Library·Padma Purāṇa·1·1.11

Padma Purāṇa 1.11

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे श्राद्धप्रकरणंनाम एकादशोऽध्यायः

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe śrāddhaprakaraṇaṃnāma ekādaśo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुदा च नदी पुण्या तथा सिद्धवटं शुभम्४५। तीर्थं पाशुपतं चैव नदी पर्यटिका तथा। श्राद्धमेतेषु सर्वेषु दत्तं कोटिशतोत्तरम्४६। तथैव पंचतीर्थं च यत्र गोदावरी नदी। युता लिंगसहस्रेण सव्येतर जलावहा४७। जामदग्न्यस्य तत्तीर्थं मोदायतनमुत्तमम्। प्रतीकस्य भयात्सिद्धा यत्र गोदावरी नदी४८। तीर्थं तद्धव्यकव्यानामप्सरोगणसंयुतम्। श्राद्धाग्नि दानकार्यं च तत्र कोटिशताधिकम्४९। तथा सहस्रलिंगं च राघवेश्वरमुत्तमम्। सेन्द्रकाला नदी पुण्या तत्र शक्रो गतः पुरा५० 1.11.50। निहत्य नमुचिं मित्रं तपसा स्वर्गमाप्तवान्। तत्र दत्तं नरैः श्राद्धमनंतफलदं भवेत्

bāhudā ca nadī puṇyā tathā siddhavaṭaṃ śubham45| tīrthaṃ pāśupataṃ caiva nadī paryaṭikā tathā| śrāddhameteṣu sarveṣu dattaṃ koṭiśatottaram46| tathaiva paṃcatīrthaṃ ca yatra godāvarī nadī| yutā liṃgasahasreṇa savyetara jalāvahā47| jāmadagnyasya tattīrthaṃ modāyatanamuttamam| pratīkasya bhayātsiddhā yatra godāvarī nadī48| tīrthaṃ taddhavyakavyānāmapsarogaṇasaṃyutam| śrāddhāgni dānakāryaṃ ca tatra koṭiśatādhikam49| tathā sahasraliṃgaṃ ca rāghaveśvaramuttamam| sendrakālā nadī puṇyā tatra śakro gataḥ purā50 1.11.50| nihatya namuciṃ mitraṃ tapasā svargamāptavān| tatra dattaṃ naraiḥ śrāddhamanaṃtaphaladaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करं नाम वै तीर्थं शालग्रामं तथैव च। शोणपातश्च विख्यातो यत्र वैश्वानराशयः

puṣkaraṃ nāma vai tīrthaṃ śālagrāmaṃ tathaiva ca| śoṇapātaśca vikhyāto yatra vaiśvānarāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं सारस्वतं चैव स्वामितीर्थं तथैव च। मलंदरा नदी पुण्या कौशिकी चंद्रका तथा

tīrthaṃ sārasvataṃ caiva svāmitīrthaṃ tathaiva ca| malaṃdarā nadī puṇyā kauśikī caṃdrakā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदर्भा चाथ वेगा च पयोष्णी प्राङ्मुखा परा। कावेरी चोत्तरांगा च तथा जालंधरो गिरिः

vidarbhā cātha vegā ca payoṣṇī prāṅmukhā parā| kāverī cottarāṃgā ca tathā jālaṃdharo giriḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषु श्राद्धतीर्थेषु श्राद्धमानंत्यमश्नुते। लोहदंडं तथा तीर्थं चित्रकूटस्तथैव च

eteṣu śrāddhatīrtheṣu śrāddhamānaṃtyamaśnute| lohadaṃḍaṃ tathā tīrthaṃ citrakūṭastathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यं सर्वत्र गंगायास्तथा नद्यास्तटं शुभम्। कुब्जाम्रकं तथा तीर्थमुर्वशीपुलिनं तथा

divyaṃ sarvatra gaṃgāyāstathā nadyāstaṭaṃ śubham| kubjāmrakaṃ tathā tīrthamurvaśīpulinaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारमोचनं तीर्थं तथैव ऋणमोचनम्। एतेषु पितृतीर्थेषु श्राद्धमानंत्यमश्नुते

saṃsāramocanaṃ tīrthaṃ tathaiva ṛṇamocanam| eteṣu pitṛtīrtheṣu śrāddhamānaṃtyamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अट्टहासं तथा तीर्थं गौतमेश्वरमेव च। तथा वसिष्ठतीर्थं च भारतं च ततः परम्

aṭṭahāsaṃ tathā tīrthaṃ gautameśvarameva ca| tathā vasiṣṭhatīrthaṃ ca bhārataṃ ca tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मावर्तं कुशावर्तं हंसतीर्थं तथैव च। पिंडारकं च विख्यातं शंखोद्धारं तथैव च

brahmāvartaṃ kuśāvartaṃ haṃsatīrthaṃ tathaiva ca| piṃḍārakaṃ ca vikhyātaṃ śaṃkhoddhāraṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भांडेश्वरं बिल्वकं च नीलपर्वतमेव च। तथा च बदरीतीर्थं सर्वतीर्थेश्वरेश्वरम्

bhāṃḍeśvaraṃ bilvakaṃ ca nīlaparvatameva ca| tathā ca badarītīrthaṃ sarvatīrtheśvareśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुधाराह्वयं तीर्थं रामतीर्थं तथैव च। जयंती विजया चैव शुक्लतीर्थं तथैव च

vasudhārāhvayaṃ tīrthaṃ rāmatīrthaṃ tathaiva ca| jayaṃtī vijayā caiva śuklatīrthaṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषु श्राद्धप्रदातारः प्रयांति परमं पदम्। तीर्थं मातृगृहं नाम करवीरपुरं तथा

eṣu śrāddhapradātāraḥ prayāṃti paramaṃ padam| tīrthaṃ mātṛgṛhaṃ nāma karavīrapuraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तगोदावरीनाम सर्वतीर्थेश्वरेश्वरम्। तत्र श्राद्धं प्रदातव्यमनंतफलमीप्सुभिः

saptagodāvarīnāma sarvatīrtheśvareśvaram| tatra śrāddhaṃ pradātavyamanaṃtaphalamīpsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीकटेषु गया पुण्या पुण्यं राजगृहं वनम्। च्यवनस्याश्रमं पुण्यं नदी पुण्या पुनःपुना

kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhaṃ vanam| cyavanasyāśramaṃ puṇyaṃ nadī puṇyā punaḥpunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयाराधनं पुण्यं नदी या तु पुनःपुना। यत्र गाथा विचरति ब्रह्मणा परिकीर्तिता

viṣayārādhanaṃ puṇyaṃ nadī yā tu punaḥpunā| yatra gāthā vicarati brahmaṇā parikīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत्। यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत्

eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyekopi gayāṃ vrajet| yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा गाथा विचरति तीर्थेष्वायतनेषु च। सर्वे मनुष्या राजेंद्र कीर्त्तयंतः समागताः

eṣā gāthā vicarati tīrtheṣvāyataneṣu ca| sarve manuṣyā rājeṃdra kīrttayaṃtaḥ samāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमस्माकं कुले कश्चिद्गयां यास्यति यः सुतः। प्रीणयिष्यति तान्गत्वा सप्तपूर्वांस्तथापरान्

kimasmākaṃ kule kaścidgayāṃ yāsyati yaḥ sutaḥ| prīṇayiṣyati tāngatvā saptapūrvāṃstathāparān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातामहानामप्येवं श्रुतिरेषा चिरंतनी। गंगायामस्थिनिचयं गत्वा क्षेप्स्यति यः सुतः

mātāmahānāmapyevaṃ śrutireṣā ciraṃtanī| gaṃgāyāmasthinicayaṃ gatvā kṣepsyati yaḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलैः सप्ताष्टभिर्वापि दास्यते च जलांजलिम्। अरण्यत्रितये वापि पिंडदानं करिष्यति

tilaiḥ saptāṣṭabhirvāpi dāsyate ca jalāṃjalim| araṇyatritaye vāpi piṃḍadānaṃ kariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमं पुष्करारण्ये नैमिषे तदनंतरं। धर्मारण्यं पुनः प्राप्य श्राद्धं भक्त्या प्रदास्यति

prathamaṃ puṣkarāraṇye naimiṣe tadanaṃtaraṃ| dharmāraṇyaṃ punaḥ prāpya śrāddhaṃ bhaktyā pradāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गयायां धर्मपृष्ठे वा सरसि ब्रह्मणस्तथा। गयाशीर्षवटे चैव पितॄणां दत्तमक्षयम्

gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe vā sarasi brahmaṇastathā| gayāśīrṣavaṭe caiva pitṝṇāṃ dattamakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रजन्कृत्वा निवापं यस्त्वध्वानं परिसर्पति। नरकस्थान्पितॄन्सोपि स्वर्गं नयति सत्वरं

vrajankṛtvā nivāpaṃ yastvadhvānaṃ parisarpati| narakasthānpitṝnsopi svargaṃ nayati satvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुले तस्य न राजेंद्र प्रेतो भवति कश्चन। प्रेतत्वं मोक्षभावं च पिंडदानाच्च गच्छति

kule tasya na rājeṃdra preto bhavati kaścana| pretatvaṃ mokṣabhāvaṃ ca piṃḍadānācca gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको मुनिस्ताम्रकराग्रहस्तो ह्याम्रेषु मूले सलिलं ददाति। आम्राश्च सिक्ताः पितरश्च तृप्ता एका क्रिया द्व्यर्थकरी प्रसिद्धा

eko munistāmrakarāgrahasto hyāmreṣu mūle salilaṃ dadāti| āmrāśca siktāḥ pitaraśca tṛptā ekā kriyā dvyarthakarī prasiddhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गयायां पिण्डदानस्य नान्यद्दानं विशिष्यते। एकेन पिंडदानेन तृप्तास्ते मोक्षगामिनः

gayāyāṃ piṇḍadānasya nānyaddānaṃ viśiṣyate| ekena piṃḍadānena tṛptāste mokṣagāminaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यप्रदानं प्रवरं वदंति वसुप्रदानं च तथामुनींद्राः। गया सुतीर्थेषु नरैः प्रदत्तं तद्धर्महेतुं प्रवरं वदंति

dhānyapradānaṃ pravaraṃ vadaṃti vasupradānaṃ ca tathāmunīṃdrāḥ| gayā sutīrtheṣu naraiḥ pradattaṃ taddharmahetuṃ pravaraṃ vadaṃti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वात्मना सुरुचिना महाचल महानदी। ये तु पश्यंति तां गत्वा मानसे दक्षिणोत्तरे

sarvātmanā surucinā mahācala mahānadī| ye tu paśyaṃti tāṃ gatvā mānase dakṣiṇottare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणम्य द्विजमुख्येभ्यः प्राप्तं तैर्जन्मनः फलं। यद्यदिच्छति वै मर्त्यस्तत्तदाप्नोत्यसंशयम्

praṇamya dvijamukhyebhyaḥ prāptaṃ tairjanmanaḥ phalaṃ| yadyadicchati vai martyastattadāpnotyasaṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष तूद्देशतः प्रोक्तस्तीर्थानां सग्रहो मया। वागीशोपि न शक्नोति विस्तरात्किमु मानुषः

eṣa tūddeśataḥ proktastīrthānāṃ sagraho mayā| vāgīśopi na śaknoti vistarātkimu mānuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं तीर्थं दया तीर्थं तीर्थमिन्द्रियनिग्रहः। वर्णाश्रमाणां गेहेपि तीर्थं शम उदाहृतम्

satyaṃ tīrthaṃ dayā tīrthaṃ tīrthamindriyanigrahaḥ| varṇāśramāṇāṃ gehepi tīrthaṃ śama udāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषु तीर्थेषु यच्छ्राद्धं तत्कोटिगुणमिष्यते। गयायां यत्तु वै श्राद्धं तच्छ्राद्धमपवर्गदम्

yeṣu tīrtheṣu yacchrāddhaṃ tatkoṭiguṇamiṣyate| gayāyāṃ yattu vai śrāddhaṃ tacchrāddhamapavargadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात्तस्मात्प्रयत्नेन तीर्थे श्राद्धं विधीयते। प्रातःकालो मुहूर्तांस्त्रीन्संगवस्तावदेव तु

yasmāttasmātprayatnena tīrthe śrāddhaṃ vidhīyate| prātaḥkālo muhūrtāṃstrīnsaṃgavastāvadeva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तः स्यादपराह्णस्ततः परम्। सायाह्नस्त्रिमुहूर्तः स्याच्छ्राद्धं तत्र न कारयेत्

madhyāhnastrimuhūrtaḥ syādaparāhṇastataḥ param| sāyāhnastrimuhūrtaḥ syācchrāddhaṃ tatra na kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राक्षसी नाम सा वेला गर्हिता सर्वकर्मसु। अह्नो मुहूर्ता व्याख्याता दशपंच च सर्वदा

rākṣasī nāma sā velā garhitā sarvakarmasu| ahno muhūrtā vyākhyātā daśapaṃca ca sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राष्टमो मुहूर्तो यः स कालः कुतपः स्मृतः। मध्याह्नात्सर्वदा यस्मान्मंदी भवति भास्करः

tatrāṣṭamo muhūrto yaḥ sa kālaḥ kutapaḥ smṛtaḥ| madhyāhnātsarvadā yasmānmaṃdī bhavati bhāskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादनंतफलदस्तत्रारंभो विशिष्यते। खड्गपात्रं च कुतपस्तथा नैपालकंबलम्

tasmādanaṃtaphaladastatrāraṃbho viśiṣyate| khaḍgapātraṃ ca kutapastathā naipālakaṃbalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुक्मं दर्भास्तिला गावो दौहित्रश्चाष्टमः स्मृतः। पापं कुत्सितमित्याहुस्तस्य तत्तापकारिणः

rukmaṃ darbhāstilā gāvo dauhitraścāṣṭamaḥ smṛtaḥ| pāpaṃ kutsitamityāhustasya tattāpakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टावेते यतस्तस्मात्कुतपा इति विश्रुताः। ऊर्ध्वं मुहुर्त्तात्कुतपान्महूर्त्तं च चतुष्टयम्

aṣṭāvete yatastasmātkutapā iti viśrutāḥ| ūrdhvaṃ muhurttātkutapānmahūrttaṃ ca catuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहूर्त्तपंचकं चैव स्वधावाचनमिष्यते। विष्णुदेहसमुद्भूताः कुशाः कृष्णतिलास्तथा

muhūrttapaṃcakaṃ caiva svadhāvācanamiṣyate| viṣṇudehasamudbhūtāḥ kuśāḥ kṛṣṇatilāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धस्य लक्षणं कालमिति प्राहुर्मनीषिणः। तिलोदकांजलिर्देयो जलांते तीर्थवासिभिः

śrāddhasya lakṣaṇaṃ kālamiti prāhurmanīṣiṇaḥ| tilodakāṃjalirdeyo jalāṃte tīrthavāsibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदर्भहस्तेनैकेन गृहे श्राद्धं गमिष्यति। पुण्यं पवित्रमायुष्यं सर्वपापविनाशनम्

sadarbhahastenaikena gṛhe śrāddhaṃ gamiṣyati| puṇyaṃ pavitramāyuṣyaṃ sarvapāpavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणा चैव कथितं तीर्थश्राद्धानुकीर्तनम्। शृणोति यः पठेद्वापि श्रीमान्संजायते नरः

brahmaṇā caiva kathitaṃ tīrthaśrāddhānukīrtanam| śṛṇoti yaḥ paṭhedvāpi śrīmānsaṃjāyate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धकाले च वक्तव्यं तथा तीर्थनिवासिभिः। सर्वपापोपशांन्त्यर्थमलक्ष्मीनाशनं मतं

śrāddhakāle ca vaktavyaṃ tathā tīrthanivāsibhiḥ| sarvapāpopaśāṃntyarthamalakṣmīnāśanaṃ mataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं पवित्रं यशसो निधानमिदं महापातकनाशनं च। ब्रह्मार्करुद्रैरभिपूजितं च श्राद्धस्य माहात्म्यमुशंति तज्ज्ञाः

idaṃ pavitraṃ yaśaso nidhānamidaṃ mahāpātakanāśanaṃ ca| brahmārkarudrairabhipūjitaṃ ca śrāddhasya māhātmyamuśaṃti tajjñāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.