gāyatrīm abhyaset tāvad yāvad ṛkṣāṇi paśyati / tatas tv āvasathaṃ prāpya homaṃ kuryāt svayaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संचिन्त्य भृत्यवर्गस्य भरणार्थं विचक्षणः । ततः शिष्यहितार्थाय स्वाध्यायं किंचिद् आचरेत्
saṃcintya bhṛtyavargasya bharaṇārthaṃ vicakṣaṇaḥ / tataḥ śiṣyahitārthāya svādhyāyaṃ kiṃcid ācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वरं चैव रक्षार्थम् अभिगच्छेद् द्विजोत्तमः । कुशपुष्पेन्धनादीनि गत्वा दूरात् समाहरेत्
īśvaraṃ caiva rakṣārtham abhigacched dvijottamaḥ / kuśapuṣpendhanādīni gatvā dūrāt samāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माध्याह्निकीं क्रियां कुर्याच् *छुचौ देशे समाहितः । विधिं स्नानस्य वक्ष्यामि समासात् पापनाशनम्
mādhyāhnikīṃ kriyāṃ kuryāc *chucau deśe samāhitaḥ / vidhiṃ snānasya vakṣyāmi samāsāt pāpanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा येन विधानेन सद्यो मुच्येत किल्बिषात् । सुधीः स्नानार्थम् आदाय सुक्लां कुशतिलैः सह
snātvā yena vidhānena sadyo mucyeta kilbiṣāt / sudhīḥ snānārtham ādāya suklāṃ kuśatilaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमनाश् च ततो गच्छेन् नदीं शुद्धां मनोरमाम् । नद्यां तु विद्यमानायां न स्नायाद् अल्पवारिषु
sumanāś ca tato gacchen nadīṃ śuddhāṃ manoramām / nadyāṃ tu vidyamānāyāṃ na snāyād alpavāriṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचौ देशे समभ्युक्ष्य स्थापयेत् कुशमृत्तिकाम् । मृत्तोयेन स्वकं देहम् अभिप्रक्षाल्य यत्नतः
śucau deśe samabhyukṣya sthāpayet kuśamṛttikām / mṛttoyena svakaṃ deham abhiprakṣālya yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानाच् छरीरं संशोध्य कुर्याद् आचमनं बुधः । शुभे जले प्रविश्याथ नमेद् वरुणम् अप्पतिम्
snānāc charīraṃ saṃśodhya kuryād ācamanaṃ budhaḥ / śubhe jale praviśyātha named varuṇam appatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिम् एव स्मरंश् चित्ते निमज्जेच् च बहूदके । ततः स्नानं समासाद्या अप आचम्य मन्त्रतः
harim eva smaraṃś citte nimajjec ca bahūdake / tataḥ snānaṃ samāsādyā apa ācamya mantrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्षयेद् वरुणं देवं तैर् मन्त्रैः पावमानिभिः । कुशाग्रस्थेन तोयेन प्रोक्ष्यात्मानं प्रयत्नतः
prokṣayed varuṇaṃ devaṃ tair mantraiḥ pāvamānibhiḥ / kuśāgrasthena toyena prokṣyātmānaṃ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलभेन् मृत्तिकां गात्रे इदं विष्णुर् इति त्रिधा । ततो नारायणं देवं संस्मरन् प्रविशेज् जलम्
ālabhen mṛttikāṃ gātre idaṃ viṣṇur iti tridhā / tato nārāyaṇaṃ devaṃ saṃsmaran praviśej jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमज्ज्यान्तर्जले सम्यक् त्रिः पठेद् अघमर्षणम् । स्नात्वा कुशतिलैस् तद्वद् देवर्षीन् पितृभिः सह
nimajjyāntarjale samyak triḥ paṭhed aghamarṣaṇam / snātvā kuśatilais tadvad devarṣīn pitṛbhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पयित्वा जलात् तस्मान् निष्क्रम्य च समाहितः । जलतीरं समासाद्य धौते शुक्ले च वाससी
tarpayitvā jalāt tasmān niṣkramya ca samāhitaḥ / jalatīraṃ samāsādya dhaute śukle ca vāsasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिधायोत्तरीयं च न कुर्यात् केशधूननम् । न रक्तम् उल्बणं वासो न नीलं तत् प्रशस्यते
paridhāyottarīyaṃ ca na kuryāt keśadhūnanam / na raktam ulbaṇaṃ vāso na nīlaṃ tat praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलाक्तं तु दशाहीनं वर्जयेद् अम्बरं बुधः । ततः प्रक्षालयेत् पादौ मृत्तोयेन विचक्षणः
malāktaṃ tu daśāhīnaṃ varjayed ambaraṃ budhaḥ / tataḥ prakṣālayet pādau mṛttoyena vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिः पिबेद् वीक्षितं तोयम् आस्यं द्विः परिमार्जयेत् । पादौ शिरसि चाभ्युक्षेत् त्रिर् आचम्य तु संस्पृशेत्
triḥ pibed vīkṣitaṃ toyam āsyaṃ dviḥ parimārjayet / pādau śirasi cābhyukṣet trir ācamya tu saṃspṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुष्ठेन प्रदेशिन्या नासिकां समुपस्पृशेत् । अङ्गुष्ठकनिष्ठिकाभ्यां नाभौ हृदि तलेन च
aṅguṣṭhena pradeśinyā nāsikāṃ samupaspṛśet / aṅguṣṭhakaniṣṭhikābhyāṃ nābhau hṛdi talena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरश् चाङ्गुलिभिः सर्वैर् बाहुं चैव ततः स्पृशेत् । अनेन विधिनाचम्य ब्राह्मणः शुद्धमानसः
śiraś cāṅgulibhiḥ sarvair bāhuṃ caiva tataḥ spṛśet / anena vidhinācamya brāhmaṇaḥ śuddhamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भे तु दर्भपाणिः स्यात् प्राङ्मुखः सुसमाहितः । प्राणायामांस् तु कुर्वीत यथाशास्त्रम् अतन्द्रितः
darbhe tu darbhapāṇiḥ syāt prāṅmukhaḥ susamāhitaḥ / prāṇāyāmāṃs tu kurvīta yathāśāstram atandritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपयज्ञं ततः कुर्याद् गायत्रीं वेदमातरम् । त्रिविधो जपयज्ञः स्यात् तस्य भेदं निबोधत
japayajñaṃ tataḥ kuryād gāyatrīṃ vedamātaram / trividho japayajñaḥ syāt tasya bhedaṃ nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाचिकश् च उपांशुश् च मानसस् त्रिविधः स्मृतः । त्रयाणां जपयज्ञानां श्रेयः स्याद् उत्तरोत्तमम्
vācikaś ca upāṃśuś ca mānasas trividhaḥ smṛtaḥ / trayāṇāṃ japayajñānāṃ śreyaḥ syād uttarottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् उच्चनीचस्वरितैः स्पष्टशब्दवदक्षरैः । शब्दम् उच्चारयेद् वाचा जपयज्ञः स वाचिकः
yad uccanīcasvaritaiḥ spaṣṭaśabdavadakṣaraiḥ / śabdam uccārayed vācā japayajñaḥ sa vācikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैर् उच्चारयेन् मन्त्रम् ईषद् ओष्ठौ प्रचालयेत् । किंचिन् मन्त्रं स्वयं विन्द्याद् उपांशुः स जपः स्मृतः
śanair uccārayen mantram īṣad oṣṭhau pracālayet / kiṃcin mantraṃ svayaṃ vindyād upāṃśuḥ sa japaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धिया यद् अक्षरश्रेण्या वर्णाद् वर्णं पदात् पदम् । शब्दार्थचिन्तनं ध्यानं तद् उक्तं मानसं जपः
dhiyā yad akṣaraśreṇyā varṇād varṇaṃ padāt padam / śabdārthacintanaṃ dhyānaṃ tad uktaṃ mānasaṃ japaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपेन देवता नित्यं स्तूयमाना प्रसीदति । प्रसन्ना विपुलान् भोगान् दद्यान् मुक्तिं च शाश्वतीम्
japena devatā nityaṃ stūyamānā prasīdati / prasannā vipulān bhogān dadyān muktiṃ ca śāśvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षरक्षः पिशाचाश् च ग्रहाः सूर्यादिदूषणाः । जापिनं नोपसर्पन्ति दूरद् एवापयान्ति ते
yakṣarakṣaḥ piśācāś ca grahāḥ sūryādidūṣaṇāḥ / jāpinaṃ nopasarpanti dūrad evāpayānti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्षादिकं परिज्ञाय जपयज्ञम् अतन्द्रितः । जपेद् अहर् अहः स्नात्वा सावित्रीं तन्मना द्विजः
ṛkṣādikaṃ parijñāya japayajñam atandritaḥ / japed ahar ahaḥ snātvā sāvitrīṃ tanmanā dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रपरमां देवीं शतमध्यां दशावराम् । गायत्रीं यो जपेन् नित्यं न स पापैर् हि लिप्यते
sahasraparamāṃ devīṃ śatamadhyāṃ daśāvarām / gāyatrīṃ yo japen nityaṃ na sa pāpair hi lipyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पुष्पाञ्जलिं दत्त्वा भानवे चोर्ध्वबाहुकः । उदुत्यं च जपेन् मन्त्रं चित्रं तच्चक्षुर् इत्य् अपि
atha puṣpāñjaliṃ dattvā bhānave cordhvabāhukaḥ / udutyaṃ ca japen mantraṃ citraṃ taccakṣur ity api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणम् उपावृत्य नमस् कुर्याद् दिवाकरम् । स्वेन तीर्थेन देवादीन् अद्भिः संतर्पयेद् बुधः
pradakṣiṇam upāvṛtya namas kuryād divākaram / svena tīrthena devādīn adbhiḥ saṃtarpayed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवान् देवगणांश् चैव ऋषीन् ऋषिगणांस् तथा । पितॄन् पितृगणांश् चैव नित्यं संतर्पयेद् बुधः
devān devagaṇāṃś caiva ṛṣīn ṛṣigaṇāṃs tathā / pitṝn pitṛgaṇāṃś caiva nityaṃ saṃtarpayed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानवस्त्रं ततः पीड्य पुनर् आचमनं चरेत् । दर्भेषु दर्भपाणिः स्याद् ब्रह्मयज्ञविधानतः
snānavastraṃ tataḥ pīḍya punar ācamanaṃ caret / darbheṣu darbhapāṇiḥ syād brahmayajñavidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ्मुखो ब्रह्मयज्ञं तु कुर्याद् बुद्धिसमन्वितः । ततो ऽर्घं भानवे दद्यात् तिलपुष्पजलान्वितम्
prāṅmukho brahmayajñaṃ tu kuryād buddhisamanvitaḥ / tato 'rghaṃ bhānave dadyāt tilapuṣpajalānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थाय मूर्धपर्यन्तं हंसः शुचिषद् इत्य् ऋचा । जले देवं नमस्कृत्य ततो गृहगतः पुनः
utthāya mūrdhaparyantaṃ haṃsaḥ śuciṣad ity ṛcā / jale devaṃ namaskṛtya tato gṛhagataḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिना पुरुषसूक्तेन तत्र विष्णुं समर्चयेत् । वैश्वदेवं ततः कुर्याद् बलिकर्म यथाविधि
vidhinā puruṣasūktena tatra viṣṇuṃ samarcayet / vaiśvadevaṃ tataḥ kuryād balikarma yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोदोहमात्रम् अतिथिं प्रतिवीक्षेत वै गृही । अदृष्टपूर्वम् अतिथिम् आगतं प्राक् समर्चयेत्
godohamātram atithiṃ prativīkṣeta vai gṛhī / adṛṣṭapūrvam atithim āgataṃ prāk samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य च पुनर् द्वारं प्रत्युत्थानेन साधुना । स्वागतेनाग्नयस् तुष्टा भवन्ति गृहमेधिनाम्
āgatya ca punar dvāraṃ pratyutthānena sādhunā / svāgatenāgnayas tuṣṭā bhavanti gṛhamedhinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसनेन तु दत्तेन प्रीतो भवति देवराट् । पादशौचेन पितरः प्रीतिम् आयान्ति तस्य च
āsanena tu dattena prīto bhavati devarāṭ / pādaśaucena pitaraḥ prītim āyānti tasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नाद्येन च दत्तेन तृप्यतीह प्रजापतिः । तस्माद् अतिथये कार्यं पूजनं गृहमेधिना
annādyena ca dattena tṛpyatīha prajāpatiḥ / tasmād atithaye kāryaṃ pūjanaṃ gṛhamedhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्या च भक्तिमान् नित्यं विष्णुम् अभ्यर्च्य चिन्तयेत् । भिक्षां च भिक्षवे दद्यात् परिव्राड्ब्रह्मचारिणे
bhaktyā ca bhaktimān nityaṃ viṣṇum abhyarcya cintayet / bhikṣāṃ ca bhikṣave dadyāt parivrāḍbrahmacāriṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकल्पितान्नाद् उद्धृत्य सर्वव्यञ्जनसंयुतम् । दद्याच् च मनसा नित्यं भिक्षां भिक्षोः प्रयत्नतः
ākalpitānnād uddhṛtya sarvavyañjanasaṃyutam / dadyāc ca manasā nityaṃ bhikṣāṃ bhikṣoḥ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृते वैश्वदेवे तु भिक्षौ भिक्षार्थम् आगते । अवश्यम् एव दातव्यं स्वर्गसोपानकारकम्
akṛte vaiśvadeve tu bhikṣau bhikṣārtham āgate / avaśyam eva dātavyaṃ svargasopānakārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्य वैश्वदेवान्नं भिक्षां दत्त्वा विसर्जयेत् । वैश्वदेवाकृतं दोषं शक्तो भिक्षुर् व्यपोहितुम्
uddhṛtya vaiśvadevānnaṃ bhikṣāṃ dattvā visarjayet / vaiśvadevākṛtaṃ doṣaṃ śakto bhikṣur vyapohitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवासिनीः कुमारीश् च भोजयित्वातुरान् अपि । बालवृद्धांस् ततः शेषं स्वयं भुञ्जीत वै गृही
suvāsinīḥ kumārīś ca bhojayitvāturān api / bālavṛddhāṃs tataḥ śeṣaṃ svayaṃ bhuñjīta vai gṛhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि मौनी च मितभाषणः । अन्नं पूर्वं नमस्कृत्य प्रहृष्टेनान्तरात्मना
prāṅmukhodaṅmukho vāpi maunī ca mitabhāṣaṇaḥ / annaṃ pūrvaṃ namaskṛtya prahṛṣṭenāntarātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च प्राणाहुतीः कुर्यात् स मन्त्रेण पृथक् पृथक् । ततः स्वादुकरं चान्नं भुञ्जीत सुसमाहितः
pañca prāṇāhutīḥ kuryāt sa mantreṇa pṛthak pṛthak / tataḥ svādukaraṃ cānnaṃ bhuñjīta susamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचम्य देवताम् इष्टां संस्मरेद् उदरं स्पृशन् । इतिहासपुराणाभ्यां कंचित् कालं नयेद् बुधः
ācamya devatām iṣṭāṃ saṃsmared udaraṃ spṛśan / itihāsapurāṇābhyāṃ kaṃcit kālaṃ nayed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संध्याम् उपासीत बहिर् गत्वा विधानतः । कृतहोमश् च भुञ्जीत रात्राव् अतिथिम् अर्चयेत्
tataḥ saṃdhyām upāsīta bahir gatvā vidhānataḥ / kṛtahomaś ca bhuñjīta rātrāv atithim arcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायं प्रातर् द्विजातीनाम् अशनं श्रुतिचोदितम् । नान्तरा भोजनं कुर्याद् अग्निहोत्रसमो विधिः
sāyaṃ prātar dvijātīnām aśanaṃ śruticoditam / nāntarā bhojanaṃ kuryād agnihotrasamo vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्यान् अध्यापयेत् तद्वद् अनध्यायं विवर्जयेत् । स्मृत्युक्तान् सकलान् पूर्वं पुराणोक्तान् अपि द्विजः
śiṣyān adhyāpayet tadvad anadhyāyaṃ vivarjayet / smṛtyuktān sakalān pūrvaṃ purāṇoktān api dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महानवम्यां द्वादश्यां भरण्याम् अपि चैव हि । तथाक्षय्यतृतीयायां शिष्यान् नाध्यापयेद् बुधः
mahānavamyāṃ dvādaśyāṃ bharaṇyām api caiva hi / tathākṣayyatṛtīyāyāṃ śiṣyān nādhyāpayed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माघमासे तु सप्तम्यां रथ्याम् अध्ययनं त्यजेत् । अध्यापनम् अथाभ्यज्य स्नानकाले विवर्जयेत्
māghamāse tu saptamyāṃ rathyām adhyayanaṃ tyajet / adhyāpanam athābhyajya snānakāle vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानं च विधिना देयं गृहस्थेन हितैषिणा । हिरण्यदानं गोदानं भूमिदानं विशेषतः
dānaṃ ca vidhinā deyaṃ gṛhasthena hitaiṣiṇā / hiraṇyadānaṃ godānaṃ bhūmidānaṃ viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि यः प्रयच्छेत श्रोत्रियेभ्यो द्विजोत्तमः । सर्वपापविनिर्मुक्तः स्वर्गलोके महीयते
etāni yaḥ prayaccheta śrotriyebhyo dvijottamaḥ / sarvapāpavinirmuktaḥ svargaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मङ्गलाचारयुक्तश् च शुचिः श्रद्धापरो गृही । श्राद्धं च श्रद्धया कुर्यात् स याति ब्रह्मणः पदम्
maṅgalācārayuktaś ca śuciḥ śraddhāparo gṛhī / śrāddhaṃ ca śraddhayā kuryāt sa yāti brahmaṇaḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाताव् उत्कर्षम् आयाति नरसिंहप्रसादतः । स तस्मान् मुक्तिम् आप्नोति ब्रह्मणा सह सत्तमाः
jātāv utkarṣam āyāti narasiṃhaprasādataḥ / sa tasmān muktim āpnoti brahmaṇā saha sattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हि विप्राः कथितो मया वः समासतः शाश्वतधर्मराशिः । सम्यग् गृहस्थस्य सतो हि धर्मं कुर्वन् प्रयत्नाद् धरिम् एति मुक्तः
evaṃ hi viprāḥ kathito mayā vaḥ samāsataḥ śāśvatadharmarāśiḥ / samyag gṛhasthasya sato hi dharmaṃ kurvan prayatnād dharim eti muktaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.