Library·Prakasa-Samhita·1·1.6

Prakasa-Samhita 1.6

इति श्री प्रकाशसंहितायां प्रथमपरिच्छेदे पञ्चमो ऽध्यायः श्रीहंस उवाच निःशेषतो रात्रिमाने व्यतीतेत्वहराग(दि)मे । क्षणे तं विश्वसृक्स्रष्टुमिच्छां चक्रे ऽखिल(स्वयं)प्रभुः

iti śrī prakāśasaṃhitāyāṃ prathamaparicchede pañcamo 'dhyāyaḥ śrīhaṃsa uvāca niḥśeṣato rātrimāne vyatītetvaharāga(di)me / kṣaṇe taṃ viśvasṛksraṣṭumicchāṃ cakre 'khila(svayaṃ)prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वगर्भगान् जीवान् लिङ्गमुक्तान् विनेश्वरः । प्रकृत्यात्मकलिङ्गेन शरीरेणावृतास्त्रिधा

tataḥ svagarbhagān jīvān liṅgamuktān vineśvaraḥ / prakṛtyātmakaliṅgena śarīreṇāvṛtāstridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभिन्नानां स्तमसान् शुद्धराजसान् सात्विकान् प्रभुः । स्वोदरस्थान् समुधृत्यसृज्यान् पुरुषनामकः

vibhinnānāṃ stamasān śuddharājasān sātvikān prabhuḥ / svodarasthān samudhṛtyasṛjyān puruṣanāmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादात् सवासुदेवाख्यो सर्वान् जीवान् जगत्प्रभुः । नैव सृष्टिस्तु मुक्तानां बद्धानां न हि सर्वशः

prādāt savāsudevākhyo sarvān jīvān jagatprabhuḥ / naiva sṛṣṭistu muktānāṃ baddhānāṃ na hi sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टिरुक्तायुक्तः संख्या नियमात् सृष्टिरुच्यते । सृष्टिः संख्या नियमतः तात्विकातात्विकेषु च

sṛṣṭiruktāyuktaḥ saṃkhyā niyamāt sṛṣṭirucyate / sṛṣṭiḥ saṃkhyā niyamataḥ tātvikātātvikeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरंशेषु न संख्यास्ति बहुत्वात्वाद्बहुधैव सा । ब्रह्मत्वयोग्या ऋजवो नामतो ऽनन्तशो गणाः

niraṃśeṣu na saṃkhyāsti bahutvātvādbahudhaiva sā / brahmatvayogyā ṛjavo nāmato 'nantaśo gaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु पूर्वानन्तकल्पैः मुक्ताः सन्ति ह्यनन्तशः । लिङ्गबद्धा अप्यनन्तानन्तशः सन्ति गर्भगाः

teṣu pūrvānantakalpaiḥ muktāḥ santi hyanantaśaḥ / liṅgabaddhā apyanantānantaśaḥ santi garbhagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेस्तेषां सर्वशोपि तेषु सृज्यास्तु केचन । ऋज्वादि तात्विकाःसर्वे अनादितो ह्यपरोक्षिणः

haresteṣāṃ sarvaśopi teṣu sṛjyāstu kecana / ṛjvādi tātvikāḥsarve anādito hyaparokṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यतो विशेषेण स्वस्वयोग्यापरोक्षिणः । कॢप्तकालोचितमहासाधनेन भवन्ति हि

sāmānyato viśeṣeṇa svasvayogyāparokṣiṇaḥ / kḷptakālocitamahāsādhanena bhavanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतन्ति ह्यपरोक्षार्थम् ऋजवो शतसंमिताः । पूर्वापरोक्षिणस्ते च शतसंख्यामिताः सदा

yatanti hyaparokṣārtham ṛjavo śatasaṃmitāḥ / pūrvāparokṣiṇaste ca śatasaṃkhyāmitāḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तवेदोक्तगुणोपासनायां हरेः सदा । यतन्ति तेपि क्रमशो ह्युपासीतगुणोच्चयाः

anantavedoktaguṇopāsanāyāṃ hareḥ sadā / yatanti tepi kramaśo hyupāsītaguṇoccayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति वेधाः सम्पूर्णसद्गुणोपास्तिमानिह । काले मुक्तो भवत्येव मुच्यते नैकदैव हि

bhavanti vedhāḥ sampūrṇasadguṇopāstimāniha / kāle mukto bhavatyeva mucyate naikadaiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवञ्च ब्रह्ममानेन कल्पद्विशतकेन च । पूर्णशक्तिः पूर्णगुणोपास्तिः मुक्ता भवत्यलम्

evañca brahmamānena kalpadviśatakena ca / pūrṇaśaktiḥ pūrṇaguṇopāstiḥ muktā bhavatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तेः पूर्वक्षणे भोग्यसुप्रारब्धक्षयेपि च । एवमेवोत्तरत्रापि संख्या नियमतः सुराः

mukteḥ pūrvakṣaṇe bhogyasuprārabdhakṣayepi ca / evamevottaratrāpi saṃkhyā niyamataḥ surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुच्यन्ते तात्विका वक्ष्यमाणैः कल्पैरजस्य तु । द्विपञ्चाशत्कल्पमिताः शेषाद्यास्तु सभार्यकाः

mucyante tātvikā vakṣyamāṇaiḥ kalpairajasya tu / dvipañcāśatkalpamitāḥ śeṣādyāstu sabhāryakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशत्कल्पमितास्त्विन्द्रजीवाः द्विनवकल्पकाः । अहंप्राणपदार्हश्च गुर्वाद्याद्व्यष्टकल्पकाः

viṃśatkalpamitāstvindrajīvāḥ dvinavakalpakāḥ / ahaṃprāṇapadārhaśca gurvādyādvyaṣṭakalpakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवाहस्तु द्विषट्कल्पैः सूर्याद्याः दशकल्पकाः । मित्रादीनां च नवभिस्तूक्त शेषगणस्य तु

pravāhastu dviṣaṭkalpaiḥ sūryādyāḥ daśakalpakāḥ / mitrādīnāṃ ca navabhistūkta śeṣagaṇasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टभिः सप्तभिः कल्पैः सनकादि गणस्य तु । षड्भिः पर्जन्यमारभ्य पुष्करान्तगणस्य वै

aṣṭabhiḥ saptabhiḥ kalpaiḥ sanakādi gaṇasya tu / ṣaḍbhiḥ parjanyamārabhya puṣkarāntagaṇasya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरोक्षतः कर्मदेवाः पञ्चकल्पापरोक्षिणः । चतुर्भिराजानजानान्तु सार्धकल्पत्रयेण तु

aparokṣataḥ karmadevāḥ pañcakalpāparokṣiṇaḥ / caturbhirājānajānāntu sārdhakalpatrayeṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाङ्गसङ्गगोपीनां त्रिभिः पितृगणस्य तु । गन्धर्वाणान्तु कल्पाभ्यां मर्त्यानां तु तथैकतः

kṛṣṇāṅgasaṅgagopīnāṃ tribhiḥ pitṛgaṇasya tu / gandharvāṇāntu kalpābhyāṃ martyānāṃ tu tathaikataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धकल्पं तृणान्तानां योग्यानां हरिदर्शने । नियमो ऽयंसर्वकल्पेष्वेवमेव न चान्यथा

ardhakalpaṃ tṛṇāntānāṃ yogyānāṃ haridarśane / niyamo 'yaṃsarvakalpeṣvevameva na cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्ल्पसंख्या ब्रह्ममानाद्विज्ञेया योग्यचेतनैः । असुराणां तमःप्राप्तिः ब्रह्मणो दिनकल्पतः

klpasaṃkhyā brahmamānādvijñeyā yogyacetanaiḥ / asurāṇāṃ tamaḥprāptiḥ brahmaṇo dinakalpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवत्येव जगद्धातुराज्ञयेत्थं सदैव तु । इन्द्रादिपुष्करान्तानां गुणोपासनयोचितैः

bhavatyeva jagaddhāturājñayetthaṃ sadaiva tu / indrādipuṣkarāntānāṃ guṇopāsanayocitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोक्तैः कल्पैर्विमुच्यन्ते तावत्कल्पैस्तु साधनम् । तत्पूर्वमपरोक्षस्य कर्तव्यमिति निश्चयः

proktaiḥ kalpairvimucyante tāvatkalpaistu sādhanam / tatpūrvamaparokṣasya kartavyamiti niścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अण्डान्तराले पद्मोत्थब्रह्मा यावद्धि तिष्ठति । तावत्संवत्सरगतप्रतिप्रतिदिनेष्वपि

aṇḍāntarāle padmotthabrahmā yāvaddhi tiṣṭhati / tāvatsaṃvatsaragatapratipratidineṣvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांशा अतात्विकाः सर्वे संख्यया वक्ष्यमाणया । मितास्तु प्रतिकल्पे ऽपि पदस्था ह्यपरोक्षिणः

sāṃśā atātvikāḥ sarve saṃkhyayā vakṣyamāṇayā / mitāstu pratikalpe 'pi padasthā hyaparokṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उर्वश्याद्याप्सरसः शतान्तांश् चाष्टसंख्यया । मिता आजानजैस्तुल्याः कर्मदेवैः समाः पराः

urvaśyādyāpsarasaḥ śatāntāṃś cāṣṭasaṃkhyayā / mitā ājānajaistulyāḥ karmadevaiḥ samāḥ parāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतं पितॄणां सप्तैव तेषूर्वश्यादिभिः समाः । अन्ये आजानजेभ्यस्तु न्यूनास्तेभ्यो ऽवराः क्रमात्

śataṃ pitṝṇāṃ saptaiva teṣūrvaśyādibhiḥ samāḥ / anye ājānajebhyastu nyūnāstebhyo 'varāḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वास्तु शतं तेषु अष्टौ तुल्यास्तु कर्मजैः । शतकोटिमिताः सर्वे ऋषयो विंशदुत्तमाः

gandharvāstu śataṃ teṣu aṣṭau tulyāstu karmajaiḥ / śatakoṭimitāḥ sarve ṛṣayo viṃśaduttamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषीणां च शतं कर्मदेवैस्तल्यमुदीरितम् । हर्यावेशाश्च तन्मध्ये विंशदीषद्गुणोत्तमाः

ṛṣīṇāṃ ca śataṃ karmadevaistalyamudīritam / haryāveśāśca tanmadhye viṃśadīṣadguṇottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेष्वेव तात्विकाश्चाष्टौ शतकं कर्मजैः समम् । तदन्ये ऽजानजेभ्यस्तु तुल्या अग्निसुता अपि

teṣveva tātvikāścāṣṭau śatakaṃ karmajaiḥ samam / tadanye 'jānajebhyastu tulyā agnisutā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्व्यष्टौसहस्राणिशतन्त्रिंशच्चारणरक्षसाम् । साध्यसिद्धास्तथान्यास्तु सप्ततिः सर्वजातिषु

dvyaṣṭausahasrāṇiśatantriṃśaccāraṇarakṣasām / sādhyasiddhāstathānyāstu saptatiḥ sarvajātiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजानजास्तेस्वन्यूनं पितृगन्धर्वसंयुताः । प्रतीकालम्बनाः सांशाः निरंशास्तु ततो ऽवराः

ājānajāstesvanyūnaṃ pitṛgandharvasaṃyutāḥ / pratīkālambanāḥ sāṃśāḥ niraṃśāstu tato 'varāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीकालम्बनस्तेषु श्रेष्ठाः मानुषगायकाः । ततो न्यूनास्तु राजानो मर्त्योच्चास्तु ततो ऽधमाः

pratīkālambanasteṣu śreṣṭhāḥ mānuṣagāyakāḥ / tato nyūnāstu rājāno martyoccāstu tato 'dhamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्त्यगन्धर्वराश्यादि सर्वजीवगणेष्वपि । ये मुक्तियोग्यास्ते सर्वे प्रतीकस्थावलम्बिनः

martyagandharvarāśyādi sarvajīvagaṇeṣvapi / ye muktiyogyāste sarve pratīkasthāvalambinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरंशा अपरोक्षात्प्राक् ऊर्ध्वमप्यण्ड एव हि । सृज्यानूर्ध्वं यथा सांशाः अपरोक्षविवर्जिताः

niraṃśā aparokṣātprāk ūrdhvamapyaṇḍa eva hi / sṛjyānūrdhvaṃ yathā sāṃśāḥ aparokṣavivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरोक्षिणान्तु सांशानां तात्विकैर्भिन्नचेतसाम्। अतात्विकानां कर्मादि सुरगन्धर्वमानुषाम्

aparokṣiṇāntu sāṃśānāṃ tātvikairbhinnacetasām/ atātvikānāṃ karmādi suragandharvamānuṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावदन्तजीवानां सूक्ष्माप्तिरनिरुद्धतः । अजोत्पत्तेः पुराजाण्डे स्थूलाप्तिरिति निश्चयः

etāvadantajīvānāṃ sūkṣmāptiraniruddhataḥ / ajotpatteḥ purājāṇḍe sthūlāptiriti niścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तात्विकानां बहिश्चाण्डात् सूक्ष्मस्थूलाप्तिरिष्यते । असंसृष्टशरीरास्ते ऽण्डोत्पत्तेः पुराःसुराः

tātvikānāṃ bahiścāṇḍāt sūkṣmasthūlāptiriṣyate / asaṃsṛṣṭaśarīrāste 'ṇḍotpatteḥ purāḥsurāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अण्डान्तराले सर्वे ऽपि संसृष्टाः स्थूलदेहकाः । लये सर्वे लिङ्गबद्धाः शून्यकुक्षा वसन्ति हि

aṇḍāntarāle sarve 'pi saṃsṛṣṭāḥ sthūladehakāḥ / laye sarve liṅgabaddhāḥ śūnyakukṣā vasanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु मुक्तेतरे संख्या नियमात्सृष्टिसंमताः । ये च तान्निखिलान्वासुदेवः स्रष्टुमुपाक्रमत्

teṣu muktetare saṃkhyā niyamātsṛṣṭisaṃmatāḥ / ye ca tānnikhilānvāsudevaḥ sraṣṭumupākramat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जडाख्या प्रकृतिः सर्वजीवानां लिङ्गरूपिणी । प्रकृतेर्गर्भगा जीवाः लिङ्गदेहयुता मताः

jaḍākhyā prakṛtiḥ sarvajīvānāṃ liṅgarūpiṇī / prakṛtergarbhagā jīvāḥ liṅgadehayutā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिकालमारभ्य जीवाः संसृतिबन्धगाः । तत्र पूर्वानन्तकल्पे जीवाः सत्साधनेन च

anādikālamārabhya jīvāḥ saṃsṛtibandhagāḥ / tatra pūrvānantakalpe jīvāḥ satsādhanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिश्रेण विपरीतेन ज्ञानेनात्यक्तबन्धनाः । जीवाश्च त्रिविधा आसन् शतकोटिसहस्रशः

miśreṇa viparītena jñānenātyaktabandhanāḥ / jīvāśca trividhā āsan śatakoṭisahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृज्येषु लिङ्गबद्धेषु पूर्वसृज्यश्चतुर्मुखः । न चैककाले सर्वेषां सृष्टिः सा कालभेदतः

sṛjyeṣu liṅgabaddheṣu pūrvasṛjyaścaturmukhaḥ / na caikakāle sarveṣāṃ sṛṣṭiḥ sā kālabhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवत्यतः पूर्वजाताः उत्तमान्ये ततो ऽवराः । लयाख्य परकालान्ते व्यतीते सृष्टिसंमते

bhavatyataḥ pūrvajātāḥ uttamānye tato 'varāḥ / layākhya parakālānte vyatīte sṛṣṭisaṃmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परकालादिमे ऽजस्य सृष्टिरन्यस्य कालतः । ब्रह्मणः सृष्टितः पश्चाद्वायोः सृष्टिः शताब्दतः

parakālādime 'jasya sṛṣṭiranyasya kālataḥ / brahmaṇaḥ sṛṣṭitaḥ paścādvāyoḥ sṛṣṭiḥ śatābdataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शताब्दतो वाण्याः भारत्यास्तच्छताब्दतः । ततः सहस्राब्दतश्च सृष्टिस्तु विपशेषयोः

tataḥ śatābdato vāṇyāḥ bhāratyāstacchatābdataḥ / tataḥ sahasrābdataśca sṛṣṭistu vipaśeṣayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलादीनां सहस्रश्च वत्सरैस्तावता पुनः । वारुण्यादेर्दशसाहस्राब्दतस्तु ततः परम्

nīlādīnāṃ sahasraśca vatsaraistāvatā punaḥ / vāruṇyāderdaśasāhasrābdatastu tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टिरिन्द्रस्य कामस्याप्ययुताब्दास्तथापरे । सृष्टास्युर्हरिणा ये च नीचास्ते ऽनुत्तमोत्तमैः

sṛṣṭirindrasya kāmasyāpyayutābdāstathāpare / sṛṣṭāsyurhariṇā ye ca nīcāste 'nuttamottamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करान्तास्तात्विकाश्च तथैवातात्विकाः परे । निरंशा नित्यबद्धाश्च तमोयोग्याश्च राक्षसाः

puṣkarāntāstātvikāśca tathaivātātvikāḥ pare / niraṃśā nityabaddhāśca tamoyogyāśca rākṣasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयुताब्दाद्धेवमानात् पूर्वपूर्वव्यवस्थया । सृष्टिर्भवति सा सूक्ष्मस्थूलभेदाद्विधा मता

ayutābdāddhevamānāt pūrvapūrvavyavasthayā / sṛṣṭirbhavati sā sūkṣmasthūlabhedādvidhā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तात्विकानां पदस्थानां सर्वेषामपरोक्षिणाम् । अण्डात्पूर्वैव भवति तदन्येषां तदन्तरे

tātvikānāṃ padasthānāṃ sarveṣāmaparokṣiṇām / aṇḍātpūrvaiva bhavati tadanyeṣāṃ tadantare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अण्डाद्बहिरथाण्डान्तर्जायमानजनस्य तु । पूर्वोक्तकालनियमात्सृष्टिः ज्ञेया यथाक्रमम्

aṇḍādbahirathāṇḍāntarjāyamānajanasya tu / pūrvoktakālaniyamātsṛṣṭiḥ jñeyā yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गबद्धस्य तु यदा सूक्ष्मदेहाप्तिरिष्यते । ततः पूर्वक्षणे लिङ्गे गुणवैषम्यमिष्यते

liṅgabaddhasya tu yadā sūkṣmadehāptiriṣyate / tataḥ pūrvakṣaṇe liṅge guṇavaiṣamyamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गदेहस्य मध्यस्थो रजोभागः प्रकीर्तितः । भूर्नामकेन्दिरा तत्र चेष्टका तस्य मानिनी

liṅgadehasya madhyastho rajobhāgaḥ prakīrtitaḥ / bhūrnāmakendirā tatra ceṣṭakā tasya māninī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्वभागस्पृष्टरजः पार्श्वगा राजसाणवः । दशप्रलयकाले तु भूम्या सत्वस्य पार्श्वगाः

satvabhāgaspṛṣṭarajaḥ pārśvagā rājasāṇavaḥ / daśapralayakāle tu bhūmyā satvasya pārśvagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति लयकालान्ते तत्र तिष्ठन्ति सर्वशः । राजसाणुः सात्विकांशगतस्त्वेकैकशः पृथक्

bhavanti layakālānte tatra tiṣṭhanti sarvaśaḥ / rājasāṇuḥ sātvikāṃśagatastvekaikaśaḥ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशैव तादृशा एते मिलिता द्वादशाणवः । सात्विकेषु शतमितान् रक्तवर्णान् करोत्यलम्

daśaiva tādṛśā ete militā dvādaśāṇavaḥ / sātvikeṣu śatamitān raktavarṇān karotyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभावतःसत्वभागाः शुक्लास्ते सत्वसंस्थिताः । रक्तासहस्रसंख्याकाः दशभीराजसाणुभिः

svabhāvataḥsatvabhāgāḥ śuklāste satvasaṃsthitāḥ / raktāsahasrasaṃkhyākāḥ daśabhīrājasāṇubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति च रजः स्पृष्टाः सत्वपार्श्वगता लये । एवमेको राजसाणुः राजसांशापसव्यगम्

bhavanti ca rajaḥ spṛṣṭāḥ satvapārśvagatā laye / evameko rājasāṇuḥ rājasāṃśāpasavyagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तामसांश भुवानीतः स्वशतांशन्तु तामसम् । अत्यल्पं नीलवर्णं ते रक्तोरक्ती करोत्यलम्

tāmasāṃśa bhuvānītaḥ svaśatāṃśantu tāmasam / atyalpaṃ nīlavarṇaṃ te raktoraktī karotyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकः शुद्धो राजसांशः परिच्छेदे तु राजसे । मध्ये तिष्ठन्त्यपि लये राजसाणु समा इमे

ekaḥ śuddho rājasāṃśaḥ paricchede tu rājase / madhye tiṣṭhantyapi laye rājasāṇu samā ime

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमः परिच्छेदगताः तामसाणुस्तु यादृशाः । लये सत्वपरिच्छेदपार्श्वगा राजसाणवः

tamaḥ paricchedagatāḥ tāmasāṇustu yādṛśāḥ / laye satvaparicchedapārśvagā rājasāṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तामसास्तादृशा एते मिलिता द्वादशाणवः । राजसा तामसात्यल्प परमाणु प्रमाणतः

tāmasāstādṛśā ete militā dvādaśāṇavaḥ / rājasā tāmasātyalpa paramāṇu pramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिकं गुणितास्तत्र शतद्वादशसंमिताः । दशराजससंयुक्त सहस्रसात्विकाणवः

adhikaṃ guṇitāstatra śatadvādaśasaṃmitāḥ / daśarājasasaṃyukta sahasrasātvikāṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षाभवन्ति कार्योपयुक्ता एते भवन्ति हि । तामसात्तु परिच्छेदाद्विगुणो राजसस्मृतः

lakṣābhavanti kāryopayuktā ete bhavanti hi / tāmasāttu paricchedādviguṇo rājasasmṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजसात्तु परिच्छेदा द्विगुणःसात्विकः स्मृतः । एकैकस्मन्परिच्छेदेप्यनन्ताः परमाणवः

rājasāttu paricchedā dviguṇaḥsātvikaḥ smṛtaḥ / ekaikasmanparicchedepyanantāḥ paramāṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्ति तत्र नियन्ताजो विष्णुब्रह्मशिवात्मकः । नारायणोनन्तगुणः श्री स्त्रीरूपाभिमानिनी

santi tatra niyantājo viṣṇubrahmaśivātmakaḥ / nārāyaṇonantaguṇaḥ śrī strīrūpābhimāninī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जडायां प्रकृतौ चापि लिङ्गदेहे तथैव च । सन्त्यानन्ताणवस्तेषु पूर्वोक्ताः कार्यसाधकाः

jaḍāyāṃ prakṛtau cāpi liṅgadehe tathaiva ca / santyānantāṇavasteṣu pūrvoktāḥ kāryasādhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्वङ्गता राजसांशाः लये राजससात्विकान् । वदन्ति तामसगतं रजोराजसतामसम्

satvaṅgatā rājasāṃśāḥ laye rājasasātvikān / vadanti tāmasagataṃ rajorājasatāmasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजः परिच्छेदगतं सन्तो राजसतामसम् । वदन्त्येव लये योगो भवति श्रीहरीच्छया

rajaḥ paricchedagataṃ santo rājasatāmasam / vadantyeva laye yogo bhavati śrīharīcchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्यावस्थां बुधाः प्राहुः एतां प्रकृतिलिङ्गयोः

sāmyāvasthāṃ budhāḥ prāhuḥ etāṃ prakṛtiliṅgayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.