Library·Prakasa-Samhita·1·1.5
इति श्री प्रकाशसंहितायां प्रथमपरिच्छेदे चतुर्थो ऽध्यायः श्रीहंस उवाच ज्ञानेन्द्रियाणि पञ्चानि पञ्चकर्मेन्द्रियाणि च । रजोभागगतान्येषु श्रोत्रमा(त्रं)द्यं विशिष्यते
iti śrī prakāśasaṃhitāyāṃ prathamaparicchede caturtho 'dhyāyaḥ śrīhaṃsa uvāca jñānendriyāṇi pañcāni pañcakarmendriyāṇi ca / rajobhāgagatānyeṣu śrotramā(traṃ)dyaṃ viśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावणास्याद्यभक्तेस्तु साधकत्वाद्गुणाधिकम् । त्वक्चर्मगोलके सर्वदेहगे समु(पाश्रिता)पस्थिता
śrāvaṇāsyādyabhaktestu sādhakatvādguṇādhikam / tvakcarmagolake sarvadehage samu(pāśritā)pasthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुष्ठभङुरपामाद्याः त्वक्दोषाः परिकीर्तिताः । अव्यक्तादि स्पर्शदोषशून्याः शीतोष्णपूर्वकाः
kuṣṭhabhaṅurapāmādyāḥ tvakdoṣāḥ parikīrtitāḥ / avyaktādi sparśadoṣaśūnyāḥ śītoṣṇapūrvakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पर्शास्तद्विषयाः प्रोक्ताः वायुतेजोम्बुभूमयः । पदार्थाः केचनगुणाः सत्वगिन्द्रियगोचराः
sparśāstadviṣayāḥ proktāḥ vāyutejombubhūmayaḥ / padārthāḥ kecanaguṇāḥ satvagindriyagocarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वक्स्पर्शौ प्रकृतिस्थौ द्वौ नित्यौ स्थूलावनित्यकौ । तज्जन्यौ प्राकृतौ वायुसंश्रयौ नश्वरौ मतौ
tvaksparśau prakṛtisthau dvau nityau sthūlāvanityakau / tajjanyau prākṛtau vāyusaṃśrayau naśvarau matau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाणान्तु विषयाः गुणामात्राः प्रकीर्तिताः । ज्ञानात्मकानां ते सर्वे द्विविधाः परिकीर्तिताः
indriyāṇāntu viṣayāḥ guṇāmātrāḥ prakīrtitāḥ / jñānātmakānāṃ te sarve dvividhāḥ parikīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुवैष्णवसेवायै अनुकूलाःशुभा मताः । अशुभाः प्रतिकूलाश्च पुनस्ते त्रिविधा मताः
viṣṇuvaiṣṇavasevāyai anukūlāḥśubhā matāḥ / aśubhāḥ pratikūlāśca punaste trividhā matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तियोग्याश्रिता नित्याः नित्यसृतिषु मध्यमाः । तमोयोग्याश्रिता नीचास्तत्तद्योग्यसुसाधनैः
muktiyogyāśritā nityāḥ nityasṛtiṣu madhyamāḥ / tamoyogyāśritā nīcāstattadyogyasusādhanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीचमध्योत्तमस्थानप्रापकाः क्रमयोगतः । जीवस्वरूपभूतानि मनोमात्रेन्द्रियाणि च
nīcamadhyottamasthānaprāpakāḥ kramayogataḥ / jīvasvarūpabhūtāni manomātrendriyāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्स्वरूपाणि नित्यानि उत्तमेषु शुभान्यपि । उत्तमा मुक्तियोग्यास्तु नित्यबद्धास्तु मध्यमाः
tatsvarūpāṇi nityāni uttameṣu śubhānyapi / uttamā muktiyogyāstu nityabaddhāstu madhyamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधमास्तु तमोयोग्याः मनोमात्रादयस्तथा । स्वारूपिकाश्चलिङ्गस्थाः अनित्याः स्थूलदेहगाः
adhamāstu tamoyogyāḥ manomātrādayastathā / svārūpikāścaliṅgasthāḥ anityāḥ sthūladehagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोरमायाब्रह्मादि मुक्तानां क्रमयोगतः । मनोमात्रेन्द्रियज्ञानसुखधैर्यबलादयः
viṣṇoramāyābrahmādi muktānāṃ kramayogataḥ / manomātrendriyajñānasukhadhairyabalādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरूपाण्येवविष्णोस्तु नित्यव्याप्तानि कृत्स्नशः । स्वतन्त्राणि स्वतन्त्रस्य (कर्माणि तु)पुरुषस्य महात्मनः
svarūpāṇyevaviṣṇostu nityavyāptāni kṛtsnaśaḥ / svatantrāṇi svatantrasya (karmāṇi tu)puruṣasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्वरूपस्थितौ यस्य ज्ञानेकर्मण्यपि स्फुटम् । सर्वस्वरूपचेष्टासु परापेक्षा न यस्य हि
svasvarūpasthitau yasya jñānekarmaṇyapi sphuṭam / sarvasvarūpaceṣṭāsu parāpekṣā na yasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स स्वन्तन्त्र इति प्रोक्तः स विष्णुर्नेतरः क्वचित् । अव्यक्ततत्कार्यमय देहशून्यारमापि हि
sa svantantra iti proktaḥ sa viṣṇurnetaraḥ kvacit / avyaktatatkāryamaya dehaśūnyāramāpi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चित्तेन्द्रियमात्रास्तु नित्या व्याप्ता स्वरूपका(काः) । विष्ण्वैकवशगास्तस्याः हर्यपेक्षासदस्ति हि
taccittendriyamātrāstu nityā vyāptā svarūpakā(kāḥ) / viṣṇvaikavaśagāstasyāḥ haryapekṣāsadasti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परापेक्षयुतत्वात्सा अस्वतन्त्रा प्रकीर्तिता । ब्रह्मादिमुक्तामुक्तानाम् अस्वतन्त्र्यमनादितः
parāpekṣayutatvātsā asvatantrā prakīrtitā / brahmādimuktāmuktānām asvatantryamanāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धमेव स्वरूपे च ज्ञाने कर्मण्यपि स्फुटम् । नीचानीचस्वरूपाणाम् उत्तमोत्तमचेतसाम्
siddhameva svarūpe ca jñāne karmaṇyapi sphuṭam / nīcānīcasvarūpāṇām uttamottamacetasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादतः प्रवृत्तिर्हि ज्ञानभक्त्यादि चाखिलम् । ज्ञानाज्ञानतमोमोक्षाः नित्यानित्यजडस्य च
prasādataḥ pravṛttirhi jñānabhaktyādi cākhilam / jñānājñānatamomokṣāḥ nityānityajaḍasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोत्पत्तिनाशौ जीवानां त्रिविधानां समस्तशः । स्वरूपदुःखद्वेषेर्ष्या चिन्तासन्तापपूर्वकाः
notpattināśau jīvānāṃ trividhānāṃ samastaśaḥ / svarūpaduḥkhadveṣerṣyā cintāsantāpapūrvakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मुक्तानां देहयोगो यावत्तेषां भयादिकम् । भयादीनि च योग्येभ्यः उत्तमेष्वल्पमेव च
na muktānāṃ dehayogo yāvatteṣāṃ bhayādikam / bhayādīni ca yogyebhyaḥ uttameṣvalpameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानं मुक्तिरयोग्यस्य न च स्वप्नेपि दृश्यते । स्वरूपाज्ञानतमसी योग्यानां न कदाचन
jñānaṃ muktirayogyasya na ca svapnepi dṛśyate / svarūpājñānatamasī yogyānāṃ na kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिं स्थितिं संहृतिं च नियतिं जगतोस्य तु । ज्ञानाज्ञाने तमोमोक्षौ विष्णुनैव विदो विदुः
sṛṣṭiṃ sthitiṃ saṃhṛtiṃ ca niyatiṃ jagatosya tu / jñānājñāne tamomokṣau viṣṇunaiva vido viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादीनां स्वरूपन्तु अत्यन्ताणुतमं मतम् । तदिन्द्रियाणि सूक्ष्माणि सूक्ष्माण्येव स्थिराणि तु
brahmādīnāṃ svarūpantu atyantāṇutamaṃ matam / tadindriyāṇi sūkṣmāṇi sūkṣmāṇyeva sthirāṇi tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुर्गोलकगं नेत्रं रूपग्राह्यमतीन्द्रियम् । नित्यमव्यक्तगं स्थूलमनित्यं जन्यमक्षि च
cakṣurgolakagaṃ netraṃ rūpagrāhyamatīndriyam / nityamavyaktagaṃ sthūlamanityaṃ janyamakṣi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरूपनेत्रकलितं नित्यानित्ये अक्षिणी उभे । ज्ञानप्रदे साक्षिसंज्ञे सर्वस्वारूपकेन्द्रियम्
svarūpanetrakalitaṃ nityānitye akṣiṇī ubhe / jñānaprade sākṣisaṃjñe sarvasvārūpakendriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तानां वक्ष्यमाणानाम् इन्द्रियाणां समग्रशः । स्वारूपेन्द्रियसाहाय्यं विना शक्तिर्नविद्यते
uktānāṃ vakṣyamāṇānām indriyāṇāṃ samagraśaḥ / svārūpendriyasāhāyyaṃ vinā śaktirnavidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धिं हानिं च लभते गुणैर्देषैः स्वरूपतः । साक्षीन्द्रियन्तु योग्यानां स्वोत्तमद्रोहतां विना
vṛddhiṃ hāniṃ ca labhate guṇairdeṣaiḥ svarūpataḥ / sākṣīndriyantu yogyānāṃ svottamadrohatāṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापीषत्कुतश्चित्तु तत्सर्वं कुण्ठितं भवेत् । पटलं कामिला काचः प्रतिदीधिति सङ्गतिः
tatrāpīṣatkutaścittu tatsarvaṃ kuṇṭhitaṃ bhavet / paṭalaṃ kāmilā kācaḥ pratidīdhiti saṅgatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्ररोगं व्रणाद्याश्च पैत्यप्रतिहतास्तथा । अक्षिभ्रमणशैत्याद्याः नेत्रदोषाः प्रकीर्तिताः
netrarogaṃ vraṇādyāśca paityapratihatāstathā / akṣibhramaṇaśaityādyāḥ netradoṣāḥ prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरस्थत्वं दूरगत्वं सौक्ष्मं च व्यवधानतः । स्थितिः समानाभिघातः अर्थदोषाः प्रकीर्तिताः
ārasthatvaṃ dūragatvaṃ saukṣmaṃ ca vyavadhānataḥ / sthitiḥ samānābhighātaḥ arthadoṣāḥ prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्देषविषया ये च निर्देषेक्षणगोचराः । शुक्लं रक्तं श्वेतपीतहरितादीनि कृत्स्नशः
nirdeṣaviṣayā ye ca nirdeṣekṣaṇagocarāḥ / śuklaṃ raktaṃ śvetapītaharitādīni kṛtsnaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रादीनि स्वरूपाणि चक्षुषो विषयाणि च । उद्भूतरूपसंयुक्ताः तेजोवार्भूमयात्मका
citrādīni svarūpāṇi cakṣuṣo viṣayāṇi ca / udbhūtarūpasaṃyuktāḥ tejovārbhūmayātmakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुषो विषयाः प्रोक्ताः केचित्सूर्योदयो ऽमराः । जिह्वा गोलकगं प्राहुः रसनेन्द्रियमुत्तमम्
cakṣuṣo viṣayāḥ proktāḥ kecitsūryodayo 'marāḥ / jihvā golakagaṃ prāhuḥ rasanendriyamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीन्द्रियमरुच्याद्यास्तद्धोषास्फोटकादयः । कषायश्च कटुस्तिक्तः लवणो मधुराम्लकौ
atīndriyamarucyādyāstaddhoṣāsphoṭakādayaḥ / kaṣāyaśca kaṭustiktaḥ lavaṇo madhurāmlakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चित्ररसश्चेति रसनेन्द्रियगोचराः । दोषहीनस्य च रसज्ञानं जनयति स्फुटम्
tathā citrarasaśceti rasanendriyagocarāḥ / doṣahīnasya ca rasajñānaṃ janayati sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानं जनयति क्षिप्रं प्राकृतंप्रकृतिस्थितम् । दुष्टा पर्युषिता यामहीना पूतियुता रसाः
jñānaṃ janayati kṣipraṃ prākṛtaṃprakṛtisthitam / duṣṭā paryuṣitā yāmahīnā pūtiyutā rasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदोषा रससम्बन्धे रसना ज्ञानदा न हि । भूमयांमया अर्थाः रसनेन्द्रियगोचराः
sadoṣā rasasambandhe rasanā jñānadā na hi / bhūmayāṃmayā arthāḥ rasanendriyagocarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घ्राणगोलकगं प्रोक्तं नासिकेन्द्रियमूर्जितम् । पीनसाद्याः घ्राणदोषाः गन्धग्राहेन्द्रियं मतम्
ghrāṇagolakagaṃ proktaṃ nāsikendriyamūrjitam / pīnasādyāḥ ghrāṇadoṣāḥ gandhagrāhendriyaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यामिश्राद्याः दोषभागाः गन्धदोषाः प्रकीर्तिताः । वक्त्रगोलकगं प्रोक्तं वागिन्द्रियमतीन्द्रियम्
vyāmiśrādyāḥ doṣabhāgāḥ gandhadoṣāḥ prakīrtitāḥ / vaktragolakagaṃ proktaṃ vāgindriyamatīndriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यानित्यवचांस्तस्य सत्यासत्यवचांसि च । वचांसि युक्तायुक्तानि गीर्वाणप्राकृतानि च
nityānityavacāṃstasya satyāsatyavacāṃsi ca / vacāṃsi yuktāyuktāni gīrvāṇaprākṛtāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूकत्वादि महादोषहीनवाग्गोचराणि च । गद्गदत्वास्पष्टताद्याः वाग्दोषाः परिकीर्तिताः
mūkatvādi mahādoṣahīnavāggocarāṇi ca / gadgadatvāspaṣṭatādyāḥ vāgdoṣāḥ parikīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तगोलकगं प्राहुः पाणीन्द्रियमतीन्द्रियम् । व्यङ्गुलत्वादयस्तस्य दोषाः निर्देषामिन्द्रियम्
hastagolakagaṃ prāhuḥ pāṇīndriyamatīndriyam / vyaṅgulatvādayastasya doṣāḥ nirdeṣāmindriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह्णाती(व)ह परत्रापि यद्धितः स्वात्मनः सदा । भूमयारत्नहेमाद्या बह्वर्था विषयामताः
gṛhṇātī(va)ha paratrāpi yaddhitaḥ svātmanaḥ sadā / bhūmayāratnahemādyā bahvarthā viṣayāmatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्मयाश्च तथाभावाः हस्तयोर्विषयामताः । कण्टकोच्छिष्टपाषाणवृश्चिकाद्या अनिष्टदाः
aśmayāśca tathābhāvāḥ hastayorviṣayāmatāḥ / kaṇṭakocchiṣṭapāṣāṇavṛścikādyā aniṣṭadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेया अर्थाश्च हस्ताभ्यां परित्याज्याः सदा मताः । सानिष्टदं हितकरं हस्तयोर्हितदं मतम्
heyā arthāśca hastābhyāṃ parityājyāḥ sadā matāḥ / sāniṣṭadaṃ hitakaraṃ hastayorhitadaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्घ्रिगोलकगं प्राहुः पादेन्द्रियमलं बुधाः । पङ्गुत्वाद्याः अङ्घ्रिदोषाः निर्देषगतिसाधनम्
aṅghrigolakagaṃ prāhuḥ pādendriyamalaṃ budhāḥ / paṅgutvādyāḥ aṅghridoṣāḥ nirdeṣagatisādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वारूपिगं प्रकृतिगं प्राकृतं त्रिविधं मतम् । येनेन्द्रियेण यत्कर्मक्रियते साधुभिःसदा
svārūpigaṃ prakṛtigaṃ prākṛtaṃ trividhaṃ matam / yenendriyeṇa yatkarmakriyate sādhubhiḥsadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तस्य विषयः प्रोक्तः तन्नामेन्द्रिय गोचरम् । पक्वापक्वं च भुक्तं च वातं जीर्णं च कुक्षिगम्
tattasya viṣayaḥ proktaḥ tannāmendriya gocaram / pakvāpakvaṃ ca bhuktaṃ ca vātaṃ jīrṇaṃ ca kukṣigam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेन विपरीतन्तु शकृदित्युच्यते बुधैः । तादृगर्थोत्सर्गसंज्ञो पायोर्विषयमीरितम्
kālena viparītantu śakṛdityucyate budhaiḥ / tādṛgarthotsargasaṃjño pāyorviṣayamīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगन्धरादयो मूलव्रणाद्याः पायुसंस्थिताः । दोषाः निरोधातिसाराः पायोर्न यदि कार्यकृत्
bhagandharādayo mūlavraṇādyāḥ pāyusaṃsthitāḥ / doṣāḥ nirodhātisārāḥ pāyorna yadi kāryakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीपुंसोर्भगमेढ्रादि गोलकस्थं ह्यतीन्द्रियम् । उपस्थशिश्नसंज्ञे द्वे इन्द्रिये दोषवर्जिते
strīpuṃsorbhagameḍhrādi golakasthaṃ hyatīndriyam / upasthaśiśnasaṃjñe dve indriye doṣavarjite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्युत्सृतौ प्रभवतः असृक्शुक्लाश्रयौ मतौ । मेहव्रणाद्याः तद्धोषाः निर्देषं स्वार्थसाधकम्
ratyutsṛtau prabhavataḥ asṛkśuklāśrayau matau / mehavraṇādyāḥ taddhoṣāḥ nirdeṣaṃ svārthasādhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृतं प्राकृतं चैव स्वरूपेन्द्रिय संयुतम् । अर्थक्रियाकारि तद्धि नान्यथा भवति ध्रुवम्
prakṛtaṃ prākṛtaṃ caiva svarūpendriya saṃyutam / arthakriyākāri taddhi nānyathā bhavati dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानेन्द्रियाणि पञ्चापि पञ्चकर्मेन्द्रियाणि च । रजः परिच्छेदगानि भिन्नशक्तियुतानि च
jñānendriyāṇi pañcāpi pañcakarmendriyāṇi ca / rajaḥ paricchedagāni bhinnaśaktiyutāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानेन्द्रियाणां विषयाः क्रमाच्छब्दादयोमताः । शब्दस्पर्शारूपरसगन्धास्ते च गुणामताः
jñānendriyāṇāṃ viṣayāḥ kramācchabdādayomatāḥ / śabdasparśārūparasagandhāste ca guṇāmatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रातमः परिच्छेद पञ्चभूतान्तरामताः । भूतानि मात्रा गर्भेषु लीनाहुर्मनीषिणः
mātrātamaḥ pariccheda pañcabhūtāntarāmatāḥ / bhūtāni mātrā garbheṣu līnāhurmanīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावरूपाज्ञानगतं पञ्चकं गुणगर्भकम् । मात्रासु लीनभूतेषु संस्थितं भावपञ्चकम्
bhāvarūpājñānagataṃ pañcakaṃ guṇagarbhakam / mātrāsu līnabhūteṣu saṃsthitaṃ bhāvapañcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमोमोहमहामोहतामिश्रान्धतामिस्रकाः । तमः शब्दगतं प्राहुः मोहः स्पर्शगतो मतः
tamomohamahāmohatāmiśrāndhatāmisrakāḥ / tamaḥ śabdagataṃ prāhuḥ mohaḥ sparśagato mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामोहो रूपगतः तामिश्रो रसगोमतः । गन्धे अन्धतामिस्राख्यस्त एते भावरूपकाः
mahāmoho rūpagataḥ tāmiśro rasagomataḥ / gandhe andhatāmisrākhyasta ete bhāvarūpakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि प्रकृतिस्थानि नित्याण्यणुतराणि च । स्थूलानि भूतव्यक्तानि अनित्यान्यामनन्ति हि
etāni prakṛtisthāni nityāṇyaṇutarāṇi ca / sthūlāni bhūtavyaktāni anityānyāmananti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवस्वरूपं नैवते तद्विभिन्नं लिङ्गदेहगम् । जीवस्वरूपविज्ञानाच्छादकं परिकीर्तितम्
jīvasvarūpaṃ naivate tadvibhinnaṃ liṅgadehagam / jīvasvarūpavijñānācchādakaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्साधनाद्व्यञ्जमानस्वरूपज्ञानबाधकम् । तमः स्वरूपज्ञानस्य विपरीतप्रवर्तकम्
tatsādhanādvyañjamānasvarūpajñānabādhakam / tamaḥ svarūpajñānasya viparītapravartakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो मोहः स उपदेशेपि महामोहो ऽनिवर्तयेत् । विद्वेषकारणं प्राहुः तामिश्रमुपदेष्टृषु
yo mohaḥ sa upadeśepi mahāmoho 'nivartayet / vidveṣakāraṇaṃ prāhuḥ tāmiśramupadeṣṭṛṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुयुक्तिभिः क्वागम्यैश्च गाढाज्ञानैकसाधनम् । अन्धतामिश्रसंज्ञाख्यम् अनाद्यज्ञानमीरितम्
kuyuktibhiḥ kvāgamyaiśca gāḍhājñānaikasādhanam / andhatāmiśrasaṃjñākhyam anādyajñānamīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिकालमारभ्यानन्तानन्ताणुमात्रकाः । केशाद्यायुततुल्याल्पस्वरूपाह्यात्मगोचराः
anādikālamārabhyānantānantāṇumātrakāḥ / keśādyāyutatulyālpasvarūpāhyātmagocarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तत्स्वरूपकाकार हरिणाबिम्बरूपिणा । रक्षिताः प्रलये सृष्टा नित्यं तदनपायिना
tattatsvarūpakākāra hariṇābimbarūpiṇā / rakṣitāḥ pralaye sṛṣṭā nityaṃ tadanapāyinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्कल्पादिभावीनां तत्तकल्पेषु वै क्रमात् । सृज्याः विलक्षणास्तुल्याः अतुल्यास्त्रिविधात्मकाः
etatkalpādibhāvīnāṃ tattakalpeṣu vai kramāt / sṛjyāḥ vilakṣaṇāstulyāḥ atulyāstrividhātmakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवाः अनादितः सर्वेप्यस्वतन्त्रा रमावशाः । प्रकृत्यात्मकलिङ्गेन बद्धाः श्रीहरिकुक्षिगाः
jīvāḥ anāditaḥ sarvepyasvatantrā ramāvaśāḥ / prakṛtyātmakaliṅgena baddhāḥ śrīharikukṣigāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लये सृष्टौ हरिःसृष्टाः अण्डाद्बहिरथान्तरे । सात्विकानीचमध्याश्च अन्तः सृज्या अतात्विकाः
laye sṛṣṭau hariḥsṛṣṭāḥ aṇḍādbahirathāntare / sātvikānīcamadhyāśca antaḥ sṛjyā atātvikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरंशामर्त्यगन्धर्वपूर्वाः सर्वे तृणान्तिकाः । योग्या नित्यसृतिस्थाश्च तमो योग्याश्च कृत्स्नशः
niraṃśāmartyagandharvapūrvāḥ sarve tṛṇāntikāḥ / yogyā nityasṛtisthāśca tamo yogyāśca kṛtsnaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेपि लिङ्गसम्बद्धा ये ते जीवा न चान्यथा । तेपि पूर्वानन्तकाल्पेष्वेवं स्वोचित साधनैः
sarvepi liṅgasambaddhā ye te jīvā na cānyathā / tepi pūrvānantakālpeṣvevaṃ svocita sādhanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्ताः मध्यास्तमः प्राप्ताः सन्ति श्रीहरिगर्भगाः । नैषां क्वापि क्वचित्पूर्तिर्भविता नियमाद्धरेः
muktāḥ madhyāstamaḥ prāptāḥ santi śrīharigarbhagāḥ / naiṣāṃ kvāpi kvacitpūrtirbhavitā niyamāddhareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.