Library·Pasupatasutra with Kaundinya's Pancarthabhasya·2·2.5

Pasupatasutra with Kaundinya's Pancarthabhasya 2.5

* अत्र त्रिविधेन कार्येण विद्याकलापशुसंज्ञकेन तत्रैव स्थित्युत्पत्तिप्रलयान् प्राप्नुवता कलितं शोभितशब्दितं नभस्ताराभिर् इवेत्यर्थः

* atra trividhena kāryeṇa vidyākalāpaśusaṃjñakena tatraiva sthityutpattipralayān prāpnuvatā kalitaṃ śobhitaśabditaṃ nabhastārābhir ivetyarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आह यदेतत् पत्युः पतित्वं शक्तिः सामर्थ्यमैश्वर्यं स्वगुणः सद्भावः सतत्त्वं तत्त्वधर्मः तद् आसनम्

* āha yadetat patyuḥ patitvaṃ śaktiḥ sāmarthyamaiśvaryaṃ svaguṇaḥ sadbhāvaḥ satattvaṃ tattvadharmaḥ tad āsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* नतु पद्मासनवदुपवेशनलक्षणम् इत्यर्थः आसनं कस्मात्

* natu padmāsanavadupaveśanalakṣaṇam ityarthaḥ āsanaṃ kasmāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आस्तेऽस्मिन् आसनम्

* āste'smin āsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कार्यमनेन वा अध्यास्त इत्यासनमित्यर्थः

* kāryamanena vā adhyāsta ityāsanamityarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अत आसनम्

* ata āsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अतोऽव्ययोऽमृतो भगवान् कामतः स्वशक्तिस्थं कार्यं स्वशक्त्या अध्यास्ते

* ato'vyayo'mṛto bhagavān kāmataḥ svaśaktisthaṃ kāryaṃ svaśaktyā adhyāste

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तस्मादासनस्थं कार्यं कारणं चेति

* tasmādāsanasthaṃ kāryaṃ kāraṇaṃ ceti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आह कार्यकारणयोर्वृत्तिसंकरदोषो गोजाविमहिषीक्षीरवत्

* āha kāryakāraṇayorvṛttisaṃkaradoṣo gojāvimahiṣīkṣīravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदुत न

* taduta na

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अङ्गुल्यग्ररूपादिवद् इत्यसंकरः

* aṅgulyagrarūpādivad ityasaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* दीपादित्यप्रकाशनयनरश्मिवच् चासंकरः

* dīpādityaprakāśanayanaraśmivac cāsaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आह संकरे अपरिच्छेददोषः ईश्वरपुरुषविद्याकलानां माक्षिककोटद्रव्यवत्

* āha saṃkare aparicchedadoṣaḥ īśvarapuruṣavidyākalānāṃ mākṣikakoṭadravyavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदुच्यते एकोत्तरोत्कर्षेण व्याप्यव्यापकभावेनावस्थितानां तत्त्वादीनां नापरिच्छेददोषः सूत्रत्वाद् व्यापकं महेश्वरतत्त्वं व्याप्यं पुरुषादिपञ्चविंशकम्

* taducyate ekottarotkarṣeṇa vyāpyavyāpakabhāvenāvasthitānāṃ tattvādīnāṃ nāparicchedadoṣaḥ sūtratvād vyāpakaṃ maheśvaratattvaṃ vyāpyaṃ puruṣādipañcaviṃśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा आत्मत्वाद् व्यापकं पुरुषतत्त्वं व्याप्यं प्रधानादिचतुर्विंशकम्

* tathā ātmatvād vyāpakaṃ puruṣatattvaṃ vyāpyaṃ pradhānādicaturviṃśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा व्यापकं प्रधानं व्याप्यं बुद्ध्यादित्रयोविंशकम्

* tathā vyāpakaṃ pradhānaṃ vyāpyaṃ buddhyāditrayoviṃśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* व्यापिका भवति बुद्धिः व्याप्यम् अहंकारादिद्वाविंशकम्

* vyāpikā bhavati buddhiḥ vyāpyam ahaṃkārādidvāviṃśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा व्यापको भवत्यहंकारः व्याप्यान्येकादशेन्द्रियाणि दशविधं च कार्यम्

* tathā vyāpako bhavatyahaṃkāraḥ vyāpyānyekādaśendriyāṇi daśavidhaṃ ca kāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* व्यापकान्येकादशेन्द्रियाणि व्याप्यानि पञ्चभूतसूक्ष्माणि शब्दादीनि

* vyāpakānyekādaśendriyāṇi vyāpyāni pañcabhūtasūkṣmāṇi śabdādīni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा व्यापकानि पञ्चभूतसूक्ष्माणि शब्दादीनि व्याप्यानि आकाशादीनि पञ्चमहाभूतानि

* tathā vyāpakāni pañcabhūtasūkṣmāṇi śabdādīni vyāpyāni ākāśādīni pañcamahābhūtāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा व्यापकमाकाशं व्याप्यं वाय्वादिभूतचतुष्कम्

* tathā vyāpakamākāśaṃ vyāpyaṃ vāyvādibhūtacatuṣkam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा व्यापको भवति वायुः व्याप्यं तेजःप्रभृति भूतत्रयम्

* tathā vyāpako bhavati vāyuḥ vyāpyaṃ tejaḥprabhṛti bhūtatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा व्यापकं भवति तेजः व्याप्यम् अबादिद्वयम्

* tathā vyāpakaṃ bhavati tejaḥ vyāpyam abādidvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा व्यापिका भवन्त्यापः व्याप्या पृथिवी

* tathā vyāpikā bhavantyāpaḥ vyāpyā pṛthivī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* व्यापिका पृथिवी व्याप्यानि भूम्युदकरसलक्षणानि कार्याणि

* vyāpikā pṛthivī vyāpyāni bhūmyudakarasalakṣaṇāni kāryāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा व्यापकानि भूम्युदकरसलक्षणानि कारणानि व्याप्यं देवमनुष्यतिर्यग्योनि तृणौषधिवृक्षगुल्मलतावनस्पत्यादिकार्यम् अनेकविधम् अतो नापरिच्छेददोषः

* tathā vyāpakāni bhūmyudakarasalakṣaṇāni kāraṇāni vyāpyaṃ devamanuṣyatiryagyoni tṛṇauṣadhivṛkṣagulmalatāvanaspatyādikāryam anekavidham ato nāparicchedadoṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आह वृत्त्यसंकरग्रहणे दृष्टान्ताभावाद् अयुक्तम् तदुच्यते हरिद्रोदकवद् व्याप्यं व्यापकं च तद्यथा हरिद्रोदके स्निग्धत्वशैत्यादिधर्मैर् अपां ग्रहणं गन्धवर्णघनक्षारत्वादिभिर् हरिद्रायाः

* āha vṛttyasaṃkaragrahaṇe dṛṣṭāntābhāvād ayuktam taducyate haridrodakavad vyāpyaṃ vyāpakaṃ ca tadyathā haridrodake snigdhatvaśaityādidharmair apāṃ grahaṇaṃ gandhavarṇaghanakṣāratvādibhir haridrāyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथार्णवदेवादिस्थानशरीरेन्द्रियविषयादिसंनिवेशेन सुखदुःखसंनिपातेन चेश्वरस्य

* tathārṇavadevādisthānaśarīrendriyaviṣayādisaṃniveśena sukhaduḥkhasaṃnipātena ceśvarasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* एवं पुरुषस्यापि

* evaṃ puruṣasyāpi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ईश्वरस्यापि अपरिणामिधर्मित्वात् सुखदुःखदातृत्वाच् च प्रधानधर्माधर्मादीनां ग्रहणम्

* īśvarasyāpi apariṇāmidharmitvāt sukhaduḥkhadātṛtvāc ca pradhānadharmādharmādīnāṃ grahaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा प्रधानस्य मानससंकल्पालोचनगमनादिभिः करणग्रामस्य विषयाणां च ग्रहणम्

* tathā pradhānasya mānasasaṃkalpālocanagamanādibhiḥ karaṇagrāmasya viṣayāṇāṃ ca grahaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तथा धृतिसंग्रहपक्तिव्यूहावकाशदानादिभिर् धर्मैः पृथिव्यादीनां ग्रहणमिति प्रधानवादिनो मन्यन्ते

* tathā dhṛtisaṃgrahapaktivyūhāvakāśadānādibhir dharmaiḥ pṛthivyādīnāṃ grahaṇamiti pradhānavādino manyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आह अथेह तन्त्रे कथं कार्यकारणावस्थानम्

* āha atheha tantre kathaṃ kāryakāraṇāvasthānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तद् वाच्यम्

* tad vācyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदुच्यते इह यस्माद् आह शर्वसर्वेभ्यः इति वचनाद् यथासम्भवम्

* taducyate iha yasmād āha śarvasarvebhyaḥ iti vacanād yathāsambhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सति विभुत्वे स्ववृत्त्या कार्यकारणयोः सर्वगतत्वेऽपि स्ववृत्त्यसंकरः तस्माद् आसनस्थं कार्यं कारणं चेति

* sati vibhutve svavṛttyā kāryakāraṇayoḥ sarvagatatve'pi svavṛttyasaṃkaraḥ tasmād āsanasthaṃ kāryaṃ kāraṇaṃ ceti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आह किं तद् आसनस्थं कार्यम् आसने नित्यम् आहोस्विद् अनित्यमिति

* āha kiṃ tad āsanasthaṃ kāryam āsane nityam āhosvid anityamiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* उच्यते नित्यं कार्यम्

* ucyate nityaṃ kāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कस्मात्

* kasmāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* पत्युर् भवति

* patyur bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कारणेश्वरनित्यत्वात् पतिनित्यत्वम्

* kāraṇeśvaranityatvāt patinityatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* इह सद्योजातादिवचनात् पालको नित्यः

* iha sadyojātādivacanāt pālako nityaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* पालकनित्यत्वाच् च पाल्यमपि नित्यम्

* pālakanityatvāc ca pālyamapi nityam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* कस्मात्

* kasmāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* न ह्य् असति पाल्ये पालक इत्येव

* na hy asati pālye pālaka ityeva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सति नित्यत्वे तान्येव पश्वादीनि संयोजयति

* sati nityatve tānyeva paśvādīni saṃyojayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* मृल्लोहमयप्राकारादिवद् दृष्टान्तात्

* mṛllohamayaprākārādivad dṛṣṭāntāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* वृत्तिलाभश्चोत्पत्तिरित्युच्यते

* vṛttilābhaścotpattirityucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्थितिस्थानशरीरेन्द्रियविषयाद्यायतनानां परस्परोपकाराच् चानुग्रहः ईश्वरचोदनानुग्रहः वियोजनं वृत्तिलोपश्च

* sthitisthānaśarīrendriyaviṣayādyāyatanānāṃ parasparopakārāc cānugrahaḥ īśvaracodanānugrahaḥ viyojanaṃ vṛttilopaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* लोपोऽभावः

* lopo'bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तस्मात् त्रिष्वपि कालेषु आसनस्थं कार्यं द्रष्टव्यम्

* tasmāt triṣvapi kāleṣu āsanasthaṃ kāryaṃ draṣṭavyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* पृथिव्यां बीजवद् इत्यर्थः

* pṛthivyāṃ bījavad ityarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* आह किं तत् कार्यं भगवान् युगपदुत्पादयति क्रमशो वा

* āha kiṃ tat kāryaṃ bhagavān yugapadutpādayati kramaśo vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* किं वा कर्मापेक्षः अनपेक्षो वा

* kiṃ vā karmāpekṣaḥ anapekṣo vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* तदुच्यते यथेष्टम्

* taducyate yatheṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यस्मादाह

* yasmādāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.