Library·Pañcaviṃśa (Tāṇḍya) Brāhmaṇa of the Sāmaveda (in part)·15

Pañcaviṃśa (Tāṇḍya) Brāhmaṇa of the Sāmaveda (in part) 15

अक्रान् समुद्रः परमे विधर्मन्न् इति नवमस्याह्नः प्रतिपद् भवति

akrān samudraḥ parame vidharmann iti navamasyāhnaḥ pratipad bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमं वा एतद् अहर् विधर्म विधर्म वा एतद् अन्यैर् अहर्भिर् अहर् यन् नवमं ज्येष्ठं हि वरिष्ठम्

paramaṃ vā etad ahar vidharma vidharma vā etad anyair aharbhir ahar yan navamaṃ jyeṣṭhaṃ hi variṣṭham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्सि वायुम् इष्टये राधसे न इति वारुण्य् एषा भवति यद् वै यज्ञस्य दुरिष्टं तद् वरुणो गृह्णति तद् एव तद् अवयजति

matsi vāyum iṣṭaye rādhase na iti vāruṇy eṣā bhavati yad vai yajñasya duriṣṭaṃ tad varuṇo gṛhṇati tad eva tad avayajati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तोत्रीयस् तृचो भवति प्राणापानानाम् अवरुद्ध्यै

stotrīyas tṛco bhavati prāṇāpānānām avaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशर्चो भवति दशाक्षरा विराट् वैराजम् अन्नम् अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै

daśarco bhavati daśākṣarā virāṭ vairājam annam annādyasyāvaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्रभृतयो भवन्तीन्द्रियस्य वीर्यस्य रसस्यानतिचाराय यत्र वै देवा इन्द्रियं वीर्यं रसम् अपश्यंस् तद् अनुन्यतुदन्

saprabhṛtayo bhavantīndriyasya vīryasya rasasyānaticārāya yatra vai devā indriyaṃ vīryaṃ rasam apaśyaṃs tad anunyatudan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टर्चो भवति

aṣṭarco bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाशफाः पशवः शफशस् तत् पशून् आप्नोति अष्टाक्षरा गायत्री तेजो ब्रह्मवर्चसं गायत्री तेज एव ब्रह्मवर्चसम् अवरुन्द्धे

aṣṭāśaphāḥ paśavaḥ śaphaśas tat paśūn āpnoti aṣṭākṣarā gāyatrī tejo brahmavarcasaṃ gāyatrī teja eva brahmavarcasam avarunddhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडृचा भवन्त्य् ऋतूनां धृत्यै

ṣaḍṛcā bhavanty ṛtūnāṃ dhṛtyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारः षडृचा भवन्ति चतुर्विंशतिर् अर्धमासाः संवत्सरः संवत्सर एव प्रतितिष्ठति

catvāraḥ ṣaḍṛcā bhavanti caturviṃśatir ardhamāsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsara eva pratitiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवान् उत्तमः षडृचो भवत्य् उभयस्य परोक्षप्रत्यक्षस्यावरुद्ध्यै

savān uttamaḥ ṣaḍṛco bhavaty ubhayasya parokṣapratyakṣasyāvaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृच उत्तमो भवति येनैव प्राणेन प्रयन्ति तम् अभ्युद्यन्ति

tṛca uttamo bhavati yenaiva prāṇena prayanti tam abhyudyanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाचत्वारिंश एव स्तोमो भवति प्रतिष्ठायै प्रजात्यै

aṣṭācatvāriṃśa eva stomo bhavati pratiṣṭhāyai prajātyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगन्म महा नमसा यविष्ठम् इत्य् आग्नेयम् आज्यं भवति

aganma mahā namasā yaviṣṭham ity āgneyam ājyaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन्तीव वा एते ये नवमम् अहर् गच्छन्ति

gacchantīva vā ete ye navamam ahar gacchanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो दीदाय समिद्ध स्वे दुरोण इति दीदायेव ह्य् एष यो नवभिर् अहर्भिस् तुष्टुवानः स्वाहुतम् इति स्वाहुतो ह्य् एष यो नवभिर् अहर्भिर् आहुतो विश्वतः प्रत्यञ्चम् इति विश्वतो ह्य् एष प्रत्यङ्

yo dīdāya samiddha sve duroṇa iti dīdāyeva hy eṣa yo navabhir aharbhis tuṣṭuvānaḥ svāhutam iti svāhuto hy eṣa yo navabhir aharbhir āhuto viśvataḥ pratyañcam iti viśvato hy eṣa pratyaṅ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं वरुण उत मित्रो अग्न इति वारुण्येषा भवति यद् वै यज्ञस्य दुरिष्टं तद् वरुणो गृह्णति तद् एव तद् अवयजति

tvaṃ varuṇa uta mitro agna iti vāruṇyeṣā bhavati yad vai yajñasya duriṣṭaṃ tad varuṇo gṛhṇati tad eva tad avayajati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रं हुवे पूतदक्षम् इति राथन्तरं मैत्रावरुणम्

mitraṃ huve pūtadakṣam iti rāthantaraṃ maitrāvaruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रगाधम् इव वा एतद् यच्छन्दोमास् तद् यथात उग्रगाधे व्यतिषज्य गाहन्त एवम् एवैतद् रूपे व्यतिषजति छन्दोमानाम् असंव्याथाय

ugragādham iva vā etad yacchandomās tad yathāta ugragādhe vyatiṣajya gāhanta evam evaitad rūpe vyatiṣajati chandomānām asaṃvyāthāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महां इन्द्रो य ओजसेत्यैन्द्रम् अष्टमेन वै देवा अह्नेन्द्रम् अवाजयन् नवमेन पाप्मानम् अघ्नन्न् अहर् एवैतेन महयन्ति

mahāṃ indro ya ojasetyaindram aṣṭamena vai devā ahnendram avājayan navamena pāpmānam aghnann ahar evaitena mahayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता हुवे ययोर् इदम् इति राथन्तरम् ऐन्द्राग्नम्

tā huve yayor idam iti rāthantaram aindrāgnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रगाधम् इव वा एतद् यच्छन्दोमास् तद् यथात उग्रगाधे व्यतिषज्य गाहन्त एवम् एवैतद् रूपे व्यतिषजति छन्दोमानाम् असंव्याथाय स्तोमः

ugragādham iva vā etad yacchandomās tad yathāta ugragādhe vyatiṣajya gāhanta evam evaitad rūpe vyatiṣajati chandomānām asaṃvyāthāya stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवमानस्य जिघ्नतो हरेश् चन्द्रा असृक्षतेति हरिवत्यो गायत्र्यो भवन्ति छन्दोमानाम् अयातयामतायै

pavamānasya jighnato hareś candrā asṛkṣateti harivatyo gāyatryo bhavanti chandomānām ayātayāmatāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवमानस्य जिघ्नत इति वै बृहतो रूपं हरेश् चन्द्रा असृक्षतेति जगत्या उभयोः सहरूपम् उपैति साम्नश् च छन्दसश् च

pavamānasya jighnata iti vai bṛhato rūpaṃ hareś candrā asṛkṣateti jagatyā ubhayoḥ saharūpam upaiti sāmnaś ca chandasaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीतो षिञ्चता सुतम् इति परिवत्यो भवन्त्य् अन्तो वै नवमम् अहस् तस्यैताः पर्याप्त्यै

parīto ṣiñcatā sutam iti parivatyo bhavanty anto vai navamam ahas tasyaitāḥ paryāptyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असावि सोमो अरुषो वृषा हरिर् इति जगत्यस् सत्यस् त्रिष्टुभो रूपेण तस्मात् त्रिष्टुभां लोके क्रियन्ते

asāvi somo aruṣo vṛṣā harir iti jagatyas satyas triṣṭubho rūpeṇa tasmāt triṣṭubhāṃ loke kriyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रं भवति यद् एव गायत्रस्य ब्राह्मणम्

gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भरद्वाजस्यादारसृद् भवति

bharadvājasyādārasṛd bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवोदासं वै भरद्वाजपुरोहितं नानाजनाः पर्ययतन्त स उपासीदद् ऋषे गातुं मे विन्देति तस्मा एतेन साम्ना गातुम् अविन्दद् गातुविद् वा एतत्सामानेन दारे नासृन्मेति तद् अदारसृतो ऽदारसृत्त्वं विन्दते गातुं न दारे धावत्य् अदारसृता तुष्टुवानः

divodāsaṃ vai bharadvājapurohitaṃ nānājanāḥ paryayatanta sa upāsīdad ṛṣe gātuṃ me vindeti tasmā etena sāmnā gātum avindad gātuvid vā etatsāmānena dāre nāsṛnmeti tad adārasṛto 'dārasṛttvaṃ vindate gātuṃ na dāre dhāvaty adārasṛtā tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरूपं भवति यद् एव सुरूपस्य ब्राह्मणम्

surūpaṃ bhavati yad eva surūpasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिश्रीनिधनं भवति

hariśrīnidhanaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशवो वै हरिश्रियः पशूनाम् अवरुद्ध्यै श्रियं च हरश् चोपैति तुष्टुवानः

paśavo vai hariśriyaḥ paśūnām avaruddhyai śriyaṃ ca haraś copaiti tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्धुक्षितं भवति यद् एव सैन्धुक्षितस्य ब्राह्मणम्

saindhukṣitaṃ bhavati yad eva saindhukṣitasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतनिधनं बाभ्रवं भवति गत्यै

gatanidhanaṃ bābhravaṃ bhavati gatyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभ्रुर् वा एतेन कौम्भ्यो ऽञ्जसा स्वर्गं लोकम् अपश्यत् स्वर्गस्य लोकस्यानुख्यात्यै स्वर्गाल् लोकान् न च्यवते तुष्टुवानः

babhrur vā etena kaumbhyo 'ñjasā svargaṃ lokam apaśyat svargasya lokasyānukhyātyai svargāl lokān na cyavate tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इडानां संक्षारो भवति

iḍānāṃ saṃkṣāro bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशवो वा इडा पशवश् छन्दोमाः पशुष्व् एव तत् पशून् दधाति

paśavo vā iḍā paśavaś chandomāḥ paśuṣv eva tat paśūn dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषभः पावमानो भवति

ṛṣabhaḥ pāvamāno bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशवो वै छन्दोमाः पशुष्व् एव तन् मिथुनम् अप्यर्जति प्रजात्यै न ह वा अनृषभाः पशवः प्रजायन्ते

paśavo vai chandomāḥ paśuṣv eva tan mithunam apyarjati prajātyai na ha vā anṛṣabhāḥ paśavaḥ prajāyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठं भवति

pṛṣṭhaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठं वा एतद् अह्नां यन् नवमं पृष्ठ एव तत् पृष्ठेन स्तुवते प्रतिष्ठायै

pṛṣṭhaṃ vā etad ahnāṃ yan navamaṃ pṛṣṭha eva tat pṛṣṭhena stuvate pratiṣṭhāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौल्मलबर्हिषं भवति

kaulmalabarhiṣaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुल्मलबर्हिर् वा एतेन स्वर्गं लोकम् अपश्यत् प्रजातिं भूमानम् अगच्छत् प्रजायते बहुर् भवति कौल्मलबर्हिषेण तुष्टुवानः

kulmalabarhir vā etena svargaṃ lokam apaśyat prajātiṃ bhūmānam agacchat prajāyate bahur bhavati kaulmalabarhiṣeṇa tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कपुष्पं भवति

arkapuṣpaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नं वै देवा अर्क इति वदन्ति रसम् अस्य पुष्पम् इति सरसम् एवान्नाद्यम् अवरुन्द्धे ऽर्कपुष्पेण तुष्टुवानः

annaṃ vai devā arka iti vadanti rasam asya puṣpam iti sarasam evānnādyam avarunddhe 'rkapuṣpeṇa tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैर्घ्यश्रवसं भवति

dairghyaśravasaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घश्रवा वै राजन्य ऋषिर् ज्योग् अपरुद्धो ऽशनायंश् चरन् स एतद् दैर्घश्रवसम् अपश्यत् तेन सर्वाभ्यो दिग्भ्यो ऽन्नाद्यम् अवारुन्द्ध सर्वाभ्यो दिग्भ्यो ऽन्नाद्यम् अवरुन्द्धे दैर्घश्रवसेन तुष्टुवानः

dīrghaśravā vai rājanya ṛṣir jyog aparuddho 'śanāyaṃś caran sa etad dairghaśravasam apaśyat tena sarvābhyo digbhyo 'nnādyam avārunddha sarvābhyo digbhyo 'nnādyam avarunddhe dairghaśravasena tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैयश्वं भवति यद् एव वैयश्वस्य ब्राह्मणम्

vaiyaśvaṃ bhavati yad eva vaiyaśvasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभीशवं यद् आभीशवस्य

ābhīśavaṃ yad ābhīśavasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवस्थानं भवति प्रतिष्ठायै संस्कृति भवति संस्कृत्यै

devasthānaṃ bhavati pratiṣṭhāyai saṃskṛti bhavati saṃskṛtyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहर् वा एतद् अव्लीयत तद् देवा देवस्थाने तिष्ठन्तः संकृतिना समस्कुर्वंस् तत् संकृतेः संकृतित्वं देवस्थानेन वै देवाः स्वर्गे लोके प्रत्यतिष्ठन् स्वर्गे लोके प्रतिष्ठाम् एत्य् एतत्

ahar vā etad avlīyata tad devā devasthāne tiṣṭhantaḥ saṃkṛtinā samaskurvaṃs tat saṃkṛteḥ saṃkṛtitvaṃ devasthānena vai devāḥ svarge loke pratyatiṣṭhan svarge loke pratiṣṭhām ety etat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणाय देवता राज्याय नातिष्ठन्त स एतद् देवस्थानम् अपश्यत् ततो वै तास् तस्मै राज्यायातिष्ठन्त तिष्ठन्ते ऽस्मै समानाः श्रैष्ठ्याय

varuṇāya devatā rājyāya nātiṣṭhanta sa etad devasthānam apaśyat tato vai tās tasmai rājyāyātiṣṭhanta tiṣṭhante 'smai samānāḥ śraiṣṭhyāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रस्येवास्य प्रकाशो भवति प्रतितिष्ठति य एवं वेद

kṣatrasyevāsya prakāśo bhavati pratitiṣṭhati ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्गो भर्गेण तुष्टुवानो भवति यशो यशसा

bhargo bhargeṇa tuṣṭuvāno bhavati yaśo yaśasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासिष्ठं भवति यद् एव वासिष्ठस्य ब्राह्मणम्

vāsiṣṭhaṃ bhavati yad eva vāsiṣṭhasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घतमसो ऽर्को भवत्य् अन्नं वा अर्को ऽन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै

dīrghatamaso 'rko bhavaty annaṃ vā arko 'nnādyasyāvaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामराजं भवति साम्राज्यम् आधिपत्यं गच्छति सामराज्ञा तुष्टुवानः

sāmarājaṃ bhavati sāmrājyam ādhipatyaṃ gacchati sāmarājñā tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् उ संवद् इत्य् आहुः संवता वै देवाः स्वर्गं लोकं प्रायन्न् उद्वतोदायन्

tad u saṃvad ity āhuḥ saṃvatā vai devāḥ svargaṃ lokaṃ prāyann udvatodāyan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निधनान्ताः पवमाना भवन्त्य् अह्नो धृत्यै स्तोमः

nidhanāntāḥ pavamānā bhavanty ahno dhṛtyai stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रायन्त इव सूर्यम् इति सूर्यवत्यो भवन्ति

śrāyanta iva sūryam iti sūryavatyo bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यदेवत्यं ह्य् एतद् अहर् अन्तो वै सूरो ऽन्त एतन् नवमम् अह्नाम् अन्त एव तद् अन्तेन स्तुवते प्रतिष्ठायै

ādityadevatyaṃ hy etad ahar anto vai sūro 'nta etan navamam ahnām anta eva tad antena stuvate pratiṣṭhāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभयं कृधि मघवञ्छग्धि तव तन् न ऊतये विद्विषो विमृधो जहीति द्विषश्चैव मृधश्च नवमेनाह्ना विहत्य दशमेनाह्नोत्तिष्ठन्ति

yata indra bhayāmahe tato no abhayaṃ kṛdhi maghavañchagdhi tava tan na ūtaye vidviṣo vimṛdho jahīti dviṣaścaiva mṛdhaśca navamenāhnā vihatya daśamenāhnottiṣṭhanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीर् वै श्रायन्तीयं श्रीर् नवमम् अहः श्रियम् एव तच्छ्रियां प्रतिष्ठापयति

śrīr vai śrāyantīyaṃ śrīr navamam ahaḥ śriyam eva tacchriyāṃ pratiṣṭhāpayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तं भवति

samantaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तेन पशुकामः स्तुवीत पुरोधाकामः समन्तेन स्तुवीत

samantena paśukāmaḥ stuvīta purodhākāmaḥ samantena stuvīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आग्नेयी पृथिव्याग्नेयो ब्राह्मण ऐन्द्री द्यौर् ऐन्द्रो राजन्यो ऽन्तरिक्षेण द्यावापृथिवी समन्ते अन्तरिक्षेणैवैनं समन्तं करोति विन्दते पशून् प्र पुरोधाम् आप्नोति य एवं विद्वान् समन्तेन स्तुवते स्तोमः

āgneyī pṛthivyāgneyo brāhmaṇa aindrī dyaur aindro rājanyo 'ntarikṣeṇa dyāvāpṛthivī samante antarikṣeṇaivainaṃ samantaṃ karoti vindate paśūn pra purodhām āpnoti ya evaṃ vidvān samantena stuvate stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं सोमासि धारयुर् इति गायत्री भवत्य् अह्नो धृत्यै त्वम् इति बृहतो रूपं बार्हतं ह्य् एतद् अहः

tvaṃ somāsi dhārayur iti gāyatrī bhavaty ahno dhṛtyai tvam iti bṛhato rūpaṃ bārhataṃ hy etad ahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं ह्यङ्ग दैव्येति त्वम् इति बृहतो रूपं बार्हतं ह्य् एतद् अहः

tvaṃ hyaṅga daivyeti tvam iti bṛhato rūpaṃ bārhataṃ hy etad ahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवस्व देववीतय इति बृहतो रूपं बार्हतं ह्य् एतद् अहः

pavasva devavītaya iti bṛhato rūpaṃ bārhataṃ hy etad ahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परित्यं हर्यतं हरिम् इति परिवत्यो भवन्त्यन्तो वै नवमम् अहस् तस्यैताः पर्याप्त्यै

parityaṃ haryataṃ harim iti parivatyo bhavantyanto vai navamam ahas tasyaitāḥ paryāptyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवस्व सोम महे दक्षायेत्यक्षरपङ्क्तिः स्तोमानां प्रभूतिर् अथो एतद्ध्येवैतर्हि छन्दो ऽयातयाम यद् अक्षरपङ्क्तिस् तेन छन्दोमा अयातयामाः क्रियन्ते ब्रह्मवादिनो वदन्ति यत् षडहे स्तोमाश् छन्दांस्य् आप्यन्ते किंछन्दसश् छन्दोमा इत्य् एतच्छन्दसो यद् एता अक्षरपङ्क्तय इति ब्रूयात्

pavasva soma mahe dakṣāyetyakṣarapaṅktiḥ stomānāṃ prabhūtir atho etaddhyevaitarhi chando 'yātayāma yad akṣarapaṅktis tena chandomā ayātayāmāḥ kriyante brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsy āpyante kiṃchandasaś chandomā ity etacchandaso yad etā akṣarapaṅktaya iti brūyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपोषु जातम् अप्तुरम् इति गायत्र्यस् सत्यो जगत्यो रूपेण तस्मात् जगतीनां लोके क्रियन्ते

upoṣu jātam apturam iti gāyatryas satyo jagatyo rūpeṇa tasmāt jagatīnāṃ loke kriyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रं भवति यद् एव गायत्रस्य ब्राह्मणम्

gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्वसूक्तं भवति

āśvasūktaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निं वै पूर्वैर् अहर्भिर् आजुहोत्य् अथैतद् आदित्यदेवत्यम् अहः शुक्र आहुत इत्य् असौ वा आदित्यः शुक्रस् तम् एवैतेनाजुहोति

agniṃ vai pūrvair aharbhir ājuhoty athaitad ādityadevatyam ahaḥ śukra āhuta ity asau vā ādityaḥ śukras tam evaitenājuhoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाम्मदं भवति

śāmmadaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्मद् वा एतेनाङ्गिरसो ऽञ्जसा स्वर्गं लोकम् अपश्यत् स्वर्गस्य लोकस्यानुख्यात्यै स्वर्गाल् लोकान् न च्यवते तुष्टुवानः

śammad vā etenāṅgiraso 'ñjasā svargaṃ lokam apaśyat svargasya lokasyānukhyātyai svargāl lokān na cyavate tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दावसुनिधनं भवति

dāvasunidhanaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशिषम् एवास्मा एतेनाशास्ते साम हि सत्याशीः

āśiṣam evāsmā etenāśāste sāma hi satyāśīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दावसुर् वा एतद् आङ्गिरसः पशुकामः सामापश्यत् तेन सहस्रं पशून् असृजत् यद् एतत् साम भवति पशूनां पुष्ट्यै

dāvasur vā etad āṅgirasaḥ paśukāmaḥ sāmāpaśyat tena sahasraṃ paśūn asṛjat yad etat sāma bhavati paśūnāṃ puṣṭyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीचीनेडं काशीतं भवति

pratīcīneḍaṃ kāśītaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराचीभिर् वा अन्याभिर् इडाभी रेतो दधदेत्य् अथैतत् प्रतीचीनेडं काशीतं प्रजात्यै तस्मात् पराञ्चो गर्भाः सम्भवन्ति प्रत्यञ्चः प्रजायन्ते तस्माद् उ ते ऽवाचीनबिलेभ्यो नावपद्यन्त एतेन ह्य् एव ते धृताः

parācībhir vā anyābhir iḍābhī reto dadhadety athaitat pratīcīneḍaṃ kāśītaṃ prajātyai tasmāt parāñco garbhāḥ sambhavanti pratyañcaḥ prajāyante tasmād u te 'vācīnabilebhyo nāvapadyanta etena hy eva te dhṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हाविष्कृतं भवति प्रतिष्ठायै कृतानुवाद एव सः

hāviṣkṛtaṃ bhavati pratiṣṭhāyai kṛtānuvāda eva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौपर्णं भवति यद् एव सौपर्णस्य ब्राह्मणम्

sauparṇaṃ bhavati yad eva sauparṇasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्वमनसं भवति

vaiśvamanasaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वमनसं वा ऋषिम् अध्यायम् उद्व्रजितं रक्षो ऽगृह्णात् तम् इन्द्रो ऽचायद् ऋषिं वै रक्षो ऽग्रहीद् इति तम् अभ्यवदद् ऋषे कस् त्वैष इति स्थाणुर् इति ब्रूहीति रक्षो ऽब्रवीत् स स्थाणुर् इत्य् अब्रवीत् तस्मै वा एतेन प्रहरेत्य् अस्मा इषीकां वज्रं प्रयच्छन्न् अब्रवीत् तेनास्य सीमानम् अभिनत् सैषेन्द्रेणतेषीका पाप्मा वाव स तम् अगृह्णात् तं वैश्वमनसेनापाहताप पाप्मानं हते वैश्वमनसेन तुष्टुवानः

viśvamanasaṃ vā ṛṣim adhyāyam udvrajitaṃ rakṣo 'gṛhṇāt tam indro 'cāyad ṛṣiṃ vai rakṣo 'grahīd iti tam abhyavadad ṛṣe kas tvaiṣa iti sthāṇur iti brūhīti rakṣo 'bravīt sa sthāṇur ity abravīt tasmai vā etena praharety asmā iṣīkāṃ vajraṃ prayacchann abravīt tenāsya sīmānam abhinat saiṣendreṇateṣīkā pāpmā vāva sa tam agṛhṇāt taṃ vaiśvamanasenāpāhatāpa pāpmānaṃ hate vaiśvamanasena tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरीवितं भवति यद् एव गौरीवितस्य ब्राह्मणम्

gaurīvitaṃ bhavati yad eva gaurīvitasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहवो भवत्य् अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै

nihavo bhavaty annādyasyāvaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीति वा अन्नं प्रदीयत ईत्यग्निर् अन्नम् अत्ति

hīti vā annaṃ pradīyata ītyagnir annam atti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषयो वा इन्द्रं प्रत्यक्षं नापश्यन् स वसिष्ठो ऽकामयत कथम् इन्द्रं प्रत्यक्षं पश्येयम् इति स एतं निहवम् अपश्यत् ततो वै स इन्द्रं प्रत्यक्षम् अपश्यत् स एनम् अब्रवीद् ब्राह्मणं ते वक्ष्यामि यथा त्वत्पुरोहिता भरताः प्रजनिष्यन्ते ऽथ मान्येभ्य ऋषिभ्यो मा प्रवोच इति तस्मा एतान् स्तोमभागान् अब्रवीत् ततो वै वसिष्ठपुरोहिता भरताः प्राजायन्त सेन्द्रं वा एतत् साम यद् एतत् साम भवति सेन्द्रत्वाय

ṛṣayo vā indraṃ pratyakṣaṃ nāpaśyan sa vasiṣṭho 'kāmayata katham indraṃ pratyakṣaṃ paśyeyam iti sa etaṃ nihavam apaśyat tato vai sa indraṃ pratyakṣam apaśyat sa enam abravīd brāhmaṇaṃ te vakṣyāmi yathā tvatpurohitā bharatāḥ prajaniṣyante 'tha mānyebhya ṛṣibhyo mā pravoca iti tasmā etān stomabhāgān abravīt tato vai vasiṣṭhapurohitā bharatāḥ prājāyanta sendraṃ vā etat sāma yad etat sāma bhavati sendratvāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वाहिष्ठीयं भवति

yadvāhiṣṭhīyaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मयशसं वा एतानि सामान्य् ऋचा श्रोत्रीयाणि ब्रह्मयशसी भवति यद्वाहिष्ठीयेन तुष्टुवानः

brahmayaśasaṃ vā etāni sāmāny ṛcā śrotrīyāṇi brahmayaśasī bhavati yadvāhiṣṭhīyena tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसितं भवति यद् एवासितस्य ब्राह्मणम्

āsitaṃ bhavati yad evāsitasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्रं भवति सिद्ध्यै

sādhraṃ bhavati siddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकूपारं भवति

ākūpāraṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकूपारो वा एतेन कश्यपो जेमानं महिमानम् अगच्छज्जेमानं महिमानं गच्छत्य् आकूपारेण तुष्टुवानः

akūpāro vā etena kaśyapo jemānaṃ mahimānam agacchajjemānaṃ mahimānaṃ gacchaty ākūpāreṇa tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधर्म भवति धर्मस्य विधृत्यै

vidharma bhavati dharmasya vidhṛtyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मवादिनो वदन्ति यत् षडहे स्तोमाश् छन्दांस्याप्यन्ते किंछन्दसश्छन्दोमा इति पुरुषच्छन्दस इति ब्रूयात् पुरुषो वै पाङ्क्तः पुरुषो द्विपदा छन्दोमानाम् अयातयामतायै

brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsyāpyante kiṃchandasaśchandomā iti puruṣacchandasa iti brūyāt puruṣo vai pāṅktaḥ puruṣo dvipadā chandomānām ayātayāmatāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुध्यं भवति

śrudhyaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशवो वै श्रुध्यं पशूनाम् अवरुद्ध्यै

paśavo vai śrudhyaṃ paśūnām avaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिः पशून् असृजत ते ऽस्मात् सृष्टा अपाक्रामंस् तान् एतेन साम्ना श्रूधिया एहियेत्य् अन्वह्वयत् त एनम् उपावर्तन्त यद् एतत् साम भवति पशूनाम् उपावृत्त्यै

prajāpatiḥ paśūn asṛjata te 'smāt sṛṣṭā apākrāmaṃs tān etena sāmnā śrūdhiyā ehiyety anvahvayat ta enam upāvartanta yad etat sāma bhavati paśūnām upāvṛttyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपैनं पशव आवर्तन्ते य एवं वेद

upainaṃ paśava āvartante ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रीषु स्तुवन्ति प्रतिष्ठायै ब्रह्मवर्चसाय येनैव प्राणेन प्रयन्ति तम् अभ्युद्यन्तीडान्ताः पवमाना भवन्ति पशवो वा इडा पशवश्छन्दोमाः पशुष्वेव तत् पशून् दधाति स्तोमः

gāyatrīṣu stuvanti pratiṣṭhāyai brahmavarcasāya yenaiva prāṇena prayanti tam abhyudyantīḍāntāḥ pavamānā bhavanti paśavo vā iḍā paśavaśchandomāḥ paśuṣveva tat paśūn dadhāti stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आग्नेयीषु पूर्वेषाम् अह्नाम् उक्थानि प्रणयन्त्यथैतस्याह्न आग्नेय्यैन्द्र्यां प्रणयन्त्युभयोर् एव रूपयोः प्रतितिष्ठति

āgneyīṣu pūrveṣām ahnām ukthāni praṇayantyathaitasyāhna āgneyyaindryāṃ praṇayantyubhayor eva rūpayoḥ pratitiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐध्मवाहं भवति

aidhmavāhaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आग्नेय्यैन्द्रीषु स्तुवन्ति ब्रह्म चैव तत् क्षत्रं च सयुजीकरोति ब्रह्मैव क्षत्रस्य पुरस्तान् निदधाति ब्राह्मणे क्षत्रं च विशं चानुगे करोति

āgneyyaindrīṣu stuvanti brahma caiva tat kṣatraṃ ca sayujīkaroti brahmaiva kṣatrasya purastān nidadhāti brāhmaṇe kṣatraṃ ca viśaṃ cānuge karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैककुभं भवति

traikakubhaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओजस्य् एव तद् वीर्ये प्रतितिष्ठत्य् ओजो वीर्यं त्रैककुभम्

ojasy eva tad vīrye pratitiṣṭhaty ojo vīryaṃ traikakubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वंशीयं भवति यद् एवोद्वंशीयस्य ब्राह्मणम्

udvaṃśīyaṃ bhavati yad evodvaṃśīyasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाचत्वारिंशं एव स्तोमो भवति प्रतिष्ठायै प्रजात्यै

aṣṭācatvāriṃśaṃ eva stomo bhavati pratiṣṭhāyai prajātyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रं वै सप्तमम् अहस् त्रैष्टुभम् अष्टमं जागतं नवमम् अथैतद् आनुष्टुभम् अहर् यद् दशमम्

gāyatraṃ vai saptamam ahas traiṣṭubham aṣṭamaṃ jāgataṃ navamam athaitad ānuṣṭubham ahar yad daśamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् आहुर् यद् अनुष्टुभं स्तोम्यां प्रत्यक्षम् उपेयुः परां परावतं यजमानो गच्छेन् न प्रतितिष्ठेद् इति या वै चतुर्विंशतिर् गायत्र्यस् ता अष्टादशानुष्टुभो ऽनुष्टुभम् एव तत् स्तोम्यां परोक्षम् उपयन्ति प्रतिष्ठायै प्रतितिष्ठति

tad āhur yad anuṣṭubhaṃ stomyāṃ pratyakṣam upeyuḥ parāṃ parāvataṃ yajamāno gacchen na pratitiṣṭhed iti yā vai caturviṃśatir gāyatryas tā aṣṭādaśānuṣṭubho 'nuṣṭubham eva tat stomyāṃ parokṣam upayanti pratiṣṭhāyai pratitiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिं वा एतेनाह्ना परिवेविषति तन्न व्यववद्यं यद् वै श्रेष्ठे परिविष्यमाणो वदत्य् अन्नाद्यस्य सो ऽवग्रहस् तस्मान् न व्यववद्यम् अन्नाद्यस्यानवग्राहाय

prajāpatiṃ vā etenāhnā pariveviṣati tanna vyavavadyaṃ yad vai śreṣṭhe pariviṣyamāṇo vadaty annādyasya so 'vagrahas tasmān na vyavavadyam annādyasyānavagrāhāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् उ व्यववद्यं यथा श्रेष्ठाय बलिं ह्रियमाणं पन्थानं पर्यनुवेदयति गत्यै तथा तत्

tad u vyavavadyaṃ yathā śreṣṭhāya baliṃ hriyamāṇaṃ panthānaṃ paryanuvedayati gatyai tathā tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्य् अनुष्टुप् तावतीं वाचं सम्पाद्य विब्रूयुस् तद् व् अनतिरिक्तं स्वस्यो चैव यज्ञस्यारिष्ट्यै

yāvaty anuṣṭup tāvatīṃ vācaṃ sampādya vibrūyus tad v anatiriktaṃ svasyo caiva yajñasyāriṣṭyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभि वा एते देवान् आरोहन्तीत्य् आहुर् ये दशभिर् अहर्भिः स्तुवत इति पञ्चानाम् अह्नाम् अनुरूपैः प्रत्यवयन्ति यथाभ्यारुह्य प्रत्यवरोहेत् तथा तन् नवर्चो भवति या एवामूः प्रयच्छन् या अवदधाति ता एता उदस्यति

abhi vā ete devān ārohantīty āhur ye daśabhir aharbhiḥ stuvata iti pañcānām ahnām anurūpaiḥ pratyavayanti yathābhyāruhya pratyavarohet tathā tan navarco bhavati yā evāmūḥ prayacchan yā avadadhāti tā etā udasyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुण्य् एषा भवति यद् वै यज्ञस्य दुरिष्टं तद् वरुणो गृह्णाति तद् एव तद् अवयजत्य् आदित्यैषा भवतीयं वा अदितिर् अस्याम् एव प्रतितिष्ठति

vāruṇy eṣā bhavati yad vai yajñasya duriṣṭaṃ tad varuṇo gṛhṇāti tad eva tad avayajaty ādityaiṣā bhavatīyaṃ vā aditir asyām eva pratitiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंश एव स्तोमो भवति तेजसे ब्रह्मवर्चसाय

caturviṃśa eva stomo bhavati tejase brahmavarcasāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषमिद्धो न आवहेत्य् आप्रिय आज्यानि भवन्ति

suṣamiddho na āvahety āpriya ājyāni bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिः प्रजा असृजत स दुग्धो रिरिचानो ऽमन्यत स एतान्य् आप्रिय आज्यान्य् अपश्यत् तैर् आत्मानम् आप्रीणात् दुग्ध इव वा एष रिरिचानो यो दशभिर् अहर्भिस् तुष्टुवानो यद् एतान्य् आप्रिय आज्यानि भवन्त्य् आत्मानम् एवैतैर् आप्रीणाति

prajāpatiḥ prajā asṛjata sa dugdho riricāno 'manyata sa etāny āpriya ājyāny apaśyat tair ātmānam āprīṇāt dugdha iva vā eṣa riricāno yo daśabhir aharbhis tuṣṭuvāno yad etāny āpriya ājyāni bhavanty ātmānam evaitair āprīṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.