सोमशर्मोवाच-
पूर्वजन्मकृतं पापं त्वयाख्यातं च मे मुने ।
शूद्रत्वेन तु विप्रेन्द्र मयैव परिवर्जितम्
somaśarmovāca-
pūrvajanmakṛtaṃ pāpaṃ tvayākhyātaṃ ca me mune |
śūdratvena tu viprendra mayaiva parivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रत्वं हि मया प्राप्तं तत्कथं द्विजसत्तम ।
तत्सर्वं कारणं ब्रूहि ज्ञानविज्ञानपंडित
vipratvaṃ hi mayā prāptaṃ tatkathaṃ dvijasattama |
tatsarvaṃ kāraṇaṃ brūhi jñānavijñānapaṃḍita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच-।
यत्त्वया चेष्टितं पूर्वं कर्मधर्माश्रितंद्विज ।
तदहं संप्रवक्ष्यामि श्रूयतां यदि मन्यसे
vasiṣṭha uvāca-|
yattvayā ceṣṭitaṃ pūrvaṃ karmadharmāśritaṃdvija |
tadahaṃ saṃpravakṣyāmi śrūyatāṃ yadi manyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणः कश्चिदनघः सदाचारः सुपंडितः ।
विष्णुभक्तस्तु धर्मात्मा नित्यं विष्णुपरायणः
brāhmaṇaḥ kaścidanaghaḥ sadācāraḥ supaṃḍitaḥ |
viṣṇubhaktastu dharmātmā nityaṃ viṣṇuparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यात्राव्याजेन तीर्थानां भ्रमत्येकः समेदिनीम् ।
अटमानः समायातस्तव गेहं महामतिः
yātrāvyājena tīrthānāṃ bhramatyekaḥ samedinīm |
aṭamānaḥ samāyātastava gehaṃ mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याचितं स्थानमेकं वै वासार्थं द्विजसत्तम ।
तवैव भार्यया दत्तं त्वया च सह पुत्रकैः
yācitaṃ sthānamekaṃ vai vāsārthaṃ dvijasattama |
tavaiva bhāryayā dattaṃ tvayā ca saha putrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एयतामेयतां ब्रह्मन्सुखेन सुगृहे मम ।
वैष्णवं ब्राह्मणं पुण्यमित्युवाच पुनः पुनः
eyatāmeyatāṃ brahmansukhena sugṛhe mama |
vaiṣṇavaṃ brāhmaṇaṃ puṇyamityuvāca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखेन स्थीयतामत्र गृहोयं तव सुव्रत ।
अद्य धन्योस्म्यहं पुण्यमद्य तीर्थमहं गतः
sukhena sthīyatāmatra gṛhoyaṃ tava suvrata |
adya dhanyosmyahaṃ puṇyamadya tīrthamahaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य तीर्थफलं प्राप्तं तवांघ्रिद्वयदर्शनात् ।
गवां स्थानं वरं पुण्यं निवासाय निवेदितम्
adya tīrthaphalaṃ prāptaṃ tavāṃghridvayadarśanāt |
gavāṃ sthānaṃ varaṃ puṇyaṃ nivāsāya niveditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंगसंवाहनं कृत्वा पादौ चैव प्रमर्दितौ ।
क्षालितौ चपुनस्तोयैः स्नातः पादोदकेन हि
aṃgasaṃvāhanaṃ kṛtvā pādau caiva pramarditau |
kṣālitau capunastoyaiḥ snātaḥ pādodakena hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो घृतं दधिक्षीरमन्नं तक्रं प्रदत्तवान् ।
तस्मै च ब्राह्मणायैव भवानित्थं महात्मने
sadyo ghṛtaṃ dadhikṣīramannaṃ takraṃ pradattavān |
tasmai ca brāhmaṇāyaiva bhavānitthaṃ mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संतोषितो विप्रस्त्वया च सह भार्यया ।
पुत्रैः सार्धं महाभागो वैष्णवो ज्ञानपंडितः
evaṃ saṃtoṣito viprastvayā ca saha bhāryayā |
putraiḥ sārdhaṃ mahābhāgo vaiṣṇavo jñānapaṃḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रभाते संप्राप्ते दिने पुण्ये सुभाग्यदे ।
आषाढस्य तु शुद्धस्यैकादशी पापनाशनी
atha prabhāte saṃprāpte dine puṇye subhāgyade |
āṣāḍhasya tu śuddhasyaikādaśī pāpanāśanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्दिने सुसंप्राप्ता सर्वपातकनाशिनी ।
यस्यां देवो हृषीकेशो योगनिद्रां प्रगच्छति
tasmindine susaṃprāptā sarvapātakanāśinī |
yasyāṃ devo hṛṣīkeśo yoganidrāṃ pragacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां प्राप्य च ततो लोकास्तत्यजुर्बुद्धिपंडिताः ।
गृहस्य सर्वकर्माणि विष्णुध्यानरता द्विज
tāṃ prāpya ca tato lokāstatyajurbuddhipaṃḍitāḥ |
gṛhasya sarvakarmāṇi viṣṇudhyānaratā dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सवं परमं चक्रुर्गीतमंगलवादनैः ।
स्तुवंति ब्राह्मणाः सर्वे वेदैः स्तोत्रैः सुमंगलैः
utsavaṃ paramaṃ cakrurgītamaṃgalavādanaiḥ |
stuvaṃti brāhmaṇāḥ sarve vedaiḥ stotraiḥ sumaṃgalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं महोत्सवं प्राप्य स च ब्राह्मणसत्तमः ।
तस्मिन्दिने स्थितस्तत्र संप्राप्तं समुपोषणम्
evaṃ mahotsavaṃ prāpya sa ca brāhmaṇasattamaḥ |
tasmindine sthitastatra saṃprāptaṃ samupoṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश्यास्तु माहात्म्यं पठितं ब्राह्मणेन वै ।
भार्या पुत्रैः सुतैः सार्द्धं श्रुतं धर्ममनुत्तमम्
ekādaśyāstu māhātmyaṃ paṭhitaṃ brāhmaṇena vai |
bhāryā putraiḥ sutaiḥ sārddhaṃ śrutaṃ dharmamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुते तस्मिन्महापुण्ये भार्या पुत्रैस्तु प्रेरितः ।
संसर्गादस्य विप्रस्य व्रतमेतत्समाचर
śrute tasminmahāpuṇye bhāryā putraistu preritaḥ |
saṃsargādasya viprasya vratametatsamācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाकर्ण्य महद्वाक्यं सर्वपुण्यप्रदायकम् ।
व्रतमेतं करिष्यामि इति निश्चितमानसः
tadākarṇya mahadvākyaṃ sarvapuṇyapradāyakam |
vratametaṃ kariṣyāmi iti niścitamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्या पुत्रैः समं गत्वा नद्यां स्नानं कृतं त्वया ।
हृष्टेन मनसा विप्र पूजितो मधुसूदनः
bhāryā putraiḥ samaṃ gatvā nadyāṃ snānaṃ kṛtaṃ tvayā |
hṛṣṭena manasā vipra pūjito madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वोपहारैः पुण्यैश्च गंधधूपादिभिस्तथा ।
रात्रौ जागरणं कृत्वा नृत्यगीतादिभिस्तथा
sarvopahāraiḥ puṇyaiśca gaṃdhadhūpādibhistathā |
rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā nṛtyagītādibhistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणस्य प्रसंगेन नद्यां स्नानं पुनः कृतम् ।
पूजितो देवदेवेशः पुष्पधूपादिमंगलैः
brāhmaṇasya prasaṃgena nadyāṃ snānaṃ punaḥ kṛtam |
pūjito devadeveśaḥ puṣpadhūpādimaṃgalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्या प्रणम्य गोविंदं स्नापयित्वा पुनः पुनः ।
निर्वापं तादृशं दत्तं ब्राह्मणाय महात्मने
bhaktyā praṇamya goviṃdaṃ snāpayitvā punaḥ punaḥ |
nirvāpaṃ tādṛśaṃ dattaṃ brāhmaṇāya mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्या प्रणम्य तं विप्रं दत्ता तस्मै सुदक्षिणा ।
कृतवान्पारणं विप्र पुत्रैर्भार्यादिभिः समम्
bhaktyā praṇamya taṃ vipraṃ dattā tasmai sudakṣiṇā |
kṛtavānpāraṇaṃ vipra putrairbhāryādibhiḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेषितो भक्तिपूर्वेण सद्भावेन त्वयैव सः ।
एवं व्रतं समाचीर्णं त्वया वै द्विजसत्तम
preṣito bhaktipūrveṇa sadbhāvena tvayaiva saḥ |
evaṃ vrataṃ samācīrṇaṃ tvayā vai dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संगत्या ब्राह्मणस्यैव विष्णोश्चैव प्रसादतः ।
भवान्ब्राह्मणतां प्राप्तः सत्यधर्मसमन्वितः
saṃgatyā brāhmaṇasyaiva viṣṇoścaiva prasādataḥ |
bhavānbrāhmaṇatāṃ prāptaḥ satyadharmasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य व्रतस्य भावेन त्वया प्राप्तं महत्कुलम् ।
भूसुराणां महाप्राज्ञं सत्यधर्मसमाविलम्
tasya vratasya bhāvena tvayā prāptaṃ mahatkulam |
bhūsurāṇāṃ mahāprājñaṃ satyadharmasamāvilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै तु ब्राह्मणायैव वैष्णवाय महात्मने ।
श्रद्धया सत्यभावेन दत्तमन्नं सुसंस्कृतम्
tasmai tu brāhmaṇāyaiva vaiṣṇavāya mahātmane |
śraddhayā satyabhāvena dattamannaṃ susaṃskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य दानस्य भावेन मिष्टान्नमुपतिष्ठति ।
महामोहैः प्रमुग्धो हि तृष्णया व्यापितं मनः
tasya dānasya bhāvena miṣṭānnamupatiṣṭhati |
mahāmohaiḥ pramugdho hi tṛṣṇayā vyāpitaṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मनि ते विप्र अर्थमेव प्रसंचितम् ।
न दत्तं ब्राह्मणेभ्यो हि दीनेष्वन्येषु वै त्वया
pūrvajanmani te vipra arthameva prasaṃcitam |
na dattaṃ brāhmaṇebhyo hi dīneṣvanyeṣu vai tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारेषु पुत्रलोभेन म्रियमाणेन वै तदा ।
तस्य पापस्य भावेन दारिद्रं त्वामुपाविशत्
dāreṣu putralobhena mriyamāṇena vai tadā |
tasya pāpasya bhāvena dāridraṃ tvāmupāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रलोभं परित्यज्य स्नेहं त्यक्त्वा प्रदूरतः ।
अपुत्रवान्भवाञ्जातस्तस्य पापस्य वै फलम्
putralobhaṃ parityajya snehaṃ tyaktvā pradūrataḥ |
aputravānbhavāñjātastasya pāpasya vai phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपुत्रं च कुलं विप्र धनधान्यवरस्त्रियः ।
सुजन्ममरणं चैव सुभोगाः सुखमेव च
suputraṃ ca kulaṃ vipra dhanadhānyavarastriyaḥ |
sujanmamaraṇaṃ caiva subhogāḥ sukhameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यं स्वर्गश्च मोक्षश्च यद्यद्दुर्लभमेव च ।
प्रसादात्तस्य देवस्य विष्णोश्चैव महात्मनः
rājyaṃ svargaśca mokṣaśca yadyaddurlabhameva ca |
prasādāttasya devasya viṣṇoścaiva mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादाराध्य गोविन्दं नारायणमनामयम् ।
प्राप्स्यसि त्वं परं स्थानं तद्विष्णोः परमं पदम्
tasmādārādhya govindaṃ nārāyaṇamanāmayam |
prāpsyasi tvaṃ paraṃ sthānaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपुत्र त्वं धनं धान्यं सुभोगान्सुखमेव च ।
पूर्वजन्मकृतं सर्वं यत्त्वया परिचेष्टितम्
suputra tvaṃ dhanaṃ dhānyaṃ subhogānsukhameva ca |
pūrvajanmakṛtaṃ sarvaṃ yattvayā pariceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मया कथितं विप्र तवाग्रे परिनिष्ठितम् ।
एवं ज्ञात्वा महाभाग नारायणपरो भव
tanmayā kathitaṃ vipra tavāgre pariniṣṭhitam |
evaṃ jñātvā mahābhāga nārāyaṇaparo bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मात्मजेनापि महानुभावः स विप्रवर्यः परिबोधितो हि ।
हर्षेणयुक्तः स महानुभावो भक्त्या वसिष्ठं प्रणिपत्य तत्र
brahmātmajenāpi mahānubhāvaḥ sa vipravaryaḥ paribodhito hi |
harṣeṇayuktaḥ sa mahānubhāvo bhaktyā vasiṣṭhaṃ praṇipatya tatra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमंत्र्य विप्रं स जगाम गेहं तां प्राप्य भार्यां सुमनां प्रहर्षः ।
सर्वं हि वृत्तं ममपूर्वचेष्टितं तेनैव विप्रेण तव प्रसादात्
āmaṃtrya vipraṃ sa jagāma gehaṃ tāṃ prāpya bhāryāṃ sumanāṃ praharṣaḥ |
sarvaṃ hi vṛttaṃ mamapūrvaceṣṭitaṃ tenaiva vipreṇa tava prasādāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रे वसिष्ठेन विकाशनीतमद्यैव मोहं परिनाशितं मे ।
आराधयिष्ये मधुसूदनं हि यास्यामि मोक्षं परमं पदं तत्
bhadre vasiṣṭhena vikāśanītamadyaiva mohaṃ parināśitaṃ me |
ārādhayiṣye madhusūdanaṃ hi yāsyāmi mokṣaṃ paramaṃ padaṃ tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्ण्य वाक्यं परमं महांतं सुमंगलं मंगलदायकं हि ।
हर्षेण युक्ता तमुवाच कांतं पुण्योसि विप्रेण विबोधितोऽसि
ākarṇya vākyaṃ paramaṃ mahāṃtaṃ sumaṃgalaṃ maṃgaladāyakaṃ hi |
harṣeṇa yuktā tamuvāca kāṃtaṃ puṇyosi vipreṇa vibodhito'si
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.