प्रवृत्तिर्यथोक्ता ॥
pravṛttiryathoktā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Gautama: Nyayasutra 5.1, with Bhasya [NyS]·4
प्रवृत्तिर्यथोक्ता ॥
pravṛttiryathoktā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा दोषाः ॥
tathā doṣāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् त्रैराश्यं रागद्वेषमोहार्थान्तरभावात् ॥
tat trairāśyaṃ rāgadveṣamohārthāntarabhāvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैकप्रत्यनीकभावात् ॥
naikapratyanīkabhāvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यभिचारादहेतुः ॥
vyabhicārādahetuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां मोहः पापीयान् नामूढस्येतरोत्पत्तेः ॥
teṣāṃ mohaḥ pāpīyān nāmūḍhasyetarotpatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तनैमित्तकभावादर्थान्तरभावो दोषेभ्यः ॥
nimittanaimittakabhāvādarthāntarabhāvo doṣebhyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
॥ दोषनिमित्तित्वादिति हेतोरप्रयोजकत्वमाह ।
// doṣanimittitvāditi hetoraprayojakatvamāha /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तनैमित्तकोपपत्तेश्च तुल्यजातीयानामप्रतिषेधः ॥
nimittanaimittakopapatteśca tulyajātīyānāmapratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनित्यत्वे प्रेत्यभावसिद्धिः ॥
ātmanityatve pretyabhāvasiddhiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यक्ताद् व्यक्तानां प्रत्यक्षप्रामाण्यात् ॥
vyaktād vyaktānāṃ pratyakṣaprāmāṇyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न घटाद् घटानिष्पत्तेः ॥
na ghaṭād ghaṭāniṣpatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यक्ताद् घटनिष्पत्तेरप्रतिषेधः ॥
vyaktād ghaṭaniṣpatterapratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभावाद् भावोत्पत्तिर् नानुपमृद्य प्रादुर्भावात् ॥
abhāvād bhāvotpattir nānupamṛdya prādurbhāvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघातादप्रयोगः ॥
vyāghātādaprayogaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नातीतानागतयोः कारकशब्दप्रयोगात् ॥
nātītānāgatayoḥ kārakaśabdaprayogāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विनष्टेभ्यो ऽनिष्पत्तेः ॥
na vinaṣṭebhyo 'niṣpatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमनिर्देशादप्रतिषेधः ॥
kramanirdeśādapratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वरः कारणम्-- पुरुषकर्माफल्यदर्शनात् ॥
īśvaraḥ kāraṇam-- puruṣakarmāphalyadarśanāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पुरुषकर्माभावे फलानिष्पत्तेः ॥
na puruṣakarmābhāve phalāniṣpatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कारितत्वादहेतुः ॥
tatkāritatvādahetuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिमित्ततो भावोत्पत्तिः कण्टकतैक्ष्ण्यादिदर्शनात् ॥
animittato bhāvotpattiḥ kaṇṭakataikṣṇyādidarśanāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिमित्तनिमित्तत्वाद् नानिमित्ततः ॥
animittanimittatvād nānimittataḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तानिमित्तयोरर्थान्तरभावादप्रतिषेधः ॥
nimittānimittayorarthāntarabhāvādapratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमनित्यम् उत्पत्तिविनाशधर्मकत्वात् ॥
sarvamanityam utpattivināśadharmakatvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानित्यतानित्यत्वात् ॥
nānityatānityatvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदनित्यत्वम् अग्नेर्दाह्यं विनाश्यानुविनाशवत् ॥
tadanityatvam agnerdāhyaṃ vināśyānuvināśavat //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यस्याप्रत्याख्यानं यथोपलब्धि व्यवस्थानात् ॥
nityasyāpratyākhyānaṃ yathopalabdhi vyavasthānāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं नित्यं पञ्चभूतनित्यत्वात् ॥
sarvaṃ nityaṃ pañcabhūtanityatvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोत्पत्तिविनाशकारणोपलब्धेः ॥
notpattivināśakāraṇopalabdheḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तल्लक्षणावरोधादप्रतिषेधः ॥
tallakṣaṇāvarodhādapratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोत्पत्तितत्कारणोपलब्धेः ॥
notpattitatkāraṇopalabdheḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न व्यवस्थानुपपत्तेः ॥
na vyavasthānupapatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं पृथग् भावलक्षणपृथक्त्वात् ॥
sarvaṃ pṛthag bhāvalakṣaṇapṛthaktvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानेकलक्षणैरेकभावनिष्पत्तेः ॥
nānekalakṣaṇairekabhāvaniṣpatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापि लक्षणव्यवस्थानादेवाप्रतिषेधः ॥
athāpi lakṣaṇavyavasthānādevāpratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमभावो भावेष्वितरेतराभावसिद्धेः ॥
sarvamabhāvo bhāveṣvitaretarābhāvasiddheḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्वभावसिद्धेर्भावानाम् ॥
na svabhāvasiddherbhāvānām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्वभावसिद्धिर् आपेक्षिकत्वात् ॥
na svabhāvasiddhir āpekṣikatvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याहतत्वादयुक्तम् ॥
vyāhatatvādayuktam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संख्यैकान्तासिद्धिः कारणानुपपत्त्युपपत्तिभ्याम् ॥
saṃkhyaikāntāsiddhiḥ kāraṇānupapattyupapattibhyām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कारणावयवभावात् ॥
na kāraṇāvayavabhāvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरवयवत्वादहेतुः ॥
niravayavatvādahetuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यः कालान्तरे च फलनिष्पत्तेः संशयः ॥
sadyaḥ kālāntare ca phalaniṣpatteḥ saṃśayaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सद्यः कालान्तरोपभोग्यत्वात् ॥
na sadyaḥ kālāntaropabhogyatvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालान्तरेणानिष्पत्तिर् हेतुविनाशात् ॥
kālāntareṇāniṣpattir hetuvināśāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ् निष्पत्तेर्वृक्षफलवत् तत् स्यात् ॥
prāṅ niṣpattervṛkṣaphalavat tat syāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासन् न सन् न सदसत् सदसतोर्वैधर्म्यात् ॥
nāsan na san na sadasat sadasatorvaidharmyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रागुत्पत्तेरुत्पत्तिधर्मकम् असद् इत्य् अद्धा, कस्माद् उत्पादव्ययदर्शनात् ॥
prāgutpatterutpattidharmakam asad ity addhā, kasmād utpādavyayadarśanāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धिसिद्धं तु तद् असत् ॥
buddhisiddhaṃ tu tad asat //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रयव्यतिरेकाद् वृक्षफलोत्पत्तिवदित्यहेतुः ॥
āśrayavyatirekād vṛkṣaphalotpattivadityahetuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतेरात्माश्रयत्वादप्रतिषेधः ॥
prīterātmāśrayatvādapratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पुत्रपशुस्त्रीपरिच्छदहिरण्यान्नादिफलनिर्देशात् ॥
na putrapaśustrīparicchadahiraṇyānnādiphalanirdeśāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्संबन्धात् फलनिष्पत्तेस्तेषु फलवदुपचारः ॥
tatsaṃbandhāt phalaniṣpattesteṣu phalavadupacāraḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधबाधनायोगाद् दुःखमेव जन्मोत्पत्तिः ॥
vividhabādhanāyogād duḥkhameva janmotpattiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सुखस्याप्यन्तरालनिष्पत्तेः ॥
na sukhasyāpyantarālaniṣpatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाधनानिवृत्तेर्वेदयतः पर्येषणदोषादप्रतिषेधः ॥
bādhanānivṛttervedayataḥ paryeṣaṇadoṣādapratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखविकल्पे सुखाभिमानाच्च ॥
duḥkhavikalpe sukhābhimānācca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋणक्लेशप्रवृत्त्यनुबन्धादपवर्गाभावः ॥
ṛṇakleśapravṛttyanubandhādapavargābhāvaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रधानशब्दानुपपत्तेर्गुणशब्देनानुबादो निन्दाप्रशंसोपपत्तेः ॥
pradhānaśabdānupapatterguṇaśabdenānubādo nindāpraśaṃsopapatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समारोपणादात्मन्यप्रतिषेधः ॥
samāropaṇādātmanyapratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पात्रचयान्तानुपपत्तेश्च फलाभावः ॥
pātracayāntānupapatteśca phalābhāvaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुषुप्तस्य स्वप्नादर्शने क्लेशाभावादपवर्गः ॥
suṣuptasya svapnādarśane kleśābhāvādapavargaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रवृत्तिः प्रतिसंधानाय हीनक्लेशस्य ॥
na pravṛttiḥ pratisaṃdhānāya hīnakleśasya //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न क्लेशसंततेः स्वाभाविकत्वात् ॥
na kleśasaṃtateḥ svābhāvikatvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रागुत्पत्तेरभावानित्यत्ववत् स्वाभाविकेप्यनित्यत्वम् ॥
prāgutpatterabhāvānityatvavat svābhāvikepyanityatvam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणुश्यामतानित्यत्ववद्ध ॥
aṇuśyāmatānityatvavaddha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न संकल्पनिमित्तत्वाच्च रागादीनाम् ॥
na saṃkalpanimittatvācca rāgādīnām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषनिमित्तानां तत्त्वज्ञानादहङ्कारनिवृत्तिः ॥
doṣanimittānāṃ tattvajñānādahaṅkāranivṛttiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषनिमित्तं रूपादयो विषयाः संकल्पकृताः ॥
doṣanimittaṃ rūpādayo viṣayāḥ saṃkalpakṛtāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्निमित्तं त्व् अवयव्यभिमानः ॥
tannimittaṃ tv avayavyabhimānaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याविद्याद्वैविध्यात् संशयः ॥
vidyāvidyādvaividhyāt saṃśayaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदसंशयः पूर्वहेतुप्रसिद्धत्वात् ॥
tadasaṃśayaḥ pūrvahetuprasiddhatvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्त्यनुपपत्तेरपि तर्हि न संशयः ॥
vṛttyanupapatterapi tarhi na saṃśayaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्स्नैकदेशावृत्तित्वादवयवानामवयव्यभावः ॥
kṛtsnaikadeśāvṛttitvādavayavānāmavayavyabhāvaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु चावृत्तेरवयव्यभावः ॥
teṣu cāvṛtteravayavyabhāvaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक् चावयवेभ्यो ऽवृत्तेः ॥
pṛthak cāvayavebhyo 'vṛtteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चावयव्यवयवाः ॥
na cāvayavyavayavāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्मिन् भेदाभावाद् भेदशब्दप्रयोगानुपपत्तेरप्रश्नः ॥
ekasmin bhedābhāvād bhedaśabdaprayogānupapatterapraśnaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवयवान्तराभावे ऽप्यवृत्तेरहेतुः ॥
avayavāntarābhāve 'pyavṛtterahetuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशसमूहे तैमिरिकोपलब्धिवत्तदुपलब्धिः ॥
keśasamūhe taimirikopalabdhivattadupalabdhiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वविषयानतिक्रमेणेन्द्रियस्य पटुमन्दभावाद् विषयग्रहणस्य तथाभावो नाविषये प्रवृत्तिः ॥
svaviṣayānatikrameṇendriyasya paṭumandabhāvād viṣayagrahaṇasya tathābhāvo nāviṣaye pravṛttiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवयवावयवप्रसङ्गश्चैवम् आप्रलयात् ॥
avayavāvayavaprasaṅgaścaivam āpralayāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रलयो ऽणुसद्भावात् ॥
na pralayo 'ṇusadbhāvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं वा त्रुटेः ॥
paraṃ vā truṭeḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशव्यतिभेदात् तदनुपपत्तिः ॥
ākāśavyatibhedāt tadanupapattiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशासर्वगतत्वं वा ॥
ākāśāsarvagatatvaṃ vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्बहिश्च कार्यद्रव्यस्य कारणान्तरवचनादकार्ये तदभावः ॥
antarbahiśca kāryadravyasya kāraṇāntaravacanādakārye tadabhāvaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसंयोगशब्दविभवाच्च सर्वगतम् ॥
sarvasaṃyogaśabdavibhavācca sarvagatam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यूहाविष्टम्भविभुत्वानि चाकाशधर्मार्ः ॥
avyūhāviṣṭambhavibhutvāni cākāśadharmārḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्तिमतां च संस्थानोपपत्तेरवयवसद्भावः ॥
mūrtimatāṃ ca saṃsthānopapatteravayavasadbhāvaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संयोगोपपत्तेश्च ॥
saṃyogopapatteśca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनवस्थाकारित्वादनवस्थानुपपत्तेश्चाप्रतिषेधः ॥
anavasthākāritvādanavasthānupapatteścāpratiṣedhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध्या विवेचनात्तु भावानां याथात्म्यानुपलब्धिस्तन्त्वपकर्षणे पटसद्भावानुपलब्धिवत्तदनुपलब्धिः ॥
buddhyā vivecanāttu bhāvānāṃ yāthātmyānupalabdhistantvapakarṣaṇe paṭasadbhāvānupalabdhivattadanupalabdhiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याहतत्वादहेतुः ॥
vyāhatatvādahetuḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाश्रयत्वादपृथग्ग्रहणम् ॥
tadāśrayatvādapṛthaggrahaṇam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमाणतश्चाथप्रतिपत्तेः ॥
pramāṇataścāthapratipatteḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमाणानुपपत्त्युपपत्तिभ्याम् ॥
pramāṇānupapattyupapattibhyām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नवविषयाभिमानवदयं प्रमाणप्रमेयाभिमानः ॥
svapnavaviṣayābhimānavadayaṃ pramāṇaprameyābhimānaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायागन्धर्वनगरमृगतृष्णिकावद्वा ॥
māyāgandharvanagaramṛgatṛṣṇikāvadvā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेत्वभावादसिद्धिः ॥
hetvabhāvādasiddhiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतिसंकल्पवच्च स्वप्नविषयाभिमानः ॥
smṛtisaṃkalpavacca svapnaviṣayābhimānaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्योपलब्धिविनाशस्तत्त्वज्ञानात् स्वप्नविषयाभिमानप्रणाशवत् प्रतिबोधे ॥
mithyopalabdhivināśastattvajñānāt svapnaviṣayābhimānapraṇāśavat pratibodhe //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धेश्चैवं निमित्तसद्भावोपलम्भात् ॥
buddheścaivaṃ nimittasadbhāvopalambhāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वप्रधानभेदाच्च मिथ्याबुद्धेर्द्वैविध्योपपत्तिः ॥
tattvapradhānabhedācca mithyābuddherdvaividhyopapattiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाधिविशेषाभ्यासात् ॥
samādhiviśeṣābhyāsāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नार्थविशेषाप्राबल्यात् ॥
nārthaviśeṣāprābalyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुदादिभिः प्रवर्तनाच्च ॥
kṣudādibhiḥ pravartanācca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वकृतफलानुबन्धात् तदुत्पत्तिः ॥
pūrvakṛtaphalānubandhāt tadutpattiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्यगुहापुलिनादिषु योगाभ्यासोपदेशः ॥
araṇyaguhāpulinādiṣu yogābhyāsopadeśaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपवर्गे ऽप्येवं प्रसङ्गः ॥
apavarge 'pyevaṃ prasaṅgaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न निष्पन्नावश्यम्भावित्वात् ॥
na niṣpannāvaśyambhāvitvāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदभावश्चापवर्गे ॥
tadabhāvaścāpavarge //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्थं यमनियमाभ्यामात्मसंस्कारो योगाच्चाध्यात्मविध्युपायैः ॥
tadarthaṃ yamaniyamābhyāmātmasaṃskāro yogāccādhyātmavidhyupāyaiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानग्रहणाभ्यासस्तद्विद्यैश्च सह संवादः ॥
jñānagrahaṇābhyāsastadvidyaiśca saha saṃvādaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं शिष्यगुरुसब्रह्मचारिविशिष्टश्रेयोर्थिभिरनसूयुभिरभ्युपेयात् ॥
taṃ śiṣyagurusabrahmacāriviśiṣṭaśreyorthibhiranasūyubhirabhyupeyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपक्षहीनमपि वा प्रयोजनार्थमर्थित्वे ॥
pratipakṣahīnamapi vā prayojanārthamarthitve //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वाध्यवसायसंरक्षणार्थं जल्पवितण्डे बीजप्ररोहसंरक्षणार्थं कण्टकशाखावरणवत् ॥
tattvādhyavasāyasaṃrakṣaṇārthaṃ jalpavitaṇḍe bījaprarohasaṃrakṣaṇārthaṃ kaṇṭakaśākhāvaraṇavat //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां विगृह्य कथनम् ॥
tābhyāṃ vigṛhya kathanam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.