Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita 11

इति श्रीमृगाङ्कदत्तसूनोः परिमलापरनाम्नः पद्मगुप्तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते महाकाव्ये रत्नचूडसंप्रेषणो नाम दशमः सर्गः एकादशः सर्गः शत्रुजयार्थं प्रस्थानम् अथ बिभ्रत् सरागेण हृदयेन कृशोदरीम् । सः प्रतस्थे महीनाथः करेण च धनुर्लताम्

iti śrīmṛgāṅkadattasūnoḥ parimalāparanāmnaḥ padmaguptasya kṛtau navasāhasāṅkacarite mahākāvye ratnacūḍasaṃpreṣaṇo nāma daśamaḥ sargaḥ ekādaśaḥ sargaḥ śatrujayārthaṃ prasthānam atha bibhrat sarāgeṇa hṛdayena kṛśodarīm / saḥ pratasthe mahīnāthaḥ kareṇa ca dhanurlatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रनीलप्रतोलीतः स निर्गच्छन् पतिः श्रियः । तत्कान्तिश्यामतां गत्वा क्षणं कृष्ण इवाबभौ

indranīlapratolītaḥ sa nirgacchan patiḥ śriyaḥ / tatkāntiśyāmatāṃ gatvā kṣaṇaṃ kṛṣṇa ivābabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसन्नपद्मसरसा कुसुमानम्रशाखिना । सो नर्मदोपदिष्टेन गन्तुं प्रववृते पथा

āsannapadmasarasā kusumānamraśākhinā / so narmadopadiṣṭena gantuṃ pravavṛte pathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यान्तम् एकान्तशिशिराः समीरास् तं सिषेविरे । एलालवङ्गकङ्कोल- जातीफलसुगन्धयः

yāntam ekāntaśiśirāḥ samīrās taṃ siṣevire / elālavaṅgakaṅkola- jātīphalasugandhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रस् तस्यानिलस्पर्श- क्वणत्काञ्चनपल्लवाः । मौक्तिकस्तबकस्मेरा विस्मयं रत्नवीरुधः

cakras tasyānilasparśa- kvaṇatkāñcanapallavāḥ / mauktikastabakasmerā vismayaṃ ratnavīrudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमन्दमारुताक्षेप- मुक्तमुक्ताफलच्छलात् । चलद्वंशलता मूर्ध्नि तस्य लाजान् इवाकिरन्

amandamārutākṣepa- muktamuktāphalacchalāt / caladvaṃśalatā mūrdhni tasya lājān ivākiran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगलन् कुसुमव्याजात् तस्मिन्न् अभ्यर्णगामिनि । पातालकल्पवृक्षाणाम् आनन्दाश्रुलवा इव

agalan kusumavyājāt tasminn abhyarṇagāmini / pātālakalpavṛkṣāṇām ānandāśrulavā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरविन्दमुखक्रोड- क्रीडन्मुखरषट्पदा । अनामयम् इवापृच्छत् तम् अभ्यागतम् अब्जिनी

aravindamukhakroḍa- krīḍanmukharaṣaṭpadā / anāmayam ivāpṛcchat tam abhyāgatam abjinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशिप्रभाक्षिविस्तार- संवादिन्यः पदे पदे । तं किम् अप्य् आर्द्रतां निन्युर् अरण्यहरिणीदृशः

śaśiprabhākṣivistāra- saṃvādinyaḥ pade pade / taṃ kim apy ārdratāṃ ninyur araṇyahariṇīdṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपयुक्तामृतस्पर्धि- नारिकेलफलोदकान् । आस्वादितलवाङ्गैला- पूगनागलतादलान्

upayuktāmṛtaspardhi- nārikelaphalodakān / āsvāditalavāṅgailā- pūganāgalatādalān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शय्यीकृतातनुस्वर्ण- कदलीबालपल्लवान् । विष्टरीकृतविस्तीर्ण- चन्द्रकान्तशिलातलान्

śayyīkṛtātanusvarṇa- kadalībālapallavān / viṣṭarīkṛtavistīrṇa- candrakāntaśilātalān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कालोचितकर्तव्य- व्यावृत्तैकरमाङ्गदान् । आवृत्तिविहितप्रेयः- फणिराजसुताकथान्

tatkālocitakartavya- vyāvṛttaikaramāṅgadān / āvṛttivihitapreyaḥ- phaṇirājasutākathān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्

n

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदयन्यस्तकर्पूर- मृणालनलिनीदलान् । पुंःकोकिलकुलोल्लाप- जनितस्मरसञ्ज्वरा ॥ प्न्च् ११।१३ न् ॥ जाम्बूनदलतागुल्म- विहिताश्रयसौहृदान् । गच्छन् सस् तत्र कति चिन् निवासान् व्यधिताध्वनि

hṛdayanyastakarpūra- mṛṇālanalinīdalān / puṃḥkokilakulollāpa- janitasmarasañjvarā // PNc 11.13 n // jāmbūnadalatāgulma- vihitāśrayasauhṛdān / gacchan sas tatra kati cin nivāsān vyadhitādhvani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वङ्कुमुन्याश्रमप्राप्तिः संप्राप पृथिवीपालः कालेन कियताप्य् अथ । सः कूलोपान्तविचरन्- यङ्कु वङ्कुतपोवनम्

vaṅkumunyāśramaprāptiḥ saṃprāpa pṛthivīpālaḥ kālena kiyatāpy atha / saḥ kūlopāntavicaran- yaṅku vaṅkutapovanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रमवर्णनम् हृतं कुतूहलेनालं तदालोकनजन्मना । पतिं मध्यमलोकस्य तं जगाद रमाङ्गदः

āśramavarṇanam hṛtaṃ kutūhalenālaṃ tadālokanajanmanā / patiṃ madhyamalokasya taṃ jagāda ramāṅgadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीमा सतीतिशब्दस्य सकुशाङ्काल्पपल्लवा । मैथिलीव श्रियं धत्ते काम् अप्य् आश्रमभूर् इयम्

sīmā satītiśabdasya sakuśāṅkālpapallavā / maithilīva śriyaṃ dhatte kām apy āśramabhūr iyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतो वान्ति हविर् धूम- लतालस्यप्रदा इमे । मरुतः पावनाः पक्व- पुरोडाशसुगन्धयः

ito vānti havir dhūma- latālasyapradā ime / marutaḥ pāvanāḥ pakva- puroḍāśasugandhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतो हिरण्मयी भूमिस् तरवो हेमवल्कलाः । उन्निद्रहेमपद्मानि पयांसीव पदे पदे

ito hiraṇmayī bhūmis taravo hemavalkalāḥ / unnidrahemapadmāni payāṃsīva pade pade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकपक्षाङ्कमूर्धानः पश्यैते गुरुशिक्षया । बटवः खण्डयन्त्य् अत्र समिधश् च पदानि च

kākapakṣāṅkamūrdhānaḥ paśyaite guruśikṣayā / baṭavaḥ khaṇḍayanty atra samidhaś ca padāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनया साम गायन्त्या स्वरसंशयवान् अयम् । इतः करोति कलहं शुकः सारिकया समम्

anayā sāma gāyantyā svarasaṃśayavān ayam / itaḥ karoti kalahaṃ śukaḥ sārikayā samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम् अत्राद्भुतं पश्य मदक्लिन्नं गजस्य यत् । गण्डलेखां नखाग्रेण शनैः कण्डूयते हरिः

idam atrādbhutaṃ paśya madaklinnaṃ gajasya yat / gaṇḍalekhāṃ nakhāgreṇa śanaiḥ kaṇḍūyate hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभामण्डलपर्यस्त- तमसः शतशः पथि । तवापतन्ति पाताल- रवयो ऽमी महर्षयः

prabhāmaṇḍalaparyasta- tamasaḥ śataśaḥ pathi / tavāpatanti pātāla- ravayo 'mī maharṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषां द्वितयम् एताभिः कपिलाभिर् अलङ्कृतम् । उटजप्राङ्गणं गोभिर् जटाभिर् अभितः शिरः

eṣāṃ dvitayam etābhiḥ kapilābhir alaṅkṛtam / uṭajaprāṅgaṇaṃ gobhir jaṭābhir abhitaḥ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतो गात्रपरावृत्ति- भग्नास्थि पुरुषेतरान् । मुनेः शय्याकुशान् अत्ति बालः कस्तूरिकामृगः

ito gātraparāvṛtti- bhagnāsthi puruṣetarān / muneḥ śayyākuśān atti bālaḥ kastūrikāmṛgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतो ऽप्य् अयम् ऋषिः पश्य जपापाटलयानया । गवानुगम्यते सायं संध्येव दिवाकरः

ito 'py ayam ṛṣiḥ paśya japāpāṭalayānayā / gavānugamyate sāyaṃ saṃdhyeva divākaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहसैवातिथिः प्राप्तः को ऽप्य् अयं भवताम् इति । एष प्रत्य् उटजं वक्ति ससंभ्रमम् अयं शुकः

sahasaivātithiḥ prāptaḥ ko 'py ayaṃ bhavatām iti / eṣa praty uṭajaṃ vakti sasaṃbhramam ayaṃ śukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः संप्रति वीक्षन्ते कौतुकोत्तानितेक्षणाः । त्वाम् इन्दुम् इव पर्याप्त- मण्डलं मुनिकन्यकाः

ataḥ saṃprati vīkṣante kautukottānitekṣaṇāḥ / tvām indum iva paryāpta- maṇḍalaṃ munikanyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूदत्तस्मरसाम्राज्यं मुखश्रीतर्जितेन्दु च । आसाम् इन्दीवराक्षीणाम् अलङ्कारो नवं वयः

bhūdattasmarasāmrājyaṃ mukhaśrītarjitendu ca / āsām indīvarākṣīṇām alaṅkāro navaṃ vayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तास्त्रः स्त्रीषु कन्दर्पो देवात्रानुशयाद् इव । शङ्के संत्यज्य कोदण्डम् आत्तदण्डस् तपस्यति

muktāstraḥ strīṣu kandarpo devātrānuśayād iva / śaṅke saṃtyajya kodaṇḍam āttadaṇḍas tapasyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वङ्कुमुनिदर्शनम् तस्मिन्न् इत्युक्तवत्य् एव तथा सविधवर्त्मनि । ततः पृथ्वीशशाङ्केन वङ्कुमुनिर् अदृश्यत

vaṅkumunidarśanam tasminn ityuktavaty eva tathā savidhavartmani / tataḥ pṛthvīśaśāṅkena vaṅkumunir adṛśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंसावलम्बिनीर् बिभ्रत् सन्ध्याभ्रकपिशा जटाः । प्रसृता इव निर्गत्य परमज्योतिषः शिखाः

aṃsāvalambinīr bibhrat sandhyābhrakapiśā jaṭāḥ / prasṛtā iva nirgatya paramajyotiṣaḥ śikhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधद्यज्ञोपवीतेन सीमन्तितम् उरःस्थलम् । जाह्नवीनिर्झरेणेव नभः प्रालेयपाण्डुना

dadhadyajñopavītena sīmantitam uraḥsthalam / jāhnavīnirjhareṇeva nabhaḥ prāleyapāṇḍunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धैकगुणसंपृक्ताम् अक्षमालां दधत् करे । मूर्तां तीव्रतपःसिद्धिम् आत्मनः फलिताम् इव

śuddhaikaguṇasaṃpṛktām akṣamālāṃ dadhat kare / mūrtāṃ tīvratapaḥsiddhim ātmanaḥ phalitām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगक्षेमोपपत्त्यर्थम् उपविष्टः कुशासने । नप्तेव मैथिलीभर्तुर् अतिथिर् नाम पार्थिवः

yogakṣemopapattyartham upaviṣṭaḥ kuśāsane / napteva maithilībhartur atithir nāma pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियसोमः सदायुक्तः प्रियया चानसूयया । पात्रम् अत्रिर् इवोग्राणां तपसां तेजसाम् इव

priyasomaḥ sadāyuktaḥ priyayā cānasūyayā / pātram atrir ivogrāṇāṃ tapasāṃ tejasām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो दृष्टिपथम् आयाति ययातिप्रतिमे नृपे । तुतोष कस्य वा न स्याद् आकृतिस् तस्य सा मुदे

so dṛṣṭipatham āyāti yayātipratime nṛpe / tutoṣa kasya vā na syād ākṛtis tasya sā mude

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृतप्रणामस्य तस्य प्रणतभूभृतः । विदधे स विशाम्पत्युर् आतिथ्यम् अत्तिथिप्रियः

tataḥ kṛtapraṇāmasya tasya praṇatabhūbhṛtaḥ / vidadhe sa viśāmpatyur ātithyam attithipriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथादूरे सुखासीनः सुखासीने महीभृति । इति सूनृतया वाचा स वक्तुम् उपचक्रमे

athādūre sukhāsīnaḥ sukhāsīne mahībhṛti / iti sūnṛtayā vācā sa vaktum upacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य नः पुण्यबीजेन मुक्तो यत् सत्यम् अङ्कुरः । ललाम लोकत्रितये येन त्वम् अवलोकितः

adya naḥ puṇyabījena mukto yat satyam aṅkuraḥ / lalāma lokatritaye yena tvam avalokitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव शंसति सौभाग्यम् अभिजातेयम् आकृतिः । इन्दोः सुधानिधानत्वं ज्योत्स्नया यत् प्रतीयते

tava śaṃsati saubhāgyam abhijāteyam ākṛtiḥ / indoḥ sudhānidhānatvaṃ jyotsnayā yat pratīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा प्रदेशम् आयातैर् व्यक्तिं वज्राङ्कुशादिभिः । चक्रवर्तीत्य् अनुक्तो ऽपि चिह्नैस् त्वम् अनुमीयसे

yathā pradeśam āyātair vyaktiṃ vajrāṅkuśādibhiḥ / cakravartīty anukto 'pi cihnais tvam anumīyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदर्शनोत्सवेनैव कृतार्थं चक्षुर् अद्य नः । विमुञ्चति शरच्चन्द्रे चिररूढम् अपि स्पृहाम्

tvadarśanotsavenaiva kṛtārthaṃ cakṣur adya naḥ / vimuñcati śaraccandre cirarūḍham api spṛhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतुद्वितयम् एवात्र परमानन्दसम्पदः । परब्रह्मोपलब्धिर् वा सङ्गतं वा भवादृशाम्

hetudvitayam evātra paramānandasampadaḥ / parabrahmopalabdhir vā saṅgataṃ vā bhavādṛśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृत्वा भवतः प्रश्नं न स्थातुम् अहम् उत्सहे । धीरतां मम भिन्दन्ति यत् कौतुकरसोर्मयः

akṛtvā bhavataḥ praśnaṃ na sthātum aham utsahe / dhīratāṃ mama bhindanti yat kautukarasormayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया महीभृताम् अत्र वंशः केषाम् अलङ्कृतः? । श्रोत्रपीयूषगण्डूषः कानि नामाक्षराणि ते ?

tvayā mahībhṛtām atra vaṃśaḥ keṣām alaṅkṛtaḥ? / śrotrapīyūṣagaṇḍūṣaḥ kāni nāmākṣarāṇi te ?

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन गुणिना सार्धं धनुषानुचरेण च । केन कार्यातिभारेण त्वम् एताम् आगतो भुवम् ?

anena guṇinā sārdhaṃ dhanuṣānucareṇa ca / kena kāryātibhāreṇa tvam etām āgato bhuvam ?

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमाङ्गदवाक्यम् इत्य् उक्त्वा विरते तस्मिन् राज्ञा सस्मितम् ईक्षितः । स्थित्वा क्षणम् उवाचेदम् इङ्गितज्ञो रमाङ्गदः

ramāṅgadavākyam ity uktvā virate tasmin rājñā sasmitam īkṣitaḥ / sthitvā kṣaṇam uvācedam iṅgitajño ramāṅgadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्बुदाचलवर्णनम् ब्रह्माण्डमण्डपस्तम्भः श्रीमान् अस्त्य् अबुदो गिरिः । उपोढहंसिका यस्य सरितः सालभञ्जिका

arbudācalavarṇanam brahmāṇḍamaṇḍapastambhaḥ śrīmān asty abudo giriḥ / upoḍhahaṃsikā yasya saritaḥ sālabhañjikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः सूर्यांशुशलाकस्य विश्वस्योपरि तिष्ठतः । व्योमनीलातपत्रस्य दण्डत्वम् अधिरोहत्

yaḥ sūryāṃśuśalākasya viśvasyopari tiṣṭhataḥ / vyomanīlātapatrasya daṇḍatvam adhirohat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदातुम् अवतंसाय स्वर्णदीहेमपुष्करम् । यः सेन्द्रनीलकटको भुवो भुज इवोद्धृतः

ādātum avataṃsāya svarṇadīhemapuṣkaram / yaḥ sendranīlakaṭako bhuvo bhuja ivoddhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखरासन्ननक्षत्रो लक्ष्यते यः प्रतिक्षपम् । सशीकर इवोदस्तो हस्तः पातालदन्तिना

śikharāsannanakṣatro lakṣyate yaḥ pratikṣapam / saśīkara ivodasto hastaḥ pātāladantinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य शृङ्गेन्द्रनीलांशु- श्यामम् आदित्यमण्डलम् । क्षणं पुटकिनीपत्र- छत्राकृति विलोक्यते

yasya śṛṅgendranīlāṃśu- śyāmam ādityamaṇḍalam / kṣaṇaṃ puṭakinīpatra- chatrākṛti vilokyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलकण्ठप्रिया कामं कृतपञ्चाननस्थितिः । यस्याग्रभूमिर् गौरीव गुहापीतपयोधरा

nīlakaṇṭhapriyā kāmaṃ kṛtapañcānanasthitiḥ / yasyāgrabhūmir gaurīva guhāpītapayodharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधःसंनद्धमेधेषु स्थिता यस्याग्रसानुषु । प्रावृड्विलासालास्यानाम् अनभिज्ञाः कलापिनः

adhaḥsaṃnaddhamedheṣu sthitā yasyāgrasānuṣu / prāvṛḍvilāsālāsyānām anabhijñāḥ kalāpinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्दुः कटकमाणिक्यं यस्य तुङ्गस्य भूभृतः । भुवो यस्य च कान्ताया मेखलामणिर् अंशुमान्

induḥ kaṭakamāṇikyaṃ yasya tuṅgasya bhūbhṛtaḥ / bhuvo yasya ca kāntāyā mekhalāmaṇir aṃśumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व चित् क्व चित् पतन्त्या यः कृष्णसारः शशित्विषा । कण्डूयत इवासन्नं शृङ्गेण हि मृगीं निशि

kva cit kva cit patantyā yaḥ kṛṣṇasāraḥ śaśitviṣā / kaṇḍūyata ivāsannaṃ śṛṅgeṇa hi mṛgīṃ niśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुः शरद्धनैर् ऊर्ध्वम् अधस्तालीवनासितः । यः कैलास इवाश्लिष्टः पौलस्त्यभुजसम्प्रदा

pāṇḍuḥ śaraddhanair ūrdhvam adhastālīvanāsitaḥ / yaḥ kailāsa ivāśliṣṭaḥ paulastyabhujasampradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरयः शेरते यस्य मत्तेभवधनिःसहाः । गुहासु नखनिर्मुक्त- मुक्तादन्तुरभूमिषु

harayaḥ śerate yasya mattebhavadhaniḥsahāḥ / guhāsu nakhanirmukta- muktādanturabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलकच्युतमन्दार- मकरन्दसुगन्धिभिः । अमर्त्यमिथुनक्रीडा निकुञ्जैर् यस्य सूच्यते

alakacyutamandāra- makarandasugandhibhiḥ / amartyamithunakrīḍā nikuñjair yasya sūcyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदञ्चदिन्द्रचापानि नानारत्नांशुपल्लवैः । सानूनि यस्य सेवन्ते द्वये चित्रशीनः

udañcadindracāpāni nānāratnāṃśupallavaiḥ / sānūni yasya sevante dvaye citraśīnaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्या सह वनान्तेषु विहरन्त्याद्रिकन्यया । नीयन्ते शोणतां यस्य शिलाः सालक्तकैः पदैः

patyā saha vanānteṣu viharantyādrikanyayā / nīyante śoṇatāṃ yasya śilāḥ sālaktakaiḥ padaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिभान्ति पुरस् ते ऽपि यस्य वल्मीकवामनाः । शैलाः सुवेलकैलास- महेन्द्रमलयादयः

pratibhānti puras te 'pi yasya valmīkavāmanāḥ / śailāḥ suvelakailāsa- mahendramalayādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठाश्रमवर्णनम् अतिस्वाधीननीवार- फलमूलसमित्कुशम् । मुनिस् तपोवनं चक्रे तत्रेक्ष्वाकुपुरोहितः

vasiṣṭhāśramavarṇanam atisvādhīnanīvāra- phalamūlasamitkuśam / munis tapovanaṃ cakre tatrekṣvākupurohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृता तस्यैकदा धेनुः कामसर्गाधिसूनुना । कार्तवीर्यार्जुनेनेव जमदग्नेर् अनीयत

hṛtā tasyaikadā dhenuḥ kāmasargādhisūnunā / kārtavīryārjuneneva jamadagner anīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलाश्रुधारासंतान- स्नपितस्तनवल्कला । अमर्षपावकस्याभूद् भर्तुः समिद् अरुन्धती

sthūlāśrudhārāsaṃtāna- snapitastanavalkalā / amarṣapāvakasyābhūd bhartuḥ samid arundhatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाथर्वविदाम् आद्यः समन्त्राम् आहुतिं ददौ । विकसद्विकटज्वाला- जटिले जातवेदसि

athātharvavidām ādyaḥ samantrām āhutiṃ dadau / vikasadvikaṭajvālā- jaṭile jātavedasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्षणत् सकोदण्डः किरीटी काञ्चनाङ्गदः । उज्जगामाग्नितः को ऽपि सहेमकवचः पुमान्

tataḥ kṣaṇat sakodaṇḍaḥ kirīṭī kāñcanāṅgadaḥ / ujjagāmāgnitaḥ ko 'pi sahemakavacaḥ pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूरं संतमसेनेव विश्वामित्रेण सा हृता । तेनानिन्ये मुनेर् धेनुर् दिनश्रीर् इव भानुना

dūraṃ saṃtamaseneva viśvāmitreṇa sā hṛtā / tenāninye muner dhenur dinaśrīr iva bhānunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तापसकन्याभिर् आनन्दाश्रुलवाङ्कितः । कपोलः पाणिपर्यङ्कात् साश्रुलेखाद् अपास्यत

tatas tāpasakanyābhir ānandāśrulavāṅkitaḥ / kapolaḥ pāṇiparyaṅkāt sāśrulekhād apāsyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमारवंशवर्णनम् परमार इति प्रपात् स मुनेर् नाम चार्थवत् । मीलितान्यनृपच्छत्रम् आतपत्रं च भूतले

paramāravaṃśavarṇanam paramāra iti prapāt sa muner nāma cārthavat / mīlitānyanṛpacchatram ātapatraṃ ca bhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवर्तितातिविस्तीर्ण- सप्ततन्तुपरम्परः । पुराणकूर्मशेषं यश् चकाराम्भोनिधेः पयः

pravartitātivistīrṇa- saptatantuparamparaḥ / purāṇakūrmaśeṣaṃ yaś cakārāmbhonidheḥ payaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापितैर् मणिपीठेषु मुक्ताप्रालम्बमालिभिः । भूर् इयं यज्वना येन हेमयूपैर् अपूर्यत

sthāpitair maṇipīṭheṣu muktāprālambamālibhiḥ / bhūr iyaṃ yajvanā yena hemayūpair apūryata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशान्तचिन्तासन्ताने चिरेण नमुचिद्विषि । अमोच्यतास्तदैत्येन येनेर्ष्याकलहं शची

praśāntacintāsantāne cireṇa namucidviṣi / amocyatāstadaityena yenerṣyākalahaṃ śacī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वंशः प्रवऋते तस्माद् आदिराजान् मनोर् इव । नीतः सुवृत्तैर् गुरुतां नृपैर् मुक्ताफलैर् इव

vaṃśaḥ pravaṛte tasmād ādirājān manor iva / nītaḥ suvṛttair gurutāṃ nṛpair muktāphalair iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् पृथुप्रतापो ऽपि निर्वापितमहीतलः । उपेन्द्र इति सञ्जज्ञे राजा सूर्येन्दुसंनिभः

tasmin pṛthupratāpo 'pi nirvāpitamahītalaḥ / upendra iti sañjajñe rājā sūryendusaṃnibhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदागतिप्रवृत्तेन सीतोच्छ्वसितहेतुना । हनुमतेव यशसा यस्यालङ्घ्यत सागरः

sadāgatipravṛttena sītocchvasitahetunā / hanumateva yaśasā yasyālaṅghyata sāgaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्कितेन्द्रेण दधता पूताम् अवभृतैस् तनुम् । अकारि यज्वना येन हेमयूपाङ्किता मही

śaṅkitendreṇa dadhatā pūtām avabhṛtais tanum / akāri yajvanā yena hemayūpāṅkitā mahī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यच्छदशनोद्गच्छत्- अंशुलेखातरङ्गिभिः । दीर्घैर् यस्यारिनारीणां निःश्वासैश् चामारयितम्

atyacchadaśanodgacchat- aṃśulekhātaraṅgibhiḥ / dīrghair yasyārinārīṇāṃ niḥśvāsaiś cāmārayitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् गते नरेन्द्रेषु तदन्येषु गतेषु च । तत्र वाक्पतिराजाख्यः पार्थिवेन्दुर् अजायत

tasmin gate narendreṣu tadanyeṣu gateṣu ca / tatra vākpatirājākhyaḥ pārthivendur ajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घेण चक्षुषा लक्ष्मीं भेजे कुवलयस्य यः । नारीणां दिशतानन्दं दोष्णा सत्तारकेण च

dīrgheṇa cakṣuṣā lakṣmīṃ bheje kuvalayasya yaḥ / nārīṇāṃ diśatānandaṃ doṣṇā sattārakeṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिथिलीकृतजीवाशा यस्मिन् कोपोन्नतभ्रुवि । निन्युः शिरांसि स्तब्धानि न धनूंषि नतिं नृपाः

śithilīkṛtajīvāśā yasmin koponnatabhruvi / ninyuḥ śirāṃsi stabdhāni na dhanūṃṣi natiṃ nṛpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैरिसिंह इति प्रापज् जन्म तस्माज् जनाधिपः । कीर्तिभिर् यस्य कुन्देन्दु- विशदाभिः सटायितम्

vairisiṃha iti prāpaj janma tasmāj janādhipaḥ / kīrtibhir yasya kundendu- viśadābhiḥ saṭāyitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौलोमीरमणस्येव यस्य चापे विलोकिते । चकितैः सरसीव क्ष्मा राजहंसैर् अमुच्यत

paulomīramaṇasyeva yasya cāpe vilokite / cakitaiḥ sarasīva kṣmā rājahaṃsair amucyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीसीयक इति क्षेत्रं यशसाम् उदभूत् ततः । दिलीपप्रतिमः पृथ्वी- शुक्तिमुक्ताफलं नृपः

śrīsīyaka iti kṣetraṃ yaśasām udabhūt tataḥ / dilīpapratimaḥ pṛthvī- śuktimuktāphalaṃ nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीर् अधोक्षजस्येव शशिमौलेर् इवाम्बिका । वडजेत्य् अभवद् देवी कलत्रं यस्य भूर् इव

lakṣmīr adhokṣajasyeva śaśimauler ivāmbikā / vaḍajety abhavad devī kalatraṃ yasya bhūr iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अखण्डमण्डलेनाप्य प्रजापुण्यैर् महोदयम् । कलिसंतमसं येन व्यनीयत नृपेन्दुना

akhaṇḍamaṇḍalenāpya prajāpuṇyair mahodayam / kalisaṃtamasaṃ yena vyanīyata nṛpendunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

]

]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वशीकृताक्षमालो यः क्ष्माम् अत्यायतां दधन् । राज्याश्रमम् अलंचक्रे राजार्षिः कुशचीवरः ॥ प्न्च् ११।८८ ] ॥ स्मितज्योत्स्नादरिद्रेण बाष्पस्राविमुखेन्दुना । शशंसुर् विजयं यस्य रुद्रपाटीपतिस्त्रियः

vaśīkṛtākṣamālo yaḥ kṣmām atyāyatāṃ dadhan / rājyāśramam alaṃcakre rājārṣiḥ kuśacīvaraḥ // PNc 11.88 ] // smitajyotsnādaridreṇa bāṣpasrāvimukhendunā / śaśaṃsur vijayaṃ yasya rudrapāṭīpatistriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकङ्कणम् अकेयूरम् अनूपुरम् अमेखलम् । हूणावरोधवैधव्य- दीक्षादानं व्यधत्त यः

akaṅkaṇam akeyūram anūpuram amekhalam / hūṇāvarodhavaidhavya- dīkṣādānaṃ vyadhatta yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नायकवर्णनम् अयं नेत्रोत्सवस् तस्माज् जज्ञे देवः पितृप्रियः । जगत्तमोऽपहो नेत्राद् अत्रेर् इव निशाकरः

nāyakavarṇanam ayaṃ netrotsavas tasmāj jajñe devaḥ pitṛpriyaḥ / jagattamo'paho netrād atrer iva niśākaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमद्वाकपतिराजो ऽभूत्- अग्रजो ऽस्याग्रणीः सताम् । सगरापत्यदत्ताब्धि- परिखायाः पतिर् भुवः

śrīmadvākapatirājo 'bhūt- agrajo 'syāgraṇīḥ satām / sagarāpatyadattābdhi- parikhāyāḥ patir bhuvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीते विक्रमादित्ये गते ऽस्तं सातवाहने । कविमित्रे विशश्राम यस्मिन् देवी सरस्वती

atīte vikramāditye gate 'staṃ sātavāhane / kavimitre viśaśrāma yasmin devī sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रिरे वेधसा नूनं निर्व्याजौदार्यशालिनः । ते चिन्तामणयो यस्य निर्माणे परमाणवः

cakrire vedhasā nūnaṃ nirvyājaudāryaśālinaḥ / te cintāmaṇayo yasya nirmāṇe paramāṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यशोभिस् इन्दुशुचिभिर् यस्याच्छतरवारिजैः । अपूर्यता इयं ब्रह्माण्ड- शुक्तिर् मुक्ताफलैर् इव

yaśobhis induśucibhir yasyācchataravārijaiḥ / apūryatā iyaṃ brahmāṇḍa- śuktir muktāphalair iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रियं नीलाब्जकान्त्या यः प्रणयिभ्यो ददौ दृशा । अरातिभ्यश् च सहसा जह्रे निस्त्रिंशलेखया

śriyaṃ nīlābjakāntyā yaḥ praṇayibhyo dadau dṛśā / arātibhyaś ca sahasā jahre nistriṃśalekhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंसः सवल्कलग्रन्थिः सजटापल्लवं शिरः । चक्रे येनाहितस्त्रीणाम् अक्षसूत्राङ्कितः करः

aṃsaḥ savalkalagranthiḥ sajaṭāpallavaṃ śiraḥ / cakre yenāhitastrīṇām akṣasūtrāṅkitaḥ karaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरं कालक्रमात् तेन प्रस्थितेनाम्बिकापतेः । मौर्वीकिणाङ्कवत्य् अस्य पृथ्वी दोष्णि निवेशिता

puraṃ kālakramāt tena prasthitenāmbikāpateḥ / maurvīkiṇāṅkavaty asya pṛthvī doṣṇi niveśitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशस्ति परितो विश्वम् उज्जयिन्यां पुरि स्थितः । अयं ययातिमन्धातृ- दुष्यन्तभरतोपमः

praśasti parito viśvam ujjayinyāṃ puri sthitaḥ / ayaṃ yayātimandhātṛ- duṣyantabharatopamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनास्तः कपोलेषु पाण्डिमा रिपुयोषिताम् । समाहृत्येव तद्भर्तृ- यशसो बाहुशलिना

anenāstaḥ kapoleṣu pāṇḍimā ripuyoṣitām / samāhṛtyeva tadbhartṛ- yaśaso bāhuśalinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा समकरस्यास्य लक्ष्मीकुलगृहस्य च । सिन्धुराज इति व्यक्तं नाम दुग्धोदधेर् इव

sadā samakarasyāsya lakṣmīkulagṛhasya ca / sindhurāja iti vyaktaṃ nāma dugdhodadher iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विहितान्य् अत्र यत् साहसशतान्य् अतः । नवीनसाहसाङ्को ऽयं वीरगोष्ठीषु गीयते

anena vihitāny atra yat sāhasaśatāny ataḥ / navīnasāhasāṅko 'yaṃ vīragoṣṭhīṣu gīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्ध्यान्तश् चरतानेन मृगयासक्तचेतसा । कन्या शशिप्रभा नाम नागसूतिर् अदृश्यत

vindhyāntaś caratānena mṛgayāsaktacetasā / kanyā śaśiprabhā nāma nāgasūtir adṛśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृश्यैर् अथ सा नागैर् अस्य पार्श्वाद् अनीयत । ताम् अन्वेष्टुं प्रविष्टेन कुतूहलबलाद् इह

adṛśyair atha sā nāgair asya pārśvād anīyata / tām anveṣṭuṃ praviṣṭena kutūhalabalād iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समणिस्तम्भम् अग्रे ऽथ धाम हिरण्मयम् । तत्र मूर्ता ततः सिन्धुर् इन्दुसूतिर् विलोकिता

samaṇistambham agre 'tha dhāma hiraṇmayam / tatra mūrtā tataḥ sindhur indusūtir vilokitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृतातिथ्यम् एतस्य भक्तिनम्रस्य सा ततः । नीता पृष्टेन चैतेन स्ववार्तायाम् अभिज्ञताम्

akṛtātithyam etasya bhaktinamrasya sā tataḥ / nītā pṛṣṭena caitena svavārtāyām abhijñatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वज्राङ्कुशोद्यान- हेमाब्जाहृतिसाहसम् । हेतुः शशिप्रभावाप्तेर् विवृत्यावेदितस् तया

tato vajrāṅkuśodyāna- hemābjāhṛtisāhasam / hetuḥ śaśiprabhāvāpter vivṛtyāveditas tayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असूचयत् प्रसङ्गेन त्रिविष्टपरिपोर् अथ । उदग्रम् असुरेन्द्रस्य वीर्यं वज्राङ्कुशस्य सा

asūcayat prasaṅgena triviṣṭaparipor atha / udagram asurendrasya vīryaṃ vajrāṅkuśasya sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तम् प्रत्यमर्षो ऽस्य झटित्य् अङ्कुरितो हृदि । अन्यत्र वीरवृत्तेर् यद् अयम् एकान्तमत्सरी

tatas tam pratyamarṣo 'sya jhaṭity aṅkurito hṛdi / anyatra vīravṛtter yad ayam ekāntamatsarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पन्थाः पुरो ऽसुरस्यास्य प्राञ्जलेः शंसितस् तया । असूच्यताग्रतश् चैतत्- अमोघं दर्शनं तव

panthāḥ puro 'surasyāsya prāñjaleḥ śaṃsitas tayā / asūcyatāgrataś caitat- amoghaṃ darśanaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथेदं रत्नवलयं दत्त्वास्मै समम् आशिषा । कान्ता तिरोहिता सा च पुरुकुत्सस्य भूपतेः

athedaṃ ratnavalayaṃ dattvāsmai samam āśiṣā / kāntā tirohitā sā ca purukutsasya bhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैतेन गृहीतेयं यात्रा वज्राङ्कुशं प्रति । एषा च सुकृतैर् दृष्टा पादपद्मद्वयी तव

athaitena gṛhīteyaṃ yātrā vajrāṅkuśaṃ prati / eṣā ca sukṛtair dṛṣṭā pādapadmadvayī tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वङ्कुमुनिवाक्यम् इत्य् उक्त्वा सूक्तिचतुरो विरराम रमाङ्गदः । आददे मुनिर् अप्य् उद्यत्- दन्तांशुशबलं वचः

vaṅkumunivākyam ity uktvā sūkticaturo virarāma ramāṅgadaḥ / ādade munir apy udyat- dantāṃśuśabalaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो पुराणराजार्षि- सन्तानकथयैतया । पुण्यया हृतम् आत्मानम् अधुना मन्महे वयम्

aho purāṇarājārṣi- santānakathayaitayā / puṇyayā hṛtam ātmānam adhunā manmahe vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यम्भाविनी तत्र सिद्धिः साहसिकस्य ते । शल्यं त्रिविष्टपस्यास्य हृदयाद् उद्धरिष्यसि

avaśyambhāvinī tatra siddhiḥ sāhasikasya te / śalyaṃ triviṣṭapasyāsya hṛdayād uddhariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष वज्राङ्कुशस्याजौ नाकृत्वान्तं निवर्तिता । भुजो भुवनभर्तुस् ते दिङ्नागकरपीवरः

eṣa vajrāṅkuśasyājau nākṛtvāntaṃ nivartitā / bhujo bhuvanabhartus te diṅnāgakarapīvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वधूस् तवाचिरेणात्र भविष्यति शशिप्रभा । यथा कुवलयाश्वस्य दिवःकन्या मदालसा

vadhūs tavācireṇātra bhaviṣyati śaśiprabhā / yathā kuvalayāśvasya divaḥkanyā madālasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरो भव मितं कालं स्थित्वास्मिन् नस् तपोवने । त्वया विनीयताम् एष दीर्घध्वजनितः श्रमः

sthiro bhava mitaṃ kālaṃ sthitvāsmin nas tapovane / tvayā vinīyatām eṣa dīrghadhvajanitaḥ śramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्धुराजवाक्यम् इत्य् उक्ते मुनिना स अथ राजेन्दुर् इदम् अब्रवीत् । आज्ञा विलङ्घ्यते तात तव केन जगद्गुरोः

sindhurājavākyam ity ukte muninā sa atha rājendur idam abravīt / ājñā vilaṅghyate tāta tava kena jagadguroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ क्रमोन्मीलितसौहृदासु कथास्व् अनेकासु मिथःकृतासु । विश्रम्यताम् इत्य् अवदन् महर्षिः पतिं पृथिव्याः प्रथितप्रभावः

atha kramonmīlitasauhṛdāsu kathāsv anekāsu mithaḥkṛtāsu / viśramyatām ity avadan maharṣiḥ patiṃ pṛthivyāḥ prathitaprabhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.