एकषष्टितमोऽध्यायः 1.61
द्विजाऊचुः-
तुलसीपुष्पमाहात्म्यं श्रुतं त्वत्तो हरेः शुभम्।
तस्या स्तोत्रं कृतं पुण्यं श्रोतुमिच्छामहे वयम्
ekaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ 1.61
dvijāūcuḥ-
tulasīpuṣpamāhātmyaṃ śrutaṃ tvatto hareḥ śubham|
tasyā stotraṃ kṛtaṃ puṇyaṃ śrotumicchāmahe vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
पुरा स्कंदपुराणे च यन्मया कीर्तितं द्विजाः।
कथयामि पुराणं च पुरतो मोक्षहेतवे
vyāsa uvāca-
purā skaṃdapurāṇe ca yanmayā kīrtitaṃ dvijāḥ|
kathayāmi purāṇaṃ ca purato mokṣahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतानंद मुनेः शिष्याः सर्वे ते संशितव्रताः।
प्रणिपत्य गुरुं विप्राः पप्रच्छुः पुण्यतो हितम्
śatānaṃda muneḥ śiṣyāḥ sarve te saṃśitavratāḥ|
praṇipatya guruṃ viprāḥ papracchuḥ puṇyato hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं ब्रह्ममुखान्नाथ यच्छ्रुतं तुलसीस्तवम्।
तद्वयं श्रोतुमिच्छामस्त्वत्तो ब्रह्मविदांवर
pūrvaṃ brahmamukhānnātha yacchrutaṃ tulasīstavam|
tadvayaṃ śrotumicchāmastvatto brahmavidāṃvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतानंद उवाच-
नामोच्चारे कृते तस्याः प्रीणात्यसुरदर्पहा।
पापानि विलयं यांति पुण्यं भवति चाक्षयम्
śatānaṃda uvāca-
nāmoccāre kṛte tasyāḥ prīṇātyasuradarpahā|
pāpāni vilayaṃ yāṃti puṇyaṃ bhavati cākṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कथं तुलसी लोकैः पूज्यते वंद्यते नहि।
दर्शनादेव यस्यास्तु दानं कोटिगवां भवेत्
sā kathaṃ tulasī lokaiḥ pūjyate vaṃdyate nahi|
darśanādeva yasyāstu dānaṃ koṭigavāṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यास्ते मानवा लोके यद्गृहे विद्यते कलौ।
सालग्रामशिलार्थं तु तुलसी प्रत्यहं क्षितौ
dhanyāste mānavā loke yadgṛhe vidyate kalau|
sālagrāmaśilārthaṃ tu tulasī pratyahaṃ kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीं ये विचिन्वंति धन्यास्ते करपल्लवाः।
केशवार्थं कलौ ये च रोपयंतीह भूतले
tulasīṃ ye vicinvaṃti dhanyāste karapallavāḥ|
keśavārthaṃ kalau ye ca ropayaṃtīha bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं करिष्यति संरुष्टो यमोपि सह किंकरैः।
तुलसीदलेन देवेशः पूजितो येन दुःखहा
kiṃ kariṣyati saṃruṣṭo yamopi saha kiṃkaraiḥ|
tulasīdalena deveśaḥ pūjito yena duḥkhahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थयात्रादिगमनैः फलैः सिध्यति किन्नरः।
स्नाने दाने तथा ध्याने प्राशने केशवार्चने
tīrthayātrādigamanaiḥ phalaiḥ sidhyati kinnaraḥ|
snāne dāne tathā dhyāne prāśane keśavārcane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसी दहते पापं कीर्तने रोपणे कलौ।
तुलस्यमृतजन्मासि सदा त्वं केशवप्रिये
tulasī dahate pāpaṃ kīrtane ropaṇe kalau|
tulasyamṛtajanmāsi sadā tvaṃ keśavapriye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशवार्थं चिनोमि त्वां वरदा भव शोभने।
त्वदंगसंभवैर्नित्यं पूजयामि यथाहरिम्
keśavārthaṃ cinomi tvāṃ varadā bhava śobhane|
tvadaṃgasaṃbhavairnityaṃ pūjayāmi yathāharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कुरु पवित्रांगि कलौ मलविनाशिनि।
मंत्रेणानेन यः कुर्याद्विचित्य तुलसीदलम्
tathā kuru pavitrāṃgi kalau malavināśini|
maṃtreṇānena yaḥ kuryādvicitya tulasīdalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजनं वासुदेवस्य लक्षकोटिगुणं भवेत्।
प्रभावं तव देवेशि गायंति सुरसत्तमाः
pūjanaṃ vāsudevasya lakṣakoṭiguṇaṃ bhavet|
prabhāvaṃ tava deveśi gāyaṃti surasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनयः सिद्धगंधर्वाः पाताले नागराट्स्वयम्।
न ते प्रभावं जानंति देवताः केशवादृते
munayaḥ siddhagaṃdharvāḥ pātāle nāgarāṭsvayam|
na te prabhāvaṃ jānaṃti devatāḥ keśavādṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणानां परिमाणं तु कल्पकोटिशतैरपि।
कृष्णानंदात्समुद्भूता क्षीरोदमथनोद्यमे
guṇānāṃ parimāṇaṃ tu kalpakoṭiśatairapi|
kṛṣṇānaṃdātsamudbhūtā kṣīrodamathanodyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमांगे पुरा येन तुलसी विष्णुना धृता।
प्राप्यैतानि त्वया देवि विष्णोरंगानि सर्वशः
uttamāṃge purā yena tulasī viṣṇunā dhṛtā|
prāpyaitāni tvayā devi viṣṇoraṃgāni sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रता त्वया प्राप्ता तुलसीं त्वां नमाम्यहम्।
त्वदंगसंभवैः पत्रैः पूजयामि यथा हरिम्
pavitratā tvayā prāptā tulasīṃ tvāṃ namāmyaham|
tvadaṃgasaṃbhavaiḥ patraiḥ pūjayāmi yathā harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कुरुष्व मेऽविघ्नं यतो यामि परां गतिम्।
रोपिता गोमतीतीरे स्वयं कृष्णेन पालिता
tathā kuruṣva me'vighnaṃ yato yāmi parāṃ gatim|
ropitā gomatītīre svayaṃ kṛṣṇena pālitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगद्धिताय तुलसी गोपीनां हितहेतवे।
वृंदावने विचरता सेविता विष्णुना स्वयम्
jagaddhitāya tulasī gopīnāṃ hitahetave|
vṛṃdāvane vicaratā sevitā viṣṇunā svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोकुलस्य विवृद्ध्यर्थं कंसस्य निधनाय च।
वसिष्ठवचनात्पूर्वं रामेण सरयूतटे
gokulasya vivṛddhyarthaṃ kaṃsasya nidhanāya ca|
vasiṣṭhavacanātpūrvaṃ rāmeṇa sarayūtaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसानां वधार्थाय रोपिता त्वं जगत्प्रिये।
रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्
rākṣasānāṃ vadhārthāya ropitā tvaṃ jagatpriye|
ropitā tapaso vṛddhyai tulasīṃ tvāṃ namāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वियोगे वासुदेवस्य ध्यात्वा त्वां जनकात्मजा।
अशोकवनमध्ये तु प्रियेण सह संगता
viyoge vāsudevasya dhyātvā tvāṃ janakātmajā|
aśokavanamadhye tu priyeṇa saha saṃgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्करार्थं पुरा देवि पार्वत्या त्वं हिमालये।
रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्
śaṅkarārthaṃ purā devi pārvatyā tvaṃ himālaye|
ropitā tapaso vṛddhyai tulasīṃ tvāṃ namāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाभिर्देवपत्नीभिः किन्नरैश्चापि नंदने।
दुःस्वप्ननाशनार्थाय सेविता त्वं नमोस्तु ते
sarvābhirdevapatnībhiḥ kinnaraiścāpi naṃdane|
duḥsvapnanāśanārthāya sevitā tvaṃ namostu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मारण्ये गयायां च सेविता पितृभिः स्वयम्।
सेविता तुलसी पुण्या आत्मनो हितमिच्छता
dharmāraṇye gayāyāṃ ca sevitā pitṛbhiḥ svayam|
sevitā tulasī puṇyā ātmano hitamicchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोपिता रामचंद्रेण सेविता लक्ष्मणेन च।
पालिता सीतया भक्त्या तुलसी दंडके वने
ropitā rāmacaṃdreṇa sevitā lakṣmaṇena ca|
pālitā sītayā bhaktyā tulasī daṃḍake vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यव्यापिनी गंगा यथा शास्त्रेषु गीयते।
तथैव तुलसी देवी दृश्यते सचराचरे
trailokyavyāpinī gaṃgā yathā śāstreṣu gīyate|
tathaiva tulasī devī dṛśyate sacarācare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋश्यमूके च वसता कपिराजेन सेविता।
तुलसी वालिनाशाय तारासंगम हेतवे
ṛśyamūke ca vasatā kapirājena sevitā|
tulasī vālināśāya tārāsaṃgama hetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य तुलसीदेवीं सागरोत्क्रमणं कृतम्।
कृतकार्यः प्रहृष्टश्च हनूमान्पुनरागतः
praṇamya tulasīdevīṃ sāgarotkramaṇaṃ kṛtam|
kṛtakāryaḥ prahṛṣṭaśca hanūmānpunarāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीग्रहणं कृत्वा विमुक्तो याति पातकैः।
अथवा मुनिशार्दूल ब्रह्महत्यां व्यपोहति
tulasīgrahaṇaṃ kṛtvā vimukto yāti pātakaiḥ|
athavā muniśārdūla brahmahatyāṃ vyapohati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीपत्रगलितं यस्तोयं शिरसा वहेत्।
गंगास्नानमवाप्नोति दशधेनुफलप्रदम्
tulasīpatragalitaṃ yastoyaṃ śirasā vahet|
gaṃgāsnānamavāpnoti daśadhenuphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद देवि देवेशि प्रसीद हरिवल्लभे।
क्षीरोदमथनोद्भूते तुलसि त्वां नमाम्यहम्
prasīda devi deveśi prasīda harivallabhe|
kṣīrodamathanodbhūte tulasi tvāṃ namāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश्यां जागरे रात्रौ यः पठेत्तुलसीस्तवम्।
द्वात्रिंशदपराधांश्च क्षमते तस्य केशवः
dvādaśyāṃ jāgare rātrau yaḥ paṭhettulasīstavam|
dvātriṃśadaparādhāṃśca kṣamate tasya keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्पापं यौवने बाल्ये कौमारे वार्द्धके कृतम्।
तत्सर्वं विलयं याति तुलसीस्तव पाठतः
yatpāpaṃ yauvane bālye kaumāre vārddhake kṛtam|
tatsarvaṃ vilayaṃ yāti tulasīstava pāṭhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतिमायाति देवेशस्तुष्टो लक्ष्मीं प्रयच्छति।
कुरुते शत्रुनाशं च सुखं विद्यां प्रयच्छति३६।
तुलसीनाममात्रेण देवा यच्छंति वांछितम्।
गर्ह्याणमपि देवेशो मुक्तिं यच्छति देहिनाम्
prītimāyāti deveśastuṣṭo lakṣmīṃ prayacchati|
kurute śatrunāśaṃ ca sukhaṃ vidyāṃ prayacchati36|
tulasīnāmamātreṇa devā yacchaṃti vāṃchitam|
garhyāṇamapi deveśo muktiṃ yacchati dehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसी स्तवसंतुष्टा सुखं वृद्धिं ददाति च।
उद्गतं हेलया विद्धि पापं यमपथे स्थितम्
tulasī stavasaṃtuṣṭā sukhaṃ vṛddhiṃ dadāti ca|
udgataṃ helayā viddhi pāpaṃ yamapathe sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्गृहे च लिखितो विद्यते तुलसीस्तवः।
नाशुभं विद्यते तस्य शुभमाप्नोति निश्चितम्
yasmingṛhe ca likhito vidyate tulasīstavaḥ|
nāśubhaṃ vidyate tasya śubhamāpnoti niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं च मंगलं तस्य नास्ति किंचिदमंगलम्।
सुभिक्षं सर्वदा तस्य धनं धान्यं च पुष्कलम्
sarvaṃ ca maṃgalaṃ tasya nāsti kiṃcidamaṃgalam|
subhikṣaṃ sarvadā tasya dhanaṃ dhānyaṃ ca puṣkalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निश्चला केशवे भक्तिर्न वियोगश्च वैष्णवैः।
जीवति व्याधिनिर्मुक्तो नाधर्मे जायते मतिः
niścalā keśave bhaktirna viyogaśca vaiṣṇavaiḥ|
jīvati vyādhinirmukto nādharme jāyate matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश्यां जागरे रात्रौ यः पठेत्तुलसीस्तवम्।
तीर्थकोटिसहस्रैस्तु यत्फलं लक्षकोटिभिः
dvādaśyāṃ jāgare rātrau yaḥ paṭhettulasīstavam|
tīrthakoṭisahasraistu yatphalaṃ lakṣakoṭibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्फलं समवाप्नोति पठित्वा तुलसीस्तवम्
tatphalaṃ samavāpnoti paṭhitvā tulasīstavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे तुलसीस्तवमाहात्म्यं नामैकषष्टितमोऽध्यायः
iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe tulasīstavamāhātmyaṃ nāmaikaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.