Library·Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita·8

Padmagupta (alias Parimala): Navasahasankacarita 8

इति श्रीमृगाङ्कगुप्तसूनोः परिमलापरनाम्नः पद्मगुप्तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते महाकाव्ये शशिप्रभासंल्लापो नाम सप्तमः सर्गः समाप्तः अष्टमः सर्गः नायिकातिरोधानम् सापदे ऽथ भुजगेन्द्रकन्यका खे पयोदपतलैस् तिरोहिते । नर्मदापुलिनपल्लवस्थिता हंसपङ्क्तिर् इव कम्पम् आददे

iti śrīmṛgāṅkaguptasūnoḥ parimalāparanāmnaḥ padmaguptasya kṛtau navasāhasāṅkacarite mahākāvye śaśiprabhāsaṃllāpo nāma saptamaḥ sargaḥ samāptaḥ aṣṭamaḥ sargaḥ nāyikātirodhānam sāpade 'tha bhujagendrakanyakā khe payodapatalais tirohite / narmadāpulinapallavasthitā haṃsapaṅktir iva kampam ādade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पर्धयेव निचयः पयोमुचां तारमन्द्रम् अनदद् यथा यथा । सा नरेन्द्रतिलकं तम् ऐक्षत मुग्धलोलनयना तथा तथा

spardhayeva nicayaḥ payomucāṃ tāramandram anadad yathā yathā / sā narendratilakaṃ tam aikṣata mugdhalolanayanā tathā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उल्लसन् नवपयोधरालसां द्यां च तां च सुमुखीं विलोकयन् । भूपतिः स नितराम् अभूद् वशो विस्मयस्य च मनोभवस्य च

ullasan navapayodharālasāṃ dyāṃ ca tāṃ ca sumukhīṃ vilokayan / bhūpatiḥ sa nitarām abhūd vaśo vismayasya ca manobhavasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामनत्वम् अलिनत्वम् अत्यजन् व्यञ्जितक्रम इव त्रिविक्रमः । क्रामति स्म सहसैव मेघभूर् अन्धकारनिकरो ऽथ रोदसी

vāmanatvam alinatvam atyajan vyañjitakrama iva trivikramaḥ / krāmati sma sahasaiva meghabhūr andhakāranikaro 'tha rodasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्ररोधिनि तयोर् न केवलं मूर्च्छिते तमसि वैशसं हृदि । यावद् आस्यविगलद्बिसाङ्कुरे चक्रवाकमिथुने ऽप्य् अजृम्भत

netrarodhini tayor na kevalaṃ mūrcchite tamasi vaiśasaṃ hṛdi / yāvad āsyavigaladbisāṅkure cakravākamithune 'py ajṛmbhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णभूषणमणिप्रभालवैस् तोकलक्षितकपोलपत्रया । कृष्यमाणनयनो ऽथ पिप्रिये पन्नगेन्द्रसुतया तया नृपः

karṇabhūṣaṇamaṇiprabhālavais tokalakṣitakapolapatrayā / kṛṣyamāṇanayano 'tha pipriye pannagendrasutayā tayā nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजसि स्फुरति ताडिते मुहुर् बिभ्यती कनकभङ्गपिङ्गले । तं हृदिस्थितम् इवेशम् ईक्षितुं सापि मीलितविलोचनाभवत्

tejasi sphurati tāḍite muhur bibhyatī kanakabhaṅgapiṅgale / taṃ hṛdisthitam iveśam īkṣituṃ sāpi mīlitavilocanābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशवाणी एष ते न घटते मनोरथः पार्थिवाहिपतिकन्यकां प्रति । गच्छ विन्ध्यविपिनान्तदृष्टया वञ्चितो ऽसि मृगतृष्णयैतया

ākāśavāṇī eṣa te na ghaṭate manorathaḥ pārthivāhipatikanyakāṃ prati / gaccha vindhyavipināntadṛṣṭayā vañcito 'si mṛgatṛṣṇayaitayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साहसोदधिविलोडने स्वयं यो ऽंसम् अंसलतयार्पयिष्यति । श्रीर् इवोरसि मुरद्विषः पदं तस्य निश्चितम् इयं विधास्यति

sāhasodadhiviloḍane svayaṃ yo 'ṃsam aṃsalatayārpayiṣyati / śrīr ivorasi muradviṣaḥ padaṃ tasya niścitam iyaṃ vidhāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्य पश्य चपलेयम् अन्तिकात् नीयते तव यथोचितं कुरु । एवम् एव यद् इयं न लभ्यते जानकीव जनकप्रतिज्ञया

paśya paśya capaleyam antikāt nīyate tava yathocitaṃ kuru / evam eva yad iyaṃ na labhyate jānakīva janakapratijñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यकासि किम् इदं शशिप्रभे युक्तम् एहि पितुर् अन्तिकं व्रज । इत्य् अविग्रहवती नभस्तलात् उल्ललास सहसा सरस्वती

kanyakāsi kim idaṃ śaśiprabhe yuktam ehi pitur antikaṃ vraja / ity avigrahavatī nabhastalāt ullalāsa sahasā sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां निशम्य स निकामविस्मितः साचिकार्मुकलताम् अलोकत । इन्दुमौलिगलकन्दलासितं तत्क्षणाच् च तिमिरं न्यवर्तत

tāṃ niśamya sa nikāmavismitaḥ sācikārmukalatām alokata / indumauligalakandalāsitaṃ tatkṣaṇāc ca timiraṃ nyavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साचिरांशुतपनीयमेखला शक्रचापमणिकुण्डला ततः । क्वापि मुद्रितमयूरताण्डवा संहतिर् जलमुचां तिरोदधे

sācirāṃśutapanīyamekhalā śakracāpamaṇikuṇḍalā tataḥ / kvāpi mudritamayūratāṇḍavā saṃhatir jalamucāṃ tirodadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा पुरातनपथेन पावनी सोमसूतिर् अपि निम्नगा वहत् । स्वादुनिर्मलरसोर्मिनिर्भरा भारतीव मसृणं महाकवेः

sā purātanapathena pāvanī somasūtir api nimnagā vahat / svādunirmalarasorminirbharā bhāratīva masṛṇaṃ mahākaveḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्य् अपाकृतरयः स नर्मदा- वीचिलास्यरचनाकुतूहली । आववौ शबरराजयोषितां नर्तितालकलतः समीरणः

apy apākṛtarayaḥ sa narmadā- vīcilāsyaracanākutūhalī / āvavau śabararājayoṣitāṃ nartitālakalataḥ samīraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् अकालजलदादिवैकृते केन चिद् विरचिते गते शमम् । भूपतेः शशिमुखी सखीयुता नेत्रनिर्विषयताम् अवाप सा

ity akālajaladādivaikṛte kena cid viracite gate śamam / bhūpateḥ śaśimukhī sakhīyutā netranirviṣayatām avāpa sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वापि नूनम् अपहृत्य तन्मनो नागराजदुहिता जगाम सा । उत्पलस्य सरसं लसत्स्पृहा चक्रवाकवनितेव केसरम्

kvāpi nūnam apahṛtya tanmano nāgarājaduhitā jagāma sā / utpalasya sarasaṃ lasatspṛhā cakravākavaniteva kesaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रतः कृतपयोधरश्रिया धौततप्ततपनीयकान्तया । विद्युतेव सदृशा तयाकुलः स अभवज् झटिति दृष्टनष्टया

agrataḥ kṛtapayodharaśriyā dhautataptatapanīyakāntayā / vidyuteva sadṛśā tayākulaḥ sa abhavaj jhaṭiti dṛṣṭanaṣṭayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा पुरो मम हृतेति लज्जया चिन्तया किम् इव सा चरेद् इति । सा पुनो न सुलभेत्य् असौ शुचा तप्यते स्म तिसृभिः क्षितीश्वरः

sā puro mama hṛteti lajjayā cintayā kim iva sā cared iti / sā puno na sulabhety asau śucā tapyate sma tisṛbhiḥ kṣitīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तापजननेन मानसं तेन बालविरहेण विव्यथे । केतकच्छदकदर्थने परं यत् कणो ऽपि शिशिरः प्रगल्भते

tasya tāpajananena mānasaṃ tena bālaviraheṇa vivyathe / ketakacchadakadarthane paraṃ yat kaṇo 'pi śiśiraḥ pragalbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जित्वरं जगति पुष्पकेतुना तद्विकृष्य तरसा शरासनम् । ताड्यते स्म हृदये पततृइणा सो ऽथ मालवकुरङ्गलाञ्छनः

jitvaraṃ jagati puṣpaketunā tadvikṛṣya tarasā śarāsanam / tāḍyate sma hṛdaye patatṛiṇā so 'tha mālavakuraṅgalāñchanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लज्जया वलितकण्ठकन्दलं लोचनाञ्चलमिलद्वतंसकम् । तस्य वर्तितम् इवाभवत् तदा तत् प्रियावदनम् उन्नसं हृदि

lajjayā valitakaṇṭhakandalaṃ locanāñcalamiladvataṃsakam / tasya vartitam ivābhavat tadā tat priyāvadanam unnasaṃ hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्लानिम् आप सस् तया विना नृपस् तत्र पन्नगपतेस् तनूजया । स्वां रुचिं न हि कदा चिद् अश्नुते शर्वरीविरहधूसरः शशी

mlānim āpa sas tayā vinā nṛpas tatra pannagapates tanūjayā / svāṃ ruciṃ na hi kadā cid aśnute śarvarīvirahadhūsaraḥ śaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुपक्ष्मलदृशः परिच्युतं सो ऽथ माल्यशकलं व्यलोकत । तादृशि व्यतिकरे विनिर्गतं हासलेशम् इव पुष्पधन्वनः

pāṇḍupakṣmaladṛśaḥ paricyutaṃ so 'tha mālyaśakalaṃ vyalokata / tādṛśi vyatikare vinirgataṃ hāsaleśam iva puṣpadhanvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंसदुज्ज्वलकपोलसंगतं कुङ्कुमेन दलकोटिचुम्बिना । सम्भ्रमेण गलितं नतभ्रुवः कर्णतामरसम् आददे ऽथ स

śaṃsadujjvalakapolasaṃgataṃ kuṅkumena dalakoṭicumbinā / sambhrameṇa galitaṃ natabhruvaḥ karṇatāmarasam ādade 'tha sa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्मुके सति शरेषु सत्स्व् अपि प्रेयसी तव हृतान्तिकाद् इति । तेन सौरभहृतालिनिःस्वनैर् वाच्यतेव नृपतेर् व्यधीयत

kārmuke sati śareṣu satsv api preyasī tava hṛtāntikād iti / tena saurabhahṛtāliniḥsvanair vācyateva nṛpater vyadhīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोष्णनिःश्वसितवेपितच्छदं तन्निवेश्य वदने सः सादरः । अर्धनिमीलितलोचनोत्पलः पुस्तकल्पित इवाभवत् क्षणम्

koṣṇaniḥśvasitavepitacchadaṃ tanniveśya vadane saḥ sādaraḥ / ardhanimīlitalocanotpalaḥ pustakalpita ivābhavat kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदोर्मिलुलिते तदंशुके पल्लवालिखितहंसहारिणि । आहृतस्तनविलेपने दृशा सो ऽकृतप्रणयम् इन्दुपाण्डुनि

narmadormilulite tadaṃśuke pallavālikhitahaṃsahāriṇi / āhṛtastanavilepane dṛśā so 'kṛtapraṇayam indupāṇḍuni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा विषीद नवसाहसाङ्क, ते कान्तया गतम् अनेन वर्त्मना । पश्य तत्पदम् इतीव रेवया तस्य सारसरुतैर् असूच्यत

mā viṣīda navasāhasāṅka, te kāntayā gatam anena vartmanā / paśya tatpadam itīva revayā tasya sārasarutair asūcyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं निमग्नम् इह बालया तया भीतया भुजगराजकन्यया । नैवम् अत्र नियतं रसातले विद्यते विवरम् इत्यतर्कयत्

kiṃ nimagnam iha bālayā tayā bhītayā bhujagarājakanyayā / naivam atra niyataṃ rasātale vidyate vivaram ityatarkayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽतिमात्रगहने ऽपि रंहसा पार्थिवः पतितुम् ऐच्छद् अम्भसि । जीवितं तृणम् इवावजानते साहसव्यसनिनो ऽपि तादृशाः

so 'timātragahane 'pi raṃhasā pārthivaḥ patitum aicchad ambhasi / jīvitaṃ tṛṇam ivāvajānate sāhasavyasanino 'pi tādṛśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् समीहितम् अवन्तिवासवस् तस्य नावदद् उपान्तवर्तिनः । एष विघ्नम् इह साहसोत्सवे कल्पयिष्यति ममेति शङ्कितः

tat samīhitam avantivāsavas tasya nāvadad upāntavartinaḥ / eṣa vighnam iha sāhasotsave kalpayiṣyati mameti śaṅkitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उज्झति स्म सः शनैः समुच्छ्वसन् पल्लवासनम् उपास्य शासनः । अग्रहीच् च सशरं करेण तद् व्यक्तराजककुदेन कार्मुकम्

ujjhati sma saḥ śanaiḥ samucchvasan pallavāsanam upāsya śāsanaḥ / agrahīc ca saśaraṃ kareṇa tad vyaktarājakakudena kārmukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पन्नगेन्द्रदुहितुः करेण यः सख्यम् आपद् अरविन्दबन्धुना । अर्पितं प्रणयिना तम् अप्य् असौ सायकं कनकपुङ्खम् आददे

pannagendraduhituḥ kareṇa yaḥ sakhyam āpad aravindabandhunā / arpitaṃ praṇayinā tam apy asau sāyakaṃ kanakapuṅkham ādade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुभ्रुवः स्मरविलासदेशिकं तं शशंस सः शरम् पतत्रिषु । पीतशीतकरमूर्तितानवं भानुमान् इव मयूखम् अंशुषु

subhruvaḥ smaravilāsadeśikaṃ taṃ śaśaṃsa saḥ śaram patatriṣu / pītaśītakaramūrtitānavaṃ bhānumān iva mayūkham aṃśuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्ततच्चरणलक्ष्मणा ततः स्रस्तकेशकुसुमाकुलालिना । मेघसिक्तसिकतेनवर्त्मना नर्मदाजलसमीपम् आप स

vyaktataccaraṇalakṣmaṇā tataḥ srastakeśakusumākulālinā / meghasiktasikatenavartmanā narmadājalasamīpam āpa sa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष जातु न विकत्थते क्व चिल् लक्ष्यते ऽस्य फलतः सदा क्रिया । तत् करिष्यति किम् अत्र साहसं चेतसीति विदधे रमाङ्गदः

eṣa jātu na vikatthate kva cil lakṣyate 'sya phalataḥ sadā kriyā / tat kariṣyati kim atra sāhasaṃ cetasīti vidadhe ramāṅgadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदाप्रवेशः अक्षिपत् तटशिलाविटङ्कतः पार्थिवः स्वम् अथ नर्मदाम्भसि । वारिधेः पयसि विश्वदीपकः सायमद्रिशिखराद् इवार्यमा

narmadāpraveśaḥ akṣipat taṭaśilāviṭaṅkataḥ pārthivaḥ svam atha narmadāmbhasi / vāridheḥ payasi viśvadīpakaḥ sāyamadriśikharād ivāryamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मीनमकराकुले पतन् आससाद स विलासम् इश्वरः । यामुनाम्भसि निपातिनः पुरा गोपताम् उपागतस्य शार्ङ्गिणः

tatra mīnamakarākule patan āsasāda sa vilāsam iśvaraḥ / yāmunāmbhasi nipātinaḥ purā gopatām upāgatasya śārṅgiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्भसस् तदवपातताडिताद् ऊर्ध्वम् एत्य निपतत्सु बिन्दुषु । साहसेन परितोषितैः सुरैर् मौक्तिकार्घ इव तस्य चिक्षिपे

ambhasas tadavapātatāḍitād ūrdhvam etya nipatatsu binduṣu / sāhasena paritoṣitaiḥ surair mauktikārgha iva tasya cikṣipe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं चिद् अन्तरितमूर्तिभिः क्षणाद् अन्वगच्छद् अथ तं रमाङ्गदः । येन यात्य् अरुणसारथिः पथा वासरस् तम् अवलम्बते न किम् ?

kiṃ cid antaritamūrtibhiḥ kṣaṇād anvagacchad atha taṃ ramāṅgadaḥ / yena yāty aruṇasārathiḥ pathā vāsaras tam avalambate na kim ?

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस् तुलाग्रम् अधिरोप्य जीवितं स्वामिनं त्वम् इव सेवताम् इति । तस्य हंसनिनादेन वल्गुना साधुवादम् इव नर्मदा ददौ

kas tulāgram adhiropya jīvitaṃ svāminaṃ tvam iva sevatām iti / tasya haṃsaninādena valgunā sādhuvādam iva narmadā dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिलप्रवेशः तौ मुहुर् जलचरैर् अदृश्यताम् अग्रतश् चकितम् उक्तवर्त्मभिः । ध्वान्तसन्ततिभिदे रसातलं प्रस्तितौ रविनिशाकराव् इव

bilapraveśaḥ tau muhur jalacarair adṛśyatām agrataś cakitam uktavartmabhiḥ / dhvāntasantatibhide rasātalaṃ prastitau raviniśākarāv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रयत्य् अवनिमेघवाहने वारिगर्भम् अभितो गरीयसि । प्राप मेकलसुता समानताम् अन्तराहितनिधानया भुवा

āśrayaty avanimeghavāhane vārigarbham abhito garīyasi / prāpa mekalasutā samānatām antarāhitanidhānayā bhuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उज्झिता झटिति कार्यगौरवाद् ईश्वरेण रुरुचे न मेदिनी । सोद्यमेन पुनो ऽप्य् अवैष्यता भानुनेव पदवी पयोमुचाम्

ujjhitā jhaṭiti kāryagauravād īśvareṇa ruruce na medinī / sodyamena puno 'py avaiṣyatā bhānuneva padavī payomucām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपपात सरमाङ्गदः क्षणात् सर्वतः सस् तमसाविले बिले । गूढमत्सरविषे विशेषवान् दुर्जनस्य मनसीव सद्गुणः

āpapāta saramāṅgadaḥ kṣaṇāt sarvataḥ sas tamasāvile bile / gūḍhamatsaraviṣe viśeṣavān durjanasya manasīva sadguṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् बभूव पुरतो ऽस्य भूपतेर् एककुण्डलपटासितं तमः । तस्य तद्दिनकरांशुभासुरैर् मौलिरत्नकिरणैर् अभज्यत

yad babhūva purato 'sya bhūpater ekakuṇḍalapaṭāsitaṃ tamaḥ / tasya taddinakarāṃśubhāsurair mauliratnakiraṇair abhajyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्द्रहेमरजसा महौजसाम् अग्रणीर् अगरुधूपगन्धिना । सो ऽथ तेन बिलवर्त्मना शनैः क्रोशमात्रम् अगमन् नरेश्वरः

sandrahemarajasā mahaujasām agraṇīr agarudhūpagandhinā / so 'tha tena bilavartmanā śanaiḥ krośamātram agaman nareśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहदर्शनम् लग्नसान्द्रगजशोणितच्छटैः शौर्यपावकशिखाङ्कुरैर् इव । केसरैर् अतिकरालकन्धरो मार्गम् अस्य रुरुधे ऽथ केसरी

siṃhadarśanam lagnasāndragajaśoṇitacchaṭaiḥ śauryapāvakaśikhāṅkurair iva / kesarair atikarālakandharo mārgam asya rurudhe 'tha kesarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तघर्घररवः स रंहसा तं विशामधिपम् अभ्यधावत । व्यात्तदीर्घदशनास्यकन्दरः पूर्णम् इन्दुम् इव सिंहिकासुतः

muktagharghararavaḥ sa raṃhasā taṃ viśāmadhipam abhyadhāvata / vyāttadīrghadaśanāsyakandaraḥ pūrṇam indum iva siṃhikāsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धचन्द्रम् अथ तज्जिघांसया संदधे धनुषि यावद् ईश्वरः । तावद् अस्फुटितकोरकं पुरो बालकुन्दविटपं तम् ऐक्षत

ardhacandram atha tajjighāṃsayā saṃdadhe dhanuṣi yāvad īśvaraḥ / tāvad asphuṭitakorakaṃ puro bālakundaviṭapaṃ tam aikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभ्रतो विकटदंष्ट्रम् आननं कालमेघशकलासितत्विषः । आयतो ऽभिमुखम् ईर्ष्यया जवात् तेन वर्त्म मुमुचे न पोत्रिणः

bibhrato vikaṭadaṃṣṭram ānanaṃ kālameghaśakalāsitatviṣaḥ / āyato 'bhimukham īrṣyayā javāt tena vartma mumuce na potriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजदर्शनम् किं चिद् अस्य पुरतो ऽथ गच्छतः कर्णतालविधुतालिपङ्क्तिना । रुद्ध्यते स्म समदेन पद्धतिर् दीर्घदन्तमुसलेन दन्तिना

gajadarśanam kiṃ cid asya purato 'tha gacchataḥ karṇatālavidhutālipaṅktinā / ruddhyate sma samadena paddhatir dīrghadantamusalena dantinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्द्रकण्ठनिनदो ऽतिवेगवान् ऊर्ध्ववालधिर् उदग्रलोचनः । कुण्डलीकृतकरस् तम् अभ्यगात् सः क्रुधा निभृतकर्णपल्लवः

mandrakaṇṭhaninado 'tivegavān ūrdhvavāladhir udagralocanaḥ / kuṇḍalīkṛtakaras tam abhyagāt saḥ krudhā nibhṛtakarṇapallavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद् अङ्कुरितमत्सरो ऽभवत् तस्य संमुखम् अधिज्यकार्मुकः । तावद् ऐक्षत न सः क्व चिद् द्विपं राजगन्धमदगन्धकेसरी (।एद् एमेन्द्स् ? गन्धमद तो गन्धवह)

yāvad aṅkuritamatsaro 'bhavat tasya saṃmukham adhijyakārmukaḥ / tāvad aikṣata na saḥ kva cid dvipaṃ rājagandhamadagandhakesarī (/ed emends ? gandhamada to gandhavaha)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पतन् निपतद् अग्रतो मुहुर् मुञ्चद् अट्टहसितं सहार्चिषा । केवलं कपिलकुन्तलं शिरः पश्यतो ऽस्य न चमत्कृतं मनः

utpatan nipatad agrato muhur muñcad aṭṭahasitaṃ sahārciṣā / kevalaṃ kapilakuntalaṃ śiraḥ paśyato 'sya na camatkṛtaṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमादि यद् अभून् महीपतेर् अद्भुतं पथि बिभीषिकावहम् । तद् बिभेद निजसत्त्वसम्पदा तिग्मदीधितिर् इव त्विषा तमः

evamādi yad abhūn mahīpater adbhutaṃ pathi bibhīṣikāvaham / tad bibheda nijasattvasampadā tigmadīdhitir iva tviṣā tamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरिदुत्तरणम् तां ददर्श सरितं सुदुस्तराम् अग्रतो ऽथ बिलकल्पविन् नृपः । स्पर्शतः किल यदम्भसां झटित्य् अश्मभावम् उपयान्त्य् असूरयः

sariduttaraṇam tāṃ dadarśa saritaṃ sudustarām agrato 'tha bilakalpavin nṛpaḥ / sparśataḥ kila yadambhasāṃ jhaṭity aśmabhāvam upayānty asūrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मारुतैर् अपरपारनुन्नया प्रांशु वंशलतया सः सानुगः । ताम् अलङ्घयद् अथोपगूढया जन्मभीतिम् इव योगविद्यया

mārutair aparapāranunnayā prāṃśu vaṃśalatayā saḥ sānugaḥ / tām alaṅghayad athopagūḍhayā janmabhītim iva yogavidyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगरदर्शनम् प्रस्थितस् तद् अनु सोद्यमं पुरः स अथ साहसवतां पुरःसरः । निर्मितं मणिमयूखपल्लवैर् बालम् आतपम् इव व्यलोकत

nagaradarśanam prasthitas tad anu sodyamaṃ puraḥ sa atha sāhasavatāṃ puraḥsaraḥ / nirmitaṃ maṇimayūkhapallavair bālam ātapam iva vyalokata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रनीलकपिशीर्षकं ततः स अभितः स्फटिकसालम् ऐक्षत । सावशेषजलनीलकोटिभिः शारदैर् घटितम् अम्बुदैर् इव

indranīlakapiśīrṣakaṃ tataḥ sa abhitaḥ sphaṭikasālam aikṣata / sāvaśeṣajalanīlakoṭibhiḥ śāradair ghaṭitam ambudair iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पताकमणितोरणाङ्कितं मण्दितं कनकपल्लवस्रजा । किं च काञ्चनकपाटसंपुटं तत्र गोपुरम् अपश्यद् ईश्वरः

utpatākamaṇitoraṇāṅkitaṃ maṇditaṃ kanakapallavasrajā / kiṃ ca kāñcanakapāṭasaṃpuṭaṃ tatra gopuram apaśyad īśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्मयेन विषयीकृतः पुरं तेन स अविशद् अवन्तिवासवः । निर्वृतैः पदम् इवोज्झितावनिः सूर्यमण्डलपथेन योगवान्

vismayena viṣayīkṛtaḥ puraṃ tena sa aviśad avantivāsavaḥ / nirvṛtaiḥ padam ivojjhitāvaniḥ sūryamaṇḍalapathena yogavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वैद्रुमगवाक्षम् उच्छ्रितं हेमहर्म्यम् अवलोकते स्म स । मेरुशृङ्गम् इव धातुताम्रया सन्ध्यया कृतपदं क्व चित् क्व चित्

tatra vaidrumagavākṣam ucchritaṃ hemaharmyam avalokate sma sa / meruśṛṅgam iva dhātutāmrayā sandhyayā kṛtapadaṃ kva cit kva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रतः सश् च यशोभटो ऽविशत् सो ऽथ कौतुकहृतस् तदङ्गणम् । इन्द्रनीलमणिकान्तिमेचकं व्योम सारुण इवोष्णदीधितिः

agrataḥ saś ca yaśobhaṭo 'viśat so 'tha kautukahṛtas tadaṅgaṇam / indranīlamaṇikāntimecakaṃ vyoma sāruṇa ivoṣṇadīdhitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मरागरचितालवालका वेदिकामणिविटङ्कविस्तृता । तेन तत्र ददृशे कुतूहलाद् अन्तिके कनकमाधवीलता

padmarāgaracitālavālakā vedikāmaṇiviṭaṅkavistṛtā / tena tatra dadṛśe kutūhalād antike kanakamādhavīlatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीदर्शनम् तत्तले स्थितिम् उपेयुषा शमात् तेन का चिद् अबला व्यलोकत । निर्गता झटिति हेमवेश्मतः श्रीः सुवर्णकमलोदराद् इव

strīdarśanam tattale sthitim upeyuṣā śamāt tena kā cid abalā vyalokata / nirgatā jhaṭiti hemaveśmataḥ śrīḥ suvarṇakamalodarād iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंशुकेन शरदिन्दुबन्धुना त्यागितेव यशसावभासिता । कान्तिमत्यधरनीलवाससा यामुनेन पयसेव जाह्नवी

aṃśukena śaradindubandhunā tyāgiteva yaśasāvabhāsitā / kāntimatyadharanīlavāsasā yāmunena payaseva jāhnavī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धुजीवकुमुदछवी मुखे बिभ्रतीव कुरुविन्दकुण्डले । शर्वरीव सितपक्षपर्वणः शीतदीधितिपतङ्गमण्डले

bandhujīvakumudachavī mukhe bibhratīva kuruvindakuṇḍale / śarvarīva sitapakṣaparvaṇaḥ śītadīdhitipataṅgamaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोभिता किम् अपि हारलेखया भिन्नखेललोलयोरसि । तत्क्षणस्फुटितकुन्दशुद्धया गन्धवाहपदवीव गङ्गया

śobhitā kim api hāralekhayā bhinnakhelalolayorasi / tatkṣaṇasphuṭitakundaśuddhayā gandhavāhapadavīva gaṅgayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आननेन ललिताक्षिपक्ष्मणा निर्यदुज्ज्वलकपोलकान्तिना । कुर्वतीव फणिलोकम् अङ्कितं यामिनीतिलकबिन्दुनेन्दुना

ānanena lalitākṣipakṣmaṇā niryadujjvalakapolakāntinā / kurvatīva phaṇilokam aṅkitaṃ yāminītilakabindunendunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पदाम दधती सषट्पदं दक्षिणेन शशिपाण्डुपाणिना । साक्षतं सदधिदूर्वयाञ्चितं हेमपात्रम् इतरेण बिभ्रती

puṣpadāma dadhatī saṣaṭpadaṃ dakṣiṇena śaśipāṇḍupāṇinā / sākṣataṃ sadadhidūrvayāñcitaṃ hemapātram itareṇa bibhratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्निरीक्षणसविस्मयं ततः पार्थिवं जनितकौतुकः शुकः । इत्य् उवाच मणिपञ्जरे स्थितो बालचूतविटपावलम्बिनि

tannirīkṣaṇasavismayaṃ tataḥ pārthivaṃ janitakautukaḥ śukaḥ / ity uvāca maṇipañjare sthito bālacūtaviṭapāvalambini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुकवाक्यम् सत्क्रियां रचयितुं तवातिथेर् नर्मदा भगव्तीयम् उद्यता । श्लाघनीयचरितो जगत्त्रये कस्य नासि बहुमानभाजनम्

śukavākyam satkriyāṃ racayituṃ tavātither narmadā bhagavtīyam udyatā / ślāghanīyacarito jagattraye kasya nāsi bahumānabhājanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव पन्नगवधूभिर् उज्ज्वलं वल्लकीकलरवं प्रियैः सह । मल्लिकाधवलम् अत्र गीयते केलिरत्नभवनेषु ते यशः

deva pannagavadhūbhir ujjvalaṃ vallakīkalaravaṃ priyaiḥ saha / mallikādhavalam atra gīyate keliratnabhavaneṣu te yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्मना नृप, पथामुना गता सा विलासवसतिः शशिप्रभा । तत्सखीजनकथान्वयश्रुतेर् युष्मद् आगमनम् ऊहितं मया

durmanā nṛpa, pathāmunā gatā sā vilāsavasatiḥ śaśiprabhā / tatsakhījanakathānvayaśruter yuṣmad āgamanam ūhitaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्लभो ऽयम् अतिथिर् ममापि तद् गुह्यताम् उचितया सपर्यया । पार्थिवो हि नवसाहसाङ्क इत्य् एष सीयकनरेन्द्रनन्दनः

durlabho 'yam atithir mamāpi tad guhyatām ucitayā saparyayā / pārthivo hi navasāhasāṅka ity eṣa sīyakanarendranandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पेशलोक्तिनिपुणस्य पक्षिणस् तस्य गाम् इति निशम्य सस्मितः । ताम् अथ प्रणमति स्म निम्नगाम् इन्दुसूतिम् अवनीन्दुर् आदृतः

peśaloktinipuṇasya pakṣiṇas tasya gām iti niśamya sasmitaḥ / tām atha praṇamati sma nimnagām indusūtim avanīndur ādṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदाकृतः सत्कारः कारितासनपरिग्रहे पुरो भूपताव् अपचितिं विधाय सा । आस्त मौक्तिकशिलातले ततश् चेतसीव सुकवेः सरस्वती

narmadākṛtaḥ satkāraḥ kāritāsanaparigrahe puro bhūpatāv apacitiṃ vidhāya sā / āsta mauktikaśilātale tataś cetasīva sukaveḥ sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थित्वाथ किं चित् तम् अवन्तिनाथम् अपृच्छद् अच्छन्नकुतूहला सा । निवेद्यतां मानवदेव कस्माद् अलङ्कृता भूमिर् इयं त्वयेति

sthitvātha kiṃ cit tam avantinātham apṛcchad acchannakutūhalā sā / nivedyatāṃ mānavadeva kasmād alaṅkṛtā bhūmir iyaṃ tvayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यै शशंस निजम् आ मृगयाविहाराद् वृत्तान्तम् अन्तविरसं स विशुद्धवृत्तिः । कान्तास्मृतिप्रसभकण्टकिताङ्गजात- लज्जावनम्रवदनो नवसाहसाङ्कः

tasyai śaśaṃsa nijam ā mṛgayāvihārād vṛttāntam antavirasaṃ sa viśuddhavṛttiḥ / kāntāsmṛtiprasabhakaṇṭakitāṅgajāta- lajjāvanamravadano navasāhasāṅkaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.