इति श्रीमृगाङ्कगुप्तसूनोः परिमलापरनाम्नः पद्मगुप्तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते महाकाव्ये नगरीनरेन्द्रवर्णनो नाम प्रथमः सर्गः द्वितीयः सर्गः कदा चिल् लोचनातिथ्यम् आप्तेनालेख्यवेश्मनि । स मृगव्याविनोदेन पस्पृशे पार्थिवो भृशम्
iti śrīmṛgāṅkaguptasūnoḥ parimalāparanāmnaḥ padmaguptasya kṛtau navasāhasāṅkacarite mahākāvye nagarīnarendravarṇano nāma prathamaḥ sargaḥ dvitīyaḥ sargaḥ kadā cil locanātithyam āptenālekhyaveśmani / sa mṛgavyāvinodena paspṛśe pārthivo bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदग्रतुरगारूढः स समं राजसूनुभिः । गिरेर् अगच्छद् विपिनम् विन्ध्यस्यावन्ध्यशसनः
udagraturagārūḍhaḥ sa samaṃ rājasūnubhiḥ / girer agacchad vipinam vindhyasyāvandhyaśasanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हारेणामलकस्थूल- मुक्तेनामुक्तकुन्तलः । फणीन्द्रबद्धजूटस्य श्रियम् आप स धूर्जटेः
hāreṇāmalakasthūla- muktenāmuktakuntalaḥ / phaṇīndrabaddhajūṭasya śriyam āpa sa dhūrjaṭeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवः स वारबाणेन नलिनीपत्रबन्धुना । श्यामजीमूतसन्नद्धः काञ्चनाद्रिर् इवाबभौ
devaḥ sa vārabāṇena nalinīpatrabandhunā / śyāmajīmūtasannaddhaḥ kāñcanādrir ivābabhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योपरि विभो नीलम् आतपत्रं व्यराजत । वारिधेर् इव पीताम्भश्- श्यामलं मेघमण्डलम्
tasyopari vibho nīlam ātapatraṃ vyarājata / vāridher iva pītāmbhaś- śyāmalaṃ meghamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याधूतिमुक्तमरुता व्यरुचच् चामरेण सः । बन्दिगृहान् निःश्वसता यशसेवादिभूभुजाम्
vyādhūtimuktamarutā vyarucac cāmareṇa saḥ / bandigṛhān niḥśvasatā yaśasevādibhūbhujām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यधाद् इवोद्गतैर् दूरं चूडारत्नरश्मिभिः । निशाकरकुरङ्गस्य पाशम् आकाशवर्त्मनि
vyadhād ivodgatair dūraṃ cūḍāratnaraśmibhiḥ / niśākarakuraṅgasya pāśam ākāśavartmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यांसयोर् नृसिंहस्य हारकान्तिसटाभरः । उवाह कण्ठलग्नश्री- विलासहसितश्रियम्
tasyāṃsayor nṛsiṃhasya hārakāntisaṭābharaḥ / uvāha kaṇṭhalagnaśrī- vilāsahasitaśriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरः पदे पदे तस्य नानारत्नाङ्गदत्विषः । रचयन्ति स्म सञ्चारि चापं प्राचीनबर्हिषः
puraḥ pade pade tasya nānāratnāṅgadatviṣaḥ / racayanti sma sañcāri cāpaṃ prācīnabarhiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाति स्म कण्ठाभरण- पद्मरागप्रभावृतः । राजन्यास्रसरःस्नातः स भार्गव इवापरः
bhāti sma kaṇṭhābharaṇa- padmarāgaprabhāvṛtaḥ / rājanyāsrasaraḥsnātaḥ sa bhārgava ivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरुचे स पुरस्त्वङ्गत्- सितच्छत्रपरम्परः । वेलानिलसमुद्धूत- फेणः पतिर् इवार्णसाम्
ruruce sa purastvaṅgat- sitacchatraparamparaḥ / velānilasamuddhūta- pheṇaḥ patir ivārṇasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपायनीकृतोन्निद्र- पद्मकिञ्जल्कसौरभः । तम् असेवत सम्राजं विन्ध्यदूत इवानिलः
upāyanīkṛtonnidra- padmakiñjalkasaurabhaḥ / tam asevata samrājaṃ vindhyadūta ivānilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदश्वीयखुरोत्खातैः पांसुकूटैर् अजायत । पुनः प्रसभवर्धिष्णु- विन्ध्यशङ्काकुलं जगत्
tadaśvīyakhurotkhātaiḥ pāṃsukūṭair ajāyata / punaḥ prasabhavardhiṣṇu- vindhyaśaṅkākulaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहेमशृङ्खलाः श्वानः श्वेतास् तस्याग्रतो ययुः । वहन्तः सतडिद्दाम- शारदाम्बुधरश्रियम्
sahemaśṛṅkhalāḥ śvānaḥ śvetās tasyāgrato yayuḥ / vahantaḥ sataḍiddāma- śāradāmbudharaśriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तुरगहेषाभिः पत्तिकोलाहलेन च । अजायन्त भयोद्भ्रान्त- श्वापदा विन्ध्यभूमयः
tatas turagaheṣābhiḥ pattikolāhalena ca / ajāyanta bhayodbhrānta- śvāpadā vindhyabhūmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रभसाकृष्टकोदण्डं कर्णपूरीकृतेक्षणाः । तम् अनङ्गम् इवापश्यन् वनान्ते वनदेवताः
rabhasākṛṣṭakodaṇḍaṃ karṇapūrīkṛtekṣaṇāḥ / tam anaṅgam ivāpaśyan vanānte vanadevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयि गोप्तरि चोरो ऽयम् अबलालोचनश्रियः । इतीव मुमुचे तेन कृष्णसारे शिलीमुखः
mayi goptari coro 'yam abalālocanaśriyaḥ / itīva mumuce tena kṛṣṇasāre śilīmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चित्रवर्णविच्छित्ति- हारिणोर् अवनीपतिः । श्रीहर्ष इव संघट्टं चक्रे बाणमयूरयोः
sa citravarṇavicchitti- hāriṇor avanīpatiḥ / śrīharṣa iva saṃghaṭṭaṃ cakre bāṇamayūrayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चमरीणां शरोत्कृत्तैः स वालधिभिर् उज्ज्वलम् । परितो व्यधितारण्यं स्वयशःस्तबकैर् इव
camarīṇāṃ śarotkṛttaiḥ sa vāladhibhir ujjvalam / parito vyadhitāraṇyaṃ svayaśaḥstabakair iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहुत इव साटोपं लाङ्गूलस्फोटनिःस्वनैः । अभ्यधावद् अभिव्याघ्रान् आग्रतः कौतुकेन स
āhuta iva sāṭopaṃ lāṅgūlasphoṭaniḥsvanaiḥ / abhyadhāvad abhivyāghrān āgrataḥ kautukena sa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधित्सुर् आत्मनः शौर्यम् असामान्यम् इवादधे । स शरान् पुण्डरीकेषु पुण्डरीकायतेक्षणः
vidhitsur ātmanaḥ śauryam asāmānyam ivādadhe / sa śarān puṇḍarīkeṣu puṇḍarīkāyatekṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस् तस्य बाहुवीर्येण दृष्टेन व्रीडितैर् इव । तत्यजे विक्रमस्पर्धा पुरः पश्चात् तु जीवितम्
tais tasya bāhuvīryeṇa dṛṣṭena vrīḍitair iva / tatyaje vikramaspardhā puraḥ paścāt tu jīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षितेर् एकातपत्रायाः स पतिर् मत्सराद् इव । उदग्रपुण्डरीकत्वं न सेहे विन्ध्यभूभृतः
kṣiter ekātapatrāyāḥ sa patir matsarād iva / udagrapuṇḍarīkatvaṃ na sehe vindhyabhūbhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्यमहिषैर् दूरं तस्मात् सायकवर्षिणः । अपसस्रे विकीर्णांशोस् तमोभिर् इव भास्वतः
araṇyamahiṣair dūraṃ tasmāt sāyakavarṣiṇaḥ / apasasre vikīrṇāṃśos tamobhir iva bhāsvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामहिषनिष्पेषकेलिः पारम् अगाद् द्वयोः । राज्ञस् तस्यातिचण्डस्य चण्डिकाचरणस्य च
mahāmahiṣaniṣpeṣakeliḥ pāram agād dvayoḥ / rājñas tasyāticaṇḍasya caṇḍikācaraṇasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरदीव प्रसर्पन्त्यां तस्य कोदण्डटाङ्कृतौ । विनिद्रजृम्भितहरिर् विन्ध्योदधिर् अजायत
śaradīva prasarpantyāṃ tasya kodaṇḍaṭāṅkṛtau / vinidrajṛmbhitaharir vindhyodadhir ajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशेषभुवनख्यात- विक्रमे ऽव्यक्तविक्रमैः । दर्पान् मुमुचिरे तस्मिन् तिर्यक्केसरिभिर् दृशः
aśeṣabhuvanakhyāta- vikrame 'vyaktavikramaiḥ / darpān mumucire tasmin tiryakkesaribhir dṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेषां सहजोदग्र- शौर्यसञ्चारवीथिषु । मत्तेभमौक्तिकोत्तंसान् न सेहे नखशुक्तिषु
sa teṣāṃ sahajodagra- śauryasañcāravīthiṣu / mattebhamauktikottaṃsān na sehe nakhaśuktiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यूथे महावराहाणां गते तद्बाणगोचरम् । चिरात् पल्वलमुस्तानां सन्तानः स्वस्तिमान् अभूत्
yūthe mahāvarāhāṇāṃ gate tadbāṇagocaram / cirāt palvalamustānāṃ santānaḥ svastimān abhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समदक्रोडदंष्ट्राभिः कृत्ताभिः कौतुकेन स । स्थलीर् व्यधित विन्ध्यस्य विकीर्णेन्दुकला इव
samadakroḍadaṃṣṭrābhiḥ kṛttābhiḥ kautukena sa / sthalīr vyadhita vindhyasya vikīrṇendukalā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असैरिभम् असारङ्गम् अवाराहम् अकेसरि । क्षणाद् वनम् अशार्दूलम् आत्तचापश् चकार स
asairibham asāraṅgam avārāham akesari / kṣaṇād vanam aśārdūlam āttacāpaś cakāra sa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलं प्रहृत्य भूपाल सत्त्वेष्व् अनपराधिषु । इतीव सः खगारावैर् न्यषेधि वनराजिभिः
alaṃ prahṛtya bhūpāla sattveṣv anaparādhiṣu / itīva saḥ khagārāvair nyaṣedhi vanarājibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असेवन्त समीरास् तम् अनस्तमृगयाश्रमम् । सुरतश्रान्तशबरी- कबरीमाल्यचुम्बिनः
asevanta samīrās tam anastamṛgayāśramam / surataśrāntaśabarī- kabarīmālyacumbinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचिववर्णनम् अथेन्द्रचापललितं सञ्चरन्तम् इतस् ततः । अमन्दमृगयासङ्गः सः कुरङ्गम् अलोकत
sacivavarṇanam athendracāpalalitaṃ sañcarantam itas tataḥ / amandamṛgayāsaṅgaḥ saḥ kuraṅgam alokata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि तं वलितग्रीवः क्षणं स्थित्वा ददर्श च । निरन्तरलतापुञ्जं विन्ध्यकुञ्जं विवेश च
so 'pi taṃ valitagrīvaḥ kṣaṇaṃ sthitvā dadarśa ca / nirantaralatāpuñjaṃ vindhyakuñjaṃ viveśa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तुरगम् उत्सृज्य विसृज्यानुप्लवान् अपि । तम् अन्वियाय सारङ्गं सारङ्गायतलोचनः
tatas turagam utsṛjya visṛjyānuplavān api / tam anviyāya sāraṅgaṃ sāraṅgāyatalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवो रमाङ्गदेनाथ सः श्रियेवान्वगम्यत । छाया निवर्तते जातु न तु तस्यैष भूपतेः
devo ramāṅgadenātha saḥ śriyevānvagamyata / chāyā nivartate jātu na tu tasyaiṣa bhūpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगानुसारी विचरन्न् आत्तचापो वने वने । लीलां किरातवेषस्य सः प्रपेदे पिनाकिनः
mṛgānusārī vicarann āttacāpo vane vane / līlāṃ kirātaveṣasya saḥ prapede pinākinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूराद् एव स तेनाथ शरव्यत्वम् अनीयत । स्वनामधेयस्य चिह्नस्य हेमपुङ्खस्य पत्रिणः
dūrād eva sa tenātha śaravyatvam anīyata / svanāmadheyasya cihnasya hemapuṅkhasya patriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलाभेदक्षमेनापि किम् अपि श्लथमुष्टिना । अभूद् विद्धः सः सारङ्गस् तेन त्वचि च मर्मणि
śilābhedakṣamenāpi kim api ślathamuṣṭinā / abhūd viddhaḥ saḥ sāraṅgas tena tvaci ca marmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सः शरापातभीतेन मनसो ऽप्य् अतिरंहसा । अतिदूरं कुरङ्गेण निन्ये राम इवापरः
saḥ śarāpātabhītena manaso 'py atiraṃhasā / atidūraṃ kuraṅgeṇa ninye rāma ivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन विन्ध्याटवीमध्ये धावन् नीरन्ध्रवीरुधि । उत्पतन्न् उत्पतन्न् एव स केवलम् अलक्ष्यत
tena vindhyāṭavīmadhye dhāvan nīrandhravīrudhi / utpatann utpatann eva sa kevalam alakṣyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृशा वनस्थलीः कुर्वन् विकीर्णेन्दीवरा इव । जवाद् दूरम् अतिक्रान्तं तं क्षितीशस् तदैक्षत
dṛśā vanasthalīḥ kurvan vikīrṇendīvarā iva / javād dūram atikrāntaṃ taṃ kṣitīśas tadaikṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तिरोहिते तस्मिन्न् असमाप्तकुतूहलः । स्वबाण इव स प्राप पृथिवीं दुर्विलक्षताम्
tatas tirohite tasminn asamāptakutūhalaḥ / svabāṇa iva sa prāpa pṛthivīṃ durvilakṣatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशनज्योत्स्नया कुर्वन् लताः स्तबकिता इव । इति पार्श्वगतं स्मित्वा स जगाद रमाङ्गदम्
daśanajyotsnayā kurvan latāḥ stabakitā iva / iti pārśvagataṃ smitvā sa jagāda ramāṅgadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रमाङ्गदाय मृगवर्णनम् अयं तुलितपौलोमी- कान्तकामुकविग्रहः । मृगो दृग्गोचरं कच्चित्- गतस् तव रमाङ्गद!
ramāṅgadāya mṛgavarṇanam ayaṃ tulitapaulomī- kāntakāmukavigrahaḥ / mṛgo dṛggocaraṃ kaccit- gatas tava ramāṅgada!
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वधूस्वकरन्यस्त- चित्रपत्रलताङ्कितः । असौ विहारहरिणः किं स्याद् अनलसारथेः
tadvadhūsvakaranyasta- citrapatralatāṅkitaḥ / asau vihārahariṇaḥ kiṃ syād analasāratheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि दृष्टा त्वयैतस्य कण्ठे कनकशृङ्खला? । छुरितस्येन्द्रचापेन मेघस्येव तडिल्लता
api dṛṣṭā tvayaitasya kaṇṭhe kanakaśṛṅkhalā? / churitasyendracāpena meghasyeva taḍillatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगजातिर् अपूर्वेयं सर्वथा वसुधातले । सम्भवत्य् अमराद्रौ वा भुवने वा फणाभृताम्
mṛgajātir apūrveyaṃ sarvathā vasudhātale / sambhavaty amarādrau vā bhuvane vā phaṇābhṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्याखण्डलकोदण्ड- कान्ति चर्मातिपावनम् । गजपृष्ठे निधास्यामि महासमरपर्वसु
asyākhaṇḍalakodaṇḍa- kānti carmātipāvanam / gajapṛṣṭhe nidhāsyāmi mahāsamaraparvasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् निमज्जति मच्चेतः कुतूहलरसोर्मिषु । मार्गम् अन्वेष्टुम् एतस्य तद् एहि प्रयतावहे
yan nimajjati maccetaḥ kutūhalarasormiṣu / mārgam anveṣṭum etasya tad ehi prayatāvahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा विरते तस्मिन् परमारमहीभृति । ऊचे रमाङ्गदेनैवम् अवाप्यावसरं वचः
ity uktvā virate tasmin paramāramahībhṛti / ūce ramāṅgadenaivam avāpyāvasaraṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्
s
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रमाङ्गदकृतो मृगानुसरणनिषेधः क्रुधेवाधिज्यचापेन वर्णसङ्करदर्शिना । त्वयैष चित्रसारङ्गो देव दूरम् अनुद्रुत ॥ प्न्च् २।५३ स् ॥ अशून्याः सुरगन्धर्व- सिद्धविद्याधरोरगैः । इमा नवनवाश्चर्य- निधयो विन्ध्यभूमयः
ramāṅgadakṛto mṛgānusaraṇaniṣedhaḥ krudhevādhijyacāpena varṇasaṅkaradarśinā / tvayaiṣa citrasāraṅgo deva dūram anudruta // PNc 2.53 s // aśūnyāḥ suragandharva- siddhavidyādharoragaiḥ / imā navanavāścarya- nidhayo vindhyabhūmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरमात्यादरः को ऽयं कुरङ्गान्वेषणे तव । न धावन्त्य् अर्थरिक्तासु क्रियासु त्वादृशां धियः
viramātyādaraḥ ko 'yaṃ kuraṅgānveṣaṇe tava / na dhāvanty arthariktāsu kriyāsu tvādṛśāṃ dhiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगयासक्तचित्तस्य तवात्र विचरिष्यतः । पथि लोचनयोर् एष पुनो ऽप्य् आपतिष्यति
mṛgayāsaktacittasya tavātra vicariṣyataḥ / pathi locanayor eṣa puno 'py āpatiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरः संह्रियताम् एष धनुर् अप्य् अवतार्यताम् । शेषा च स्वस्तिमत्य् अस्तु देव श्वापदसन्ततिः
śaraḥ saṃhriyatām eṣa dhanur apy avatāryatām / śeṣā ca svastimaty astu deva śvāpadasantatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशा दिनस्य तीव्रेयं यद् अयं भगवान् रविः । कृष्णस्योरसि पुष्णाति नभसः कौस्तुभश्रियम्
daśā dinasya tīvreyaṃ yad ayaṃ bhagavān raviḥ / kṛṣṇasyorasi puṣṇāti nabhasaḥ kaustubhaśriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहतेषु त्वया देव सत्त्वेषु व्यथिता इव । एता वहन्ति सन्तापम् अतीवारण्यभूमयः
nihateṣu tvayā deva sattveṣu vyathitā iva / etā vahanti santāpam atīvāraṇyabhūmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमीभिर् बालवानीर- विटपेष्व् अगतक्लमैः । कपिञ्जलैर् इतः पश्य सहसैव निलीयते
amībhir bālavānīra- viṭapeṣv agataklamaiḥ / kapiñjalair itaḥ paśya sahasaiva nilīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कांशुग्लपितैर् एभिर् इतो ऽप्य् आलिखितैर् इव । राजजम्बूनिकुञ्जेषु पश्य पुंस्कोकिलैः स्थितम्
arkāṃśuglapitair ebhir ito 'py ālikhitair iva / rājajambūnikuñjeṣu paśya puṃskokilaiḥ sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आह्लादहेतुः स्निग्धेयम् इतो वन्येन दन्तिना । पश्य नीपतरोश् छाया सवशेन निषेव्यते
āhlādahetuḥ snigdheyam ito vanyena dantinā / paśya nīpataroś chāyā savaśena niṣevyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवाम्बुधरनीलो ऽयं दावधूमलतोद्गमः । नीलकण्ठैर् इतस् तर्षात् सोत्कण्ठैर् अवलोक्यते
navāmbudharanīlo 'yaṃ dāvadhūmalatodgamaḥ / nīlakaṇṭhair itas tarṣāt sotkaṇṭhair avalokyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनया विद्रुमस्तम्ब- भङ्गपिङ्गलया दृशा । इतः पल्वलपङ्कान्तो व्यक्तिम् अभ्येति सैरिभः
anayā vidrumastamba- bhaṅgapiṅgalayā dṛśā / itaḥ palvalapaṅkānto vyaktim abhyeti sairibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कठोरातपतप्तस्य राजहंसस्य सम्प्रति । नरेन्द्र नलिनीपत्रम् आतपत्रीभवत्य् अदः
kaṭhorātapataptasya rājahaṃsasya samprati / narendra nalinīpatram ātapatrībhavaty adaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखम् अश्वरजछन्न- कपोलफलकद्युति । देव दन्तुरयन्त्य् एते तवापि स्वेदबिन्दवः
mukham aśvarajachanna- kapolaphalakadyuti / deva danturayanty ete tavāpi svedabindavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र कुसुमस्मेरे निःस्वनत्समदालिनि । विनीयतां लताकुञ्जे त्वयैष मृगयाश्रमः
tad atra kusumasmere niḥsvanatsamadālini / vinīyatāṃ latākuñje tvayaiṣa mṛgayāśramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि स्वच्छजला देव कलहंसाङ्कसैकता । वराहोत्खातमृत्स्नेयं पुरः पुष्करिणी तव
api svacchajalā deva kalahaṃsāṅkasaikatā / varāhotkhātamṛtsneyaṃ puraḥ puṣkariṇī tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वाम् इवार्ककरक्लान्तम् आकारयितुम् एतया । अयम् आधूतकह्लार- कलिकः प्रेषितो ऽनिलः
tvām ivārkakaraklāntam ākārayitum etayā / ayam ādhūtakahlāra- kalikaḥ preṣito 'nilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लतापुष्पोत्करैः कीर्णो मार्गो ऽयम् अवगाह्यताम् । इतो वन्येभमुक्ताभिर् इमाः शर्करिला भुवः
latāpuṣpotkaraiḥ kīrṇo mārgo 'yam avagāhyatām / ito vanyebhamuktābhir imāḥ śarkarilā bhuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्ते मसृणं तेन नृपस्य पदम् आदधे । स्मितं सरस्वतीरत्न- पर्यङ्के दन्तवाससि
ity ukte masṛṇaṃ tena nṛpasya padam ādadhe / smitaṃ sarasvatīratna- paryaṅke dantavāsasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशोभटोपदिष्टेन गत्वा किञ्चिद् इवाध्वना । प्राप पुष्करिणीतीरम् अवन्तितिलको ऽथ सः
yaśobhaṭopadiṣṭena gatvā kiñcid ivādhvanā / prāpa puṣkariṇītīram avantitilako 'tha saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कराद् अनुचरस् तस्य सान्द्रस्वेदजलाङ्गुलेः । मधुर् मनोभवस्येव सशरं चापम् आददे
karād anucaras tasya sāndrasvedajalāṅguleḥ / madhur manobhavasyeva saśaraṃ cāpam ādade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स्नानादिवर्णनम् ततः स्नानेच्छया स्पृष्टो विसृष्टश्यामकञ्चुकः । स रेजे मेघनिर्मुक्तः पर्याप्त इव चन्द्रमः
atha snānādivarṇanam tataḥ snānecchayā spṛṣṭo visṛṣṭaśyāmakañcukaḥ / sa reje meghanirmuktaḥ paryāpta iva candramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमृष्तमृगयारेणु तन्मुखं पार्श्ववर्तिना । रुरुचे मारुताक्षिप्त- परागम् इव पङ्कजम्
pramṛṣtamṛgayāreṇu tanmukhaṃ pārśvavartinā / ruruce mārutākṣipta- parāgam iva paṅkajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निसर्गललिता तस्य विमुक्तालङ्कृतिस् तनुः । लतेव पारिजातस्य पर्यस्तस्तबकाभवत्
nisargalalitā tasya vimuktālaṅkṛtis tanuḥ / lateva pārijātasya paryastastabakābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेदनुन्नाङ्गवर्णस्य सरसीम् अवगाहतः । वन्यस्येवाभवत् तस्य श्रीः पर्यन्तविसर्पिणी
svedanunnāṅgavarṇasya sarasīm avagāhataḥ / vanyasyevābhavat tasya śrīḥ paryantavisarpiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्यां दूरविक्षिप्त- विहगश्रेणिमेखलः । विजहार यथाकामं विलासकुसुमायुधः
sa tasyāṃ dūravikṣipta- vihagaśreṇimekhalaḥ / vijahāra yathākāmaṃ vilāsakusumāyudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाह विस्फुरन्नाल- कण्टकच्छद्मनापि सा । तदङ्गयष्टिस्पर्शेन रोमञ्चम् इव पद्मिनी
uvāha visphurannāla- kaṇṭakacchadmanāpi sā / tadaṅgayaṣṭisparśena romañcam iva padminī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तरङ्गनिर्धौतम् अध्यास्य स शिलातलम् । यशःस्नपितदिक्सीमा देवः सस्नौ यथाविधि
tatas taraṅganirdhautam adhyāsya sa śilātalam / yaśaḥsnapitadiksīmā devaḥ sasnau yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याविरलमत्तालि- निःस्वनच्छद्मना वने । अगीयतेव देवस्य लताभिः स्नानकौतुकम्
tasyāviralamattāli- niḥsvanacchadmanā vane / agīyateva devasya latābhiḥ snānakautukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो दूरोदस्तपर्यस्त- सपुष्पसलिलाञ्जलिः । जगत्तमोऽपहं ज्योतिस् त्रयीमयम् उपस्थितः
so dūrodastaparyasta- sapuṣpasalilāñjaliḥ / jagattamo'pahaṃ jyotis trayīmayam upasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आनर्च स राजेन्दुर् मौलौ यस्येन्दुलेखया । क्रियते स्वर्धुनीबाल- मृणालशकलभ्रमः
tam ānarca sa rājendur maulau yasyendulekhayā / kriyate svardhunībāla- mṛṇālaśakalabhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्या हि ता वनलता यत्फलान्य् अजहार स । कार्यतः सदृशी तासां समुद्ररशना मही
dhanyā hi tā vanalatā yatphalāny ajahāra sa / kāryataḥ sadṛśī tāsāṃ samudraraśanā mahī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपीय निखिलव्यक्त- राजचिह्नेन पाणिना । उपास्पृशत् स चाम्भोज- किञ्जल्ककपिशं पयः
nipīya nikhilavyakta- rājacihnena pāṇinā / upāspṛśat sa cāmbhoja- kiñjalkakapiśaṃ payaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलातपत्रमित्रेण पत्रेणाम्बुजिनीभुवा । निवारितोष्णः सश्रीकं लताकुञ्जं जगाम स
nīlātapatramitreṇa patreṇāmbujinībhuvā / nivāritoṣṇaḥ saśrīkaṃ latākuñjaṃ jagāma sa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपरागे विशश्राम कुसुमप्रस्तरे च स । लक्ष्मीकुचाङ्गरागेण भिन्ने शेष इवाच्युतः
saparāge viśaśrāma kusumaprastare ca sa / lakṣmīkucāṅgarāgeṇa bhinne śeṣa ivācyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रमाङ्गदो ऽपि निर्वर्त्य त्वरया किं चिद् आह्निकम् । अवाप्तसेवावसरः पर्युपास्त विशाम्पतिम्
ramāṅgado 'pi nirvartya tvarayā kiṃ cid āhnikam / avāptasevāvasaraḥ paryupāsta viśāmpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो भृङ्गध्वनिना सुप्तो विपञ्चीनादबन्धुना । तमालपल्लवैस् तेन किं चित् किं चिद् अवीज्यत
so bhṛṅgadhvaninā supto vipañcīnādabandhunā / tamālapallavais tena kiṃ cit kiṃ cid avījyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्रागृहीतनिर्मुक्त- लोचनो ऽथ जहार स । घनछायावृतव्यक्त- भास्वतो नभसः श्रियम्
nidrāgṛhītanirmukta- locano 'tha jahāra sa / ghanachāyāvṛtavyakta- bhāsvato nabhasaḥ śriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीनांसतटसंश्लिष्ट- पुष्पकेसरशोभिना । उषःसाकल्पकेनेव शयनीयम् अमुच्यते
pīnāṃsataṭasaṃśliṣṭa- puṣpakesaraśobhinā / uṣaḥsākalpakeneva śayanīyam amucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् मृगयाविहारः चकार च पदं चित्रः स मृगस् तस्य चेतसि । लग्नं हि किम् अपि क्वापि कृच्छ्राद् आकृष्यते मनः
punar mṛgayāvihāraḥ cakāra ca padaṃ citraḥ sa mṛgas tasya cetasi / lagnaṃ hi kim api kvāpi kṛcchrād ākṛṣyate manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादहृद्यालङ्कारैस् तेन मूर्तिर् अभूष्यत । अत्युज्ज्वलैः कवीन्द्रेण कालिदासेन वाग् इव
prasādahṛdyālaṅkārais tena mūrtir abhūṣyata / atyujjvalaiḥ kavīndreṇa kālidāsena vāg iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाहे स महारण्यम् अंसासक्तधनुर्लतः । उपोढशशभृल्लेखः सायम् अब्धिम् इवार्यमा
jagāhe sa mahāraṇyam aṃsāsaktadhanurlataḥ / upoḍhaśaśabhṛllekhaḥ sāyam abdhim ivāryamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् कुसुमकिर्मीर- तले च विचचार स । स्फुरन्नक्षत्रशबले नभसीव निशाकरः
tasmin kusumakirmīra- tale ca vicacāra sa / sphurannakṣatraśabale nabhasīva niśākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगानुगमनिर्बन्धो न जगामास्य मन्दताम् । मैथिलीरमणस्येव विपिने पृथिवीपतेः
mṛgānugamanirbandho na jagāmāsya mandatām / maithilīramaṇasyeva vipine pṛthivīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशातिक्रमणम् ततः पपात जलधौ विरोचनफणामणिः । दिनाहेर् नीयमानस्य बलात्कारगरुत्मता
niśātikramaṇam tataḥ papāta jaladhau virocanaphaṇāmaṇiḥ / dināher nīyamānasya balātkāragarutmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैः शनैर् अथ व्योम्नि मृगाङ्कः पदम् आदधे । सशङ्क इव भूपालान् मृगयासक्तचेतसः
śanaiḥ śanair atha vyomni mṛgāṅkaḥ padam ādadhe / saśaṅka iva bhūpālān mṛgayāsaktacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रमाङ्गदास्तृतस्निग्ध- पल्लवप्रस्तरे ततः । वने राजेन्दुना निन्ये तेनेन्दुतिलका निशा
ramāṅgadāstṛtasnigdha- pallavaprastare tataḥ / vane rājendunā ninye tenendutilakā niśā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मुखरखगापनीतनिद्रः क्वचिद् अपि पद्मसरस्य् उपास्य सन्ध्याम् । पुनो ऽपि तम् अवेक्षितुं निशान्ते नृपतिर् इयेष्ट मृगं मृगेन्द्रकल्पः
atha mukharakhagāpanītanidraḥ kvacid api padmasarasy upāsya sandhyām / puno 'pi tam avekṣituṃ niśānte nṛpatir iyeṣṭa mṛgaṃ mṛgendrakalpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चैकेन स्मर इव शरान् पाणिना हेमपुङ्खान् अन्येनोर्वीविजयि च धनुः साहसाङ्कं दधानः । देवः स अथ व्यवहरद् अरिषु न्यस्तपादः पिकाली- नीडन्यञ्चन्निचुलनिचयश्यामलासु स्थलीषु
pañcaikena smara iva śarān pāṇinā hemapuṅkhān anyenorvīvijayi ca dhanuḥ sāhasāṅkaṃ dadhānaḥ / devaḥ sa atha vyavaharad ariṣu nyastapādaḥ pikālī- nīḍanyañcanniculanicayaśyāmalāsu sthalīṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.