Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita 13

इति श्रीमृगाङ्कदत्तसूनोः परिमलापरनाम्नः पद्मगुप्तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते महाकाव्ये फणिराजसुतास्वप्नसमागमो नाम द्वादशः सर्गः त्रयोदशः सर्गः ततस् तथा पञ्चशरप्रतारितः सजृम्भम् उन्मीलयति स्म लोचने । कृताङ्गुलिश्लेषविवर्तितोल्लसत्- भुजांससम्पीडितकुण्डलो नृपः

iti śrīmṛgāṅkadattasūnoḥ parimalāparanāmnaḥ padmaguptasya kṛtau navasāhasāṅkacarite mahākāvye phaṇirājasutāsvapnasamāgamo nāma dvādaśaḥ sargaḥ trayodaśaḥ sargaḥ tatas tathā pañcaśarapratāritaḥ sajṛmbham unmīlayati sma locane / kṛtāṅguliśleṣavivartitollasat- bhujāṃsasampīḍitakuṇḍalo nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सः सङ्गतं यन् मृगशावचक्षुषः श्रमाप्तनिद्रः स्फुटम् अन्वभूद् इव । झटित्य् अभूज् जाग्रदवस्थयास्य तत् पुरातनालेख्यम् इवास्फुटं हृदि

saḥ saṅgataṃ yan mṛgaśāvacakṣuṣaḥ śramāptanidraḥ sphuṭam anvabhūd iva / jhaṭity abhūj jāgradavasthayāsya tat purātanālekhyam ivāsphuṭaṃ hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुचाङ्गरागः कृशमध्यया तया मयि ध्रुवं सङ्क्रमितो भवेद् इति । शनैः स निद्राकलुषेण चक्षुषा पराममर्शाङ्गम् अनङ्गमोहितः

kucāṅgarāgaḥ kṛśamadhyayā tayā mayi dhruvaṃ saṅkramito bhaved iti / śanaiḥ sa nidrākaluṣeṇa cakṣuṣā parāmamarśāṅgam anaṅgamohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपास्य वामेतरकर्णभूषणं तथा शरैर् एनम् अवाकिरत् स्मरः । यथास्य धैर्यं गलति स्म मानसात् सविक्रियं शुक्तिपुटाद् इव उदकम्

apāsya vāmetarakarṇabhūṣaṇaṃ tathā śarair enam avākirat smaraḥ / yathāsya dhairyaṃ galati sma mānasāt savikriyaṃ śuktipuṭād iva udakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृशं विषादस्तिमिताम् उपान्तगे निवेश्य तेनाथ निशश्वसे । यथा मुहुः श्यामलतां जगाहिरे वितानमुक्ताफलजालकस्रजः

dṛśaṃ viṣādastimitām upāntage niveśya tenātha niśaśvase / yathā muhuḥ śyāmalatāṃ jagāhire vitānamuktāphalajālakasrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमाङ्गदवाक्यम् कया नु सारङ्गदृशासि कारितः कपोलपत्रावलिकल्पनश्रमम् । तम् इत्य् अवोचत् परिहासवान् अथो(?) रमाङ्गदः किंचिद् इव श्लथाङ्गदम्

ramāṅgadavākyam kayā nu sāraṅgadṛśāsi kāritaḥ kapolapatrāvalikalpanaśramam / tam ity avocat parihāsavān atho(?) ramāṅgadaḥ kiṃcid iva ślathāṅgadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स मुक्तासितम् आदधत् स्मितं जितप्रवालत्विषि दन्तवाससि । शशंस तस्मै भुजगेन्द्रकन्यका- समागमं स्वप्नजम् अब्जलोचनः

tataḥ sa muktāsitam ādadhat smitaṃ jitapravālatviṣi dantavāsasi / śaśaṃsa tasmai bhujagendrakanyakā- samāgamaṃ svapnajam abjalocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाश्रयैवानुचरेण वर्धिता कथासुधेवास्य ततो विलासिनः । अभूत् परं मन्मथतापशान्तये न पद्मिनीपत्रमरुन् न चन्दनम्

tadāśrayaivānucareṇa vardhitā kathāsudhevāsya tato vilāsinaḥ / abhūt paraṃ manmathatāpaśāntaye na padminīpatramarun na candanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजायतान्तःकरणेन ताम्यता न हेमपद्माहरणाय सत्वरम् । भुजः सदा रक्षणदीक्षितः क्षितेर् अमन्दम् अस्पन्दत चास्य दक्षिणः

ajāyatāntaḥkaraṇena tāmyatā na hemapadmāharaṇāya satvaram / bhujaḥ sadā rakṣaṇadīkṣitaḥ kṣiter amandam aspandata cāsya dakṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वङ्कुमुनेर् आगमनम् ततः पिनद्धोज्ज्वलहेमवल्कलं वहन्तम् अंसार्धविलम्बिनीर् जटाः । सनाथवामेतरपाणिपङ्कजं परिस्फुरन्त्या स्फटिकाक्षमालया

vaṅkumuner āgamanam tataḥ pinaddhojjvalahemavalkalaṃ vahantam aṃsārdhavilambinīr jaṭāḥ / sanāthavāmetarapāṇipaṅkajaṃ parisphurantyā sphaṭikākṣamālayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशालनेत्राभरणैर् अनुद्रुतं सदैव दर्भाङ्कुरलालितैर् मृगैः । सशिष्यम् अभ्यागतम् अङ्गनान्तिके विशाम्पतिर् वङ्कुमहर्षिम् ऐक्षत

viśālanetrābharaṇair anudrutaṃ sadaiva darbhāṅkuralālitair mṛgaiḥ / saśiṣyam abhyāgatam aṅganāntike viśāmpatir vaṅkumaharṣim aikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्तपर्यङ्कतलः ससंभ्रमं निरीक्ष्य सद्यो मणिमन्दिराद् बहिः । किरीटरत्नद्युतिदीप्तभूतलं प्रणामम् अस्मै सश् चकार सादरम्

vimuktaparyaṅkatalaḥ sasaṃbhramaṃ nirīkṣya sadyo maṇimandirād bahiḥ / kirīṭaratnadyutidīptabhūtalaṃ praṇāmam asmai saś cakāra sādaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृताशीर् मणिवेदिकास्तृते मुनिर् न्यषीदत् सकुरङ्गचर्मणि । सश् चासनत्वं तदनुज्ञयानयन् नृपचन्द्राश् चन्द्रमणेः शिलातलम्

tataḥ kṛtāśīr maṇivedikāstṛte munir nyaṣīdat sakuraṅgacarmaṇi / saś cāsanatvaṃ tadanujñayānayan nṛpacandrāś candramaṇeḥ śilātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिप्रश्नः अपि श्रमेणायतमार्गजन्मना तनुर् महाराज तवेयम् उज्झिता । मुनिः प्रहर्षेण कृतार्हणस् तदा स राजचूडामणिम् इत्य् अपृच्छत

munipraśnaḥ api śrameṇāyatamārgajanmanā tanur mahārāja taveyam ujjhitā / muniḥ praharṣeṇa kṛtārhaṇas tadā sa rājacūḍāmaṇim ity apṛcchata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूपतिवाक्यम् अथादधद् वक्त्र इवाम्शुकाञ्चलं तुषारपाण्डुप्रसृतैर् द्विजांशुभिः । अकृत्रिमप्रश्रयपेशलं वचः स भूपतिर् वक्तुम् इति प्रचक्रमे

bhūpativākyam athādadhad vaktra ivāmśukāñcalaṃ tuṣārapāṇḍuprasṛtair dvijāṃśubhiḥ / akṛtrimapraśrayapeśalaṃ vacaḥ sa bhūpatir vaktum iti pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमी सहन्ते मम तात न श्रमं प्रणामलग्नास् तव पादपांसवः । कियच् चिरं चन्द्रमरीचिचुम्बिते पदं निधत्ते कुमुदे दिनक्लमः

amī sahante mama tāta na śramaṃ praṇāmalagnās tava pādapāṃsavaḥ / kiyac ciraṃ candramarīcicumbite padaṃ nidhatte kumude dinaklamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिदर्शनम् नृलोकपातालतलाश्रये मिथः कथानुबन्धे शिथिलीभवत्य् अथ । पर्याणपर्युत्सुकमानसो मुनिः स यावद् आप्रष्टुम् इयेष पार्थिवः

kapidarśanam nṛlokapātālatalāśraye mithaḥ kathānubandhe śithilībhavaty atha / paryāṇaparyutsukamānaso muniḥ sa yāvad āpraṣṭum iyeṣa pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन तावद् ददृशे पुरःस्थितो विशाललाङ्गूललतो वलीमुखः । अधःस्थलीनिर्गतजह्नुकन्यको हिमोज्ज्वलः पाद इवाम्बिकागुरोः

anena tāvad dadṛśe puraḥsthito viśālalāṅgūlalato valīmukhaḥ / adhaḥsthalīnirgatajahnukanyako himojjvalaḥ pāda ivāmbikāguroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करेण बिभ्रन्मधुमत्तकेरली- कपोलवत्पाटलकान्ति दाडिमम् । अहर्मुखाकृष्टपतङ्गमण्डलः फलाशया बाल इवाञ्जनीसुतः

kareṇa bibhranmadhumattakeralī- kapolavatpāṭalakānti dāḍimam / aharmukhākṛṣṭapataṅgamaṇḍalaḥ phalāśayā bāla ivāñjanīsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलार्पणम् द्वयोर् इवार्थः खलु धर्मकामयोस् तयोस् त्रिलोकस्पृहणीययोः कपिः । मुनीन्द्रभूचन्द्रमसोः स्थितो ऽन्तरे तपस्विभिः स्मेरमुखैर् अदृश्यत

phalārpaṇam dvayor ivārthaḥ khalu dharmakāmayos tayos trilokaspṛhaṇīyayoḥ kapiḥ / munīndrabhūcandramasoḥ sthito 'ntare tapasvibhiḥ smeramukhair adṛśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथार्पितं तेन फलं तदाददे स विस्मितो मध्यमलोकवासवः । जपारुणं मारुतिनेव मैथिली- शिखण्डरत्नं दशकण्ठशासनः

athārpitaṃ tena phalaṃ tadādade sa vismito madhyamalokavāsavaḥ / japāruṇaṃ mārutineva maithilī- śikhaṇḍaratnaṃ daśakaṇṭhaśāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृत्रिमश्रीनिलयेन रागिणा नरेन्द्रचिह्नाङ्कितहस्तशोभिना । सुवृत्तताम् उद्वहता स्वभावतः सस् तेन रेजे भृशम् आत्मना यथा

akṛtrimaśrīnilayena rāgiṇā narendracihnāṅkitahastaśobhinā / suvṛttatām udvahatā svabhāvataḥ sas tena reje bhṛśam ātmanā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजातपाकस्य नवातपाधिकां पुनः पुनस् तस्य विलोक्य शोणताम् । नवप्रवालोपमम् एणचक्षुषः स्मरन् स बिम्बोष्ट्ःअम् अवाप शून्यताम्

ajātapākasya navātapādhikāṃ punaḥ punas tasya vilokya śoṇatām / navapravālopamam eṇacakṣuṣaḥ smaran sa bimboṣṭḥam avāpa śūnyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथास्य सीदन्मणिबन्धनात् कराद् अवाञ्चतः कम्पविसूत्रिताङ्गुलेः । पपात पश्चाद् इव हेमकुट्टिमे तद् अस्फुतद् द्राग् इव दाडिमीफलम्

athāsya sīdanmaṇibandhanāt karād avāñcataḥ kampavisūtritāṅguleḥ / papāta paścād iva hemakuṭṭime tad asphutad drāg iva dāḍimīphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदन्तरात् किंशुककान्तितस्करः स्फुरन्मणीनां निकरो ऽथ निर्ययौ । उदर्चिषः पुष्पशरासनक्रुधा कणोत्करस् त्र्यम्बकलोचनाद् इव

tadantarāt kiṃśukakāntitaskaraḥ sphuranmaṇīnāṃ nikaro 'tha niryayau / udarciṣaḥ puṣpaśarāsanakrudhā kaṇotkaras tryambakalocanād iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ द्वयेनावनिपाकशासनः स विस्मयस्याग्रमहीम् अनीयत । वनौकसा तेन विनीतवृत्तिना विकीर्णभासा मणिदाडिमेन च

atha dvayenāvanipākaśāsanaḥ sa vismayasyāgramahīm anīyata / vanaukasā tena vinītavṛttinā vikīrṇabhāsā maṇidāḍimena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सश् चाद्भुतप्राभृततोषितः करे चकार रेवामणिकङ्कणं कपेः । घनात्ययऋतोर् निजम् इन्दुपाण्डुरे पयोदखण्डे हरिवाड् इवायुधम्

saś cādbhutaprābhṛtatoṣitaḥ kare cakāra revāmaṇikaṅkaṇaṃ kapeḥ / ghanātyayaṛtor nijam indupāṇḍure payodakhaṇḍe harivāḍ ivāyudham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सुधासूतिम् इवोज्झिताकृतिर् नवाञ्जनश्यामलयाङ्गलेखया । नृपः क्षणाद् एव विचित्रभूषणम् पुमांसम् अग्रे न हरिं तम् ऐक्षत

tataḥ sudhāsūtim ivojjhitākṛtir navāñjanaśyāmalayāṅgalekhayā / nṛpaḥ kṣaṇād eva vicitrabhūṣaṇam pumāṃsam agre na hariṃ tam aikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतानतिर् विस्मितमानसे मुनौ रमाङ्गदे सादरमुक्तलोचनः । व्यधात् प्रणामं सः कृताञ्जलिर् नृपे कपोलवेल्लत्कलधौतकुण्डलः

kṛtānatir vismitamānase munau ramāṅgade sādaramuktalocanaḥ / vyadhāt praṇāmaṃ saḥ kṛtāñjalir nṛpe kapolavellatkaladhautakuṇḍalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिकृतः प्रश्नः अलङ्कृतः कस्य वदान्वयस् त्वया पदं क्व ते किं च कपिर् भवान् अभूत् । तम् एवम् आह स्म सविस्मयोर्मिणा नृपेण साकूतविलोकितो मुनिः

munikṛtaḥ praśnaḥ alaṅkṛtaḥ kasya vadānvayas tvayā padaṃ kva te kiṃ ca kapir bhavān abhūt / tam evam āha sma savismayormiṇā nṛpeṇa sākūtavilokito muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशिखण्डवाक्यम् ततः स मुग्धेन्दुमयूखबन्धुभिः प्रसादयन् दन्तमरीचिभिर् दिशः । नवाम्बुभारालसनीरदावली- निनादधीराम् इति वाचम् आदे

śaśikhaṇḍavākyam tataḥ sa mugdhendumayūkhabandhubhiḥ prasādayan dantamarīcibhir diśaḥ / navāmbubhārālasanīradāvalī- ninādadhīrām iti vācam āde

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखण्डकेतोः शशिखण्ड इत्य् अहं मुनिन्द्र विद्याधरशासितुः सुतः । सुराङ्गनाध्यासितरत्नकन्धरे ममाधिवासः शशिकान्तपर्वते

śikhaṇḍaketoḥ śaśikhaṇḍa ity ahaṃ munindra vidyādharaśāsituḥ sutaḥ / surāṅganādhyāsitaratnakandhare mamādhivāsaḥ śaśikāntaparvate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथाङ्गपाणेः प्रतिमा समुद्रतः स्वयं महानीलमयी विनिर्गता । इति प्रवादः परम् ईक्षितुं च तां गता मणिद्वीपम् इतः पुरस्त्रियः

rathāṅgapāṇeḥ pratimā samudrataḥ svayaṃ mahānīlamayī vinirgatā / iti pravādaḥ param īkṣituṃ ca tāṃ gatā maṇidvīpam itaḥ purastriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममापि तस्याम् अधिकं कुतूहलं तद् एहि यावः कृत एष ते ऽञ्जलिः । कदा चिद् एवं सहसोपसृत्य मां प्रिया ययाचे प्रणिपत्य मालती

mamāpi tasyām adhikaṃ kutūhalaṃ tad ehi yāvaḥ kṛta eṣa te 'ñjaliḥ / kadā cid evaṃ sahasopasṛtya māṃ priyā yayāce praṇipatya mālatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः खम् इन्दीवरनीलम् एकतस् तया सहोत्पत्य जवेन गच्छतः । सस् तात शैलेन्द्रभरक्षमः क्षणात् पपात मे लोचनगोचरे ऽर्णवः

tataḥ kham indīvaranīlam ekatas tayā sahotpatya javena gacchataḥ / sas tāta śailendrabharakṣamaḥ kṣaṇāt papāta me locanagocare 'rṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपोढनानामणिमौक्तिकोत्करैः करैर् इवोर्ध्वं प्रसरद्भिर् ऊर्मिभिः । अनर्घ्यम् अर्घ्यं जगदेकचक्षुषे समुद्यतो दातुम् इवांशुमालिने

upoḍhanānāmaṇimauktikotkaraiḥ karair ivordhvaṃ prasaradbhir ūrmibhiḥ / anarghyam arghyaṃ jagadekacakṣuṣe samudyato dātum ivāṃśumāline

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवप्रवालद्युतिपाटलोदरः करो मुरारेर् इव शार्ङ्गलाञ्छितः । अलङ्कृतो जह्नुमहर्षिकन्यया पृथुर् जटाजूट इवान्धकद्विषः

navapravāladyutipāṭalodaraḥ karo murārer iva śārṅgalāñchitaḥ / alaṅkṛto jahnumaharṣikanyayā pṛthur jaṭājūṭa ivāndhakadviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदग्रकल्लोलकदर्थितग्रहैर् अगाधपातालतलावगाहिभिः । दिशो निरुन्धन् नवमेघनादिभिर् निमग्नदिङ्नागमदाविलैर् जलैः

udagrakallolakadarthitagrahair agādhapātālatalāvagāhibhiḥ / diśo nirundhan navameghanādibhir nimagnadiṅnāgamadāvilair jalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेधितश्रीर् अभितस् तलोत्थितैः स्फुरन्मणिस्तोममयूखदामभिः । युगान्तजीमूतशतोदयार्पितैः पुलोमकन्यापतिकार्मुकैर् इव

samedhitaśrīr abhitas talotthitaiḥ sphuranmaṇistomamayūkhadāmabhiḥ / yugāntajīmūtaśatodayārpitaiḥ pulomakanyāpatikārmukair iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपान्तविश्रान्तपयोदमण्डलैर् जलद्विपप्रस्तुतवप्रकेलिभिः । चिरोल्लसद्द्वीपधिया समीक्षितैर् विशालनेत्रैस् तिमिभिः कृताद्भुतः

upāntaviśrāntapayodamaṇḍalair jaladvipaprastutavaprakelibhiḥ / cirollasaddvīpadhiyā samīkṣitair viśālanetrais timibhiḥ kṛtādbhutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुजातकाठिण्यपयोधराः स्पृहाम् उपाहरन्तीः पथि तादृशोः पथि । क्व चिद् दधानः शरदिन्दुपेशलाः शिलासु शुक्तीर् जलमानुषीर् इव

sujātakāṭhiṇyapayodharāḥ spṛhām upāharantīḥ pathi tādṛśoḥ pathi / kva cid dadhānaḥ śaradindupeśalāḥ śilāsu śuktīr jalamānuṣīr iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजौघसीमन्तितसानुकर्दमैर् बृहद्दरीपुञ्जितरत्नराशिभिः । अधः प्रविष्टोद्धृतकच्छपोद्धृतैर् महाचलैर् उल्लिखिताम्बरः क्व चित्

nijaughasīmantitasānukardamair bṛhaddarīpuñjitaratnarāśibhiḥ / adhaḥ praviṣṭoddhṛtakacchapoddhṛtair mahācalair ullikhitāmbaraḥ kva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवेगवेलानिलवेल्लिताः क्व चिन् नवोद्गता विद्रुमकन्दलीर् दधन् । शिखा इवोर्ध्वं तरुणार्कलोहिता विनिर्गता वाडवजातवेदसः

savegavelānilavellitāḥ kva cin navodgatā vidrumakandalīr dadhan / śikhā ivordhvaṃ taruṇārkalohitā vinirgatā vāḍavajātavedasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व चित् सुधापाण्डुनि फेनमण्डले निलीनदूर्वादलनीलनीरदः । सनाथतां नीत इवोपरि स्फुटम् फणीन्द्रपर्यङ्कशयेन शार्ङ्गिणा

kva cit sudhāpāṇḍuni phenamaṇḍale nilīnadūrvādalanīlanīradaḥ / sanāthatāṃ nīta ivopari sphuṭam phaṇīndraparyaṅkaśayena śārṅgiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व चिन् मणीनां कुमुदोदरत्विषः सितेतरेन्दीवरमेचकाः क्व चित् । क्व चिद् दधानः शुकचञ्चुपाटलास् तटेषु मुक्ताशबलोदराः शिलाः

kva cin maṇīnāṃ kumudodaratviṣaḥ sitetarendīvaramecakāḥ kva cit / kva cid dadhānaḥ śukacañcupāṭalās taṭeṣu muktāśabalodarāḥ śilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव तस्योपरि गत्वरस्य मे तमालनीलेन पथा पयोमुचाम् । त्वराविशीर्णश्लथबन्धनाञ्चितः पपात सीमन्तमणिर् मृगीदृशः

tathaiva tasyopari gatvarasya me tamālanīlena pathā payomucām / tvarāviśīrṇaślathabandhanāñcitaḥ papāta sīmantamaṇir mṛgīdṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधावमानेन मयान्तरान्तरा नखाग्रनिर्लूनमयूखपल्लवः । सश् चान्तरं दीधितिमान् इवोदधेर् विवेश कोशाम्रतरुच्छटारुणः

pradhāvamānena mayāntarāntarā nakhāgranirlūnamayūkhapallavaḥ / saś cāntaraṃ dīdhitimān ivodadher viveśa kośāmratarucchaṭāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवर्तमानं तु हठाद् विकृष्यता तुरङ्गहस्तेन निरुन्धता नभः । क्षणाद् इव क्वापि रसातलोदरे करीव चिक्षेप कृतारवो ऽर्णवः

nivartamānaṃ tu haṭhād vikṛṣyatā turaṅgahastena nirundhatā nabhaḥ / kṣaṇād iva kvāpi rasātalodare karīva cikṣepa kṛtāravo 'rṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीदर्शनम् मयाथ तत्र भ्रमता सविस्मयं तम् उद्वहन्ती मणिम् उत्प्रभं करे । अदृश्यतैका विशती तपोवनं स्मरस्य मूर्ता ममतेव कन्यका

strīdarśanam mayātha tatra bhramatā savismayaṃ tam udvahantī maṇim utprabhaṃ kare / adṛśyataikā viśatī tapovanaṃ smarasya mūrtā mamateva kanyakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रियामौलिमणिर् न मे ऽर्पितः पुनः पुनः प्रार्थितयापि यत् त्वया । अहं तद् अस्या मकराङ्किते बलाद् अपाहरं मन्मथरत्नपादुके

tataḥ priyāmaulimaṇir na me 'rpitaḥ punaḥ punaḥ prārthitayāpi yat tvayā / ahaṃ tad asyā makarāṅkite balād apāharaṃ manmatharatnapāduke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् आश्रमं शून्यम् इदं तपोधनैर् अनेन हा धिङ् मुषितास्मि दस्युना । अथेति बाष्पोद्गमगद्गदैः पदैर् नुहुर् वदन्ती करुणं रुरोद सा

kim āśramaṃ śūnyam idaṃ tapodhanair anena hā dhiṅ muṣitāsmi dasyunā / atheti bāṣpodgamagadgadaiḥ padair nuhur vadantī karuṇaṃ ruroda sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिदर्शनम् ततस् तदीये रुदितध्वनौ श्रुते ससंभ्रमं को ऽपि महातपा मुनिः । विनिर्ययौ रत्नशिलागृहाद् बहिस् तमालभासस् तरणिर् घनाद् इव

munidarśanam tatas tadīye ruditadhvanau śrute sasaṃbhramaṃ ko 'pi mahātapā muniḥ / viniryayau ratnaśilāgṛhād bahis tamālabhāsas taraṇir ghanād iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन केनापि तवाश्रमे बलाद् इदं हि ताताभरणं हृतं मम । इति क्रुधं तद्वचसा स आददे हविर्निषेकेण शिखाम् इवानलः

anena kenāpi tavāśrame balād idaṃ hi tātābharaṇaṃ hṛtaṃ mama / iti krudhaṃ tadvacasā sa ādade havirniṣekeṇa śikhām ivānalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शापवर्णनम् निबद्धभीमभ्रुकुटिर् विलोकयन् दृशा तदोल्काकपिशोग्रतारया । सस् तीव्रकोपस्फुरिताधरो ऽवदद् वचो ममाक्षिप्य कृतानतेर् इति

śāpavarṇanam nibaddhabhīmabhrukuṭir vilokayan dṛśā tadolkākapiśogratārayā / sas tīvrakopasphuritādharo 'vadad vaco mamākṣipya kṛtānater iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसूनम् अप्य् अत्र न जातु वीरुधां हरत्य् अयं नः पवनस् तपोवने । त्वया तु संप्रत्य् अबलाविभूषणे शठात्मनाशाय करः प्रसारितः

prasūnam apy atra na jātu vīrudhāṃ haraty ayaṃ naḥ pavanas tapovane / tvayā tu saṃpraty abalāvibhūṣaṇe śaṭhātmanāśāya karaḥ prasāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारि कापेयम् इदं त्वयेदृशं यद् अद्य सद्यः कपिर् एव तद् भव । ततः स माम् इत्य् अशपत् कमण्डलोर् अपः समादाय दवानलोपमः

akāri kāpeyam idaṃ tvayedṛśaṃ yad adya sadyaḥ kapir eva tad bhava / tataḥ sa mām ity aśapat kamaṇḍalor apaḥ samādāya davānalopamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोपशान्तिः अथास्य कोपः प्रशशाम मानसे शनैः कृपा सानुशये प्रसीदति । अपां कणस् तिष्ठति वीचिकम्पिते न पद्मिनीपत्रपुटोदरे चिरम्

kopaśāntiḥ athāsya kopaḥ praśaśāma mānase śanaiḥ kṛpā sānuśaye prasīdati / apāṃ kaṇas tiṣṭhati vīcikampite na padminīpatrapuṭodare ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहानुतापो भगवन् विमुच्यताम् इयं मदीया भवितव्यतेदृशी । तद् उच्यतां शापनिशामुखोद्गतं कदा ममेदं तिमिरं व्यरंस्यति

ihānutāpo bhagavan vimucyatām iyaṃ madīyā bhavitavyatedṛśī / tad ucyatāṃ śāpaniśāmukhodgataṃ kadā mamedaṃ timiraṃ vyaraṃsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयैवम् उक्तः सस् तदैवम् ऊचिवान् यदा पुरो वङ्कुमुनेर् इहागतः । करे तवाधास्यति वत्स कङ्कणं स नार्मदं सीयकराजनन्दनः

mayaivam uktaḥ sas tadaivam ūcivān yadā puro vaṅkumuner ihāgataḥ / kare tavādhāsyati vatsa kaṅkaṇaṃ sa nārmadaṃ sīyakarājanandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभृत्य् एव वलीमुखाकृतेः समाः सहस्रं वसतो रसातले । अनेन मे संप्रति पार्थिवेन्दुना तवाश्रमे शापतमस् तिरस्कृतम्

tataḥ prabhṛty eva valīmukhākṛteḥ samāḥ sahasraṃ vasato rasātale / anena me saṃprati pārthivendunā tavāśrame śāpatamas tiraskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिक्रियाकरणेच्छा कृतं यद् एतेन मुनीन्द्र लीलया प्रतिक्रियां तत्र न कर्तुम् अस्म्य् अलम् । हिमत्विषः प्रत्युपकारगोचरो मरीचिलीढक्रशिमा किम् अंशुमान्

pratikriyākaraṇecchā kṛtaṃ yad etena munīndra līlayā pratikriyāṃ tatra na kartum asmy alam / himatviṣaḥ pratyupakāragocaro marīcilīḍhakraśimā kim aṃśumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाप्य् अयं देव निजप्रयोजने लघीयसि क्वापि नियोज्यतं जनः । अनूरुम् उर्वीतलरत्नदीपकः किम् आर्यमा नाधित सूतकर्मणि

tathāpy ayaṃ deva nijaprayojane laghīyasi kvāpi niyojyataṃ janaḥ / anūrum urvītalaratnadīpakaḥ kim āryamā nādhita sūtakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैवम् उक्तः प्रणयोन्मुखेन न्र्पस् त्रपानम्रमुखो बभूव । अतादृशानां स्तुतयः प्रकृत्या मदं यद् उद्दीपयितुं यतन्ते

tenaivam uktaḥ praṇayonmukhena nrpas trapānamramukho babhūva / atādṛśānāṃ stutayaḥ prakṛtyā madaṃ yad uddīpayituṃ yatante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजवृत्तकथनम् एवं सुधारससमृद्धिमनोहरेण श्लाघ्येन तेन शशिखण्डसमागमेन । काम् अप्य् अवापद् उमया घटितस्य लक्ष्मीं सः क्ष्मापतिर् झटिति जूट इवाष्टमूर्तेः

nijavṛttakathanam evaṃ sudhārasasamṛddhimanohareṇa ślāghyena tena śaśikhaṇḍasamāgamena / kām apy avāpad umayā ghaṭitasya lakṣmīṃ saḥ kṣmāpatir jhaṭiti jūṭa ivāṣṭamūrteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनाथ सूनृतवचःश्रुतये सः पृष्टः पृथ्वीतलागमनहेतुम् अजानतेव । आख्यातवान् स्मितसुधास्नपितौष्ठबिम्बस् तस्मै निजव्यतिकरं नरलोकपालः

tenātha sūnṛtavacaḥśrutaye saḥ pṛṣṭaḥ pṛthvītalāgamanahetum ajānateva / ākhyātavān smitasudhāsnapitauṣṭhabimbas tasmai nijavyatikaraṃ naralokapālaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधरस् तद् अनु सः प्रहितो ऽपि राज्ञा नैव स्वधामगमनाभिमुखो बभूव । पूर्वोपकारिणि जने ऽनुपकृत्य किं चिद् यान्तो यद् उन्नतधियः किम् अपि त्रपन्ते

vidyādharas tad anu saḥ prahito 'pi rājñā naiva svadhāmagamanābhimukho babhūva / pūrvopakāriṇi jane 'nupakṛtya kiṃ cid yānto yad unnatadhiyaḥ kim api trapante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव प्रसीद समितिः क्रियताम् इदानीं भृत्यः स्वपादरजसाम् अयम् अग्रयायी । तस्येति वल्गु वचनं वचसा महर्षेः सम्राट् ततः सः कथम् अप्य् उररीचकार

deva prasīda samitiḥ kriyatām idānīṃ bhṛtyaḥ svapādarajasām ayam agrayāyī / tasyeti valgu vacanaṃ vacasā maharṣeḥ samrāṭ tataḥ saḥ katham apy urarīcakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधरसैन्यागमनम् आमन्द्रशङ्खपटहस्वनसूचितं प्राक्- सैन्यं क्षणान् निजम् अथ स्मृतमात्रम् एव । धौतासिपत्रबहुलांशुलतोपगूढं पातालसंतमसम् अस्य पुरो बभूव

vidyādharasainyāgamanam āmandraśaṅkhapaṭahasvanasūcitaṃ prāk- sainyaṃ kṣaṇān nijam atha smṛtamātram eva / dhautāsipatrabahulāṃśulatopagūḍhaṃ pātālasaṃtamasam asya puro babhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्थानम् तेनोपपादितम् अथो रथम् उत्पातकम् अध्यास्य कार्मुकसनाथकरो नरेन्द्रः । वज्राङ्कुशं प्रति स वङ्कुमुनिप्रयुक्तः प्रस्थानमङ्गलविधिर् मसृणं प्रतस्थे

prasthānam tenopapāditam atho ratham utpātakam adhyāsya kārmukasanāthakaro narendraḥ / vajrāṅkuśaṃ prati sa vaṅkumuniprayuktaḥ prasthānamaṅgalavidhir masṛṇaṃ pratasthe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लग्नेनाङ्गे युगपद् उटजद्वारदेशाद् अदूरे पश्यन्तीनां मुनिमृगदृशां लोचनांशूत्करेण । उद्दामाजिक्रतुमखविधेर् दीक्षया सः क्षितीशो मेध्याम् एणत्वचम् इव दधन् सः क्षणं लक्ष्यते स्म

lagnenāṅge yugapad uṭajadvāradeśād adūre paśyantīnāṃ munimṛgadṛśāṃ locanāṃśūtkareṇa / uddāmājikratumakhavidher dīkṣayā saḥ kṣitīśo medhyām eṇatvacam iva dadhan saḥ kṣaṇaṃ lakṣyate sma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलितयतिसमाधि त्रस्तसारङ्गशावं निभृतशुकभृतोच्चैर् नडिम् उड्डीनबर्हि । हरिणमिथुनमुक्तान्योन्यकण्डूयनं तन् मुनिवनम् अभितो ऽभूत् सैन्यकोलाहलेन

calitayatisamādhi trastasāraṅgaśāvaṃ nibhṛtaśukabhṛtoccair naḍim uḍḍīnabarhi / hariṇamithunamuktānyonyakaṇḍūyanaṃ tan munivanam abhito 'bhūt sainyakolāhalena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पथि नवसाहसाङ्कः स विद्याधरैर् वन्दितः प्रमुदितमुनिकन्यकामुक्तनीवारलाजाञ्जलिः । श्रियम् अधित रमाङ्गदेनान्वितस् तूर्यघोषोर्मिभिः कुलगिरिकुहरप्रतिध्वानं दीर्घैर् निरुन्धन् दिशः

atha pathi navasāhasāṅkaḥ sa vidyādharair vanditaḥ pramuditamunikanyakāmuktanīvāralājāñjaliḥ / śriyam adhita ramāṅgadenānvitas tūryaghoṣormibhiḥ kulagirikuharapratidhvānaṃ dīrghair nirundhan diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.