* अत्र त्रिविधेन कार्येण विद्याकलापशुसंज्ञकेन तत्रैव स्थित्युत्पत्तिप्रलयान् प्राप्नुवता कलितं शोभितशब्दितं नभस्ताराभिर् इवेत्यर्थः
* atra trividhena kāryeṇa vidyākalāpaśusaṃjñakena tatraiva sthityutpattipralayān prāpnuvatā kalitaṃ śobhitaśabditaṃ nabhastārābhir ivetyarthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आह यदेतत् पत्युः पतित्वं शक्तिः सामर्थ्यमैश्वर्यं स्वगुणः सद्भावः सतत्त्वं तत्त्वधर्मः तद् आसनम्
* āha yadetat patyuḥ patitvaṃ śaktiḥ sāmarthyamaiśvaryaṃ svaguṇaḥ sadbhāvaḥ satattvaṃ tattvadharmaḥ tad āsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* नतु पद्मासनवदुपवेशनलक्षणम् इत्यर्थः आसनं कस्मात्
* natu padmāsanavadupaveśanalakṣaṇam ityarthaḥ āsanaṃ kasmāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आस्तेऽस्मिन् आसनम्
* āste'smin āsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कार्यमनेन वा अध्यास्त इत्यासनमित्यर्थः
* kāryamanena vā adhyāsta ityāsanamityarthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अत आसनम्
* ata āsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अतोऽव्ययोऽमृतो भगवान् कामतः स्वशक्तिस्थं कार्यं स्वशक्त्या अध्यास्ते
* ato'vyayo'mṛto bhagavān kāmataḥ svaśaktisthaṃ kāryaṃ svaśaktyā adhyāste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तस्मादासनस्थं कार्यं कारणं चेति
* tasmādāsanasthaṃ kāryaṃ kāraṇaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आह कार्यकारणयोर्वृत्तिसंकरदोषो गोजाविमहिषीक्षीरवत्
* āha kāryakāraṇayorvṛttisaṃkaradoṣo gojāvimahiṣīkṣīravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदुत न
* taduta na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अङ्गुल्यग्ररूपादिवद् इत्यसंकरः
* aṅgulyagrarūpādivad ityasaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* दीपादित्यप्रकाशनयनरश्मिवच् चासंकरः
* dīpādityaprakāśanayanaraśmivac cāsaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आह संकरे अपरिच्छेददोषः ईश्वरपुरुषविद्याकलानां माक्षिककोटद्रव्यवत्
* āha saṃkare aparicchedadoṣaḥ īśvarapuruṣavidyākalānāṃ mākṣikakoṭadravyavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदुच्यते एकोत्तरोत्कर्षेण व्याप्यव्यापकभावेनावस्थितानां तत्त्वादीनां नापरिच्छेददोषः सूत्रत्वाद् व्यापकं महेश्वरतत्त्वं व्याप्यं पुरुषादिपञ्चविंशकम्
* taducyate ekottarotkarṣeṇa vyāpyavyāpakabhāvenāvasthitānāṃ tattvādīnāṃ nāparicchedadoṣaḥ sūtratvād vyāpakaṃ maheśvaratattvaṃ vyāpyaṃ puruṣādipañcaviṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा आत्मत्वाद् व्यापकं पुरुषतत्त्वं व्याप्यं प्रधानादिचतुर्विंशकम्
* tathā ātmatvād vyāpakaṃ puruṣatattvaṃ vyāpyaṃ pradhānādicaturviṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा व्यापकं प्रधानं व्याप्यं बुद्ध्यादित्रयोविंशकम्
* tathā vyāpakaṃ pradhānaṃ vyāpyaṃ buddhyāditrayoviṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* व्यापिका भवति बुद्धिः व्याप्यम् अहंकारादिद्वाविंशकम्
* vyāpikā bhavati buddhiḥ vyāpyam ahaṃkārādidvāviṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा व्यापको भवत्यहंकारः व्याप्यान्येकादशेन्द्रियाणि दशविधं च कार्यम्
* tathā vyāpako bhavatyahaṃkāraḥ vyāpyānyekādaśendriyāṇi daśavidhaṃ ca kāryam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* व्यापकान्येकादशेन्द्रियाणि व्याप्यानि पञ्चभूतसूक्ष्माणि शब्दादीनि
* vyāpakānyekādaśendriyāṇi vyāpyāni pañcabhūtasūkṣmāṇi śabdādīni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा व्यापकानि पञ्चभूतसूक्ष्माणि शब्दादीनि व्याप्यानि आकाशादीनि पञ्चमहाभूतानि
* tathā vyāpakāni pañcabhūtasūkṣmāṇi śabdādīni vyāpyāni ākāśādīni pañcamahābhūtāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा व्यापकमाकाशं व्याप्यं वाय्वादिभूतचतुष्कम्
* tathā vyāpakamākāśaṃ vyāpyaṃ vāyvādibhūtacatuṣkam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा व्यापको भवति वायुः व्याप्यं तेजःप्रभृति भूतत्रयम्
* tathā vyāpako bhavati vāyuḥ vyāpyaṃ tejaḥprabhṛti bhūtatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा व्यापकं भवति तेजः व्याप्यम् अबादिद्वयम्
* tathā vyāpakaṃ bhavati tejaḥ vyāpyam abādidvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा व्यापिका भवन्त्यापः व्याप्या पृथिवी
* tathā vyāpikā bhavantyāpaḥ vyāpyā pṛthivī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* व्यापिका पृथिवी व्याप्यानि भूम्युदकरसलक्षणानि कार्याणि
* vyāpikā pṛthivī vyāpyāni bhūmyudakarasalakṣaṇāni kāryāṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा व्यापकानि भूम्युदकरसलक्षणानि कारणानि व्याप्यं देवमनुष्यतिर्यग्योनि तृणौषधिवृक्षगुल्मलतावनस्पत्यादिकार्यम् अनेकविधम् अतो नापरिच्छेददोषः
* tathā vyāpakāni bhūmyudakarasalakṣaṇāni kāraṇāni vyāpyaṃ devamanuṣyatiryagyoni tṛṇauṣadhivṛkṣagulmalatāvanaspatyādikāryam anekavidham ato nāparicchedadoṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आह वृत्त्यसंकरग्रहणे दृष्टान्ताभावाद् अयुक्तम् तदुच्यते हरिद्रोदकवद् व्याप्यं व्यापकं च तद्यथा हरिद्रोदके स्निग्धत्वशैत्यादिधर्मैर् अपां ग्रहणं गन्धवर्णघनक्षारत्वादिभिर् हरिद्रायाः
* āha vṛttyasaṃkaragrahaṇe dṛṣṭāntābhāvād ayuktam taducyate haridrodakavad vyāpyaṃ vyāpakaṃ ca tadyathā haridrodake snigdhatvaśaityādidharmair apāṃ grahaṇaṃ gandhavarṇaghanakṣāratvādibhir haridrāyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथार्णवदेवादिस्थानशरीरेन्द्रियविषयादिसंनिवेशेन सुखदुःखसंनिपातेन चेश्वरस्य
* tathārṇavadevādisthānaśarīrendriyaviṣayādisaṃniveśena sukhaduḥkhasaṃnipātena ceśvarasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एवं पुरुषस्यापि
* evaṃ puruṣasyāpi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ईश्वरस्यापि अपरिणामिधर्मित्वात् सुखदुःखदातृत्वाच् च प्रधानधर्माधर्मादीनां ग्रहणम्
* īśvarasyāpi apariṇāmidharmitvāt sukhaduḥkhadātṛtvāc ca pradhānadharmādharmādīnāṃ grahaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा प्रधानस्य मानससंकल्पालोचनगमनादिभिः करणग्रामस्य विषयाणां च ग्रहणम्
* tathā pradhānasya mānasasaṃkalpālocanagamanādibhiḥ karaṇagrāmasya viṣayāṇāṃ ca grahaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा धृतिसंग्रहपक्तिव्यूहावकाशदानादिभिर् धर्मैः पृथिव्यादीनां ग्रहणमिति प्रधानवादिनो मन्यन्ते
* tathā dhṛtisaṃgrahapaktivyūhāvakāśadānādibhir dharmaiḥ pṛthivyādīnāṃ grahaṇamiti pradhānavādino manyante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आह अथेह तन्त्रे कथं कार्यकारणावस्थानम्
* āha atheha tantre kathaṃ kāryakāraṇāvasthānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तद् वाच्यम्
* tad vācyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदुच्यते इह यस्माद् आह शर्वसर्वेभ्यः इति वचनाद् यथासम्भवम्
* taducyate iha yasmād āha śarvasarvebhyaḥ iti vacanād yathāsambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सति विभुत्वे स्ववृत्त्या कार्यकारणयोः सर्वगतत्वेऽपि स्ववृत्त्यसंकरः तस्माद् आसनस्थं कार्यं कारणं चेति
* sati vibhutve svavṛttyā kāryakāraṇayoḥ sarvagatatve'pi svavṛttyasaṃkaraḥ tasmād āsanasthaṃ kāryaṃ kāraṇaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आह किं तद् आसनस्थं कार्यम् आसने नित्यम् आहोस्विद् अनित्यमिति
* āha kiṃ tad āsanasthaṃ kāryam āsane nityam āhosvid anityamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* उच्यते नित्यं कार्यम्
* ucyate nityaṃ kāryam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कस्मात्
* kasmāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पत्युर् भवति
* patyur bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कारणेश्वरनित्यत्वात् पतिनित्यत्वम्
* kāraṇeśvaranityatvāt patinityatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* इह सद्योजातादिवचनात् पालको नित्यः
* iha sadyojātādivacanāt pālako nityaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पालकनित्यत्वाच् च पाल्यमपि नित्यम्
* pālakanityatvāc ca pālyamapi nityam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कस्मात्
* kasmāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* न ह्य् असति पाल्ये पालक इत्येव
* na hy asati pālye pālaka ityeva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सति नित्यत्वे तान्येव पश्वादीनि संयोजयति
* sati nityatve tānyeva paśvādīni saṃyojayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* मृल्लोहमयप्राकारादिवद् दृष्टान्तात्
* mṛllohamayaprākārādivad dṛṣṭāntāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* वृत्तिलाभश्चोत्पत्तिरित्युच्यते
* vṛttilābhaścotpattirityucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्थितिस्थानशरीरेन्द्रियविषयाद्यायतनानां परस्परोपकाराच् चानुग्रहः ईश्वरचोदनानुग्रहः वियोजनं वृत्तिलोपश्च
* sthitisthānaśarīrendriyaviṣayādyāyatanānāṃ parasparopakārāc cānugrahaḥ īśvaracodanānugrahaḥ viyojanaṃ vṛttilopaśca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* लोपोऽभावः
* lopo'bhāvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तस्मात् त्रिष्वपि कालेषु आसनस्थं कार्यं द्रष्टव्यम्
* tasmāt triṣvapi kāleṣu āsanasthaṃ kāryaṃ draṣṭavyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पृथिव्यां बीजवद् इत्यर्थः
* pṛthivyāṃ bījavad ityarthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आह किं तत् कार्यं भगवान् युगपदुत्पादयति क्रमशो वा
* āha kiṃ tat kāryaṃ bhagavān yugapadutpādayati kramaśo vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* किं वा कर्मापेक्षः अनपेक्षो वा
* kiṃ vā karmāpekṣaḥ anapekṣo vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदुच्यते यथेष्टम्
* taducyate yatheṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यस्मादाह
* yasmādāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.