कुंजल उवाच-
ब्रह्मपुत्रो महातेजा वशिष्ठस्तपतां वरः ।
नहुषं तं समाहूय इदं वचनमब्रवीत्
kuṃjala uvāca-
brahmaputro mahātejā vaśiṣṭhastapatāṃ varaḥ |
nahuṣaṃ taṃ samāhūya idaṃ vacanamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनं गच्छ स्वशीघ्रेण वन्यमानय पुष्कलम् ।
समाकर्ण्य मुनेर्वाक्यं नहुषो वनमाययौ
vanaṃ gaccha svaśīghreṇa vanyamānaya puṣkalam |
samākarṇya munervākyaṃ nahuṣo vanamāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र किंचित्सुवृत्तांतं शुश्राव नहुषो बलः ।
अयमेष स धर्मात्मा नहुषो नाम वीर्यवान्
tatra kiṃcitsuvṛttāṃtaṃ śuśrāva nahuṣo balaḥ |
ayameṣa sa dharmātmā nahuṣo nāma vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयोः पुत्रो महाप्राज्ञो बाल्यान्मात्रा वियोजितः ।
अस्यैवातिवियोगेन आयुभार्या प्ररोदिति
āyoḥ putro mahāprājño bālyānmātrā viyojitaḥ |
asyaivātiviyogena āyubhāryā praroditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोकसुंदरी तेपे तपः परमदुष्करम् ।
कदा पश्यति सा देवी पुत्रमिंदुमती शुभा
aśokasuṃdarī tepe tapaḥ paramaduṣkaram |
kadā paśyati sā devī putramiṃdumatī śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहुषं नाम धर्मज्ञं हृतं पूर्वं तु दानवैः ।
तपस्तेपे निरालंबा शिवस्य तनया वरा
nāhuṣaṃ nāma dharmajñaṃ hṛtaṃ pūrvaṃ tu dānavaiḥ |
tapastepe nirālaṃbā śivasya tanayā varā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोकसुंदरी बाला आयुपुत्रस्य कारणात् ।
अनेनापि कदा सा हि संगता तु भविष्यति
aśokasuṃdarī bālā āyuputrasya kāraṇāt |
anenāpi kadā sā hi saṃgatā tu bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सांसारिकं वाक्यं दिवि चारणभाषितम् ।
शुश्राव स हि धर्मात्मा नहुषो विभ्रमान्वितः
evaṃ sāṃsārikaṃ vākyaṃ divi cāraṇabhāṣitam |
śuśrāva sa hi dharmātmā nahuṣo vibhramānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गत्वा वन्यमादाय वशिष्ठस्याश्रमं प्रति ।
वन्यं निवेद्य धर्मात्मा वशिष्ठाय महात्मने
sa gatvā vanyamādāya vaśiṣṭhasyāśramaṃ prati |
vanyaṃ nivedya dharmātmā vaśiṣṭhāya mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्धांजलिपुटोभूत्वा भक्त्या नमितकंधरः ।
तमुवाच महाप्राज्ञं वशिष्ठं तपतां वरम्
baddhāṃjalipuṭobhūtvā bhaktyā namitakaṃdharaḥ |
tamuvāca mahāprājñaṃ vaśiṣṭhaṃ tapatāṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवञ्छ्रूयतां वाक्यमपूर्वं चारणेरितम् ।
एष वै नहुषो नाम्ना आयुपुत्रो वियोजितः
bhagavañchrūyatāṃ vākyamapūrvaṃ cāraṇeritam |
eṣa vai nahuṣo nāmnā āyuputro viyojitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रा सह सुदुःखैस्तु इंदुमत्या हि दानवैः ।
शिवस्य तनया बाला तपस्तेपे सुदुश्चरम्
mātrā saha suduḥkhaistu iṃdumatyā hi dānavaiḥ |
śivasya tanayā bālā tapastepe suduścaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तमस्य धीरस्य नहुषस्येति वै गुरो ।
एवमाभाषितं तैस्तु तत्सर्वं हि मया श्रुतम्
nimittamasya dhīrasya nahuṣasyeti vai guro |
evamābhāṣitaṃ taistu tatsarvaṃ hi mayā śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोसावायुः स धर्मात्मा कासा त्विंदुमती शुभा ।
अशोकसुंदरी कासा नहुषेति क उच्यते
kosāvāyuḥ sa dharmātmā kāsā tviṃdumatī śubhā |
aśokasuṃdarī kāsā nahuṣeti ka ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्मे संशयं जातं तद्भवांश्छेत्तुमर्हति ।
अन्यः कोपि महाप्राज्ञः कुत्रासौ नहुषेति च
etanme saṃśayaṃ jātaṃ tadbhavāṃśchettumarhati |
anyaḥ kopi mahāprājñaḥ kutrāsau nahuṣeti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं तात मे ब्रूहि कारणांतरमेव हि ।
वशिष्ठ उवाच-
आयु राजा स धर्मात्मा सप्तद्वीपाधिपो बली
tatsarvaṃ tāta me brūhi kāraṇāṃtarameva hi |
vaśiṣṭha uvāca-
āyu rājā sa dharmātmā saptadvīpādhipo balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्या इंदुमती तस्य सत्यरूपा यशस्विनी ।
तस्यामुत्पादितः पुत्रो भवान्वै गुणमंदिरम्
bhāryā iṃdumatī tasya satyarūpā yaśasvinī |
tasyāmutpāditaḥ putro bhavānvai guṇamaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुना राजराजेन सोमवंशस्य भूषणम् ।
हरस्य कन्या सुश्रोणी गुणरूपैरलंकृता
āyunā rājarājena somavaṃśasya bhūṣaṇam |
harasya kanyā suśroṇī guṇarūpairalaṃkṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोकसुंदरी नाम्ना सुभगा चारुहासिनी ।
तस्य हेतोस्तपस्तेपे निरालंबा तपोवने
aśokasuṃdarī nāmnā subhagā cāruhāsinī |
tasya hetostapastepe nirālaṃbā tapovane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या भर्ता भवान्सृष्टो धात्रा योगेन निश्चितः ।
गंगायास्तीरमाश्रित्य ध्यानयोग समाश्रिता
tasyā bhartā bhavānsṛṣṭo dhātrā yogena niścitaḥ |
gaṃgāyāstīramāśritya dhyānayoga samāśritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हुंडश्च दानवेंद्रो यो दृष्ट्वा चैकाकिनीं सतीम् ।
तपसा प्रज्वलंतीं च सुभगां कमलेक्षणाम्
huṃḍaśca dānaveṃdro yo dṛṣṭvā caikākinīṃ satīm |
tapasā prajvalaṃtīṃ ca subhagāṃ kamalekṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपौदार्यगुणोपेतां कामबाणैः प्रपीडितः ।
तां बभाषेऽन्तिकं गत्वा मम भार्या भवेति च
rūpaudāryaguṇopetāṃ kāmabāṇaiḥ prapīḍitaḥ |
tāṃ babhāṣe'ntikaṃ gatvā mama bhāryā bhaveti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सा तद्वचः श्रुत्वा तमुवाच तपस्विनी ।
मा हुंड साहसं कार्षीर्मा जल्पस्व पुनः पुनः
evaṃ sā tadvacaḥ śrutvā tamuvāca tapasvinī |
mā huṃḍa sāhasaṃ kārṣīrmā jalpasva punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्राप्याहं त्वया वीर परभार्या विशेषतः ।
दैवेन मे पुरा सृष्ट आयुपुत्रो महाबलः
aprāpyāhaṃ tvayā vīra parabhāryā viśeṣataḥ |
daivena me purā sṛṣṭa āyuputro mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नहुषो नाम मेधावी भविष्यति न संशयः ।
देवदत्तो महातेजा अन्यथा त्वं करिष्यसि
nahuṣo nāma medhāvī bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
devadatto mahātejā anyathā tvaṃ kariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शाप्रं पदास्यामि येन भस्मी भविष्यसि ।
एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं कामबाणैः प्रपीडितः
tataḥ śāpraṃ padāsyāmi yena bhasmī bhaviṣyasi |
evamākarṇya tadvākyaṃ kāmabāṇaiḥ prapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याजेनापि हृता तेन प्रणीता निजमंदिरे ।
ज्ञात्वा तया महाभाग शप्तोऽसौ दानवाधमः
vyājenāpi hṛtā tena praṇītā nijamaṃdire |
jñātvā tayā mahābhāga śapto'sau dānavādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नहुषस्यैव हस्तेन तव मृत्युर्भविष्यति ।
अजाते त्वयि संजाता वदसे त्वं यथैव तत्
nahuṣasyaiva hastena tava mṛtyurbhaviṣyati |
ajāte tvayi saṃjātā vadase tvaṃ yathaiva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स त्वमायुसुतो वीर हृतो हुंडेन पापिना ।
सूदेन रक्षितो दास्या प्रेषितो मम चाश्रमम्
sa tvamāyusuto vīra hṛto huṃḍena pāpinā |
sūdena rakṣito dāsyā preṣito mama cāśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवंतं वनमध्ये च दृष्ट्वा चारणकिन्नरैः ।
यत्तु वै श्रावितं वत्स मया ते कथितं पुनः
bhavaṃtaṃ vanamadhye ca dṛṣṭvā cāraṇakinnaraiḥ |
yattu vai śrāvitaṃ vatsa mayā te kathitaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहि तं पापकर्तारं हुंडाख्यं दानवाधमम् ।
नेत्राभ्यां हि प्रमुंचंतीमश्रूणि परिमार्जय
jahi taṃ pāpakartāraṃ huṃḍākhyaṃ dānavādhamam |
netrābhyāṃ hi pramuṃcaṃtīmaśrūṇi parimārjaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो गत्वा प्रपश्य त्वं गंगातीरं महाबलम् ।
निपात्य दानवेंद्रं तं कारागृहात्समानय
ito gatvā prapaśya tvaṃ gaṃgātīraṃ mahābalam |
nipātya dānaveṃdraṃ taṃ kārāgṛhātsamānaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोकसुंदरी याहि तस्या भर्ता भवस्व हि ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं प्रश्नस्यास्य हि कारणम्
aśokasuṃdarī yāhi tasyā bhartā bhavasva hi |
etatte sarvamākhyātaṃ praśnasyāsya hi kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आभाष्य नहुषं विप्रो विरराम महामतिः
ābhāṣya nahuṣaṃ vipro virarāma mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्ण्य सर्वं मुनिना प्रयुक्तमाश्चर्यभूतं स हि चिंत्यमानः ।
तस्यांतमेकः परिकर्तुकाम आयोः सुतः कोपमथो चकार
ākarṇya sarvaṃ muninā prayuktamāścaryabhūtaṃ sa hi ciṃtyamānaḥ |
tasyāṃtamekaḥ parikartukāma āyoḥ sutaḥ kopamatho cakāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.