Library·Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita·6

Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita 6

इति श्रीमृगाङ्कगुप्तसूनोः परिमलापरनाम्नः पद्मगुप्तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते महाकाव्ये शशिप्रभावलोकनार्थप्रस्थानं नाम पञ्चमः सर्गः षष्ठः सर्गः नायिकावस्थावर्णनम् तदा फणीन्द्रकन्यापि बाणनामाङ्कसूचिते । नरेन्द्रतिलके तस्मिन्न् अभिलाषं बबन्ध सा

iti śrīmṛgāṅkaguptasūnoḥ parimalāparanāmnaḥ padmaguptasya kṛtau navasāhasāṅkacarite mahākāvye śaśiprabhāvalokanārthaprasthānaṃ nāma pañcamaḥ sargaḥ ṣaṣṭhaḥ sargaḥ nāyikāvasthāvarṇanam tadā phaṇīndrakanyāpi bāṇanāmāṅkasūcite / narendratilake tasminn abhilāṣaṃ babandha sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहसा हृदये तस्या निदधे मन्मथः पदम् । अशोकयष्टिस्तबके सराग इव षट्पदः

sahasā hṛdaye tasyā nidadhe manmathaḥ padam / aśokayaṣṭistabake sarāga iva ṣaṭpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवशा साभवच् चित्रं नाम्नापि पृथिवीपतेः । न तद् अस्त्य् अत्र यन् नास्त्रं सन्नद्धस्य मनोभुवः

avaśā sābhavac citraṃ nāmnāpi pṛthivīpateḥ / na tad asty atra yan nāstraṃ sannaddhasya manobhuvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मराग्निकणमेणाक्ष्यास् तस्याः समुददीपयत् । मकरध्वजसाम्राज्य- सचिवो मलयानिलः

smarāgnikaṇameṇākṣyās tasyāḥ samudadīpayat / makaradhvajasāmrājya- sacivo malayānilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोल्लसत्स्मरलीलेन नवेन वयसा बभौ । उन्मिषन्मधुलेखेन मुकुलेनेव मालती

sollasatsmaralīlena navena vayasā babhau / unmiṣanmadhulekhena mukuleneva mālatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सातनुश्वसनस्पृष्ट- पाटलाधरपल्लवम् । उवाह मुखम् उज्जृम्भम् अम्भोजम् इव पद्मिनी

sātanuśvasanaspṛṣṭa- pāṭalādharapallavam / uvāha mukham ujjṛmbham ambhojam iva padminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निकामसरले तस्मिन् सा मुहुस् तरलेदृशौ । शरे नरेन्द्रचन्द्रस्य चिक्षेप न सखीजने

nikāmasarale tasmin sā muhus taraledṛśau / śare narendracandrasya cikṣepa na sakhījane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरेन्द्रनामाङ्कलिपिस् ताम् आनन्दयति स्म सा । कुमुद्वतीम् इवोदञ्चत्- बालेन्दुकिरणच्छटा

narendranāmāṅkalipis tām ānandayati sma sā / kumudvatīm ivodañcat- bālendukiraṇacchaṭā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमपुङ्खाङ्किते तस्मिन् शरे करम् उपेयुषि । बलाद् विवेश सा बाला दीक्षां वैवाहिकीम् इव

hemapuṅkhāṅkite tasmin śare karam upeyuṣi / balād viveśa sā bālā dīkṣāṃ vaivāhikīm iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनावाप्ततदाताम्र- पाणिस्पर्शेण पत्रिणा । स्फुरत्कान्तिचयव्याजाद् अमुच्यन्तेव पल्लवाः

tenāvāptatadātāmra- pāṇisparśeṇa patriṇā / sphuratkānticayavyājād amucyanteva pallavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवीनसाहसाङ्कस्य कामदेवाकृतेर् अयम् । मालवैकमृगाङ्कस्य सिन्धुराजस्य सायकः

navīnasāhasāṅkasya kāmadevākṛter ayam / mālavaikamṛgāṅkasya sindhurājasya sāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनःपुन इति स्वादु नृपतेर् नामलक्ष्म सा । अपठच् चारुबिम्बौष्ठ- लुठद्दशनचन्द्रिका

punaḥpuna iti svādu nṛpater nāmalakṣma sā / apaṭhac cārubimbauṣṭha- luṭhaddaśanacandrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधीत्य कौतुकेनाथ कृतपञ्चममूर्च्छनाः । तदग्रे नृपनामाङ्कं जगुः पातालकन्यकाः

adhītya kautukenātha kṛtapañcamamūrcchanāḥ / tadagre nṛpanāmāṅkaṃ jaguḥ pātālakanyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृष्टे ऽप्य् उत्सुका राज्ञि तद्गीतेन बभूव सा । प्रबोधे यदनङ्गाग्नेः पञ्चमः प्रथामा समित्

adṛṣṭe 'py utsukā rājñi tadgītena babhūva sā / prabodhe yadanaṅgāgneḥ pañcamaḥ prathāmā samit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवेपत समुन्मीलत्- विलासकुसुमान्न्चिता । मनोभवानिलस्पर्श- वशाद् वनलतेव सा

avepata samunmīlat- vilāsakusumānncitā / manobhavānilasparśa- vaśād vanalateva sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवानुरागम् अङ्गेन व्यक्ततच्चिह्नचुम्बिना । विनावचनम् आचख्यौ सखीषु चतुरासु सा

navānurāgam aṅgena vyaktataccihnacumbinā / vināvacanam ācakhyau sakhīṣu caturāsu sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशिप्रभायाः प्रश्नः सावहित्थम् अथेत्थं सा सखीजनम् अभाषत । सुधानिष्यन्दजडया शरदिन्दुमुखी गिरा

śaśiprabhāyāḥ praśnaḥ sāvahittham athetthaṃ sā sakhījanam abhāṣata / sudhāniṣyandajaḍayā śaradindumukhī girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभेदम् इन्दुना नीतः साचिव्यं मेनकेतुना । सख्यः कः सिन्धुराजो ऽयं साहसाङ्कनिरूप्यते

abhedam indunā nītaḥ sācivyaṃ menaketunā / sakhyaḥ kaḥ sindhurājo 'yaṃ sāhasāṅkanirūpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् एवम् अवतिष्ठध्वै मौनं मुञ्चत शंसत । उन्मीलति यद् अन्तर् मे बलात् कौतुककन्दली

kim evam avatiṣṭhadhvai maunaṃ muñcata śaṃsata / unmīlati yad antar me balāt kautukakandalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मल्यवत्या उत्तरम् अथ माल्यवती नाम तत्सखी सिद्धकन्यका । इति स्मितसुधार्द्रेण वचसा ताम् अवोचत

malyavatyā uttaram atha mālyavatī nāma tatsakhī siddhakanyakā / iti smitasudhārdreṇa vacasā tām avocata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सखि साहासिकः स अयम् अवन्तितिलको नृपः । गीयते केतकापाण्डु यस्योरगपुरे यशः

sakhi sāhāsikaḥ sa ayam avantitilako nṛpaḥ / gīyate ketakāpāṇḍu yasyoragapure yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं काश्यपीसहस्राक्षम् अद्रक्षम् अहम् एकदा । गता श्रीमन्महाकाल- पर्वण्य् उज्जयिनीं पुरीं

taṃ kāśyapīsahasrākṣam adrakṣam aham ekadā / gatā śrīmanmahākāla- parvaṇy ujjayinīṃ purīṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्वि तिग्मांशुनेव द्यौर् निशेव शशलक्ष्मणा । सा सनाथा पुरी तेन वज्रिणेवामरावती

tanvi tigmāṃśuneva dyaur niśeva śaśalakṣmaṇā / sā sanāthā purī tena vajriṇevāmarāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्भा त्वयेव यत् सत्यं तेनालि नलकूबरः । त्याजितो रूपजं गर्वम् उर्वीमकरकेतुना

rambhā tvayeva yat satyaṃ tenāli nalakūbaraḥ / tyājito rūpajaṃ garvam urvīmakaraketunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकलङ्काकृतेस् तस्य चतुःषष्ठिकलावतः । तुलाधिरोहहेवाके कः षोडशकलः शशी

akalaṅkākṛtes tasya catuḥṣaṣṭhikalāvataḥ / tulādhirohahevāke kaḥ ṣoḍaśakalaḥ śaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यावनिप्रदीपस्य ते ते नैसर्गिका गुणाः । क्व नाम न प्रकाशन्ते रवेर् इव मरीचयः

tasyāvanipradīpasya te te naisargikā guṇāḥ / kva nāma na prakāśante raver iva marīcayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न नागेषु न सिद्धेषु न नरेष्व् अमरेष्व् अथ । अवापि क्वापि संवादस् तद्रूपोल्लेखलेखया

na nāgeṣu na siddheṣu na nareṣv amareṣv atha / avāpi kvāpi saṃvādas tadrūpollekhalekhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो हि केनापि कृत्येन गां गतः श्रूयते पुनः । निह्नुतैकभुजद्वन्द्वो देवः श्रीवत्सलाञ्छनः

so hi kenāpi kṛtyena gāṃ gataḥ śrūyate punaḥ / nihnutaikabhujadvandvo devaḥ śrīvatsalāñchanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् अन्यत् तव संतुष्ट्यै पश्य चित्रे लिखाम्य् अहम् । चिरस्य दीर्घनयने तवास्तु नयनोत्सवः

kim anyat tava saṃtuṣṭyai paśya citre likhāmy aham / cirasya dīrghanayane tavāstu nayanotsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकृतिलेखनम् अथ सा सिद्धतनया तं लिलेख शिलातले । हृदि तूरगराजेन्द्र- दुहितुर् मीनकेतनः

ākṛtilekhanam atha sā siddhatanayā taṃ lilekha śilātale / hṛdi tūragarājendra- duhitur mīnaketanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदालिखितभूपालं तया चिन्तितकामदम् । चिन्तामणेर् अप्य् अधिकं शिलातलम् अमांस्त सा

tadālikhitabhūpālaṃ tayā cintitakāmadam / cintāmaṇer apy adhikaṃ śilātalam amāṃsta sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चित्रगते तस्मिन् महीपालो मदालसाः । समम् एवाहिकन्यानां पेतुर् नेत्रपरम्पराः

tataś citragate tasmin mahīpālo madālasāḥ / samam evāhikanyānāṃ petur netraparamparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पपौ शशिप्रभाप्य् एनं चिरम् उत्पक्ष्मलेखया । पुनरुक्तीकृतोन्निद्र- कर्णेन्दीवरया दृशा

papau śaśiprabhāpy enaṃ ciram utpakṣmalekhayā / punaruktīkṛtonnidra- karṇendīvarayā dṛśā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपम् आस्वादयाम् आस तस्यालेख्यगतस्य सा । भ्रमरीवारविन्दस्य सुधासहचरम् मधु

rūpam āsvādayām āsa tasyālekhyagatasya sā / bhramarīvāravindasya sudhāsahacaram madhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनीयताकुलत्वं सा त्रितीयेन तनूदरी । विस्मयेनातिसान्द्रेण मदेन मदनेन च

ānīyatākulatvaṃ sā tritīyena tanūdarī / vismayenātisāndreṇa madena madanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवेश हृदये तस्याः स चित्रलिखितो नृपः । शरत्प्रसन्ने सरितः प्रतिमेन्दुर् इव अम्भसि

viveśa hṛdaye tasyāḥ sa citralikhito nṛpaḥ / śaratprasanne saritaḥ pratimendur iva ambhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तनपत्रलतां तस्या बिभेद पुलकोद्गमः । सत्यं यदन्तरङ्गेण बहिरङ्गो निरस्यते

stanapatralatāṃ tasyā bibheda pulakodgamaḥ / satyaṃ yadantaraṅgeṇa bahiraṅgo nirasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः कुचयुगे किंचिन् निश्वासः कम्पम् आदधे । रथाङ्गनाममिथुने सायन्तन इवानिलः

tasyāḥ kucayuge kiṃcin niśvāsaḥ kampam ādadhe / rathāṅganāmamithune sāyantana ivānilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः स्वेदलवश्रेणि- च्छद्मना वदनश्रिया । विशतो ऽन्तर् अनङ्गस्य लाजाञ्जलिर् इवोज्झितः

tasyāḥ svedalavaśreṇi- cchadmanā vadanaśriyā / viśato 'ntar anaṅgasya lājāñjalir ivojjhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्के शरम् ऋजूकुर्वन् ददृशे मन्मथस् तया । यत् सा मृदुक्वणत्काञ्चि- किङ्किणीकम् अकम्पत

śaṅke śaram ṛjūkurvan dadṛśe manmathas tayā / yat sā mṛdukvaṇatkāñci- kiṅkiṇīkam akampata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष दृष्टस् त्वयेत्य् उक्ता सख्या सा साध्वसाकुला । गद्गदाक्षरम् अव्यक्तं कृच्छ्रात् प्रतिवचो ददौ

eṣa dṛṣṭas tvayety uktā sakhyā sā sādhvasākulā / gadgadākṣaram avyaktaṃ kṛcchrāt prativaco dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रवर्तिन्य् अपि नृपे तत्त्वावेशेन चेतसि । व्रीडार्धवलितं चक्रे मुखेन्दुम् अवशैव सा

citravartiny api nṛpe tattvāveśena cetasi / vrīḍārdhavalitaṃ cakre mukhendum avaśaiva sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टा सखीभिः साकूतं सा बालाधरपल्लवे । दधौ वैलक्ष्यहसितं प्रसूनम् इव माधवी

dṛṣṭā sakhībhiḥ sākūtaṃ sā bālādharapallave / dadhau vailakṣyahasitaṃ prasūnam iva mādhavī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवं प्रेम नवोत्कण्ठा नवास् ते ते मनोरथाः । इति तस्यास् तथैवाभूद् अन्तरङ्गः परिच्छदः

navaṃ prema navotkaṇṭhā navās te te manorathāḥ / iti tasyās tathaivābhūd antaraṅgaḥ paricchadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंचित् त्रपानुविद्धेन पुण्डरीकदलत्विषा । तम् आनर्चेव राजेन्दुम् अनिमित्तस्मितेन सा

kiṃcit trapānuviddhena puṇḍarīkadalatviṣā / tam ānarceva rājendum animittasmitena sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च दोःशयितभुवा नृपेणाद्ध्यासिता हृदि । कृताङ्गभङ्गवलना झटित्य् आलस्यम् आययौ

sā ca doḥśayitabhuvā nṛpeṇāddhyāsitā hṛdi / kṛtāṅgabhaṅgavalanā jhaṭity ālasyam āyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणेनैव सा चित्रं तन्वी तन्मयतां ययौ । कं न प्रतारयत्य् एष कितवः कुसुमायुधः

tatkṣaṇenaiva sā citraṃ tanvī tanmayatāṃ yayau / kaṃ na pratārayaty eṣa kitavaḥ kusumāyudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तिमितेवावतस्थे सा सारङ्गायतलोचना । अचेतनेव शून्येव सुप्तेवालिखितेव च

stimitevāvatasthe sā sāraṅgāyatalocanā / acetaneva śūnyeva suptevālikhiteva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरेण मर्मणि क्वापि साविध्यत सुमध्यमा । अनिद्रितापि यत् साभूत् क्षणं मुकुलितेक्षणा

smareṇa marmaṇi kvāpi sāvidhyata sumadhyamā / anidritāpi yat sābhūt kṣaṇaṃ mukulitekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यञ्चितानङ्गलीलेन शृङ्गाररसबन्धुना । तन्वी नवानुरागेण सान्यैव घटिताभवत्

vyañcitānaṅgalīlena śṛṅgārarasabandhunā / tanvī navānurāgeṇa sānyaiva ghaṭitābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋजुना ऐक्षत यच् चित्रं यद् अभूच् च त्रपावती । तेनातिगूढभावापि सा सखीभिर् अलक्ष्यत

ṛjunā aikṣata yac citraṃ yad abhūc ca trapāvatī / tenātigūḍhabhāvāpi sā sakhībhir alakṣyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथानङ्गवती नाम सखी ताम् इत्य् अवोचत । दशनज्योत्स्नयारण्यं सुधयेव निषिञ्चती

athānaṅgavatī nāma sakhī tām ity avocata / daśanajyotsnayāraṇyaṃ sudhayeva niṣiñcatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कच् चिद् अस्य प्रमोदाय कुमुदस्येव चक्षुषः । अयं मध्यमलोकेन्दुः पातालेन्दुकले तव

kac cid asya pramodāya kumudasyeva cakṣuṣaḥ / ayaṃ madhyamalokenduḥ pātālendukale tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनानिलाहृतोन्निद्र- पद्मकेसरशालिना । रोमोद्गम इवानेन धृतस् त्वदवलोकनात्

vanānilāhṛtonnidra- padmakesaraśālinā / romodgama ivānena dhṛtas tvadavalokanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य नः सफलं चक्षुश् चित्रे यद् अवलोकितः । कन्दर्पाधिककान्तो ऽयम् अवन्तिमृगलाञ्छनः

adya naḥ saphalaṃ cakṣuś citre yad avalokitaḥ / kandarpādhikakānto 'yam avantimṛgalāñchanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वाम् अप्य् अवाञ्चितां मन्ये यत् त्वयैतस्य वक्षसि । एते सविभ्रमं न्यस्ते दृशौ मुक्तालते इव

tvām apy avāñcitāṃ manye yat tvayaitasya vakṣasi / ete savibhramaṃ nyaste dṛśau muktālate iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितम् एतेन को ऽप्य् एष सत्यं कामो ऽस्य किङ्करः । आरोहति परां कोटिम् अत्र यत् तव सम्भ्रमः

jitam etena ko 'py eṣa satyaṃ kāmo 'sya kiṅkaraḥ / ārohati parāṃ koṭim atra yat tava sambhramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अत्र बद्धभावेव किम् इन्दुमुखि लज्जसे । विलङ्घयत्य् अलङ्घ्यानि स्मरदुर्ललितानि कः

tvam atra baddhabhāveva kim indumukhi lajjase / vilaṅghayaty alaṅghyāni smaradurlalitāni kaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽन्यः सखि नृशंसो ऽस्ति कामं विषमबाणतः । सुकुमारे तवाप्य् अङ्गे येन व्यापारितः शरः

ko 'nyaḥ sakhi nṛśaṃso 'sti kāmaṃ viṣamabāṇataḥ / sukumāre tavāpy aṅge yena vyāpāritaḥ śaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिम्बौष्ठे एव रागस् ते तन्वि पूर्वम् अदृश्यत । अधुना हृदये ऽप्य् एष मृगशावाक्षि लक्ष्यते

bimbauṣṭhe eva rāgas te tanvi pūrvam adṛśyata / adhunā hṛdaye 'py eṣa mṛgaśāvākṣi lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकेन राजहंसेन हृतो हारस् तनूदरि । अनेन तु द्वितीयेन लिखितेनापि ते मनः

ekena rājahaṃsena hṛto hāras tanūdari / anena tu dvitīyena likhitenāpi te manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुतस् त्रपा तवालीषु किंचिद् उन्नमयाननम् । अहो बत त्वम् एतस्मिन्न् अत्यायतकुतूहला

kutas trapā tavālīṣu kiṃcid unnamayānanam / aho bata tvam etasminn atyāyatakutūhalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् कर्णोत्पलं लोलम् अपाङ्गप्रतिवेशितम् । त्वद् उदन्तम् इवैतस्य कथयत्य् अलिकूजितैः

etat karṇotpalaṃ lolam apāṅgaprativeśitam / tvad udantam ivaitasya kathayaty alikūjitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो दूरस्थितेनापि हृदि स्पृष्टा नृपेन्दुना । इन्दुकान्तशिलेव त्वम् आर्द्रताम् अवगाहसे

aho dūrasthitenāpi hṛdi spṛṣṭā nṛpendunā / indukāntaśileva tvam ārdratām avagāhase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपुणे निःश्वसिष्य् एवम् अतिगूढं यथा यथा । तथा तथा तव व्यक्तम् अयम् उच्छ्वसति स्मरः

nipuṇe niḥśvasiṣy evam atigūḍhaṃ yathā yathā / tathā tathā tava vyaktam ayam ucchvasati smaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मितम् एतद् अलोलाक्षि लज्जासंवलितं तव । इदं निर्जितबाल्यस्य यौवनस्योदितं यशः

smitam etad alolākṣi lajjāsaṃvalitaṃ tava / idaṃ nirjitabālyasya yauvanasyoditaṃ yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा तवेयम् अरतिर् यथा सुतनु वेपसे । तथा कवचितः शङ्के निःशङ्कं मदनस् त्वयि

yathā taveyam aratir yathā sutanu vepase / tathā kavacitaḥ śaṅke niḥśaṅkaṃ madanas tvayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् अत्र करवै गाढम् आकल्पकम् इदं तव । इयं च मन्मथस्यास्त्रं निर्गता चूतमञ्जरी

kim atra karavai gāḍham ākalpakam idaṃ tava / iyaṃ ca manmathasyāstraṃ nirgatā cūtamañjarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरतक्लान्तशबरी- कबरीमाल्यचुम्बिनः । कथम् एते त्वया तन्वि सह्या मलयवायवः

surataklāntaśabarī- kabarīmālyacumbinaḥ / katham ete tvayā tanvi sahyā malayavāyavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं ताम्यसि तवोपान्तम् आनयाम्य् अधुनैव तम् । इत्य् आश्वासयतीव त्वाम् कोकिलो ऽयं कलस्वनः

kiṃ tāmyasi tavopāntam ānayāmy adhunaiva tam / ity āśvāsayatīva tvām kokilo 'yaṃ kalasvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूजन्ती कोकिलवधूर् इयम् आधिं धुनोति ते । अनङ्गनृपसाम्राज्य- लीलामङ्गलगायिनी

kūjantī kokilavadhūr iyam ādhiṃ dhunoti te / anaṅganṛpasāmrājya- līlāmaṅgalagāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनान्तदेवतावाप्त- पादन्यासोत्सवः स्फुटम् । एष स्तबकितो ऽशोकः सुहृत् कामस्य का गतिः

vanāntadevatāvāpta- pādanyāsotsavaḥ sphuṭam / eṣa stabakito 'śokaḥ suhṛt kāmasya kā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रोर्वीतिलके दृष्टिम् अस्यन्तीं तिलकः क्रुधा । अयं तर्जयतीव त्वां वाताधूतलताङ्गुलिः

atrorvītilake dṛṣṭim asyantīṃ tilakaḥ krudhā / ayaṃ tarjayatīva tvāṃ vātādhūtalatāṅguliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पथि स्मरस्य विषमे स्खलितायाम् इतस् त्वयि । स्मितच्छटेव निर्याति सिन्दुवारस्य मञ्जरी

pathi smarasya viṣame skhalitāyām itas tvayi / smitacchaṭeva niryāti sinduvārasya mañjarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्राघयत्य् अस्तबिम्बौष्ठ- रुचिनिःश्वसितानि ते । अयं मुकुलितः किंचिद् बकुलो मुकुलस्तनि

drāghayaty astabimbauṣṭha- ruciniḥśvasitāni te / ayaṃ mukulitaḥ kiṃcid bakulo mukulastani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लतया कर्णिकारस्य पुरः पुष्पितयानया । अनङ्गस्यैकराज्ये ऽस्मिन् हेमवेत्रलतायितम्

latayā karṇikārasya puraḥ puṣpitayānayā / anaṅgasyaikarājye 'smin hemavetralatāyitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो न कस्य भिन्दन्ति हृदयं वीक्षिता अपि । निसर्गमृदवो ऽप्य् एते सहकारनवाङ्कुराः

aho na kasya bhindanti hṛdayaṃ vīkṣitā api / nisargamṛdavo 'py ete sahakāranavāṅkurāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरां कोकिलाम् एष कृत्वा कुरबको मुखे । दुर्लभं याचतीव त्वां लीलालिङ्गनदोहदम्

caturāṃ kokilām eṣa kṛtvā kurabako mukhe / durlabhaṃ yācatīva tvāṃ līlāliṅganadohadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशोकस्कन्धलग्नेयं कुसुमैर् नवमाधवी । प्रार्थनीयप्रियस्पर्शां हसति त्वाम् इवोत्सुकाम्

aśokaskandhalagneyaṃ kusumair navamādhavī / prārthanīyapriyasparśāṃ hasati tvām ivotsukām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूपताव् अनुरक्तायास् तव सन्तापदीपनम् । स्थलारविन्दं सेर्ष्येव सूते सखि वसुन्धरा

bhūpatāv anuraktāyās tava santāpadīpanam / sthalāravindaṃ serṣyeva sūte sakhi vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमीष्व् अङ्कस्थकन्दर्प- जगद्विजगयसिद्धिषु । दृष्टिर् उद्विजते तन्वि पाटलाकुड्मलेषु ते

amīṣv aṅkasthakandarpa- jagadvijagayasiddhiṣu / dṛṣṭir udvijate tanvi pāṭalākuḍmaleṣu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुन्दरि द्वितयस्यात्र क्रशिमा भूषणायते । राजन्याबद्धभावायास् तव रात्रेश् च सम्प्रति

sundari dvitayasyātra kraśimā bhūṣaṇāyate / rājanyābaddhabhāvāyās tava rātreś ca samprati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष चैत्रोत्सवश् चित्रे नृपो ऽयं नूतनं वयः । प्राप्तावकाशः कामो ऽपि पतितास्यतिसङ्कटे

eṣa caitrotsavaś citre nṛpo 'yaṃ nūtanaṃ vayaḥ / prāptāvakāśaḥ kāmo 'pi patitāsyatisaṅkaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् आलिखितवत्य् एषा चित्रे माल्यवती नृपम् । द्वारीकृतेयम् अथवा वामेन विधिना तव

kim ālikhitavaty eṣā citre mālyavatī nṛpam / dvārīkṛteyam athavā vāmena vidhinā tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुना किं चकोराक्षि छलितासि मनोभुवा । सर्वथा ते करिष्यन्ति कुशलं कुलदेवताः

bahunā kiṃ cakorākṣi chalitāsi manobhuvā / sarvathā te kariṣyanti kuśalaṃ kuladevatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादि व्याहरन्ती सा कृतभ्रूभङ्गया तया । नरेन्द्रबाणपुङ्खेन कुचे किं चिद् अतुद्यत

ityādi vyāharantī sā kṛtabhrūbhaṅgayā tayā / narendrabāṇapuṅkhena kuce kiṃ cid atudyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलावतीवचनम् अथ किन्नरराजेन्द्र- कन्या नाम्ना कलावती । एवं वचः स्मितसुधा- निषिक्ताक्षरम् आददे

kalāvatīvacanam atha kinnararājendra- kanyā nāmnā kalāvatī / evaṃ vacaḥ smitasudhā- niṣiktākṣaram ādade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामं दुर्लभम् एवैतच् चैत्रश् चन्द्राङ्किता निशाः । प्रेयान् विपञ्चीरणितं पञ्चबाणाङ्कितं वयः

kāmaṃ durlabham evaitac caitraś candrāṅkitā niśāḥ / preyān vipañcīraṇitaṃ pañcabāṇāṅkitaṃ vayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयि त्वां म्लापयत्य् एष कालः कमललोचने । जगदाह्लादजनकः सुधासूतिर् इवाब्जिनीम्

ayi tvāṃ mlāpayaty eṣa kālaḥ kamalalocane / jagadāhlādajanakaḥ sudhāsūtir ivābjinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाने तवानुरागो ऽयम् अनङ्गस्यायम् उत्सवः । सखि स्निह्यति निर्व्याजम् इन्दाव् एव कुमुद्वती

sthāne tavānurāgo 'yam anaṅgasyāyam utsavaḥ / sakhi snihyati nirvyājam indāv eva kumudvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपस्यारण्यसञ्चारः शरेणानेन सूच्यते । मरुता द्विरदस्येव मदनिष्यन्दगन्धिना

nṛpasyāraṇyasañcāraḥ śareṇānena sūcyate / marutā dviradasyeva madaniṣyandagandhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यं तन्वि चिन्वाना वने हंसम् इतस् ततः । क्वचिद् विलोकयिष्यन्ति तं त्वत्परिजनस्त्रियः

avaśyaṃ tanvi cinvānā vane haṃsam itas tataḥ / kvacid vilokayiṣyanti taṃ tvatparijanastriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातत्वदिङ्गितैवात्र तं चेद् द्रक्ष्यति पाटला । ततो ऽस्य षट्पदस्येव बलाच् चेतो हरिष्यति

jñātatvadiṅgitaivātra taṃ ced drakṣyati pāṭalā / tato 'sya ṣaṭpadasyeva balāc ceto hariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरा भव नृपेन त्वम् इह संयोगम् आप्स्यसि । यथा कण्वाश्रमे पूर्वं दुष्यन्तेन शकुन्तला

sthirā bhava nṛpena tvam iha saṃyogam āpsyasi / yathā kaṇvāśrame pūrvaṃ duṣyantena śakuntalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तद्वचसः सीम्नि मसृणोत्कम्पितस्तनी । व्याजसाचीकृतमुखं निशश्वास शशिप्रभा

iti tadvacasaḥ sīmni masṛṇotkampitastanī / vyājasācīkṛtamukhaṃ niśaśvāsa śaśiprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनश्रीरत्नमञ्जीरो लताकुञ्जोदरे ततः । चुकूज मञ्जुकण्ठस् तां दक्षिणेन कपिञ्जलः

vanaśrīratnamañjīro latākuñjodare tataḥ / cukūja mañjukaṇṭhas tāṃ dakṣiṇena kapiñjalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हर्षाश्रुलवकीर्णेन सत्पत्रावलिचारुणा । वामेन पस्फुरे तस्याश् चक्षुषा च स्तनेन च

harṣāśrulavakīrṇena satpatrāvalicāruṇā / vāmena pasphure tasyāś cakṣuṣā ca stanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे समायान्ती ददृशे दूरतस् तया । नरेन्द्रसवितुस् तस्य पुरः सन्ध्येव पाटला

atrāntare samāyāntī dadṛśe dūratas tayā / narendrasavitus tasya puraḥ sandhyeva pāṭalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास् त्रये च त्रितयम् अपश्यत् फणिकन्यका । मुखे स्मितं करे हारं सितम् अंसे च चामरम्

tasyās traye ca tritayam apaśyat phaṇikanyakā / mukhe smitaṃ kare hāraṃ sitam aṃse ca cāmaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा हारहस्ता रुरुचे धृतस्तिमितचामरा । सरसी सुप्तहंसेव फेनाध्यासितपङ्कजा

sā hārahastā ruruce dhṛtastimitacāmarā / sarasī suptahaṃseva phenādhyāsitapaṅkajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टिः फनीन्द्रदुहितुर् अतिक्रम्यैव पाटलाम् । भृङ्गश्रेणिर् इवाशोके पपातावन्तिभर्तरि

dṛṣṭiḥ phanīndraduhitur atikramyaiva pāṭalām / bhṛṅgaśreṇir ivāśoke papātāvantibhartari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियं नः स अयम् आयाति पश्य पश्य शशिप्रभे । परमारान्वयोदार- हारमध्यमणिर् नृपस्

priyaṃ naḥ sa ayam āyāti paśya paśya śaśiprabhe / paramārānvayodāra- hāramadhyamaṇir nṛpas

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रियसखीसूक्ति- सुधानिष्यन्दलेखया । सिक्ते तदाभवत् तस्याः स्मरः पल्लवितो हृदि

iti priyasakhīsūkti- sudhāniṣyandalekhayā / sikte tadābhavat tasyāḥ smaraḥ pallavito hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुधारस इवोर्वीभृत् तया संमुखम् आपतन् । दृशा स्फटिकशुक्त्येव वारंवारम् अपीयत

sudhārasa ivorvībhṛt tayā saṃmukham āpatan / dṛśā sphaṭikaśuktyeva vāraṃvāram apīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितेने ऽप्य् अहिकन्याभिः कौतुकेनातनीयसा । तस्याग्रे राजहंसस्य नेत्रेन्दीवरवागुरा

vitene 'py ahikanyābhiḥ kautukenātanīyasā / tasyāgre rājahaṃsasya netrendīvaravāgurā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवन्तितिलकोदन्तम् उपसृत्याथ पाटला । अनङ्गदीपनं तस्यै जगादेङ्गितवेदिनी

avantitilakodantam upasṛtyātha pāṭalā / anaṅgadīpanaṃ tasyai jagādeṅgitavedinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव पश्चात्स्थितो ऽप्य् अग्रे प्राप्तः पर्युत्सुको भवान् । इत्य् अभाष्यत भूपालः चित्रे चतुरया तया

deva paścātsthito 'py agre prāptaḥ paryutsuko bhavān / ity abhāṣyata bhūpālaḥ citre caturayā tayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूत् पर्याकुला सा च मुहूर्तम् असितेक्षणा । पश्चाद् अलज्जतालीभिस् तथा सस्मितम् ईक्षिता

abhūt paryākulā sā ca muhūrtam asitekṣaṇā / paścād alajjatālībhis tathā sasmitam īkṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यै हारं महीभर्तुर् अर्पयाम् आस पाटला । आकृष्य भर्तुम् आनीतम् अतिशुद्धम् इव आशयम्

tasyai hāraṃ mahībhartur arpayām āsa pāṭalā / ākṛṣya bhartum ānītam atiśuddham iva āśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सखीनाम् अनुरोधेन सा किलानङ्गमोहिता । हृदि दीर्घगुणं दध्रे हारं प्रियम् इवापरम्

sakhīnām anurodhena sā kilānaṅgamohitā / hṛdi dīrghaguṇaṃ dadhre hāraṃ priyam ivāparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुषारपाण्डुना तेन ववृधे ऽस्या मनोभवः । दिगन्तवान्तज्योत्स्नेन महोदधिर् इवेन्दुना

tuṣārapāṇḍunā tena vavṛdhe 'syā manobhavaḥ / digantavāntajyotsnena mahodadhir ivendunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पोद्गमेनेव लता प्रसादेनेव भारती । सा तेन रेजे हारेण यशसेव नरेन्द्रता

puṣpodgameneva latā prasādeneva bhāratī / sā tena reje hāreṇa yaśaseva narendratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शिथिलपर्यस्त- विलोलकबरीलता । केतुयष्टिर् इव श्याम- पताकाङ्गा हिरण्मयी

tataḥ śithilaparyasta- vilolakabarīlatā / ketuyaṣṭir iva śyāma- patākāṅgā hiraṇmayī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसंतकमलोल्लासि- मत्तभ्रमरनिःस्वना । दीपमानोपदेशेव स्वरहस्ये मनोभुवः

vasaṃtakamalollāsi- mattabhramaraniḥsvanā / dīpamānopadeśeva svarahasye manobhuvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उल्लसत्कुटजाच्छाच्छ- विलासहसितच्छविः । झटित्य् उअदधिवेलेव निर्गच्छद् अमृतच्छटा

ullasatkuṭajācchāccha- vilāsahasitacchaviḥ / jhaṭity uadadhiveleva nirgacchad amṛtacchaṭā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरोजिनीव हंसीभिर् भृङ्गीभिर् इव मालती । शशिलेखेव ताराभिः सखीभिर् अभितो वृता

sarojinīva haṃsībhir bhṛṅgībhir iva mālatī / śaśilekheva tārābhiḥ sakhībhir abhito vṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा नरन्द्रम् आयान्तम् उदस्थाद् उत्सुकाथ सा । दधती नूतनप्रेम- परिणीताम् अधीरताम्

dṛṣṭvā narandram āyāntam udasthād utsukātha sā / dadhatī nūtanaprema- pariṇītām adhīratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सुतनुर् अलोलतारके सा सुचिरम् उदञ्चितदीर्घपक्ष्ममाले । शशिन इव नवोद्गतस्य दूरात्- अवनिपतेः पथि लोचने मुमोच

atha sutanur alolatārake sā suciram udañcitadīrghapakṣmamāle / śaśina iva navodgatasya dūrāt- avanipateḥ pathi locane mumoca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसन्नानुचरधृतेन पङ्कजिन्याः पत्रेण स्फुटघटितातपत्रलीलः । सश् च्छायाम् अथ महसा हसन् हिमांशोः क्ष्मापालः पुलिनम् अवाप नर्मदायास्

āsannānucaradhṛtena paṅkajinyāḥ patreṇa sphuṭaghaṭitātapatralīlaḥ / saś cchāyām atha mahasā hasan himāṃśoḥ kṣmāpālaḥ pulinam avāpa narmadāyās

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.