Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita 10

इति श्रीमृगाङ्कदत्तसूनोः परिमलापरनाम्नः पद्मगुप्तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते महाकाव्ये नर्मदासंवादो नाम नवमः सर्गः दशमः सर्गः नायकस्य रमाङ्गदं प्रति प्रश्नः अथ मेकलाचलसुतातिरोहितौ अतिमात्रविस्मयरसार्द्रमानसः । दशनच्छविच्छुरितपाटलाधरः स रमाङ्गदं नृपतिर् इत्य् अवोचत्

iti śrīmṛgāṅkadattasūnoḥ parimalāparanāmnaḥ padmaguptasya kṛtau navasāhasāṅkacarite mahākāvye narmadāsaṃvādo nāma navamaḥ sargaḥ daśamaḥ sargaḥ nāyakasya ramāṅgadaṃ prati praśnaḥ atha mekalācalasutātirohitau atimātravismayarasārdramānasaḥ / daśanacchavicchuritapāṭalādharaḥ sa ramāṅgadaṃ nṛpatir ity avocat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिरोहति स्वयम् अचिन्तिताप्य् अहो शुभसम्पदङ्कम् अपराङ्मुखे विधौ । सवपुर् विलोचनपथं यदावयोर् अमृतांशुसूतिर् इयम् आपदापगा

adhirohati svayam acintitāpy aho śubhasampadaṅkam aparāṅmukhe vidhau / savapur vilocanapathaṃ yadāvayor amṛtāṃśusūtir iyam āpadāpagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम् इन्द्रजालम् इति मे समुत्थिताम् मतिम् एतद् अर्पितम् उदारया तया । विकसन्मरीचिरचितेन्द्रकार्मुकं करवर्ति रत्नवलयं विलुम्पति

idam indrajālam iti me samutthitām matim etad arpitam udārayā tayā / vikasanmarīciracitendrakārmukaṃ karavarti ratnavalayaṃ vilumpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयि मेकलाद्रितनयापुरःकृते क्रियते किम् अत्र वद कृत्यवस्तुनि । तव यत् सदा नयरहस्यवेदिनो न धियश् चरन्त्य् अनयपांसुले पथि

ayi mekalādritanayāpuraḥkṛte kriyate kim atra vada kṛtyavastuni / tava yat sadā nayarahasyavedino na dhiyaś caranty anayapāṃsule pathi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमाङ्गदवाक्यम् इति पार्थिवेन कथिते दधन् मनाक् पुलकेन चुम्बितकपोलम् आननम् । इदम् आत्तनीतिपथम् आददे वचः स्मितपुष्पिताधरदलो रमाङ्गदः

ramāṅgadavākyam iti pārthivena kathite dadhan manāk pulakena cumbitakapolam ānanam / idam āttanītipatham ādade vacaḥ smitapuṣpitādharadalo ramāṅgadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह किं प्रतिस्फुरति मे तवाग्रतो नयशास्त्रनीरनिधिपारदृश्वनः । अवलीढविश्वतमसः पुरो रवेर् न हि जातु दिपकशिखा प्रकाशते

iha kiṃ pratisphurati me tavāgrato nayaśāstranīranidhipāradṛśvanaḥ / avalīḍhaviśvatamasaḥ puro raver na hi jātu dipakaśikhā prakāśate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषये ऽत्र मौनम् उचितं हि मादृशाम् अवशस् तथापि कथयामि किं चन । क्षितिपालमौलिमणिवेणिकातिथेस् तव केन शासनम् इदं विलङ्घ्यते

viṣaye 'tra maunam ucitaṃ hi mādṛśām avaśas tathāpi kathayāmi kiṃ cana / kṣitipālamaulimaṇiveṇikātithes tava kena śāsanam idaṃ vilaṅghyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमं हि मण्डलम् अखण्डशाक्तिभिर् विजिगीषुभिः स्वम् अभितः प्रसाध्यते । परमण्डले तद् अनु नीतिपारगैर् अवनीपुरन्दर, करः प्रसार्यते

prathamaṃ hi maṇḍalam akhaṇḍaśāktibhir vijigīṣubhiḥ svam abhitaḥ prasādhyate / paramaṇḍale tad anu nītipāragair avanīpurandara, karaḥ prasāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अपास्यम् एवम् अवितर्कितोत्थिते परिपन्थिनाम् इह विधेयवस्तुनि । यदि नाभविष्यद् अभिमानशालिनस् तव राज्यम् उद्धृतसमस्तकण्टकम्

tad apāsyam evam avitarkitotthite paripanthinām iha vidheyavastuni / yadi nābhaviṣyad abhimānaśālinas tava rājyam uddhṛtasamastakaṇṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतशक्तिसङ्कलितमन्त्रनिश्चयैर् उपलब्धषड्गुणविवेकवर्त्मभिः । तदुपायतत्त्वम् अधिगम्य धूः क्षितेस् तव मन्त्रिभिर् नृप दुरुद्वहोह्यते

śrutaśaktisaṅkalitamantraniścayair upalabdhaṣaḍguṇavivekavartmabhiḥ / tadupāyatattvam adhigamya dhūḥ kṣites tava mantribhir nṛpa durudvahohyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिसान्द्रकाञ्चनमरीचिपिङ्गलं दिगुपाहितप्रचुरपत्रशोभिनः । तव कोशम् उत्सृजति न क्षणं रमा परमारवंशसरसीसरोरुह

atisāndrakāñcanamarīcipiṅgalaṃ digupāhitapracurapatraśobhinaḥ / tava kośam utsṛjati na kṣaṇaṃ ramā paramāravaṃśasarasīsaroruha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियकीर्तयो जयपवित्रिताशयास् तरसा तृणीकृतजगत्त्रया युधि । जगतीविशेषक तवानुजीविनो निवसन्त्य् अवन्तिविषये सहस्रशः

priyakīrtayo jayapavitritāśayās tarasā tṛṇīkṛtajagattrayā yudhi / jagatīviśeṣaka tavānujīvino nivasanty avantiviṣaye sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिवीभृतः प्रथितविक्रमेण ये गमितास् त्वया वशम् उपायसम्पदा । नयवर्त्मगाः क्षितिपते तवान्यथा न भवन्ति भाविसमराभिशङ्कया

pṛthivībhṛtaḥ prathitavikrameṇa ye gamitās tvayā vaśam upāyasampadā / nayavartmagāḥ kṣitipate tavānyathā na bhavanti bhāvisamarābhiśaṅkayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपकर्तुम् अत्र समये तवात्तभीर् मनसापि हूणनृपतिर् न वाञ्छति । इभकुम्भभित्तिदलनोद्यमे हरेर् न कपिः कदा चन सटां विकऋषति

apakartum atra samaye tavāttabhīr manasāpi hūṇanṛpatir na vāñchati / ibhakumbhabhittidalanodyame harer na kapiḥ kadā cana saṭāṃ vikaṛṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असिकान्तिजालजटिलाग्रबाहुना रणसीम्नि नाथ निहतेषु भर्तृषु । भवतात्र वागडवधूजनः कृतो रतिसन्धिविग्रहकथापराङ्मुखः

asikāntijālajaṭilāgrabāhunā raṇasīmni nātha nihateṣu bhartṛṣu / bhavatātra vāgaḍavadhūjanaḥ kṛto ratisandhivigrahakathāparāṅmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुनापि देव मुरलाङ्गनाजनैस् विजयप्रशस्तिर् इव लिख्यते तव । गलदञ्जनाश्रुपृषतावलिच्छलाल् लसदिन्दुपाण्डुषु कपोलभित्तिषु

adhunāpi deva muralāṅganājanais vijayapraśastir iva likhyate tava / galadañjanāśrupṛṣatāvalicchalāl lasadindupāṇḍuṣu kapolabhittiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रभसाद् अपास्य मणिकङ्कणावलीः कनकारविन्दकतकेषु ते ऽसिना । न किम् अर्पितानि नृप लाटयोषिता स्फटिकाक्षसूत्रवलयानि पाणिषु

rabhasād apāsya maṇikaṅkaṇāvalīḥ kanakāravindakatakeṣu te 'sinā / na kim arpitāni nṛpa lāṭayoṣitā sphaṭikākṣasūtravalayāni pāṇiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नयनाम्बुभिः स्नपितधूसराधराः प्रतिबद्धरूक्षमलिनैकवेणयः । निहिता न किं महति शोकसागरे जगतीन्द्र कोसलपतेः पुरन्ध्रयः

nayanāmbubhiḥ snapitadhūsarādharāḥ pratibaddharūkṣamalinaikaveṇayaḥ / nihitā na kiṃ mahati śokasāgare jagatīndra kosalapateḥ purandhrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदितेन वैरितिमिरद्रुहाभितस् तव नाथ विक्रममयूखमालिना । गमिताः प्रभावलयशून्यतां झटित्य् अपरान्तपार्थिववधूमुखेन्दवः

uditena vairitimiradruhābhitas tava nātha vikramamayūkhamālinā / gamitāḥ prabhāvalayaśūnyatāṃ jhaṭity aparāntapārthivavadhūmukhendavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिवेलम् उत्तरदिगन्तवर्तिना समरश्रमाभ्युदितघर्मबिन्दुना । शरदिन्दुनिर्मलम् अपायि भूभृताम् असिपत्रपात्रपतितं त्वया यशः

ativelam uttaradigantavartinā samaraśramābhyuditagharmabindunā / śaradindunirmalam apāyi bhūbhṛtām asipatrapātrapatitaṃ tvayā yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजरन्ध्रगोपनपटीयसाभितः पररन्ध्रदृष्टिपटुचारचक्षुषा । नयभिन्नसाहसभुवा भुवस्तले भवता समं कथय को विरुद्ध्यते

nijarandhragopanapaṭīyasābhitaḥ pararandhradṛṣṭipaṭucāracakṣuṣā / nayabhinnasāhasabhuvā bhuvastale bhavatā samaṃ kathaya ko viruddhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरदेव दैवम् अधिकृत्य या विपत् निपतत्य् अवन्तिविषये कथं चन । शिखिमुक्तमन्त्रहविषा विहन्यते तव सा वसिष्ठमहसा पुरोधसा

naradeva daivam adhikṛtya yā vipat nipataty avantiviṣaye kathaṃ cana / śikhimuktamantrahaviṣā vihanyate tava sā vasiṣṭhamahasā purodhasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृप वासराणि निरुपप्लवाः प्रजाः सुखम् आत्मकर्मणि रता नयन्ति यत् । विजयं जयैकसुहृदो ऽस्य सर्वदा ननु कार्मुकस्य तव तद्विजृम्भितम्

nṛpa vāsarāṇi nirupaplavāḥ prajāḥ sukham ātmakarmaṇi ratā nayanti yat / vijayaṃ jayaikasuhṛdo 'sya sarvadā nanu kārmukasya tava tadvijṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति किं चिद् एव न तव स्वमण्डले नृप चिन्त्यम् अस्त्य् उदितशक्तिसम्पदः । अधुना तु नीतिनिहितेन चेतसा फणिलोककृत्यम् इदम् एव चिन्त्यताम्

iti kiṃ cid eva na tava svamaṇḍale nṛpa cintyam asty uditaśaktisampadaḥ / adhunā tu nītinihitena cetasā phaṇilokakṛtyam idam eva cintyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभुशाक्तिर् उद्यमपरत्वम् अर्पित- त्रिजगच्चमत्कृतिर् अहङ्कृतिश् च सा । असुरस्य तस्य कथिता नरेन्द्र ते नगरी च मेकलनगेन्द्रकन्यया

prabhuśāktir udyamaparatvam arpita- trijagaccamatkṛtir ahaṅkṛtiś ca sā / asurasya tasya kathitā narendra te nagarī ca mekalanagendrakanyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिगम्य एव सस् तवाधुना रिपुर् मरुताम् उदारनिजकार्यसिद्धये । श्रुतिलग्नगन्धगजबृंहितः क्षणं नृप केसरी कथय किं विलम्बते

abhigamya eva sas tavādhunā ripur marutām udāranijakāryasiddhaye / śrutilagnagandhagajabṛṃhitaḥ kṣaṇaṃ nṛpa kesarī kathaya kiṃ vilambate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवसाहसाङ्क, न तवासुराद् अहं कलयामि सम्प्रति किम् अप्य् अतादृशम् । विधुतिः कदा चन विभो न भूभृतः कलविङ्कपक्षपवनेन शाङ्क्यते

navasāhasāṅka, na tavāsurād ahaṃ kalayāmi samprati kim apy atādṛśam / vidhutiḥ kadā cana vibho na bhūbhṛtaḥ kalaviṅkapakṣapavanena śāṅkyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवता यदोच्चलित एष दक्षिणश् चरणस् तदैव सुरवैरियोषिताम् । विगलन्ति देव नयनोदबिन्दवः शरदिन्दुपाण्डुनि कपोलमण्डले

bhavatā yadoccalita eṣa dakṣiṇaś caraṇas tadaiva suravairiyoṣitām / vigalanti deva nayanodabindavaḥ śaradindupāṇḍuni kapolamaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजयैकसद्मनि गुणः शरासने तव यावद् अत्र न नृपाधिरोहति । तुहिनच्छटाधवलचामरस्मिता विलसन्ति तावद् असुरालये श्रियः

vijayaikasadmani guṇaḥ śarāsane tava yāvad atra na nṛpādhirohati / tuhinacchaṭādhavalacāmarasmitā vilasanti tāvad asurālaye śriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कनकारविन्दम् अरविन्दलोचन प्रणयेन नैव सः समर्पयिष्यति । सुरनिर्जयार्जितमदावृते ऽन्तरं लभते न साम किल तादृशं हृदि

kanakāravindam aravindalocana praṇayena naiva saḥ samarpayiṣyati / suranirjayārjitamadāvṛte 'ntaraṃ labhate na sāma kila tādṛśaṃ hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवतः कुतो ऽपि नृप यावद् आगमं न स वेत्ति तावद् अभियोक्तुम् अर्हसि । सहसान्यथा रहसि मन्त्रिबोधितः परितः स्वदुर्घटने यतिष्यते

bhavataḥ kuto 'pi nṛpa yāvad āgamaṃ na sa vetti tāvad abhiyoktum arhasi / sahasānyathā rahasi mantribodhitaḥ paritaḥ svadurghaṭane yatiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतनूतनार्गलकपाटसंपुटां सुभटैर् उदायुधकरैर् अधिष्ठिताम् । परितः सुखातपरिखां पुनः पुरीं रचितैकदुर्गम् अपथां विधास्यति

kṛtanūtanārgalakapāṭasaṃpuṭāṃ subhaṭair udāyudhakarair adhiṣṭhitām / paritaḥ sukhātaparikhāṃ punaḥ purīṃ racitaikadurgam apathāṃ vidhāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलिते ऽपि किं चन धनुःपरिग्रहे भुवनत्रयप्रथितसाहसे त्वयि । अपि जायते धृतिविपर्ययो हरेर् असुरेषु कैव गणना तपस्विषु

valite 'pi kiṃ cana dhanuḥparigrahe bhuvanatrayaprathitasāhase tvayi / api jāyate dhṛtiviparyayo harer asureṣu kaiva gaṇanā tapasviṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियतं, नरेन्द्र, विदत्फणामणि- स्फुरदंशुसूत्रितनवातपं नभः । सुरवैरिवीर्यदृढमत्सरं पुरः फणिसैन्यम् आजिभुवि ते भविष्यति

niyataṃ, narendra, vidatphaṇāmaṇi- sphuradaṃśusūtritanavātapaṃ nabhaḥ / suravairivīryadṛḍhamatsaraṃ puraḥ phaṇisainyam ājibhuvi te bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुनैव ते ऽत्र निजतां व्रजन्ति वा सुभटाः स्वयं विधिवशेन के चन । कपयः पुरा रघुपतेर् यथा वने हनुमत्पतङ्गतनयाङ्गदादयः

adhunaiva te 'tra nijatāṃ vrajanti vā subhaṭāḥ svayaṃ vidhivaśena ke cana / kapayaḥ purā raghupater yathā vane hanumatpataṅgatanayāṅgadādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् उदीरितश् च पुरुकुत्सकान्तया सरितासि वङ्कुमुनिदर्शनं प्रति । प्रतिभाति किं चन ममैव तत्र ते किम् उ निर्मुखेङ्गितविदस् तदिङ्गितम्

yad udīritaś ca purukutsakāntayā saritāsi vaṅkumunidarśanaṃ prati / pratibhāti kiṃ cana mamaiva tatra te kim u nirmukheṅgitavidas tadiṅgitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवैक एव विभुर् अस्य् अरेर् वधे ननु धाम तत् स्फुरति शार्ङ्गिणस् त्वयि । उदितक्रुधस् त्रिपुरदाहडम्बरे शरताम् अवाप किल यत् पिनाकिनः

athavaika eva vibhur asy arer vadhe nanu dhāma tat sphurati śārṅgiṇas tvayi / uditakrudhas tripuradāhaḍambare śaratām avāpa kila yat pinākinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवलोकयामि शकुनं यथा तथा तद् अवैमि पक्ष्मलदृशः सभान्तरे । न चिराद् उपोड्ःअपुलकेन पाणिना कनकारविन्दम् अवतंसयिष्यसि

avalokayāmi śakunaṃ yathā tathā tad avaimi pakṣmaladṛśaḥ sabhāntare / na cirād upoḍḥapulakena pāṇinā kanakāravindam avataṃsayiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् इहैव नाथ मणिधाम्नि तिष्ठ वा न हि नाम तादृशम् इदं प्रयोजनम् । असुरं निहत्य सहसैव तत्क्षणाद् अहम् आनयामि तपनीयपङ्कजम्

tvam ihaiva nātha maṇidhāmni tiṣṭha vā na hi nāma tādṛśam idaṃ prayojanam / asuraṃ nihatya sahasaiva tatkṣaṇād aham ānayāmi tapanīyapaṅkajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजयी यद् अस्मि स्मरेषु जित्वराः प्रभवन्ति तत्र तव पादपांसवः । अरुणो यद् अन्धतमसं निषेधति स्फुरितं नराधिप तद् अर्कतेजसाम्

vijayī yad asmi smareṣu jitvarāḥ prabhavanti tatra tava pādapāṃsavaḥ / aruṇo yad andhatamasaṃ niṣedhati sphuritaṃ narādhipa tad arkatejasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नायकवाक्यम् मसृणोक्तिपल्लवितनीतिविक्रम- क्रमम् इत्य् उदीर्य विरते रमाङ्गदे । सः सरस्वतीमुखररत्ननूपुर- ध्वनिपेशलं नृपतिर् आददे वचः

nāyakavākyam masṛṇoktipallavitanītivikrama- kramam ity udīrya virate ramāṅgade / saḥ sarasvatīmukhararatnanūpura- dhvanipeśalaṃ nṛpatir ādade vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदृते मुखात् सुखनिरस्तसंशय- प्रसरेयं भारती उल्लसति कस्य भारती । शशलक्ष्मणः परमखर्वशर्वरी- तिमिरछिदुच्छलति कान्तिकन्दलि

tvadṛte mukhāt sukhanirastasaṃśaya- prasareyaṃ bhāratī ullasati kasya bhāratī / śaśalakṣmaṇaḥ paramakharvaśarvarī- timirachiducchalati kāntikandali

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव वेद्मि पौरुषम् अहं त्वया विना न वपुःस्थितिं क्व चन कर्तुम् उत्सहे । धनुषीव दीर्घगुणसङ्गते यतस् त्वयि मे दृढप्रणयवासितं मनः

tava vedmi pauruṣam ahaṃ tvayā vinā na vapuḥsthitiṃ kva cana kartum utsahe / dhanuṣīva dīrghaguṇasaṅgate yatas tvayi me dṛḍhapraṇayavāsitaṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गमने तद् एहि सहितौ यतावहे झटिति त्रिविष्टपरिपोः पुरीं प्रति । अपदे यद् उद्यमकथाविरोधिनी न हि सिद्धये भवति दीर्घसूत्रता

gamane tad ehi sahitau yatāvahe jhaṭiti triviṣṭaparipoḥ purīṃ prati / apade yad udyamakathāvirodhinī na hi siddhaye bhavati dīrghasūtratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुकवाक्यम् इति पार्श्ववर्तिनम् उदीर्य मौनवान् अभवत् स मालवकुरङ्गलाञ्छनः । त्वरयावतीर्य सश् च रत्नपञ्जरात् पुरतः शुको ऽस्य पुन इत्य् अभाषत

śukavākyam iti pārśvavartinam udīrya maunavān abhavat sa mālavakuraṅgalāñchanaḥ / tvarayāvatīrya saś ca ratnapañjarāt purataḥ śuko 'sya puna ity abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु शङ्खचूडशुचिवंशभूर् अहं नृप, रत्नचूड इति नागरकः । उदपादि कण्वमुनिशिष्यशापतः शुकता ममेयम् अनिमीलितस्मृतिः

śṛṇu śaṅkhacūḍaśucivaṃśabhūr ahaṃ nṛpa, ratnacūḍa iti nāgarakaḥ / udapādi kaṇvamuniśiṣyaśāpataḥ śukatā mameyam animīlitasmṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणयोक्तिभिर् मुनिर् अथ प्रसेदिवान् इति मे सः शापतिमिरावधिं व्यधात् । वशिनां रुषो मतिषु नासते चिरं जलविपुषश् च, नृप, सस्यसूचिषु

praṇayoktibhir munir atha prasedivān iti me saḥ śāpatimirāvadhiṃ vyadhāt / vaśināṃ ruṣo matiṣu nāsate ciraṃ jalavipuṣaś ca, nṛpa, sasyasūciṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अफल्गु नेष्यसि शशिप्रभान्तिकं नवसाहसाङ्कनृपतेर् यदा वचः । नियतं भविष्यति तदा कुमार ते शुकरूपरूपपरिवर्तनोत्सवः

tvam aphalgu neṣyasi śaśiprabhāntikaṃ navasāhasāṅkanṛpater yadā vacaḥ / niyataṃ bhaviṣyati tadā kumāra te śukarūparūpaparivartanotsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अनङ्गषष्ठशरं संदिश स्वयं शनकैः किम् अप्य् उरगबालिकां प्रति । हृदि यन् निधाय सहसैव याम्य् अहं फणिनाम् अनम्रमणितोरणां पुरीम्

tad anaṅgaṣaṣṭhaśaraṃ saṃdiśa svayaṃ śanakaiḥ kim apy uragabālikāṃ prati / hṛdi yan nidhāya sahasaiva yāmy ahaṃ phaṇinām anamramaṇitoraṇāṃ purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयि मौनम् एतद् अवनीन्द्र, मुच्यतां द्रुतम् उच्यतां च किम् इयं मयि त्रपा । पृथग् अस्मि देव न हि ते परिच्छदात् उचितं न तन् मयि रहस्यगोपनम्

ayi maunam etad avanīndra, mucyatāṃ drutam ucyatāṃ ca kim iyaṃ mayi trapā / pṛthag asmi deva na hi te paricchadāt ucitaṃ na tan mayi rahasyagopanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नायकवाक्यम् इति वल्गु जल्पति शुके ऽथ विस्मयाद् अपि विस्मयं परम् अवाप पार्थिवः । अवदच् च पञ्जरम् इवास्य कल्पयन् दशनांशुभिः स्फटिकसूचिकोमलैः

nāyakavākyam iti valgu jalpati śuke 'tha vismayād api vismayaṃ param avāpa pārthivaḥ / avadac ca pañjaram ivāsya kalpayan daśanāṃśubhiḥ sphaṭikasūcikomalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपदं विलोक्य तव दुःसहाम् इमाम् अयि रत्नचूड मम दूयते मनः । पतितं कुकूलदहने न कस्य वा मृदुमालतीमुकुलमाल्यमाधये

vipadaṃ vilokya tava duḥsahām imām ayi ratnacūḍa mama dūyate manaḥ / patitaṃ kukūladahane na kasya vā mṛdumālatīmukulamālyamādhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नायिकां प्रति संदेशः घटितं विधेर् इदम् अजर्यम् आवयोर् न रमाङ्गदान् मम सखे ऽतिरिच्यसे । इदम् आर्य तत् त्वयि विमुक्तयन्त्रणो ननु संदिशामि हरिणीदृशां प्रति

nāyikāṃ prati saṃdeśaḥ ghaṭitaṃ vidher idam ajaryam āvayor na ramāṅgadān mama sakhe 'tiricyase / idam ārya tat tvayi vimuktayantraṇo nanu saṃdiśāmi hariṇīdṛśāṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरते ऽपि मेघतिमिरे नताङ्गि मे न गतासि लोचनपथं यदा तदा । फणिलोकभूमिम् अतिदुर्गमाम् इमाम् अविशं तव अनुपदम् एव सुद्नरि

virate 'pi meghatimire natāṅgi me na gatāsi locanapathaṃ yadā tadā / phaṇilokabhūmim atidurgamām imām aviśaṃ tava anupadam eva sudnari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगरीं त्वदात्तहृदयो ऽपि भोगिनाम् अहम् आगतो न मृगदीर्घलोचने । श्रुतयेन्दुसूतिसरितान्यतो हृतः सहसैव हेमशतपत्रवार्तया

nagarīṃ tvadāttahṛdayo 'pi bhoginām aham āgato na mṛgadīrghalocane / śrutayendusūtisaritānyato hṛtaḥ sahasaiva hemaśatapatravārtayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिपाटलाधरम् अवाञ्चितं ह्रिया स्मितकान्तिमत् स्तिमितरत्नकुण्डलम् । तदपाङ्गसङ्कलितलोचनोत्पलं फणिलोककौमुदि मुखं स्मरामि ते

atipāṭalādharam avāñcitaṃ hriyā smitakāntimat stimitaratnakuṇḍalam / tadapāṅgasaṅkalitalocanotpalaṃ phaṇilokakaumudi mukhaṃ smarāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितये द्वयेन सहसोज्झितस् तदा शशिसूतिसिन्धुपुलिनोदरे शरः । जगदेकविभ्रमभ्वा भुवस्तले सुतनु त्वया मयि च पुष्पधन्वना

dvitaye dvayena sahasojjhitas tadā śaśisūtisindhupulinodare śaraḥ / jagadekavibhramabhvā bhuvastale sutanu tvayā mayi ca puṣpadhanvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतम् ऊर्मिहस्तनिवहेन रेवया ननु फेनकान्ति करभोरु मे पतत् । विषये दृशोर् उपदशं मनःशिला- लिखितैकहंसमिथुनं तवांशुकम्

dhṛtam ūrmihastanivahena revayā nanu phenakānti karabhoru me patat / viṣaye dṛśor upadaśaṃ manaḥśilā- likhitaikahaṃsamithunaṃ tavāṃśukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिकान्तिलुप्ततिमिरे रसातले भवतीम् इहानुसरता तनूदरि । अवलोकितान्य् अथ मया पदानि ते सहसा सुवर्णसिकताङ्किते पथि

maṇikāntiluptatimire rasātale bhavatīm ihānusaratā tanūdari / avalokitāny atha mayā padāni te sahasā suvarṇasikatāṅkite pathi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरले जठित्य् उदितकार्श्यदोर्लता- गैल्तानि रत्नवलयानि ते मया । कथम् अप्य् उदश्रुपृषतं पदे पदे चकितेन चन्द्रमुखि वीक्षितानि च

sarale jaṭhity uditakārśyadorlatā- gailtāni ratnavalayāni te mayā / katham apy udaśrupṛṣataṃ pade pade cakitena candramukhi vīkṣitāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा किम् आलिखति किं समाचरत्य् अधुना किम् इन्दुवदना च वक्ति सा । इति मे ऽपदिश्य भवतीं प्रवृत्तया हृदयं सशल्यम् इव हन्त चिन्तया

manasā kim ālikhati kiṃ samācaraty adhunā kim induvadanā ca vakti sā / iti me 'padiśya bhavatīṃ pravṛttayā hṛdayaṃ saśalyam iva hanta cintayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परितापवत्यविरलोच्छलत्प्रभा- तुहिनच्छटाभिर् असिताब्जलोचने । शरदिन्दुदीधितिकलापसुन्दरस् तव हार एष हृदि सिञ्चतीव माम्

paritāpavatyaviralocchalatprabhā- tuhinacchaṭābhir asitābjalocane / śaradindudīdhitikalāpasundaras tava hāra eṣa hṛdi siñcatīva mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथय प्रिये निहितसान्द्रचन्दन- द्रवशीतलोज्ज्वलकरा कुचद्वये । मम हारयष्टिर् अपि सा सखीव किं मदनाभितापम् अपटूकरोति ते

kathaya priye nihitasāndracandana- dravaśītalojjvalakarā kucadvaye / mama hārayaṣṭir api sā sakhīva kiṃ madanābhitāpam apaṭūkaroti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणम् अप्य् अहो पतसि मे शुचिस्मिते न समुत्सुकस्य तव विस्मृतेः पथि । झटिति प्रविश्य हृदये ममात्र किं लिखितासि पद्ममुखि पुष्पकेतुना

kṣaṇam apy aho patasi me śucismite na samutsukasya tava vismṛteḥ pathi / jhaṭiti praviśya hṛdaye mamātra kiṃ likhitāsi padmamukhi puṣpaketunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्वहन्ती स्रवदञ्जनाश्रु- घोरोत्करश्यामितकङ्कणेन । करारविन्देन मुखेन्दुबिम्बम् आपाण्डुरक्षामकपोलभित्ति

samudvahantī sravadañjanāśru- ghorotkaraśyāmitakaṅkaṇena / karāravindena mukhendubimbam āpāṇḍurakṣāmakapolabhitti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवे नवे पङ्कजिनीपलाश- मृणालहारादिसनाथपार्श्वे । प्रवाललीलास्तरणे निषण्णा सिंहासने मन्मथपार्थिवस्य

nave nave paṅkajinīpalāśa- mṛṇālahārādisanāthapārśve / pravālalīlāstaraṇe niṣaṇṇā siṃhāsane manmathapārthivasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालप्रवालाङ्कुरपाटलस्य लावण्यरत्नाकरकौस्तुभस्य । उदूष्मणा निःश्वसितेन कान्तिं कदर्थयन्ती दशनच्छदस्य

bālapravālāṅkurapāṭalasya lāvaṇyaratnākarakaustubhasya / udūṣmaṇā niḥśvasitena kāntiṃ kadarthayantī daśanacchadasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनल्पसङ्कल्पविकल्पजाल- विलोडनैर् न स्वम् अपि स्मरन्ती । ससाध्वसेनाविरतं मया त्वम् उत्प्रेक्ष्यसे पन्नगराजपुत्रि

analpasaṅkalpavikalpajāla- viloḍanair na svam api smarantī / sasādhvasenāvirataṃ mayā tvam utprekṣyase pannagarājaputri

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रूमः कियन् नय कथं चन कालम् अल्पम् अत्राब्जपत्रनयने नयने निमील्य । हेमाम्बुजं तरुणि तत् तरसापहृत्य देवद्विषो ऽयम् अहम् आगत इत्य् अवेहि

brūmaḥ kiyan naya kathaṃ cana kālam alpam atrābjapatranayane nayane nimīlya / hemāmbujaṃ taruṇi tat tarasāpahṛtya devadviṣo 'yam aham āgata ity avehi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रैतद् व्रज रत्नचूडनिबिडप्रेमार्द्रम् अस्मद्वचस् तस्यास् तत्र कुरङ्गशावकदृशः कर्णावतंसीकुरु । शापान्ते बत विस्मरिष्यसि भ्रातस् तद् एकं किम् अप्य् आदाय स्वयम् एव तत्प्रतिवचः पार्श्वं ममाभ्येष्यसि

bhadraitad vraja ratnacūḍanibiḍapremārdram asmadvacas tasyās tatra kuraṅgaśāvakadṛśaḥ karṇāvataṃsīkuru / śāpānte bata vismariṣyasi bhrātas tad ekaṃ kim apy ādāya svayam eva tatprativacaḥ pārśvaṃ mamābhyeṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति नृपतेः स्वान्ते कृत्वा मनोमृगवागुरां गिरम् उदकमन्निस्त्रिंशाभे नभस्य् अशनैः शुकः । चिरविनिहितां दृष्टिं तस्मान् निवर्त्य तथोत्सुको झटिति गमने देवो ऽप्य् असीत् सः साहसलाञ्छनः

iti nṛpateḥ svānte kṛtvā manomṛgavāgurāṃ giram udakamannistriṃśābhe nabhasy aśanaiḥ śukaḥ / ciravinihitāṃ dṛṣṭiṃ tasmān nivartya tathotsuko jhaṭiti gamane devo 'py asīt saḥ sāhasalāñchanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.