Library·Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita·3

Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita 3

इति श्रीमृगाङ्कगुप्तसूनोः परिमलापरनाम्नः पद्मगुप्तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते महाकाव्ये चित्रमृगावलोकनो नाम द्वितीयः सर्गः त्रितीयः सर्गः अथ बहु चरतो ऽस्य चापपाणेश् चकितवलन्मृगयूथवीक्षितस्य । वनभुवि सुलभः परिश्रमो ऽभून् न तु हरिणः स हृतेन्द्रचापशोभः

iti śrīmṛgāṅkaguptasūnoḥ parimalāparanāmnaḥ padmaguptasya kṛtau navasāhasāṅkacarite mahākāvye citramṛgāvalokano nāma dvitīyaḥ sargaḥ tritīyaḥ sargaḥ atha bahu carato 'sya cāpapāṇeś cakitavalanmṛgayūthavīkṣitasya / vanabhuvi sulabhaḥ pariśramo 'bhūn na tu hariṇaḥ sa hṛtendracāpaśobhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुषि तनुभरं निधाय किंचित् तरुणतमालवने विनीतखेदः । मृगरुधिरकलङ्कितेन देवः समविषमेण पथा पुरः प्रतस्थे

dhanuṣi tanubharaṃ nidhāya kiṃcit taruṇatamālavane vinītakhedaḥ / mṛgarudhirakalaṅkitena devaḥ samaviṣameṇa pathā puraḥ pratasthe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्ध्यकन्दरप्रवेशः अथ स चटुलषट्पदोपगीतं वनगजदानसुगन्धिगन्धवाहम् । परिसरम् अभिनृत्तनीलकण्ठं न्यविशत विन्ध्यनगेन्द्रकन्दरस्य

vindhyakandarapraveśaḥ atha sa caṭulaṣaṭpadopagītaṃ vanagajadānasugandhigandhavāham / parisaram abhinṛttanīlakaṇṭhaṃ nyaviśata vindhyanagendrakandarasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चटुलकृतकचग्रहः स गच्छन् वनलतया परिहासलोलयेव । नरपतिर् अवशः कृतः स कामं वियति मुखेन्दुम् उदञ्चयां चकार

caṭulakṛtakacagrahaḥ sa gacchan vanalatayā parihāsalolayeva / narapatir avaśaḥ kṛtaḥ sa kāmaṃ viyati mukhendum udañcayāṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमद् अवनिपतिः पतिः प्रजानाम् अयि! चपले नु विकृष्यते कचेषु । विरम मुहुर् इतीव मन्युगुञ्जद्- ध्वनिभिर् असाव् अलिभिर् लताभ्यधायि

namad avanipatiḥ patiḥ prajānām ayi! capale nu vikṛṣyate kaceṣu / virama muhur itīva manyuguñjad- dhvanibhir asāv alibhir latābhyadhāyi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कतिचिदलिनिपीतधूपगन्धान् अनतिविलम्बिपरार्ध्यमौलिरत्नान् । त्वरितम् अथ रमाङ्गदो ऽस्य केशान् विपिनलताविटपान्तराच् चकर्ष

katicidalinipītadhūpagandhān anativilambiparārdhyamauliratnān / tvaritam atha ramāṅgado 'sya keśān vipinalatāviṭapāntarāc cakarṣa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसदर्शनम् नृपतिर् अथ तदोन्मुखश् चरन्तं झटिति सितच्छदम् अम्बरे ददर्श । दधतम् अधिगतां कुतो ऽपि चञ्च्वा बिसलतिकाम् इव तारहारलेखाम्

haṃsadarśanam nṛpatir atha tadonmukhaś carantaṃ jhaṭiti sitacchadam ambare dadarśa / dadhatam adhigatāṃ kuto 'pi cañcvā bisalatikām iva tārahāralekhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकसितकुमुदच्छदावदाते ततनिभृते पततां तती दधानम् । विरचयितुम् उपायनं नृपेन्दोर् नवघटिते इव दन्तपत्रलेखे

vikasitakumudacchadāvadāte tatanibhṛte patatāṃ tatī dadhānam / viracayitum upāyanaṃ nṛpendor navaghaṭite iva dantapatralekhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चितम् अतनु विसर्पता समन्तात् किरणलतानिकरेण हारयष्टेः । सितमणिमयसूचिनिर्मितस्य स्थितम् इव जङ्गमपञ्जरस्य मध्ये

citam atanu visarpatā samantāt kiraṇalatānikareṇa hārayaṣṭeḥ / sitamaṇimayasūcinirmitasya sthitam iva jaṅgamapañjarasya madhye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरलमणिरुचावृतं प्रकृत्या विदलितविद्रुमकन्दकाञ्चितुण्डम् । प्रणयनिहितपादयावकाङ्कं कमलवनस्थितिलोलयेव लक्ष्म्या

taralamaṇirucāvṛtaṃ prakṛtyā vidalitavidrumakandakāñcituṇḍam / praṇayanihitapādayāvakāṅkaṃ kamalavanasthitilolayeva lakṣmyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरणयुगतले विभातकाल- स्फुटितजपाकुसुमाभिताम्रभासि । स्वयम् इव नलिनीवनप्रसूतेः परिचयतः कृतकान्तिसंविभागम्

caraṇayugatale vibhātakāla- sphuṭitajapākusumābhitāmrabhāsi / svayam iva nalinīvanaprasūteḥ paricayataḥ kṛtakāntisaṃvibhāgam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपदम् अतिदीर्घहारभारात् अवनमदुन्नमयन्तम् उत्तमाङ्गम् । शिरसि निपततो निकामम् उष्णान् अहिमरुचः किरणान् इवोत्क्षिपन्तम्

pratipadam atidīrghahārabhārāt avanamadunnamayantam uttamāṅgam / śirasi nipatato nikāmam uṣṇān ahimarucaḥ kiraṇān ivotkṣipantam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवृतमुखधृतस्य निष्पतद्भिस् तरलमणेर् अरुणस्य कान्तिलेशैः । अविरतम् अरविन्दवृन्दपीतान् मधुपृषतान् इव भूयसोद्वमन्तम्

vivṛtamukhadhṛtasya niṣpatadbhis taralamaṇer aruṇasya kāntileśaiḥ / aviratam aravindavṛndapītān madhupṛṣatān iva bhūyasodvamantam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिखचितम् अयत्नपूरिताशैर् अविरलमौक्तिकदामरश्मिजालैः । यश इव परभूतभृतां निरुद्ध्य प्रसभम् उपाहृतम् आत्मनो यशोभिः

parikhacitam ayatnapūritāśair aviralamauktikadāmaraśmijālaiḥ / yaśa iva parabhūtabhṛtāṃ niruddhya prasabham upāhṛtam ātmano yaśobhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनवबिसशङ्कयापहृत्य स्फटिकमयीम् असमक्षम् अक्षमालाम् । विहगम् इव विमानहंसपङ्क्तेर् विघटितम् एकतरं चतुर्मुखस्य

abhinavabisaśaṅkayāpahṛtya sphaṭikamayīm asamakṣam akṣamālām / vihagam iva vimānahaṃsapaṅkter vighaṭitam ekataraṃ caturmukhasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

च्युतम् इव सितचामरं मघोनेः श्रमजडवारविलासिनीकराग्रात् । अपहृतम् इव लोलपत्रजालं सुरसरितः पवनेन पुण्डरीकम्

cyutam iva sitacāmaraṃ maghoneḥ śramajaḍavāravilāsinīkarāgrāt / apahṛtam iva lolapatrajālaṃ surasaritaḥ pavanena puṇḍarīkam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरहसितसितं दिवापि कान्ति- स्तबकम् इवापतितम् सुधाकरस्य । अपि पतितम् इवान्तरिक्षपीलोर् मघवदिभस्य विलासकर्णशङ्खम्

harahasitasitaṃ divāpi kānti- stabakam ivāpatitam sudhākarasya / api patitam ivāntarikṣapīlor maghavadibhasya vilāsakarṇaśaṅkham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च परिणतलोध्रधूलिशुक्लस् तरलम् अवन्तिपतेश् चकार चेतः । किसलयम् इव बालचन्दनस्य स्तिमितगतिर् मलयाचलेन्द्रवातः

sa ca pariṇatalodhradhūliśuklas taralam avantipateś cakāra cetaḥ / kisalayam iva bālacandanasya stimitagatir malayācalendravātaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नायकवर्णनम् अवदद् अथ विबुद्धपुण्डरीक- प्रतिमम् उपान्तचरे निधाय चक्षुः । दशनमणिमयूखभिन्नवर्णां गिरिम् इति मालवराजपूर्णचन्द्रः

nāyakavarṇanam avadad atha vibuddhapuṇḍarīka- pratimam upāntacare nidhāya cakṣuḥ / daśanamaṇimayūkhabhinnavarṇāṃ girim iti mālavarājapūrṇacandraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरभिकुसुमचुम्बिनावनम्राम् अलिपटलेन लताम् इमां विना मे । खगम् अमुम् उपदर्शयेत् क एवं गगनरमापतिपाञ्चजन्यम् अन्यः

surabhikusumacumbināvanamrām alipaṭalena latām imāṃ vinā me / khagam amum upadarśayet ka evaṃ gaganaramāpatipāñcajanyam anyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरवरकरिहस्तशीकराणाम् विदधति रुचयो नवहारमौक्तिकानाम् । विदधति रुचयो ऽस्य चन्न्चुकोटौ कवलितबालमृणालसूत्रलीलाम्

smaravarakarihastaśīkarāṇām vidadhati rucayo navahāramauktikānām / vidadhati rucayo 'sya canncukoṭau kavalitabālamṛṇālasūtralīlām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयि! कथय सितच्छदः क्व चायं वननलिनीपुलिनान्तबद्धवासः । अवनिपतिकलत्रकण्ठयोग्यः क्व च शशिबन्धुर् अनर्घ एष हारः

ayi! kathaya sitacchadaḥ kva cāyaṃ vananalinīpulināntabaddhavāsaḥ / avanipatikalatrakaṇṭhayogyaḥ kva ca śaśibandhur anargha eṣa hāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनभुविपतितः कुतो ऽयम् अस्यां कथम् अयम् अस्य मुखातिथित्वम् आप्तः? । गुरुविभवपदस्य कस्य वा स्याद् अयम् इति मे न परिच्छिनत्ति चेतः

vanabhuvipatitaḥ kuto 'yam asyāṃ katham ayam asya mukhātithitvam āptaḥ? / guruvibhavapadasya kasya vā syād ayam iti me na paricchinatti cetaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् उचिततरः फणिस्त्रियो वा कुचकलशान्तरमर्त्ययोषितो वा ? । नियतम् उदधिम् उद्रम् ईदृशानि क्षितितलम् आभरणानि न स्पृशन्ति

ayam ucitataraḥ phaṇistriyo vā kucakalaśāntaramartyayoṣito vā ? / niyatam udadhim udram īdṛśāni kṣititalam ābharaṇāni na spṛśanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ

a

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् अपरम् अनुगम्य एष हंसः श्रमजडपक्षतिरावयोर् वनान्ते । अयि! यद् अयम् अवामनस्य भूमिर् मुखधृतहारलतः कुतूहलस्य् ॥ प्न्च् ३।२५ अ ॥ रमाङ्गदवाक्यम् इति विरतवचस्य् उदीर्य तस्मिन् कृतिनि नृपे परमारवंशकेतौ । स्फुरदधरविकीर्णदन्तकान्ति- प्रसरम् इदं जगदे रमाङ्गदेन

kim aparam anugamya eṣa haṃsaḥ śramajaḍapakṣatirāvayor vanānte / ayi! yad ayam avāmanasya bhūmir mukhadhṛtahāralataḥ kutūhalasy // PNc 3.25 a // ramāṅgadavākyam iti viratavacasy udīrya tasmin kṛtini nṛpe paramāravaṃśaketau / sphuradadharavikīrṇadantakānti- prasaram idaṃ jagade ramāṅgadena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जडरुचिर् अपि रोचते न कस्मै कथम् अपि दीर्घगुणेन लब्धसङ्गः । नरवर यद् अनेन हारदाम्ना तव पतगः स्पृहणीय एष जातः

jaḍarucir api rocate na kasmai katham api dīrghaguṇena labdhasaṅgaḥ / naravara yad anena hāradāmnā tava patagaḥ spṛhaṇīya eṣa jātaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपवन इव सम्भवः कदाचिन् नृप घटते विपिने ऽपि हारयष्टेः । यद् असुरसुरनागराजकन्या इह विहरन्ति नगेन्द्रकन्दरेषु

upavana iva sambhavaḥ kadācin nṛpa ghaṭate vipine 'pi hārayaṣṭeḥ / yad asurasuranāgarājakanyā iha viharanti nagendrakandareṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शकुनिर् अयम् इतो दिगन्तलग्नैर् अनुपममौक्तिकनिर्गतैर् मयूखैः । तव विरचयतीव सूत्रपातं सुकृतनिधान! भविष्यतः शुभस्य

śakunir ayam ito digantalagnair anupamamauktikanirgatair mayūkhaiḥ / tava viracayatīva sūtrapātaṃ sukṛtanidhāna! bhaviṣyataḥ śubhasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रुतम् अयम् अनुगम्यताम् इदानीम् अनुगमनेन यतो ऽस्य हारलाभः । फलम् अधिकम् अतो ऽपि नः कदाचित् किम् अपि भवेद् अयम् अस्य हेतुः

drutam ayam anugamyatām idānīm anugamanena yato 'sya hāralābhaḥ / phalam adhikam ato 'pi naḥ kadācit kim api bhaved ayam asya hetuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुविटपलतान्तरेण गच्छन् भुवम् अभजन् बहुमुक्तमेघवर्त्मा । अयम् अतिगुरुहारभारजातां श्रमजडतामलम् आत्मनो व्यनक्ति

taruviṭapalatāntareṇa gacchan bhuvam abhajan bahumuktameghavartmā / ayam atiguruhārabhārajātāṃ śramajaḍatāmalam ātmano vyanakti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नयनपथम् अयं यथा तवारात् त्वम् अपि तथास्य सितच्छदस्य यातः । अवनितलमृगाङ्क! यद् वनान्तश् चकितम् इवायम् इतस् ततः प्रयाति

nayanapatham ayaṃ yathā tavārāt tvam api tathāsya sitacchadasya yātaḥ / avanitalamṛgāṅka! yad vanāntaś cakitam ivāyam itas tataḥ prayāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निचुलवनम् अतीत्य वर्तते ऽयम् पुरत इमाम् अयम् अब्जिनीम् उपेतः । नवजलधरशङ्कयेव शङ्के तरुणतमालवनादितो निवृत्तः

niculavanam atītya vartate 'yam purata imām ayam abjinīm upetaḥ / navajaladharaśaṅkayeva śaṅke taruṇatamālavanādito nivṛttaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किसलयकलिताञ्जलिं त्वरावान् अयम् उपसर्पति नीलसिन्दुवारम् । क्षणम् अयम् इह बालचूतमौलौ विचकिलमाल्यविलासम् आदधाति

kisalayakalitāñjaliṃ tvarāvān ayam upasarpati nīlasinduvāram / kṣaṇam ayam iha bālacūtamaulau vicakilamālyavilāsam ādadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् अभिनवकर्णिकारयष्टिं झटिति घनस्तबकस्तनीम् उपैति । अयम् अतिचपलो निसर्गरक्तां स्थलनलिनीम् अवधीर्य देव! यातः

ayam abhinavakarṇikārayaṣṭiṃ jhaṭiti ghanastabakastanīm upaiti / ayam aticapalo nisargaraktāṃ sthalanalinīm avadhīrya deva! yātaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् इह हि लताम् उपैति कौन्दीं कुसुमवतीं नवमाधवीं विलङ्घ्य । क्वणदलिवलयासु नासु तेन स्खलितम् इतः सहकारमञ्जरीषु

ayam iha hi latām upaiti kaundīṃ kusumavatīṃ navamādhavīṃ vilaṅghya / kvaṇadalivalayāsu nāsu tena skhalitam itaḥ sahakāramañjarīṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिसरति वनस्थलीम् इवैतां मदनवतीमयमूढकामिलीलः । स्फुरदतनुशिलीमुखस्य चाग्रे विचरति कर्णे इवायम् अर्जुनस्य

abhisarati vanasthalīm ivaitāṃ madanavatīmayamūḍhakāmilīlaḥ / sphuradatanuśilīmukhasya cāgre vicarati karṇe ivāyam arjunasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रमम् अपहरतस् तनूर्मिवातैर् अयम् अतिथिर् वनपल्वलस्य जातः । तरुततिषु तिरोहितो ऽयम् एतास्व् अयम् अरविन्दवनाद् इवोज्जिहीते

śramam apaharatas tanūrmivātair ayam atithir vanapalvalasya jātaḥ / tarutatiṣu tirohito 'yam etāsv ayam aravindavanād ivojjihīte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरबकवनतः कदम्बराजिं व्रजति ततो मुचकुन्दकाननानि । इति नगम् अवगाहते सहारस् त्वम् इव ध्र्तक्लम एष राजहंसः

kurabakavanataḥ kadambarājiṃ vrajati tato mucakundakānanāni / iti nagam avagāhate sahāras tvam iva dhrtaklama eṣa rājahaṃsaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरु विजयम् इतो ममार्प्य एतद् धनुर् अधुना ससुवर्णपुङ्खबाणम् । यद् अयम् इतगतिर् गतो ऽतिदूरं जलपतगः सह नः कुतूहलेन

kuru vijayam ito mamārpya etad dhanur adhunā sasuvarṇapuṅkhabāṇam / yad ayam itagatir gato 'tidūraṃ jalapatagaḥ saha naḥ kutūhalena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसानुगमनम् इति कथयति चापम् अर्पयित्वा समम् इषुभिः स रमाङ्गदे नरेन्द्रस् । पतगम् अनु तम् आत्तहारं हरति न कं नववस्तुसंप्रयोगः

haṃsānugamanam iti kathayati cāpam arpayitvā samam iṣubhiḥ sa ramāṅgade narendras / patagam anu tam āttahāraṃ harati na kaṃ navavastusaṃprayogaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋजु तम् अथ विहायसा व्रजन्तम् रभसवशाद् अनुगच्छतो नृपस्य । समजनि भृशम् आयतो ऽस्य पन्थास् तरुविटपावटवर्जनेन वक्रः

ṛju tam atha vihāyasā vrajantam rabhasavaśād anugacchato nṛpasya / samajani bhṛśam āyato 'sya panthās taruviṭapāvaṭavarjanena vakraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपतिर् अनुययौ वने विहङ्गं नृपतिम् अभि प्रणयी रमाङ्गदो ऽपि । श्रुतम् इव विशदं शुचिर् विवेकः कृतिनि विवेकम् इवान्तरः प्रसादः

nṛpatir anuyayau vane vihaṅgaṃ nṛpatim abhi praṇayī ramāṅgado 'pi / śrutam iva viśadaṃ śucir vivekaḥ kṛtini vivekam ivāntaraḥ prasādaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कमलसरस्तरङ्गदोला- चलयविलोलरथाङ्गनामयुग्मम् । मदकलकलहंसनादकृष्टः श्रमविवेशः सः सितच्छदः प्रपेदे

atha kamalasarastaraṅgadolā- calayavilolarathāṅganāmayugmam / madakalakalahaṃsanādakṛṣṭaḥ śramaviveśaḥ saḥ sitacchadaḥ prapede

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलुलितकबरीकलापमाल्या मृदुनवशैवलमेखला वहन्त्यः । रतिरणम् अवसाय यत्र नित्यं सह रमणैर् अमराङ्गना रमन्ते

vilulitakabarīkalāpamālyā mṛdunavaśaivalamekhalā vahantyaḥ / ratiraṇam avasāya yatra nityaṃ saha ramaṇair amarāṅganā ramante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सलिलगतधियाथ तेन दूरात् स गुरुर् अमुच्यत निःसहेन हारः । जडहृतहृदयाः कियच् चिरं वा गुणमहताम् इह भारम् उद्वहन्ति

salilagatadhiyātha tena dūrāt sa gurur amucyata niḥsahena hāraḥ / jaḍahṛtahṛdayāḥ kiyac ciraṃ vā guṇamahatām iha bhāram udvahanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च विततमरीचिचञ्चुलेखो विगलितहारलतामिषेण हंसः । परिणतबिसकाण्डभङ्गपीतं पय इव विस्तृतधारम् उज्जगार

sa ca vitatamarīcicañculekho vigalitahāralatāmiṣeṇa haṃsaḥ / pariṇatabisakāṇḍabhaṅgapītaṃ paya iva vistṛtadhāram ujjagāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कनकमृणालिकायुगस्य द्युतिनिचयेन चितं विसर्पताधः । अशिशिरमहसो विसारिणा खे वलयितम् अंशुलताकदम्बकेन

atha kanakamṛṇālikāyugasya dyutinicayena citaṃ visarpatādhaḥ / aśiśiramahaso visāriṇā khe valayitam aṃśulatākadambakena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटभुवि तम् अपश्यद् आपतन्तं पतिर् अवने रवतंसितायताक्षः । सितम् अभिनवहेमदण्डशोभि स्फटिकशलाकम् इवातपत्रम् ऐन्द्रम्

taṭabhuvi tam apaśyad āpatantaṃ patir avane ravataṃsitāyatākṣaḥ / sitam abhinavahemadaṇḍaśobhi sphaṭikaśalākam ivātapatram aindram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरसि धवलिते ततः समन्ताद् अमृतमरीचिरुचेव तस्य कान्त्या । व्यधित बलवती वियोगपीडा पदम् अपदे हृदयेषु चक्रनाम्नाम्

sarasi dhavalite tataḥ samantād amṛtamarīciruceva tasya kāntyā / vyadhita balavatī viyogapīḍā padam apade hṛdayeṣu cakranāmnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिविततगुणैकधाम्नि तस्मिन् विधुरम् अधःपतिते विशुद्धिभाजि । कथम् अपि वसुधाधिपः प्रमोदं झटिति जगाम गुणिष्व् अमत्सरो हि

ativitataguṇaikadhāmni tasmin vidhuram adhaḥpatite viśuddhibhāji / katham api vasudhādhipaḥ pramodaṃ jhaṭiti jagāma guṇiṣv amatsaro hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नभसि पिशङ्गसान्ध्यराग- च्छुरित इवाम्बरनिम्नगातरङ्गम् । कियद् अपि सरसस् तटे स गत्वा कमलरजःकपिशे ददर्श हारम्

atha nabhasi piśaṅgasāndhyarāga- cchurita ivāmbaranimnagātaraṅgam / kiyad api sarasas taṭe sa gatvā kamalarajaḥkapiśe dadarśa hāram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च सपदि रमाङ्गदोपनीतं कनकसरोरुहकान्तिना करेण । निजयश इव मूर्तम् आददे तं भुवनतलाभयदानदीक्षितेन

sa ca sapadi ramāṅgadopanītaṃ kanakasaroruhakāntinā kareṇa / nijayaśa iva mūrtam ādade taṃ bhuvanatalābhayadānadīkṣitena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुजनम् इव गुणैर् उपोढशोभं शुचितरबालमृणालसूत्रदीर्घैः । अहमहमिकया कृतप्रवेशं तरणिकरग्लपितैर् इवेन्दुपादैः

sujanam iva guṇair upoḍhaśobhaṃ śucitarabālamṛṇālasūtradīrghaiḥ / ahamahamikayā kṛtapraveśaṃ taraṇikaraglapitair ivendupādaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधतम् अरुणम् अङ्गरागशेषं क्वचिद् अपि यष्टिषु तारमौक्तिकासु । घटितम् इव नवातपेन किंचिद् बहुनवया शशलक्ष्मणस् त्विषा च

dadhatam aruṇam aṅgarāgaśeṣaṃ kvacid api yaṣṭiṣu tāramauktikāsu / ghaṭitam iva navātapena kiṃcid bahunavayā śaśalakṣmaṇas tviṣā ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिविततरुचिं वहन्तम् अन्तस् तरलमणिं तरुणेन्द्रगोपश्र्̆भम् । अविरलम् असकृन्निवासलग्नं ललितवधूहृदयाद् इवानुरागम्

ativitataruciṃ vahantam antas taralamaṇiṃ taruṇendragopaśr̆bham / aviralam asakṛnnivāsalagnaṃ lalitavadhūhṛdayād ivānurāgam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कतिचिद् अपि लतान्तरे दधानं मृगमदलिप्ततलानि मौक्तिकानि । शबलजललवैर् इवात्तजन्मान्य् अयम् अरनदीयमुनातिथेर् घनस्य

katicid api latāntare dadhānaṃ mṛgamadaliptatalāni mauktikāni / śabalajalalavair ivāttajanmāny ayam aranadīyamunātither ghanasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुगुणपदवीविनिर्गतासु प्रतिलतम् आयतमौक्तिकप्रभासु । रजनिकरमरीचिसूचिदीर्घैर् बहुभिर् इव ग्रथितं मृणालसूत्रैः

anuguṇapadavīvinirgatāsu pratilatam āyatamauktikaprabhāsu / rajanikaramarīcisūcidīrghair bahubhir iva grathitaṃ mṛṇālasūtraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिदृढम् अनुरक्तया वितीर्णं मुखरमहोदधिमेखलां वहन्त्या । उरसि निहितबन्धुजीवम् उर्व्या विचकिलमाल्यम् इव स्वयंवराय

atidṛḍham anuraktayā vitīrṇaṃ mukharamahodadhimekhalāṃ vahantyā / urasi nihitabandhujīvam urvyā vicakilamālyam iva svayaṃvarāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरुचद् अथ करे स तस्य बिभ्रद् युवतिरदच्छदकान्तिमध्यरत्नम् । किम् अपि मनसिजेन शासनाङ्कः प्रहितनिजायुधचित्रपुष्पमुद्रः

arucad atha kare sa tasya bibhrad yuvatiradacchadakāntimadhyaratnam / kim api manasijena śāsanāṅkaḥ prahitanijāyudhacitrapuṣpamudraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशिकररुचा स तेन रेजे मृदुकरपुष्करवर्तिना नरेन्द्रः । अमरपुरधुनीसमुद्धृतेन त्रिदशकरीव मृणालकन्दलेन

śaśikararucā sa tena reje mṛdukarapuṣkaravartinā narendraḥ / amarapuradhunīsamuddhṛtena tridaśakarīva mṛṇālakandalena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरसि नरपतेः पतंश् चकाशे कनकशिलाविपुले तदंशुपूरः । अखिलभुवनकोशराजलक्ष्म्या निहित इवाधिकम् उत्क्या कटाक्षः

urasi narapateḥ pataṃś cakāśe kanakaśilāvipule tadaṃśupūraḥ / akhilabhuvanakośarājalakṣmyā nihita ivādhikam utkyā kaṭākṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकृतिर् उदधिशुक्तिएषु च्युतानां ध्रुवम् इयम् इन्दुकलासुधालवानाम् । जलदजलकणोद्भवेषु कामं निवसति कान्तिर् इयं न मौक्तिकेषु

vikṛtir udadhiśuktieṣu cyutānāṃ dhruvam iyam indukalāsudhālavānām / jaladajalakaṇodbhaveṣu kāmaṃ nivasati kāntir iyaṃ na mauktikeṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न किम् अयम् उडुमण्डलापवादः कुमुदवनानि पुरो ऽस्य न त्रपन्ते । कथम् अयम् अवधिर् न मुक्तिभाजाम् इति तम् अवेक्ष्य स चिन्तयां चकार

na kim ayam uḍumaṇḍalāpavādaḥ kumudavanāni puro 'sya na trapante / katham ayam avadhir na muktibhājām iti tam avekṣya sa cintayāṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुरदुदरनिवेशितेन्द्रनीलां मदजलराजिम् इव स्मरद्विपस्य । अवनिपतिर् अपश्यद् अक्षराणां ततिम् अथ हारमृणालिकान्तराले

sphuradudaraniveśitendranīlāṃ madajalarājim iva smaradvipasya / avanipatir apaśyad akṣarāṇāṃ tatim atha hāramṛṇālikāntarāle

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनवलिखिताम् इव प्रशतिं मदनमहानृपतेः स पार्थिवेन्द्रः । इति निबिडकुतूहलाकुलस् तां ललितपदाभरणाम् अवाचयच् च

abhinavalikhitām iva praśatiṃ madanamahānṛpateḥ sa pārthivendraḥ / iti nibiḍakutūhalākulas tāṃ lalitapadābharaṇām avācayac ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऽऽमनसिजवरवीरवैजन्त्यास् त्रिभुवनदुर्लभविभ्रमैकभूमेः । कुचमुकुलविचित्रपत्रवल्ली- परिचित एष सदा शशिप्रभायाःऽऽ

``manasijavaravīravaijantyās tribhuvanadurlabhavibhramaikabhūmeḥ / kucamukulavicitrapatravallī- paricita eṣa sadā śaśiprabhāyāḥ''

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् उ विपुलम् इमं मनुष्यलोकं पुरम् उत पर्वतपक्षशातनस्य । किम् उ युवतिर् इयं भुजङ्गभर्तुर् भुवनम् अलङ्कुरुते शशिप्रभेति

kim u vipulam imaṃ manuṣyalokaṃ puram uta parvatapakṣaśātanasya / kim u yuvatir iyaṃ bhujaṅgabhartur bhuvanam alaṅkurute śaśiprabheti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदति शशिमुखीम् इतस् न दूरे तरुणविलेपनभिन्न एष हारः । सरितम् इव वनान्तरे समीरः स्फुतितसरोरुहरेणुना पिशङ्गः

vadati śaśimukhīm itas na dūre taruṇavilepanabhinna eṣa hāraḥ / saritam iva vanāntare samīraḥ sphutitasaroruhareṇunā piśaṅgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुसुमशरसखस्य कस्य चित् किं समजनि नाकतलाधिदेवतेयम् । उत मुकुलितमन्मथावतारे पथि विचरे ऽधिनाककन्यकानाम्

kusumaśarasakhasya kasya cit kiṃ samajani nākatalādhidevateyam / uta mukulitamanmathāvatāre pathi vicare 'dhinākakanyakānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि कृतनयनोत्सवेन तन्वी तरुणसुधामधुरेण दर्शनेन । मुदम् उपजनेद् वने किम् एषा ? मम शरदिन्दुकलेव कैरवस्य

api kṛtanayanotsavena tanvī taruṇasudhāmadhureṇa darśanena / mudam upajaned vane kim eṣā ? mama śaradindukaleva kairavasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कियद् अपि यावद् एव चिन्ता- वशम् अगमत् स मनुष्यलोकपालः । धनुर् अपि निचुलं विधाय तावत् कुसुमशरो ऽस्य बभूव पार्श्ववर्ती

iti kiyad api yāvad eva cintā- vaśam agamat sa manuṣyalokapālaḥ / dhanur api niculaṃ vidhāya tāvat kusumaśaro 'sya babhūva pārśvavartī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सम्भ्रमाद् अनुचरेण निहिततमालपल्लवे । आस्त तरुकुसुमसंवलिते सरसः सः सैकतशिलातले नृपः

atha sambhramād anucareṇa nihitatamālapallave / āsta tarukusumasaṃvalite sarasaḥ saḥ saikataśilātale nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलक्ष्य स्तनसख्यलक्ष्मणि ततस् तस्मिन् कुरङ्गीदृशो मुक्तादाम्नि करोदरप्रणयिताम् आप्ते तुषारत्विषि । विस्मृत्या सहसा हृतं चतुरया क्रोडीकृतं चिन्तया चेतः श्रीनवसाहसाङ्कनृपतेर् उत्कण्ठयाकृष्यत

ālakṣya stanasakhyalakṣmaṇi tatas tasmin kuraṅgīdṛśo muktādāmni karodarapraṇayitām āpte tuṣāratviṣi / vismṛtyā sahasā hṛtaṃ caturayā kroḍīkṛtaṃ cintayā cetaḥ śrīnavasāhasāṅkanṛpater utkaṇṭhayākṛṣyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.