व्यास उवाच-
प्रश्नमेकं महाभाग करिष्ये सांप्रतं वद ।
त्वयैव पूर्वमुक्तं हि सुव्रतं च प्रतीश्वरम्
vyāsa uvāca-
praśnamekaṃ mahābhāga kariṣye sāṃprataṃ vada |
tvayaiva pūrvamuktaṃ hi suvrataṃ ca pratīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाभ्यासेन संध्यायन्नारायणमनामयम् ।
कस्यां ज्ञात्यां समुत्पन्नः सुव्रतः पूर्वजन्मनि
pūrvābhyāsena saṃdhyāyannārāyaṇamanāmayam |
kasyāṃ jñātyāṃ samutpannaḥ suvrataḥ pūrvajanmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मे त्वं सांप्रतं ब्रूहि कथमाराधितो हरिः ।
अनेनापि स देवेश कोयं पुण्यसमाविलः
tanme tvaṃ sāṃprataṃ brūhi kathamārādhito hariḥ |
anenāpi sa deveśa koyaṃ puṇyasamāvilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-
वैदिशे नगरे पुण्ये सर्वऋद्धिसमाकुले ।
तत्र राजा महातेजा ऋतध्वजसुतो बली
brahmovāca-
vaidiśe nagare puṇye sarvaṛddhisamākule |
tatra rājā mahātejā ṛtadhvajasuto balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यात्मजो महाप्राज्ञो रुक्मभूषणविश्रुतः ।
संध्यावली तस्य भार्या धर्मपत्नी यशस्विनी
tasyātmajo mahāprājño rukmabhūṣaṇaviśrutaḥ |
saṃdhyāvalī tasya bhāryā dharmapatnī yaśasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां पुत्रं समुत्पाद्य स आत्मसदृशं ततः ।
तस्य धर्मांगदं नाम चकार नृपनंदनः
tasyāṃ putraṃ samutpādya sa ātmasadṛśaṃ tataḥ |
tasya dharmāṃgadaṃ nāma cakāra nṛpanaṃdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलक्षणसंपन्नः पितृभक्तिपरायणः ।
रुक्मांगदस्य तनयो योयं भगवतां वरः
sarvalakṣaṇasaṃpannaḥ pitṛbhaktiparāyaṇaḥ |
rukmāṃgadasya tanayo yoyaṃ bhagavatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुः सौख्याय येनापि मोहिन्यै तु शिरो ददे ।
वैष्णवेन च धर्मेण पितृभक्त्या तु तस्य हि
pituḥ saukhyāya yenāpi mohinyai tu śiro dade |
vaiṣṇavena ca dharmeṇa pitṛbhaktyā tu tasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्रसन्नो हृषीकेशः सकायो वैष्णवं पदम् ।
नीतस्तु सर्वधर्मज्ञो वैष्णवः सात्वतां वरः
suprasanno hṛṣīkeśaḥ sakāyo vaiṣṇavaṃ padam |
nītastu sarvadharmajño vaiṣṇavaḥ sātvatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मांगदो महाप्राज्ञः प्रज्ञाज्ञानविशारदः ।
तत्रस्थो वै महाप्राज्ञो धर्मोसौ धर्मभूषणः
dharmāṃgado mahāprājñaḥ prajñājñānaviśāradaḥ |
tatrastho vai mahāprājño dharmosau dharmabhūṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यान्मनोनुगान्भोगान्मोदमानः प्रभुंजति ।
पूर्णे युगसहस्रांते धर्मो वै धर्मभूषणः
divyānmanonugānbhogānmodamānaḥ prabhuṃjati |
pūrṇe yugasahasrāṃte dharmo vai dharmabhūṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्पदात्परिभ्रष्टो विष्णोश्चैव प्रसादतः ।
सुव्रतो नाम मेधावी सुमनानंदवर्द्धनः
tasmātpadātparibhraṣṭo viṣṇoścaiva prasādataḥ |
suvrato nāma medhāvī sumanānaṃdavarddhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमशर्मस्य तनयः श्रेष्ठो भगवतां वरः ।
तपश्चचार मेधावी विष्णुध्यानपरोभवत्
somaśarmasya tanayaḥ śreṣṭho bhagavatāṃ varaḥ |
tapaścacāra medhāvī viṣṇudhyānaparobhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधादिकान्दोषान्परित्यज्य द्विजोत्तमः ।
संयम्यचैन्द्रियं वर्गं तपस्तेपे निरंतरम्
kāmakrodhādikāndoṣānparityajya dvijottamaḥ |
saṃyamyacaindriyaṃ vargaṃ tapastepe niraṃtaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैडूर्यपर्वतश्रेष्ठे सिद्धेश्वरस्य सन्निधौ ।
एकीकृत्य मनश्चायं संयोज्य विष्णुना सह
vaiḍūryaparvataśreṣṭhe siddheśvarasya sannidhau |
ekīkṛtya manaścāyaṃ saṃyojya viṣṇunā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वर्षशतं स्थित्वा ध्यानेनास्य महात्मनः ।
सुप्रसन्नो जगन्नाथः शंखचक्रगदाधरः
evaṃ varṣaśataṃ sthitvā dhyānenāsya mahātmanaḥ |
suprasanno jagannāthaḥ śaṃkhacakragadādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै वरं ददावन्यं सलक्ष्म्या सह केशवः ।
भोभोः सुव्रत धर्मात्मन्बुध्यस्व विबुधांवर
tasmai varaṃ dadāvanyaṃ salakṣmyā saha keśavaḥ |
bhobhoḥ suvrata dharmātmanbudhyasva vibudhāṃvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं वरय भद्रं ते कृष्णोऽहं ते समागतः ।
एवमाकर्ण्य मेधावी विष्णोर्वाक्यमनुत्तमम्
varaṃ varaya bhadraṃ te kṛṣṇo'haṃ te samāgataḥ |
evamākarṇya medhāvī viṣṇorvākyamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्षेण महताविष्टो दृष्ट्वा देवं जनार्दनम् ।
बद्धांजलिपुटो भूत्वा प्रणाममकरोत्तदा
harṣeṇa mahatāviṣṭo dṛṣṭvā devaṃ janārdanam |
baddhāṃjalipuṭo bhūtvā praṇāmamakarottadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुव्रत उवाच-
संसारसागरमतीव महासुदुःखजालोर्मिभिर्विविधमोहचयैस्तरंगैः ।
संपूर्णमस्ति निजदोषगुणैस्तु प्राप्तस्तस्मात्समुद्धर जनार्दनमाशुदीनम्
suvrata uvāca-
saṃsārasāgaramatīva mahāsuduḥkhajālormibhirvividhamohacayaistaraṃgaiḥ |
saṃpūrṇamasti nijadoṣaguṇaistu prāptastasmātsamuddhara janārdanamāśudīnam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मांबुदे महति गर्जतिवर्षतीव विद्युल्लतोल्लसतिपातकसंचयैर्मे ।
मोहांधकारपटलैर्मम नास्ति दृष्टिर्दीनस्य तस्य मधुसूदन देहि हस्तम्
karmāṃbude mahati garjativarṣatīva vidyullatollasatipātakasaṃcayairme |
mohāṃdhakārapaṭalairmama nāsti dṛṣṭirdīnasya tasya madhusūdana dehi hastam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारकाननघनं बहुदुःखवृक्षैः संसेव्यमानमपि मोहमयैश्च सिंहैः ।
संदीप्तमस्ति करुणाबहुवह्नितेजः संतप्यमानमनिशं परिपाहि कृष्ण
saṃsārakānanaghanaṃ bahuduḥkhavṛkṣaiḥ saṃsevyamānamapi mohamayaiśca siṃhaiḥ |
saṃdīptamasti karuṇābahuvahnitejaḥ saṃtapyamānamaniśaṃ paripāhi kṛṣṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारवृक्षमतिजीर्णमपीह उच्चं मायासुकंदकरुणा बहुदुःखशाखम् ।
जायादिसंगच्छदनं फलितं मुरारे तत्राधिरूढपतितं भगवन्हि रक्ष
saṃsāravṛkṣamatijīrṇamapīha uccaṃ māyāsukaṃdakaruṇā bahuduḥkhaśākham |
jāyādisaṃgacchadanaṃ phalitaṃ murāre tatrādhirūḍhapatitaṃ bhagavanhi rakṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखानलैर्विविधमोहमयैः सुधूमैः शोकैर्वियोगमरणांतिक सन्निभैश्च ।
दग्धोस्मि कृष्ण सततं मम देहि मोक्षं ज्ञानांबुदैः समभिषिंच सदैव मां त्वम्
duḥkhānalairvividhamohamayaiḥ sudhūmaiḥ śokairviyogamaraṇāṃtika sannibhaiśca |
dagdhosmi kṛṣṇa satataṃ mama dehi mokṣaṃ jñānāṃbudaiḥ samabhiṣiṃca sadaiva māṃ tvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घोरांधकारपटले महतीव गर्ते संसारनाम्निपतितं सततं हि कृष्ण ।
त्वं सत्कृपो मम हि दीनभयातुरस्य तस्माद्विरज्यशरणं तव आगतोस्मि
ghorāṃdhakārapaṭale mahatīva garte saṃsāranāmnipatitaṃ satataṃ hi kṛṣṇa |
tvaṃ satkṛpo mama hi dīnabhayāturasya tasmādvirajyaśaraṇaṃ tava āgatosmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वामेव ये नियतमानसभावयुक्ता ध्यायंति ज्ञानमनसा पदवीं लभंते ।
नत्वैव पादयुगलं च महासुपुण्यं यद्देवकिन्नरगणाः परिचिंतयंति
tvāmeva ye niyatamānasabhāvayuktā dhyāyaṃti jñānamanasā padavīṃ labhaṃte |
natvaiva pādayugalaṃ ca mahāsupuṇyaṃ yaddevakinnaragaṇāḥ pariciṃtayaṃti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यं वदामि न भजामि न चिंतयामि त्वत्पादपद्मयुगलं सततं नमामि ।
कामं त्वमेव मम पूरय मेद्य कृष्ण दूरेण यातु मम पातकसंचयस्ते
nānyaṃ vadāmi na bhajāmi na ciṃtayāmi tvatpādapadmayugalaṃ satataṃ namāmi |
kāmaṃ tvameva mama pūraya medya kṛṣṇa dūreṇa yātu mama pātakasaṃcayaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दासोस्मि देव तव किंकरजन्मजन्म त्वत्पादपद्मयुगलं सततं स्मरामि
dāsosmi deva tava kiṃkarajanmajanma tvatpādapadmayugalaṃ satataṃ smarāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि कृष्ण प्रसन्नोसि देहि मे सुवरं प्रभो ।
मन्मातापितरौ कृष्ण सकायौ मंदिरे नय
yadi kṛṣṇa prasannosi dehi me suvaraṃ prabho |
manmātāpitarau kṛṣṇa sakāyau maṃdire naya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनश्च महादेव मयासह न संशयः ।
श्रीकृष्ण उवाच-
एवं ते परमं कार्यं भविष्यति न संशयः
ātmanaśca mahādeva mayāsaha na saṃśayaḥ |
śrīkṛṣṇa uvāca-
evaṃ te paramaṃ kāryaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तुष्टो हृषीकेशो भक्त्या तस्य प्रतोषितः ।
प्रयातौ वैष्णवं लोकं दाहप्रलयवर्जितौ
tasya tuṣṭo hṛṣīkeśo bhaktyā tasya pratoṣitaḥ |
prayātau vaiṣṇavaṃ lokaṃ dāhapralayavarjitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुव्रतेन समं तौ द्वौ सुमना सोमशर्मकौ ।
यावत्कल्पद्वयं प्राप्तं तावत्स सुव्रतो द्विजः
suvratena samaṃ tau dvau sumanā somaśarmakau |
yāvatkalpadvayaṃ prāptaṃ tāvatsa suvrato dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुभुजे बुभुजे दिव्याँल्लोकांश्चैव महामते ।
देवकार्यार्थमत्रैव काश्यपस्य गृहं पुनः
bubhuje bubhuje divyā~llokāṃścaiva mahāmate |
devakāryārthamatraiva kāśyapasya gṛhaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवतीर्णो महाप्राज्ञो वचनात्तस्य चक्रिणः ।
ऐंद्रं पदं हि यो भुंक्ते विष्णोश्चैव प्रसादतः
avatīrṇo mahāprājño vacanāttasya cakriṇaḥ |
aiṃdraṃ padaṃ hi yo bhuṃkte viṣṇoścaiva prasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदत्तेति विख्यातः सर्वदेवैर्नमस्कृतः ।
ऐंद्रं पदं हि यो भुंक्ते सांप्रतं वासवो दिवि
vasudatteti vikhyātaḥ sarvadevairnamaskṛtaḥ |
aiṃdraṃ padaṃ hi yo bhuṃkte sāṃprataṃ vāsavo divi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते सर्वमाख्यातं सृष्टिसंबंधकारणम् ।
अन्यदेवं प्रवक्ष्यामि यदेव परिपृच्छसि
etatte sarvamākhyātaṃ sṛṣṭisaṃbaṃdhakāraṇam |
anyadevaṃ pravakṣyāmi yadeva paripṛcchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
धर्माङ्गदो महाप्राज्ञो रुक्माङ्गदसुतो बली ।
आद्ये कृतयुगे जातः सृष्टिकाले स वासवः
vyāsa uvāca-
dharmāṅgado mahāprājño rukmāṅgadasuto balī |
ādye kṛtayuge jātaḥ sṛṣṭikāle sa vāsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कथं देवदेवेश अन्यो धर्माङ्गदो भुवि ।
अन्यो रुक्मांङ्गदो राजा किं चायं त्रिदशाधिपः
tatkathaṃ devadeveśa anyo dharmāṅgado bhuvi |
anyo rukmāṃṅgado rājā kiṃ cāyaṃ tridaśādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्मे संशयं जातं तद्भवान्वक्तुमर्हति ।
ब्रह्मोवाच-
हंत ते कथयिष्यामि सर्वसंदेहनाशनम्
etanme saṃśayaṃ jātaṃ tadbhavānvaktumarhati |
brahmovāca-
haṃta te kathayiṣyāmi sarvasaṃdehanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्य लीलासृष्ट्यर्थे वर्तते द्विजसत्तम ।
यथा वाराश्च पक्षाश्च मासाश्च ऋतवो यथा
devasya līlāsṛṣṭyarthe vartate dvijasattama |
yathā vārāśca pakṣāśca māsāśca ṛtavo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सराश्च मनवस्तथा यांति युगाः पुनः ।
पश्चात्कल्पः समायाति व्रजाम्येवं जनार्दनम्
saṃvatsarāśca manavastathā yāṃti yugāḥ punaḥ |
paścātkalpaḥ samāyāti vrajāmyevaṃ janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहमेव महाप्राज्ञ मयि यांति चराचराः ।
पुनः सृजति योगात्मा पूर्ववद्विश्वमेव हि
ahameva mahāprājña mayi yāṃti carācarāḥ |
punaḥ sṛjati yogātmā pūrvavadviśvameva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनरहं पुनर्वेदाः पुनस्ते देवता द्विजाः ।
तथा भूपाश्च ते सर्वे स्वचरित्रसमाविलाः
punarahaṃ punarvedāḥ punaste devatā dvijāḥ |
tathā bhūpāśca te sarve svacaritrasamāvilāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभवंति महाभाग विद्वांस्तत्र न मुह्यति ।
पूर्वकल्पे महाभागो यथा रुक्मांगदो नृपः
prabhavaṃti mahābhāga vidvāṃstatra na muhyati |
pūrvakalpe mahābhāgo yathā rukmāṃgado nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा धर्मांगदश्चायं संजातः ख्यातिमान्द्विजः ।
रामादयो महाप्राज्ञा ययातिर्नहुषस्तथा
tathā dharmāṃgadaścāyaṃ saṃjātaḥ khyātimāndvijaḥ |
rāmādayo mahāprājñā yayātirnahuṣastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वादयो महात्मानः प्रभवंति लयंति च ।
ऐंद्रं पदं प्रभुंजंति राजानो धर्मतत्पराः
manvādayo mahātmānaḥ prabhavaṃti layaṃti ca |
aiṃdraṃ padaṃ prabhuṃjaṃti rājāno dharmatatparāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा धर्मांगदो वीरः प्रभुंजति महत्पदम् ।
एवं वेदाश्च देवाश्च पुराणाः स्मृतिपूर्वकाः
yathā dharmāṃgado vīraḥ prabhuṃjati mahatpadam |
evaṃ vedāśca devāśca purāṇāḥ smṛtipūrvakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्तु सर्वमाख्यातं तवाग्रे द्विजसत्तम ।
चरितं सुव्रतस्याथ पुण्यं सुगतिदायकम्
etattu sarvamākhyātaṃ tavāgre dvijasattama |
caritaṃ suvratasyātha puṇyaṃ sugatidāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यक्तं तु महाभाग प्रब्रवीमि तवाग्रतः
avyaktaṃ tu mahābhāga prabravīmi tavāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.