Library·Padma Purāṇa·2·2.13

Padma Purāṇa 2.13

सोमशर्मोवाच- लक्षणं ब्रह्मचर्यस्य तन्मे विस्तरतो वद । कीदृशं ब्रह्मचर्यं च यदि जानासि भामिनि

somaśarmovāca- lakṣaṇaṃ brahmacaryasya tanme vistarato vada | kīdṛśaṃ brahmacaryaṃ ca yadi jānāsi bhāmini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं सत्ये रतिर्यस्य पुण्यात्मा तुष्टितां व्रजेत् । ऋतौ प्राप्ते व्रजेन्नारीं स्वीयां दोषविवर्जितः

nityaṃ satye ratiryasya puṇyātmā tuṣṭitāṃ vrajet | ṛtau prāpte vrajennārīṃ svīyāṃ doṣavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकुलस्य सदाचारं कदानैव विमुंचति । एतदेव समाख्यातं गृहस्थस्य द्विजोत्तम

svakulasya sadācāraṃ kadānaiva vimuṃcati | etadeva samākhyātaṃ gṛhasthasya dvijottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचर्यं मया प्रोक्तं गृहिणामुत्तमं किल । यतीनां तु प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु

brahmacaryaṃ mayā proktaṃ gṛhiṇāmuttamaṃ kila | yatīnāṃ tu pravakṣyāmi tanme nigadataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमसत्यसमायुक्तः पापाद्भीतस्तु सर्वदा । भार्यासंगं वर्जयित्वा ध्यानज्ञानप्रतिष्ठितः

damasatyasamāyuktaḥ pāpādbhītastu sarvadā | bhāryāsaṃgaṃ varjayitvā dhyānajñānapratiṣṭhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतीनां ब्रह्मचर्यं च समाख्यातं तवाग्रतः । तप एव प्रवक्ष्यामि तन्मेनिगदतः शृणु

yatīnāṃ brahmacaryaṃ ca samākhyātaṃ tavāgrataḥ | tapa eva pravakṣyāmi tanmenigadataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचारेण प्रवर्तेत कामक्रोधविवर्जितः । प्राणिनामुपकाराय संस्थितउद्यमावृतः

ācāreṇa pravarteta kāmakrodhavivarjitaḥ | prāṇināmupakārāya saṃsthitaudyamāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप एवं समाख्यातं सत्यमेवं वदाम्यहम् । परद्रव्येष्वलोलुप्त्वं परस्त्रीषु तथैव च

tapa evaṃ samākhyātaṃ satyamevaṃ vadāmyaham | paradravyeṣvaloluptvaṃ parastrīṣu tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा मतिर्न यस्य स्यात्स सत्यः परिकीर्तितः । दानमेव प्रवक्ष्यामि येन जीवंति मानवाः

dṛṣṭvā matirna yasya syātsa satyaḥ parikīrtitaḥ | dānameva pravakṣyāmi yena jīvaṃti mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मसौख्यं प्रतीच्छेद्यः स इहैव परत्र वा । अन्नस्यापि महादानं सुखस्यैव ध्रुवस्य वा

ātmasaukhyaṃ pratīcchedyaḥ sa ihaiva paratra vā | annasyāpi mahādānaṃ sukhasyaiva dhruvasya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रासमात्रं तथा देयं क्षुधार्ताय न संशयः । दत्ते सति महत्पुण्यममृतं सोश्नुते सदा

grāsamātraṃ tathā deyaṃ kṣudhārtāya na saṃśayaḥ | datte sati mahatpuṇyamamṛtaṃ sośnute sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनेदिने प्रदातव्यं यथाविभवसंभवम् । तृणं शय्यां च वचनं गृहच्छायां सुशीतलाम्

dinedine pradātavyaṃ yathāvibhavasaṃbhavam | tṛṇaṃ śayyāṃ ca vacanaṃ gṛhacchāyāṃ suśītalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिमापस्तथा चान्नं प्रियवाक्यमनुत्तमम् । आसनं वचनालापं कौटिल्येन विवर्जितम्

bhūmimāpastathā cānnaṃ priyavākyamanuttamam | āsanaṃ vacanālāpaṃ kauṭilyena vivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनो जीवनार्थाय नित्यमेव करोति यः । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य एवं दानं ददाति यः

ātmano jīvanārthāya nityameva karoti yaḥ | devānpitṝnsamabhyarcya evaṃ dānaṃ dadāti yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहैव मोदते सो वै परत्र हि तथैव च । अवंध्यं दिवसं यो वै दानाध्ययनकर्मभिः

ihaiva modate so vai paratra hi tathaiva ca | avaṃdhyaṃ divasaṃ yo vai dānādhyayanakarmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकुर्यान्मानुषो भूत्वा स देवो नात्र संशयः । नियमं च प्रवक्ष्यामि धर्मसाधनमुत्तमम्

prakuryānmānuṣo bhūtvā sa devo nātra saṃśayaḥ | niyamaṃ ca pravakṣyāmi dharmasādhanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानां ब्राह्मणानां च पूजास्वभिरतो हि यः । नित्यं नियमसंयुक्तो दानव्रतेषु सुव्रत

devānāṃ brāhmaṇānāṃ ca pūjāsvabhirato hi yaḥ | nityaṃ niyamasaṃyukto dānavrateṣu suvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपकारेषु पुण्येषु नियमोऽयं प्रकीर्तितः । क्षमारूपं प्रवक्ष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तम

upakāreṣu puṇyeṣu niyamo'yaṃ prakīrtitaḥ | kṣamārūpaṃ pravakṣyāmi śrūyatāṃ dvijasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराक्रोशं हि संश्रुत्य ताडिते सति केनचित् । क्रोधं न चैव गच्छेत्तु ताडितो न हि ताडयेत्

parākrośaṃ hi saṃśrutya tāḍite sati kenacit | krodhaṃ na caiva gacchettu tāḍito na hi tāḍayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहिष्णुः स्यात्स धर्मात्मा नहि रागं प्रयाति च । समश्नाति परं सौख्यमिह चामुत्र वापि च

sahiṣṇuḥ syātsa dharmātmā nahi rāgaṃ prayāti ca | samaśnāti paraṃ saukhyamiha cāmutra vāpi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं क्षमा समाख्याता शौचमेवं वदाम्यहम् । सबाह्याभ्यंतरे यो वै शुद्धो रागविवर्जितः

evaṃ kṣamā samākhyātā śaucamevaṃ vadāmyaham | sabāhyābhyaṃtare yo vai śuddho rāgavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानाचमनकैरेव व्यवहारेण वर्तते । शौचमेवं समाख्यातमहिंसां तु वदाम्यहम्

snānācamanakaireva vyavahāreṇa vartate | śaucamevaṃ samākhyātamahiṃsāṃ tu vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणमपि विना कार्यञ्छेत्तव्यं न विजानता । अहिंसानिरतो भूयाद्यथात्मनि तथापरे

tṛṇamapi vinā kāryañchettavyaṃ na vijānatā | ahiṃsānirato bhūyādyathātmani tathāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शांतिमेव प्रक्ष्यामि शांत्या सुखं समश्नुते । शांतिरेव प्रकर्तव्या क्लेशान्नैव परित्यजेत्

śāṃtimeva prakṣyāmi śāṃtyā sukhaṃ samaśnute | śāṃtireva prakartavyā kleśānnaiva parityajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतवैरं विसृज्यैव मन एवं प्रकारयेत् । एवं शांतिः समाख्याता अस्तेयं तु वदाम्यहम्

bhūtavairaṃ visṛjyaiva mana evaṃ prakārayet | evaṃ śāṃtiḥ samākhyātā asteyaṃ tu vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्वं नैव हर्तव्यं परजाया तथैव च । मनोभिर्वचनैः कायैर्मन एवं प्रकारयेत्

parasvaṃ naiva hartavyaṃ parajāyā tathaiva ca | manobhirvacanaiḥ kāyairmana evaṃ prakārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दममेव प्रवक्ष्यामि तवाग्रे द्विजसत्तम । दमनादिंद्रियाणां वै मनसोपि विकारिणः

damameva pravakṣyāmi tavāgre dvijasattama | damanādiṃdriyāṇāṃ vai manasopi vikāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औद्धत्यं नाशयेत्तेषां स चैतन्यो वशी तदा । शुश्रूषां तु प्रवक्ष्यामि धर्मशास्त्रेषु यादृशी

auddhatyaṃ nāśayetteṣāṃ sa caitanyo vaśī tadā | śuśrūṣāṃ tu pravakṣyāmi dharmaśāstreṣu yādṛśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाचार्यैर्यथा प्रोक्ता तामेवं प्रवदाम्यहम् । वाचा देहेन मनसा गुरुकार्यं प्रसाधयेत्

pūrvācāryairyathā proktā tāmevaṃ pravadāmyaham | vācā dehena manasā gurukāryaṃ prasādhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायतेऽनुग्रहो यत्र शुश्रूषा सा निगद्यते । सांगो धर्मः समाख्यातस्तवाग्रे द्विजसत्तम

jāyate'nugraho yatra śuśrūṣā sā nigadyate | sāṃgo dharmaḥ samākhyātastavāgre dvijasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि श्रोतुमिच्छसि यत्पते । ईदृशे चापि धर्मे तु वर्तते यो नरः सदा

anyacca te pravakṣyāmi śrotumicchasi yatpate | īdṛśe cāpi dharme tu vartate yo naraḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारे तस्य संभूतिः पुनरेव न जायते । स्वर्गं गच्छति धर्मेण सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

saṃsāre tasya saṃbhūtiḥ punareva na jāyate | svargaṃ gacchati dharmeṇa satyaṃsatyaṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ज्ञात्वा महाप्राज्ञ धर्ममेव व्रजस्व हि । सर्वं हि प्राप्यते कांत यदसाध्यं महीतले

evaṃ jñātvā mahāprājña dharmameva vrajasva hi | sarvaṃ hi prāpyate kāṃta yadasādhyaṃ mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मप्रसादतस्तस्मात्कुरु वाक्यं ममैव हि । भार्यायास्तुवचः श्रुत्वा सोमशर्मा सुबुद्धिमान्

dharmaprasādatastasmātkuru vākyaṃ mamaiva hi | bhāryāyāstuvacaḥ śrutvā somaśarmā subuddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः प्रोवाच तां भार्यां सुमनां धर्मवादिनीम्

punaḥ provāca tāṃ bhāryāṃ sumanāṃ dharmavādinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.