इति श्रीमृगाङ्कदत्तसूनोः परिमलापरनाम्नः पद्मगुप्तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते महाकाव्ये पातालगङ्गावगाहनो नाम पञ्चदशः सर्गः षोडशः सर्गः अत्रान्तरे नभःसिन्धु- पुलिनं प्राप पाटला । दधत्य् अनङ्गलेखेन लाञ्छितं पाणिपल्लवम्
iti śrīmṛgāṅkadattasūnoḥ parimalāparanāmnaḥ padmaguptasya kṛtau navasāhasāṅkacarite mahākāvye pātālagaṅgāvagāhano nāma pañcadaśaḥ sargaḥ ṣoḍaśaḥ sargaḥ atrāntare nabhaḥsindhu- pulinaṃ prāpa pāṭalā / dadhaty anaṅgalekhena lāñchitaṃ pāṇipallavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिप्रग्रीवकोद्गीर्ण- शुनासीरशरासनम् । अपश्यद् गगनोल्लेखि तत्र स्फटिकवेश्म सा
maṇipragrīvakodgīrṇa- śunāsīraśarāsanam / apaśyad gaganollekhi tatra sphaṭikaveśma sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदिन्द्रनीलद्वारे सा हेमवेत्राकुले बभौ । श्लिष्यन्ती सतडिल्लेखे लेखेवेन्दोः पयोमुचि
tadindranīladvāre sā hemavetrākule babhau / śliṣyantī sataḍillekhe lekhevendoḥ payomuci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नवातायनस्थस्य तिष्ठन् पार्श्वे महीपतेः । द्वाःस्थं किम् अपि पृच्छन्तीं ताम् ऐक्षत रमाङ्गदः
ratnavātāyanasthasya tiṣṭhan pārśve mahīpateḥ / dvāḥsthaṃ kim api pṛcchantīṃ tām aikṣata ramāṅgadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तः प्रवेशयाम् आस सश् च ताम् आत्तसंभ्रमः । ययौ सा च विशांपत्युर् लोचनामृतवर्तिताम्
antaḥ praveśayām āsa saś ca tām āttasaṃbhramaḥ / yayau sā ca viśāṃpatyur locanāmṛtavartitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिताश्महर्म्यम् उत्तुङ्गं झटित्य् अधिरुरोह सा । आनन्दकन्दलीचित्तम् अत्यच्छं पार्थिवस्य च
sitāśmaharmyam uttuṅgaṃ jhaṭity adhiruroha sā / ānandakandalīcittam atyacchaṃ pārthivasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षितिचुम्बितहारं सा प्रणनाम महीभुजे । रमाङ्गदं करग्राह- सौहार्द्ये पात्रतां नयत्
kṣiticumbitahāraṃ sā praṇanāma mahībhuje / ramāṅgadaṃ karagrāha- sauhārdye pātratāṃ nayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपेण स्वयम् उक्तापि इत एह्य् एहि पाटले । तल्लीलामणिपर्यङ्क- सविधे निषसाद सा
nṛpeṇa svayam uktāpi ita ehy ehi pāṭale / tallīlāmaṇiparyaṅka- savidhe niṣasāda sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाटलावाक्यम् कृतसम्भाषणा साथ तेनावनिमनोभुवा । इत्य् अवोचत दन्तांशु- शबलाधरपल्लवा
pāṭalāvākyam kṛtasambhāṣaṇā sātha tenāvanimanobhuvā / ity avocata dantāṃśu- śabalādharapallavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुद्रितस्मरसौन्दर्य- वान्ता नेत्रामृतछटा । इयं मूर्तिर् महाराज कच्चित् कुशलिनी तव ?
mudritasmarasaundarya- vāntā netrāmṛtachaṭā / iyaṃ mūrtir mahārāja kaccit kuśalinī tava ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथम् एतां प्रविष्टास् त्वं भूमिम् अत्यन्तदुर्गमाम् । न कस्य विस्मयायेयं शक्तिर् अत्यद्भुता तव
katham etāṃ praviṣṭās tvaṃ bhūmim atyantadurgamām / na kasya vismayāyeyaṃ śaktir atyadbhutā tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव विद्याधरः को ऽपि शापान् निर्मोचितस् त्वया । इत्य् अमन्दः प्रवादो ऽत्र तत् को ऽप्य् असि नमो ऽस्तु ते
deva vidyādharaḥ ko 'pi śāpān nirmocitas tvayā / ity amandaḥ pravādo 'tra tat ko 'py asi namo 'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो गुणेन राजेन्द्र येन केनापि गृह्यसे । यद् एवं क्लिश्यसे तस्याः फणीन्द्रदुहितुः कृते
aho guṇena rājendra yena kenāpi gṛhyase / yad evaṃ kliśyase tasyāḥ phaṇīndraduhituḥ kṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नायकवाक्यम् अथ विद्रुमताम्रौष्ठ- लुठद्दशनदीधितिः । स्मित्वा वसुमतीनाथस् ताम् इति प्रत्यभाषत
nāyakavākyam atha vidrumatāmrauṣṭha- luṭhaddaśanadīdhitiḥ / smitvā vasumatīnāthas tām iti pratyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचित् पाटले कच्चिद् भुजङ्गपतिकन्यका । स्मरत्य् अस्मान् सखीस्वैर- सङ्कथास्व् अन्तरान्तरा
kadācit pāṭale kaccid bhujaṅgapatikanyakā / smaraty asmān sakhīsvaira- saṅkathāsv antarāntarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अनङ्गवती वक्ति ब्रूते माल्यवती च किम् । अप्य् अस्त्य् अहिपुरे ऽस्माकं किंवदन्ती कियत्य् अपि
kim anaṅgavatī vakti brūte mālyavatī ca kim / apy asty ahipure 'smākaṃ kiṃvadantī kiyaty api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फणिराजसुताकर्णं कच्चित् प्रापय्य मद्वचः । विहितो रत्नचूडेन शुकरूपविपर्ययः
phaṇirājasutākarṇaṃ kaccit prāpayya madvacaḥ / vihito ratnacūḍena śukarūpaviparyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् आगतासि किं चैवं परिम्लानेव लक्ष्यसे । निवेदय द्रुतं यन् मे किम् अप्य् आशङ्कते मनः
kim āgatāsi kiṃ caivaṃ parimlāneva lakṣyase / nivedaya drutaṃ yan me kim apy āśaṅkate manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेखार्पणम् इति पृष्टवते तस्मै सान्द्रप्रेमार्द्रचेतसे । कन्दर्पदीपनं लेखम् अर्पयाम् आस पाटला
lekhārpaṇam iti pṛṣṭavate tasmai sāndrapremārdracetase / kandarpadīpanaṃ lekham arpayām āsa pāṭalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आत्तं वाचयेत्य् उक्त्वा परमारकुलोद्वहः । रमाङ्गदस्य चिक्षेप सम्भ्रमोत्तानिते करे
tam āttaṃ vācayety uktvā paramārakulodvahaḥ / ramāṅgadasya cikṣepa sambhramottānite kare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं हेमकदलीपत्र- कस्तूरिलिखिताक्षरम् । सो ऽवधार्याथ तस्याग्रे व्यक्तवाग् इत्य् अवाअचयत्
taṃ hemakadalīpatra- kastūrilikhitākṣaram / so 'vadhāryātha tasyāgre vyaktavāg ity avāacayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशिप्रभालेखः स्वस्ति स्थितस्य स्वःसिन्धु- तीरे फणिपुरस्थया । इदं मध्यमलोकेन्दोर् माल्यवत्या निवेद्यते
śaśiprabhālekhaḥ svasti sthitasya svaḥsindhu- tīre phaṇipurasthayā / idaṃ madhyamalokendor mālyavatyā nivedyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदैवास्मत्सखी विन्ध्ये त्वया राजन् व्ययुज्यत । तदैवेयं कुरङ्गीव विद्धा हृदि मनोभुवा
yadaivāsmatsakhī vindhye tvayā rājan vyayujyata / tadaiveyaṃ kuraṅgīva viddhā hṛdi manobhuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टिः सर्वत्र राजेन्दोः सुधानिष्यन्दिनी तव । जाता शशिप्रभायां तु सैव हालाहलछटा
dṛṣṭiḥ sarvatra rājendoḥ sudhāniṣyandinī tava / jātā śaśiprabhāyāṃ tu saiva hālāhalachaṭā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विनोदयितुं शक्यम् एषा केनापि वस्तुना । विनेश तव कर्पूर- शीतया सङ्गमाशया
na vinodayituṃ śakyam eṣā kenāpi vastunā / vineśa tava karpūra- śītayā saṅgamāśayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्दर्शनोपकारिण्याः करोत्य् एकावलीम् इव । इयं पक्ष्माग्रवर्त्यश्रु- पृषतछद्मना दृशः
tvaddarśanopakāriṇyāḥ karoty ekāvalīm iva / iyaṃ pakṣmāgravartyaśru- pṛṣatachadmanā dṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्ति व्यक्ताश्रुलेखेन निहितेन करोदरे । इयम् आपाण्डुगण्डेन स्मरतापमुखेन्दुना
vakti vyaktāśrulekhena nihitena karodare / iyam āpāṇḍugaṇḍena smaratāpamukhendunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरीषाद् अपि मृद्वङ्गी क्वेयम् आयातलोचना । एष क्व च कुकूलाग्नि- कर्कशो मदनज्वरः
śirīṣād api mṛdvaṅgī kveyam āyātalocanā / eṣa kva ca kukūlāgni- karkaśo madanajvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेयं प्रवालशय्यायां नापि प्रालेयवेश्मनि । न चेन्दुमणिपर्यङ्के सखी निर्वृतिम् एति नः
neyaṃ pravālaśayyāyāṃ nāpi prāleyaveśmani / na cendumaṇiparyaṅke sakhī nirvṛtim eti naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निसर्गरक्तम् एतस्याः सखीजनम् इवाधरम् । नयन्ति किम् अपि म्लानिम् उष्णा निःश्वसितोर्मयः
nisargaraktam etasyāḥ sakhījanam ivādharam / nayanti kim api mlānim uṣṇā niḥśvasitormayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरतित्वम् अवाप्याम्भः- कणिकेव विघूर्णते । एषा कमलिनीपत्र- शय्यायाम् आयतेक्षणा
aratitvam avāpyāmbhaḥ- kaṇikeva vighūrṇate / eṣā kamalinīpatra- śayyāyām āyatekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्याः स्मराग्निसन्तप्तं वपुः शशिकलामृदु । नीरन्ध्रघर्मसलिल- छलेनेव विलीयते
asyāḥ smarāgnisantaptaṃ vapuḥ śaśikalāmṛdu / nīrandhragharmasalila- chaleneva vilīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशताम् अङ्गके गाढम् अस्याः कुसुमकोमले । आरोपयति पुष्पेषु मौर्वीम् इव शरासने
kṛśatām aṅgake gāḍham asyāḥ kusumakomale / āropayati puṣpeṣu maurvīm iva śarāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतया हृदि बालेयं वितीर्णहरिचन्दने । निर्वाणम् एति भवतः कथया न जलार्द्रया
dhṛtayā hṛdi bāleyaṃ vitīrṇaharicandane / nirvāṇam eti bhavataḥ kathayā na jalārdrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्णकृष्टकोदण्डस्- त्वां विना निशितैः शरैः । भिनत्त्य् अङ्गम् अनङ्गो ऽस्याः क्षितिश् चेतसि कापि मे
ākarṇakṛṣṭakodaṇḍas- tvāṃ vinā niśitaiḥ śaraiḥ / bhinatty aṅgam anaṅgo 'syāḥ kṣitiś cetasi kāpi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयम् अत्यच्छहृदये दधत्य् अतिसुवृत्तताम् । बाला माणिक्यमुकुरे विमुखी संमुखी त्वयि
iyam atyacchahṛdaye dadhaty atisuvṛttatām / bālā māṇikyamukure vimukhī saṃmukhī tvayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा शिखेव दीपस्य मुग्धा दग्धदशाश्रया । स्मरानिलपरामर्शाद् इतश् चेतश् च वेपते
eṣā śikheva dīpasya mugdhā dagdhadaśāśrayā / smarānilaparāmarśād itaś cetaś ca vepate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयम् इन्दुद्युतिहरं युक्तम् अत्यायतैर् गुणैः । मृणालवलयं हस्ते वहति त्वां च चेतसि
iyam indudyutiharaṃ yuktam atyāyatair guṇaiḥ / mṛṇālavalayaṃ haste vahati tvāṃ ca cetasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनङ्गतापवत्य् अस्या निकामसरसं हृदि । सङ्कुचत्य् अब्जिनीपत्रं न तु त्वत्प्रेमपल्लवः
anaṅgatāpavaty asyā nikāmasarasaṃ hṛdi / saṅkucaty abjinīpatraṃ na tu tvatpremapallavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियते वलयेनास्या मणिबन्धे गतागतम् । कार्श्याग्रभूमिम् आप्तायास् त्वय्य् अन्तःकरणेन च
kriyate valayenāsyā maṇibandhe gatāgatam / kārśyāgrabhūmim āptāyās tvayy antaḥkaraṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायते पेशलम् अपि प्रायो वस्त्व् अन्यथापदि । प्राप्तो मृणालहारो ऽपि यद् अस्या दाहहेतुताम्
jāyate peśalam api prāyo vastv anyathāpadi / prāpto mṛṇālahāro 'pi yad asyā dāhahetutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहिताः सास्रमालीभिर् लवलीपाकपाण्डुनी । अस्याः स्तनतटे भारः परं वानीरपल्लवाः
nihitāḥ sāsramālībhir lavalīpākapāṇḍunī / asyāḥ stanataṭe bhāraḥ paraṃ vānīrapallavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चन्दनेन नोशीर- वारिणा न जलार्द्रया । नास्याः पुटकिनीपत्रैः शमम् एति स्मरज्वरः
na candanena nośīra- vāriṇā na jalārdrayā / nāsyāḥ puṭakinīpatraiḥ śamam eti smarajvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चापरम् त्वम् एतस्या हृदयस्याधिदेवता । यतस् त्वन्मयम् एवैषा विश्वं विश्वेश पश्यति
kiṃ cāparam tvam etasyā hṛdayasyādhidevatā / yatas tvanmayam evaiṣā viśvaṃ viśveśa paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नचूडोपनीतेन सन्देशेन तवाधुना । इयम् उच्छ्वसिता किम् चित् सुधागण्डूषबन्धुना
ratnacūḍopanītena sandeśena tavādhunā / iyam ucchvasitā kim cit sudhāgaṇḍūṣabandhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद् आगच्छ वेगेन गृहीत्वा हेमपङ्कजम् । अनङ्गविधुना यावद् इयं श्वसिति नः सखी
tāvad āgaccha vegena gṛhītvā hemapaṅkajam / anaṅgavidhunā yāvad iyaṃ śvasiti naḥ sakhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नायकस्य प्रतिसन्देशः एवम् आकर्ण्य ललितं लेखार्थम् अथ पार्थिवः । उद्भिन्नसान्द्रपुलकः पाटलाम् इत्य् अवोचत
nāyakasya pratisandeśaḥ evam ākarṇya lalitaṃ lekhārtham atha pārthivaḥ / udbhinnasāndrapulakaḥ pāṭalām ity avocata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा सखी वः किम् अपि प्रपन्ना विधुरां दशाम् । तथा त्वम् अपि माम् एवं पाटले किं न पश्यसि ?
yathā sakhī vaḥ kim api prapannā vidhurāṃ daśām / tathā tvam api mām evaṃ pāṭale kiṃ na paśyasi ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् गच्छ तां शशिमुखीम् आश्वासयितुम् अर्हसि । वयम् एते च हेमाब्जम् आनेतुं प्रयतामहे
tad gaccha tāṃ śaśimukhīm āśvāsayitum arhasi / vayam ete ca hemābjam ānetuṃ prayatāmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कार्यं न वन्ध्यः स्याद् यथा मम मनोरथः । वक्तव्या माल्यवत्यैवं मद्गिरा वल्गुवादिनि
tathā kāryaṃ na vandhyaḥ syād yathā mama manorathaḥ / vaktavyā mālyavatyaivaṃ madgirā valguvādini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाटलाप्रयाणम् आवृत्तिदत्तसन्देशा- सा ततः पृथिवीभुजा । फणिराजेन्द्रनगरीं त्वरितम् पाटला ययौ
pāṭalāprayāṇam āvṛttidattasandeśā- sā tataḥ pṛthivībhujā / phaṇirājendranagarīṃ tvaritam pāṭalā yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्थानशंसी सहसा तस्याथ पृथिवीपतेः । प्रलयाम्बुधरध्वान- धीरं दध्वान दुन्दुभिः
prasthānaśaṃsī sahasā tasyātha pṛthivīpateḥ / pralayāmbudharadhvāna- dhīraṃ dadhvāna dundubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याधरस्त्रीपुरुषवर्णनम् नदन्न् उत्कम्पिमनसां स विद्याधरयोषिताम् । निन्ये प्रियपरिष्वङ्ग- श्लथताम् अथ दोर्लताः
vidyādharastrīpuruṣavarṇanam nadann utkampimanasāṃ sa vidyādharayoṣitām / ninye priyapariṣvaṅga- ślathatām atha dorlatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं चित् प्राणनाथस्य मुखाधरपल्लवम् । बाला व्यघटयत् का चित् काचिद् उरसश् च पयोधरौ
kathaṃ cit prāṇanāthasya mukhādharapallavam / bālā vyaghaṭayat kā cit kācid urasaś ca payodharau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैर् बबन्ध जघने नखाङ्कवति मेखलाम् । कापि स्मितमुखी कान्ते तिर्यगर्पितलोचना
śanair babandha jaghane nakhāṅkavati mekhalām / kāpi smitamukhī kānte tiryagarpitalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टिं दास्यन्ति मे सख्यः खण्डिते दन्तवाससि । किम् अत्र कृत्यम् इत्य् अन्या किम् अपि व्याकुलाभवत्
dṛṣṭiṃ dāsyanti me sakhyaḥ khaṇḍite dantavāsasi / kim atra kṛtyam ity anyā kim api vyākulābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का चित् पर्यङ्कम् आलोक्य सालक्तकपदाङ्कितम् । अन्योन्यार्पितनेत्राभिर् वयस्याभिर् अहस्यत
kā cit paryaṅkam ālokya sālaktakapadāṅkitam / anyonyārpitanetrābhir vayasyābhir ahasyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका माणिक्यकटकं कराग्रच्युतम् आददे । हृदयं पुष्पचापेन मध्ये विद्धम् इवात्मनः
ekā māṇikyakaṭakaṃ karāgracyutam ādade / hṛdayaṃ puṣpacāpena madhye viddham ivātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुम्बनक्लिष्टबिम्बौष्ठं जागरारुणलोचनम् । मुखाम्भोजं दृशान्योनं विलासिभिर् अपीयत
cumbanakliṣṭabimbauṣṭhaṃ jāgarāruṇalocanam / mukhāmbhojaṃ dṛśānyonaṃ vilāsibhir apīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नवतीं प्रति गमनम् सो ऽथ प्रववृते गन्तुं विद्याधरबलान्वितः । रथेन रथिनाम् अग्र्यः पुरीं रत्नवतीम् प्रति
ratnavatīṃ prati gamanam so 'tha pravavṛte gantuṃ vidyādharabalānvitaḥ / rathena rathinām agryaḥ purīṃ ratnavatīm prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नचूडसमागमः ततः फणिकुमारेन रत्नचूडेन स अध्वनि । समगंस्त जगत्पूज्यः पूषा दर्श इवेन्दुना
ratnacūḍasamāgamaḥ tataḥ phaṇikumārena ratnacūḍena sa adhvani / samagaṃsta jagatpūjyaḥ pūṣā darśa ivendunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस् तस्योपयानीचक्रे दिक्चक्रस्खलितध्वनिम् । अच्छिन्नदाननिष्यन्दम् आत्मानम् इव वारणम्
sas tasyopayānīcakre dikcakraskhalitadhvanim / acchinnadānaniṣyandam ātmānam iva vāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपस्य दीपिकाकृत्यं चक्रिरे तिमिरच्छिदः । पुरः प्रसर्पत्तत्सैन्य- फणारत्नांशुसूचयः
nṛpasya dīpikākṛtyaṃ cakrire timiracchidaḥ / puraḥ prasarpattatsainya- phaṇāratnāṃśusūcayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कियताप्य् अथ कालेन सन्ततैः सः प्रयाणकैः । प्रपेदे कुसुमाश्लेष- सुगन्धिपवनं वनम्
kiyatāpy atha kālena santataiḥ saḥ prayāṇakaiḥ / prapede kusumāśleṣa- sugandhipavanaṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतप्रस्थापनम् असुराधिपतिं साम्ना याचितुं हेमपङ्कजम् । स्थित्वा सस् तत्र पुरतो विससर्ज रमाङ्गदम्
dūtaprasthāpanam asurādhipatiṃ sāmnā yācituṃ hemapaṅkajam / sthitvā sas tatra purato visasarja ramāṅgadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सश् च त्रिजगतः सारम् आदायैव विनिर्मिताम् । उत्तुङ्गरत्नप्रासादां प्राप रत्नवतीं पुरीम्
saś ca trijagataḥ sāram ādāyaiva vinirmitām / uttuṅgaratnaprāsādāṃ prāpa ratnavatīṃ purīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामार्थबद्धकक्षेण प्रेषितः प्रभुणाविशत् । परिखार्णवम् उल्लङ्घ्य सस् तां लङ्काम् इवाङ्गदः
rāmārthabaddhakakṣeṇa preṣitaḥ prabhuṇāviśat / parikhārṇavam ullaṅghya sas tāṃ laṅkām ivāṅgadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽयं को ऽप्य् अयम् अन्योन्यम् एवं पल्लवितोक्तिभिः । कौतुकस्तिमिताक्षैः सः पौरैश् चिरम् अदृश्यत
ko 'yaṃ ko 'py ayam anyonyam evaṃ pallavitoktibhiḥ / kautukastimitākṣaiḥ saḥ pauraiś ciram adṛśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चन्द्रनीलहर्म्येषु ददर्शासुरकन्यकाः । लोलास् तमालश्यामेषु मेघेष्व् इव शतह्रदाः
sa candranīlaharmyeṣu dadarśāsurakanyakāḥ / lolās tamālaśyāmeṣu megheṣv iva śatahradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपीयमानः पौरस्त्री- नेत्रस्फटिकशुक्तिभिः । वैरिद्विपघटासिंहः सिंहद्वारम् अवाप स
nipīyamānaḥ paurastrī- netrasphaṭikaśuktibhiḥ / vairidvipaghaṭāsiṃhaḥ siṃhadvāram avāpa sa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असुरेन्द्रस्य दोःकण्डु- दुःस्थानैकभटाकुलम् । वीरः स अविशद् आस्थानम् अथ द्वाःस्थनिवेदितः
asurendrasya doḥkaṇḍu- duḥsthānaikabhaṭākulam / vīraḥ sa aviśad āsthānam atha dvāḥsthaniveditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असुरेन्द्रवर्णनम् आसीनम् अञ्जनश्यामम् उच्चैः स्फटिकविष्टरे । हिमाचलेन्द्रशिखरे नवीनम् इव नीरदम्
asurendravarṇanam āsīnam añjanaśyāmam uccaiḥ sphaṭikaviṣṭare / himācalendraśikhare navīnam iva nīradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केयूरपद्मरागांशु- मञ्जरीजटिलऊभौ । भुजौ बिभ्राणम् उज्ज्वाल- प्रतापज्वलनाव् इव
keyūrapadmarāgāṃśu- mañjarījaṭilaūbhau / bhujau bibhrāṇam ujjvāla- pratāpajvalanāv iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उरसा रुद्धगीर्वाण- द्विपेन्द्ररदकोटिना । हारवल्लीं दधल् लोलां दोलाम् इव जयश्रियः
urasā ruddhagīrvāṇa- dvipendraradakoṭinā / hāravallīṃ dadhal lolāṃ dolām iva jayaśriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधानं दीप्तिपर्यस्त- तिमिरौ मणिकुण्डलौ । बन्दीकृतौ सहैवोभौ सूर्याचन्द्रमसाव् इव
dadhānaṃ dīptiparyasta- timirau maṇikuṇḍalau / bandīkṛtau sahaivobhau sūryācandramasāv iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरव्रतस्यालङ्कारम् अहङ्कारस्य जीवितम् । जगताम् अङ्कुशं तत्र स वज्राङ्कुशम् ऐक्षत
vīravratasyālaṅkāram ahaṅkārasya jīvitam / jagatām aṅkuśaṃ tatra sa vajrāṅkuśam aikṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्निदेशितम् अध्यास्त स हिरण्यमयम् आसनम् । नानारत्नांशुशबलं शृङ्गं मेरोर् इवार्यमा
tannideśitam adhyāsta sa hiraṇyamayam āsanam / nānāratnāṃśuśabalaṃ śṛṅgaṃ meror ivāryamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतं प्रति प्रश्नः कुर्वन् मुखानि स्मेराणि दशनज्योत्स्नया दिशाम् । विधाय सत्क्रियाम् एवम् असुरेन्द्रस् तम् अब्रवीत्
dūtaṃ prati praśnaḥ kurvan mukhāni smerāṇi daśanajyotsnayā diśām / vidhāya satkriyām evam asurendras tam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो किम् अपि कल्याणम् आसन्नफलम् अद्य नः । अन्यथा हि गृहं सन्तः किम् आयान्ति भवद्विधाः
aho kim api kalyāṇam āsannaphalam adya naḥ / anyathā hi gṛhaṃ santaḥ kim āyānti bhavadvidhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् आश्रमे वङ्कुमुनेर् युवयोर् वृत्तम् अद्भुतम् । तत् कर्णातिथितां नीतम् एत्य प्रणिधिभिर् मम
yad āśrame vaṅkumuner yuvayor vṛttam adbhutam / tat karṇātithitāṃ nītam etya praṇidhibhir mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतया सांप्रतं ब्रूहि युतो विद्याधरैर् अयम् । किम् आकङ्क्षति वः स्वामी फलं पाटालयात्रया
etayā sāṃprataṃ brūhi yuto vidyādharair ayam / kim ākaṅkṣati vaḥ svāmī phalaṃ pāṭālayātrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियुज्यन्ते नृपेणार्थे नाल्पीयसि भवद्दृशाः । शेषो धृतेर् भुवो ऽन्यत्र व्यापारयति किं फणान्
niyujyante nṛpeṇārthe nālpīyasi bhavaddṛśāḥ / śeṣo dhṛter bhuvo 'nyatra vyāpārayati kiṃ phaṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र प्रहितो राज्ञा किम् अर्थम् असि कथ्यताम् । अर्थिनां व्यर्थताम् एति न जातु प्रार्थना मम
tad atra prahito rājñā kim artham asi kathyatām / arthināṃ vyarthatām eti na jātu prārthanā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रमाङ्गदोक्तिः मार्गैर् इवायतैर् वाचां शुचिभिर् दशनांशुभिः । सीमन्तिताधरः स्मित्वा तम् इत्य् ऊचे रमाङ्गदः
ramāṅgadoktiḥ mārgair ivāyatair vācāṃ śucibhir daśanāṃśubhiḥ / sīmantitādharaḥ smitvā tam ity ūce ramāṅgadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसां सुधारसार्द्राणां शुद्धानाम् असुराधिप । गिरां त्वम् एको यत् सत्यम् इन्दुर् भासाम् इवाकरः
āsāṃ sudhārasārdrāṇāṃ śuddhānām asurādhipa / girāṃ tvam eko yat satyam indur bhāsām ivākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच् चित् त्वयायम् अज्ञायि देवः साहसलाञ्छनः । जगत्प्रदीपम् अथवा को न वेत्ति विरोचनम्
kac cit tvayāyam ajñāyi devaḥ sāhasalāñchanaḥ / jagatpradīpam athavā ko na vetti virocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फणिराजसुताम् एष परिणेतुं शशिप्रभाम् । पथानेन रथक्षुण्ण- रत्नशैलेन गच्छति
phaṇirājasutām eṣa pariṇetuṃ śaśiprabhām / pathānena rathakṣuṇṇa- ratnaśailena gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्वापिहेमपद्मेन शुल्कसंस्था कृता किल । अस्याः पित्रेति देवेन तदर्थं प्रहिता वयम्
tvadvāpihemapadmena śulkasaṃsthā kṛtā kila / asyāḥ pitreti devena tadarthaṃ prahitā vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनेच्छसि चेत् कर्तुं सख्यं साहसलक्ष्मणा । तत् कार्तस्वरराजीवम् आनीय स्वयम् अर्प्यताम्
anenecchasi cet kartuṃ sakhyaṃ sāhasalakṣmaṇā / tat kārtasvararājīvam ānīya svayam arpyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लुम्पन्ति त्वन्मुखच्छायां यावन् नास्य चमूरजः । कुरुष्व तावद् आतिथ्यं हेमाब्जेन महीभुजे
lumpanti tvanmukhacchāyāṃ yāvan nāsya camūrajaḥ / kuruṣva tāvad ātithyaṃ hemābjena mahībhuje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अन्यन् ऽऽनार्थिनां मत्तो विघटन्ते मनोरथाःऽऽ । इति त्वया स्वम् एवाशु प्रमाणीक्रियतां वचः
kim anyan ``nārthināṃ matto vighaṭante manorathāḥ'' / iti tvayā svam evāśu pramāṇīkriyatāṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्राङ्कुशवाक्यम् इत्य् उक्तवति सामर्ष- भटदृष्टे यशोभटे । प्रत्यभाषत सावज्ञं विहस्यासुरकुञ्जरः
vajrāṅkuśavākyam ity uktavati sāmarṣa- bhaṭadṛṣṭe yaśobhaṭe / pratyabhāṣata sāvajñaṃ vihasyāsurakuñjaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो बत विदग्धो ऽपि धिङ् मुग्ध इव लक्ष्यसे । विदुषापि त्वया किंचिद् यद् उक्तम् असमञ्जसम्
aho bata vidagdho 'pi dhiṅ mugdha iva lakṣyase / viduṣāpi tvayā kiṃcid yad uktam asamañjasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यूयं क्व माणुषाः पृथ्वी- सङ्कटस्वाम्यदुःस्थिताः । सा च त्रिजगतां भर्तुर् उचिता क्व शशिप्रभा
yūyaṃ kva māṇuṣāḥ pṛthvī- saṅkaṭasvāmyaduḥsthitāḥ / sā ca trijagatāṃ bhartur ucitā kva śaśiprabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृङ्मदङ्कम् एवात्र स्त्रीरत्नम् अधिरोहति । रमते हि हरस्यैव मौलाव् इन्दुकलाङ्कुरः
tādṛṅmadaṅkam evātra strīratnam adhirohati / ramate hi harasyaiva maulāv indukalāṅkuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यद् अस्तीह पाताले रत्नं क्व चन किं चन । भाजनं तस्य तस्याहम् एकः के यूयम् उच्यताम् ?
yadyad astīha pātāle ratnaṃ kva cana kiṃ cana / bhājanaṃ tasya tasyāham ekaḥ ke yūyam ucyatām ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहते नृपतौ नैव हेमतामरसार्पणम् । ममैष शक्रविजय- क्रीडादुर्ललितो भुजः
sahate nṛpatau naiva hematāmarasārpaṇam / mamaiṣa śakravijaya- krīḍādurlalito bhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभुस् तव नयज्ञो ऽपि किम् अनर्थाय केवलम् । दीर्घेन्दीवरमालेति विकर्षत्य् असितोरगम्
prabhus tava nayajño 'pi kim anarthāya kevalam / dīrghendīvaramāleti vikarṣaty asitoragam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत एव निवर्तध्वं वर्तध्वं वचने मम । अवटे किम् इति क्षेप्तुम् आत्मानं यूयम् उद्यताः
ita eva nivartadhvaṃ vartadhvaṃ vacane mama / avaṭe kim iti kṣeptum ātmānaṃ yūyam udyatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् एते न मुञ्चन्ति मर्यादाम् असुराब्धयः । तावत् दूरापसारेण स्वामिनं त्रातुम् अर्हथ
yāvad ete na muñcanti maryādām asurābdhayaḥ / tāvat dūrāpasāreṇa svāminaṃ trātum arhatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरेन्द्रं दुर्जिगीषातस् तद् गच्छ विनिवारय । त्वादृशाः किम् उपेक्षन्ते पतिम् उत्पथगामिनम्
narendraṃ durjigīṣātas tad gaccha vinivāraya / tvādṛśāḥ kim upekṣante patim utpathagāminam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवास्यास्ति शक्तिश् चेत् किम् अद्यापि विलम्बते । आयातु स्वयम् आदातुम् इतः काञ्चनपङ्कजम्
athavāsyāsti śaktiś cet kim adyāpi vilambate / āyātu svayam ādātum itaḥ kāñcanapaṅkajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अन्यज् जायताम् एष खड्गधारातिथिर् मम । इत्य् उक्त्वा कोपतरलं विररामासुरेश्वरः
kim anyaj jāyatām eṣa khaḍgadhārātithir mama / ity uktvā kopataralaṃ virarāmāsureśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रमाङ्गदस्य प्रतिवचनम् धैर्यं संवृतकोपो ऽथ स्मयमानो रमाङ्गदः । तम् इत्य् अमुक्तपर्यङ्कः प्रतिवक्तुं प्रचक्रमे
ramāṅgadasya prativacanam dhairyaṃ saṃvṛtakopo 'tha smayamāno ramāṅgadaḥ / tam ity amuktaparyaṅkaḥ prativaktuṃ pracakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वाणवीर्यवाते ऽस्मिन् रसातलबिलोदरे । अभुग्नभुजकण्डूतिर् अहो किम् अपि दृप्यसे
nirvāṇavīryavāte 'smin rasātalabilodare / abhugnabhujakaṇḍūtir aho kim api dṛpyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्ये तवैतन्नीरन्ध्रम् अज्ञातस्वपरान्तरे । पातालचिरसंवासाच् चित्ते परिणतं तमः
manye tavaitannīrandhram ajñātasvaparāntare / pātālacirasaṃvāsāc citte pariṇataṃ tamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यां हरस्याष्टमीम् आहुर् मूर्तिम् आहुतिलेहिनीम् । तत्सूतिः प्राग् अभूद् भर्ता परमार इति क्षितेः
yāṃ harasyāṣṭamīm āhur mūrtim āhutilehinīm / tatsūtiḥ prāg abhūd bhartā paramāra iti kṣiteḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतावतारं तद्वंशे वधाय विबुधद्विषाम् । किम् आदिदेवं कंसारिं धिङ् मर्त्य इति मन्यसे
kṛtāvatāraṃ tadvaṃśe vadhāya vibudhadviṣām / kim ādidevaṃ kaṃsāriṃ dhiṅ martya iti manyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कमलेव मुकुन्दस्य पार्वतीव पिनाकिनः । फणिकन्योचिता पत्नी सा महीमीनलक्ष्मणः
kamaleva mukundasya pārvatīva pinākinaḥ / phaṇikanyocitā patnī sā mahīmīnalakṣmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां हठेनात्मसात्कर्तुम् असुरेन्द्र न शक्यसे । न रत्नसूचिम् आक्रष्टुम् अयस्कान्तस्य योग्यता
tāṃ haṭhenātmasātkartum asurendra na śakyase / na ratnasūcim ākraṣṭum ayaskāntasya yogyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदं पथि निधत्से ऽत्र किम् अन्यायमलीयसे । अपथे चरतां यान्ति दूराद् दूरं विभूतयः
padaṃ pathi nidhatse 'tra kim anyāyamalīyase / apathe caratāṃ yānti dūrād dūraṃ vibhūtayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनर्पणं महीपाले हेमपङ्केरुहस्य यत् । तवापरिघम् उत्प्रेक्षे तद् एव द्वारम् आपदाम्
anarpaṇaṃ mahīpāle hemapaṅkeruhasya yat / tavāparigham utprekṣe tad eva dvāram āpadām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजेन्द्रदीपके तस्मिन् समराङ्गणवर्तिनि । एते भटास् ते न चिरात्- आयास्यन्ति पतङ्गताम्
rājendradīpake tasmin samarāṅgaṇavartini / ete bhaṭās te na cirāt- āyāsyanti pataṅgatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा विधेहि न यथा त्वन्दतःपुरयोषिताम् । करपल्लवशय्यासु शेरते वदनेन्दवः
tathā vidhehi na yathā tvandataḥpurayoṣitām / karapallavaśayyāsu śerate vadanendavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृत्तपतिशोकार्त- पौरस्त्रीपरिदेवना । इयम् उत्सन्नसङ्गीता मा भूद् रत्नवती पुरी
pravṛttapatiśokārta- paurastrīparidevanā / iyam utsannasaṅgītā mā bhūd ratnavatī purī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्यार्पितहेमाब्जस् तद् एहि पत पादयोः । शिरः पुनन्तु ते कामं पुण्यास् तत्पादपांसवः
devasyārpitahemābjas tad ehi pata pādayoḥ / śiraḥ punantu te kāmaṃ puṇyās tatpādapāṃsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा सुभटैः सार्धम् उत्तिष्ठ पुरतो भव । समं विद्याधरानीकैर् अयम् आयाति भूपतिः
athavā subhaṭaiḥ sārdham uttiṣṭha purato bhava / samaṃ vidyādharānīkair ayam āyāti bhūpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अन्यत् समम् एतेन शिरस्तामरसेन ते । हेमकोकनदं देवः स्वयम् एव ग्रहीष्यति
kim anyat samam etena śirastāmarasena te / hemakokanadaṃ devaḥ svayam eva grahīṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रमाङ्गदागमनम् तम् इत्य् उक्त्वा सभामध्यान् निर्जगाम रमाङ्गदः । निकटं च रणोत्कस्य जगाम जगतीपतेः
ramāṅgadāgamanam tam ity uktvā sabhāmadhyān nirjagāma ramāṅgadaḥ / nikaṭaṃ ca raṇotkasya jagāma jagatīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वदति शनैः समेत्य तस्मिन्न् अमररिपोर् वचनानि तानितानि । असुरपतिविनाशकालरात्रिम्- भृकुटीम् उवाह मुखेन मालवेन्द्रः
atha vadati śanaiḥ sametya tasminn amararipor vacanāni tānitāni / asurapativināśakālarātrim- bhṛkuṭīm uvāha mukhena mālavendraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.