Prakasa-Samhita 2.5

इति श्री प्रकाशसंहितायां द्वितीयपरिच्छेदे चतुर्थो ऽध्यायः श्रीभगवानुवाच रसातलेधस्थाद्दानवाः शतकोटिशः । दैत्याश्च यातुधानाश्च पौलोमाः कालकेयकाः

iti śrī prakāśasaṃhitāyāṃ dvitīyaparicchede caturtho 'dhyāyaḥ śrībhagavānuvāca rasātaledhasthāddānavāḥ śatakoṭiśaḥ / daityāśca yātudhānāśca paulomāḥ kālakeyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवाताकवचाधीराः राक्षसाश्च सुराणकाः । पिशाचा अन्त्यजासृक्याः महाकुमति(मुदि)नो जराः

nivātākavacādhīrāḥ rākṣasāśca surāṇakāḥ / piśācā antyajāsṛkyāḥ mahākumati(mudi)no jarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसन्ति चक्रभयतो हरेः सर्वभयादपि । ये केचित्तात्विकास्तत्र संवसन्ति सुरर्षभाः

vasanti cakrabhayato hareḥ sarvabhayādapi / ye kecittātvikāstatra saṃvasanti surarṣabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिमन्वन्तरेष्वेते वर्षेस्मिन् भारतेखिलाः । हरीरसुरसद्विप्रगोयोषिदपराश्रमान्

pratimanvantareṣvete varṣesmin bhāratekhilāḥ / harīrasurasadvipragoyoṣidaparāśramān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूषयित्वा पातयित्वा केचित् पूर्णान्यथाधियः । नित्ये वसन्ति नरके हता हर्यादि दैःद्वग्द्ध

dūṣayitvā pātayitvā kecit pūrṇānyathādhiyaḥ / nitye vasanti narake hatā haryādi daiḥdvagddha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यदुःसाधनाभूयो रसातलमुपाश्रिताः । भूमौ भूत्वा ब्रह्मरुद्रवरैर्लोको(का)पकारिणः

nityaduḥsādhanābhūyo rasātalamupāśritāḥ / bhūmau bhūtvā brahmarudravarairloko(kā)pakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावतारै रामेण कृष्णेनापि हताः खिलाः । वसन्ति नित्यनरके कालाद्यास्यन्ति वै तमः

sarvāvatārai rāmeṇa kṛṣṇenāpi hatāḥ khilāḥ / vasanti nityanarake kālādyāsyanti vai tamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् हि सरमानाम्नी शुनी ब्रह्मवरोद्भवा । सदार्तान् भीषयन्ति दैत्यान् यमस्य वशवर्तिनी

tasmin hi saramānāmnī śunī brahmavarodbhavā / sadārtān bhīṣayanti daityān yamasya vaśavartinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीणायुषस्तत्रदैत्याः स्वप्ने दृष्ट्वा सुदर्शनम् । मृतायास्यन्ति नरकं तद्वंश्या(स्या)नां स आश्रयः(मः)

kṣīṇāyuṣastatradaityāḥ svapne dṛṣṭvā sudarśanam / mṛtāyāsyanti narakaṃ tadvaṃśyā(syā)nāṃ sa āśrayaḥ(maḥ)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदधस्तात्तु पाताले उत्तरे दिशि भासुरे । सहस्रवदनः शेषः सर्वैस्तात्विकपन्नगैः

tadadhastāttu pātāle uttare diśi bhāsure / sahasravadanaḥ śeṣaḥ sarvaistātvikapannagaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्त नागकन्याभिः पूजितो रत्नमण्डपे । ध्यायन्नारायणं देवं सदावसति सामरः

samasta nāgakanyābhiḥ pūjito ratnamaṇḍape / dhyāyannārāyaṇaṃ devaṃ sadāvasati sāmaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रभानुभादीप्यत्किरीटावलिमण्डितः । सम्पूर्णशारदशशिछविकोट्यधिकद्युतिः

sahasrabhānubhādīpyatkirīṭāvalimaṇḍitaḥ / sampūrṇaśāradaśaśichavikoṭyadhikadyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यामृतस्रवच्छुभ्रफणामण्डलमण्डितः । सदैककुण्डलो भास्वन् मुसलः सहलः प्रभुः

nityāmṛtasravacchubhraphaṇāmaṇḍalamaṇḍitaḥ / sadaikakuṇḍalo bhāsvan musalaḥ sahalaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भानुप्रभामुण्मूर्धन्यमणिश्रीहृतसर्वरुक् । हारनूपुरवलयकङ्कणाङ्गुलिकादिभिः

bhānuprabhāmuṇmūrdhanyamaṇiśrīhṛtasarvaruk / hāranūpuravalayakaṅkaṇāṅgulikādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकमणिसद्भास्व(त्कटि)त्किरीटसूत्रादिकः प्रभुः । सुरासुरकिरीटस्थरत्नाछादितपादुकः

anekamaṇisadbhāsva(tkaṭi)tkirīṭasūtrādikaḥ prabhuḥ / surāsurakirīṭastharatnāchāditapādukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धमाल्यादिसुरभिध्यायन्नास्ते विराट्स्वयम् । पातालदक्षिणे भागे संय(म्य)मिन्यां पुरः प्रभुः

gandhamālyādisurabhidhyāyannāste virāṭsvayam / pātāladakṣiṇe bhāge saṃya(mya)minyāṃ puraḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामलावल्लभो दण्डधरो महिषवाहनः । समवर्ती यमः प्रेतपतिः नीलाञ्जनाद्रिरुक्

śyāmalāvallabho daṇḍadharo mahiṣavāhanaḥ / samavartī yamaḥ pretapatiḥ nīlāñjanādriruk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाभरणसम्पन्नः धर्मराट् रामचिन्तकः । भानुपुत्रोश्चात्रचित्रचित्रगुप्तौ सुलेखकौ

sarvābharaṇasampannaḥ dharmarāṭ rāmacintakaḥ / bhānuputroścātracitracitraguptau sulekhakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याज्ञाया भारतोत्थपुण्यपापचयस्य तु । तत्र धर्मः प्रवक्तारः तत्तन्मन्वन्तरस्थिताः

yasyājñāyā bhāratotthapuṇyapāpacayasya tu / tatra dharmaḥ pravaktāraḥ tattanmanvantarasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषयः सर्वदेवोपदेवास्तत्परिचारकाः । ऊर्ध्वकेशा विरूपाक्षाः नीलवर्णभयङ्कराः

ṛṣayaḥ sarvadevopadevāstatparicārakāḥ / ūrdhvakeśā virūpākṣāḥ nīlavarṇabhayaṅkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाज्ञाकारिणास्तस्य किङ्कराः पाशपाणयः । निष्ठुराः निर्घृणाः क्रूराः महापरिघपाणयः

tadājñākāriṇāstasya kiṅkarāḥ pāśapāṇayaḥ / niṣṭhurāḥ nirghṛṇāḥ krūrāḥ mahāparighapāṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारतात् पापिनो बध्वाह्यानीयन्ते यमान्तिकम् । दशलक्षमतास्ते तु घोरास्ताडनभर्जनैः

bhāratāt pāpino badhvāhyānīyante yamāntikam / daśalakṣamatāste tu ghorāstāḍanabharjanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोराध्वाने कृषन्त्येते नितरां कृतपापिनः । स तानभ्यगतान् दृष्ट्वा यमदण्डं परेतराट्

ghorādhvāne kṛṣantyete nitarāṃ kṛtapāpinaḥ / sa tānabhyagatān dṛṣṭvā yamadaṇḍaṃ paretarāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां मूर्ध्नि स्थापयति यातना देहिनां तदा । पुण्यपापानि ते सर्वे कीर्तयन्ति कृतानि च

teṣāṃ mūrdhni sthāpayati yātanā dehināṃ tadā / puṇyapāpāni te sarve kīrtayanti kṛtāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तत्वात्मिकाःसर्वे सत्यमित्यवदन् स्थिताः । पत्रेषु तानि(ऌःइ) लिखितान्यपि ते प्रपठन्ति च

tatra tatvātmikāḥsarve satyamityavadan sthitāḥ / patreṣu tāni(ḷḥi) likhitānyapi te prapaṭhanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखदुःखात्मकफलं वदन्ति ऋषिसत्तमाः । दशलक्षमितास्तेषां यमदूतास्तु नारके

sukhaduḥkhātmakaphalaṃ vadanti ṛṣisattamāḥ / daśalakṣamitāsteṣāṃ yamadūtāstu nārake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातयित्वा ताडयन्ति यथा पापानुसारतः । विंशल्लक्षमितास्तत्र(स्य) सदा रोगाभिमानिनः

pātayitvā tāḍayanti yathā pāpānusārataḥ / viṃśallakṣamitāstatra(sya) sadā rogābhimāninaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते वातपित्तश्लेष्माद्याः सन्निपातज्वरादयः । भगन्दरातिसाराश्च वमनारुचिदुर्व्रणाः

te vātapittaśleṣmādyāḥ sannipātajvarādayaḥ / bhagandarātisārāśca vamanārucidurvraṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमपीनसबाधर्यद्धृ(हृ)द्रोगाद्यास्तदन्तिके । वसन्ति पापफलदाः क्वचिद्देहक्षयङ्कराः

hemapīnasabādharyaddhṛ(hṛ)drogādyāstadantike / vasanti pāpaphaladāḥ kvaciddehakṣayaṅkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वाहिवृश्चिकदंशांशी विषदुर्वृकरूपकाः । विंशल्लक्षास्तु नरके पतितानां प्रबाधकाः

śvāhivṛścikadaṃśāṃśī viṣadurvṛkarūpakāḥ / viṃśallakṣāstu narake patitānāṃ prabādhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाताले संवसन्त्येते नरका बहुरूपकाः । दुर्गतिर्निरयश्चैव महारौरवरौरवौ

pātāle saṃvasantyete narakā bahurūpakāḥ / durgatirnirayaścaiva mahārauravarauravau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संघातकालसूत्राख्योवर्चाख्यामनिरोधनम् । तैलयन्त्रस्तप्ततैलो गिरिपातायसालयौ

saṃghātakālasūtrākhyovarcākhyāmanirodhanam / tailayantrastaptatailo giripātāyasālayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूच्यग्निभूरिनिर्घातौ वक्रकण्टकदानवौ । श्वभोजनव्रतपनौ कर्कशालिमुखोल्बणौ

sūcyagnibhūrinirghātau vakrakaṇṭakadānavau / śvabhojanavratapanau karkaśālimukholbaṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूयासृङ्मूत्रविष्टाशाः तप्तास्त्रोपरिरम्भणाः । कालकूटाग्निशकलौ सर्वशस्त्रास्त्रपातनौ

pūyāsṛṅmūtraviṣṭāśāḥ taptāstroparirambhaṇāḥ / kālakūṭāgniśakalau sarvaśastrāstrapātanau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणरोधमहाभारौ क्रूराशीविषवृश्चिकौ । सर्वाङ्गछेदात्ममांसौ तप्तवृक्षाभिपातनौ

prāṇarodhamahābhārau krūrāśīviṣavṛścikau / sarvāṅgachedātmamāṃsau taptavṛkṣābhipātanau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलारोहापकर्षा द्वौ दुर्गन्धा राक्षसादनः । बाणाघातो वैतरणी शङ्कमूलकरालकौ

śūlārohāpakarṣā dvau durgandhā rākṣasādanaḥ / bāṇāghāto vaitaraṇī śaṅkamūlakarālakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिपीलिका जलूकादौ गृध्रकङ्कादि भोजने । आवर्तनास्फालनौ द्वौ शिलायन्त्रशिलादनौ

pipīlikā jalūkādau gṛdhrakaṅkādi bhojane / āvartanāsphālanau dvau śilāyantraśilādanau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णवस्तु पुपूर्णार्(णो) च द्वार(प्रक्षे)क्षेपणबन्धनौ । शृङ्कला तप्तसिकता स्फुलिङ्गाश्चावधूलयः

karṇavastu pupūrṇār(ṇo) ca dvāra(prakṣe)kṣepaṇabandhanau / śṛṅkalā taptasikatā sphuliṅgāścāvadhūlayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरमर्मग्रन्थिकूटजलनीरोधनादयः । सन्त्येवाष्टोत्तरशतनरकाः पातकालयाः

śiramarmagranthikūṭajalanīrodhanādayaḥ / santyevāṣṭottaraśatanarakāḥ pātakālayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यनरका एते तामिश्रन्धतामिश्रकौ । नित्यौ द्वौ नरकौ तत्र गतायान्ति तमः क्रमात्

anityanarakā ete tāmiśrandhatāmiśrakau / nityau dvau narakau tatra gatāyānti tamaḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधो लोकेषु ये देवाः सर्वमन्वन्तरेष्वपि । प्रोक्तव्यापारनिरताः नामान्तरविवर्जिताः

adho lokeṣu ye devāḥ sarvamanvantareṣvapi / proktavyāpāraniratāḥ nāmāntaravivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोग्यानामिहप्रोक्तनामरूपाणि सर्वशः । इहैव पूर्वमनुषु(ष्टु) दत एवाज्ञ(म्य)नामकाः

ayogyānāmihaproktanāmarūpāṇi sarvaśaḥ / ihaiva pūrvamanuṣu(ṣṭu) data evājña(mya)nāmakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते मनुलये सर्वेत्यक्त्वा स्थूलानि सूक्ष्मतः । स्वप्राज्ञवशगा यान्ति महर्लोकं तदत्यये

ete manulaye sarvetyaktvā sthūlāni sūkṣmataḥ / svaprājñavaśagā yānti maharlokaṃ tadatyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्यस्थूलानि ऋषिभिः स्वपूर्वं पातिके(प्रान्तिके) क्रमात्

prāpyasthūlāni ṛṣibhiḥ svapūrvaṃ pātike(prāntike) kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.