ऋषय ऊचुः-
शप्ता गंधर्वपुत्रेण सुशंखेन महात्मना ।
तस्य शापात्कथं जाता किं किं कर्म कृतं तया
ṛṣaya ūcuḥ-
śaptā gaṃdharvaputreṇa suśaṃkhena mahātmanā |
tasya śāpātkathaṃ jātā kiṃ kiṃ karma kṛtaṃ tayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा लेभे कीदृशं पुत्रं तस्य शापाद्द्विजोत्तम ।
सुनीथायाश्च चरितं त्वं नो विस्तरतो वद
sā lebhe kīdṛśaṃ putraṃ tasya śāpāddvijottama |
sunīthāyāśca caritaṃ tvaṃ no vistarato vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-
सुशंखेनापि तेनैव सा शप्ता तनुमध्यमा ।
पितुः स्थानं गता सा तु सुनीथा दुःखपीडिता
sūta uvāca-
suśaṃkhenāpi tenaiva sā śaptā tanumadhyamā |
pituḥ sthānaṃ gatā sā tu sunīthā duḥkhapīḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरं चात्मनश्चैव चरितं च प्रकाशितम् ।
श्रुतवान्सोपि धर्मात्मा मृत्युः सत्यवतां वर
pitaraṃ cātmanaścaiva caritaṃ ca prakāśitam |
śrutavānsopi dharmātmā mṛtyuḥ satyavatāṃ vara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामुवाच सुनीथां तु सुतां शप्तां महात्मना ।
भवत्या दुष्कृतं पापं धर्म तेजः प्रणाशनम्
tāmuvāca sunīthāṃ tu sutāṃ śaptāṃ mahātmanā |
bhavatyā duṣkṛtaṃ pāpaṃ dharma tejaḥ praṇāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मात्कृतं महाभागे सुशांतस्य हि ताडनम् ।
विरुद्धं सर्वलोकस्य भवत्या परिकल्पितम्
kasmātkṛtaṃ mahābhāge suśāṃtasya hi tāḍanam |
viruddhaṃ sarvalokasya bhavatyā parikalpitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधविहीनं तं सुशांतं धर्मवत्सलम् ।
तपोमार्गे विलीनं च परब्रह्मणि संस्थितम्
kāmakrodhavihīnaṃ taṃ suśāṃtaṃ dharmavatsalam |
tapomārge vilīnaṃ ca parabrahmaṇi saṃsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेवघातयेद्यो वै तस्य पापं शृणुष्व हि ।
पापात्मा जायते पुत्रः किल्बिषं लभते बहु
tamevaghātayedyo vai tasya pāpaṃ śṛṇuṣva hi |
pāpātmā jāyate putraḥ kilbiṣaṃ labhate bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताडंतं ताडयेद्यो वै क्रोशंतं क्रोशयेत्पुनः ।
तस्य पापं स वै भुंक्ते ताडितस्य न संशयः
tāḍaṃtaṃ tāḍayedyo vai krośaṃtaṃ krośayetpunaḥ |
tasya pāpaṃ sa vai bhuṃkte tāḍitasya na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै शांतः स जितात्मा ताडयंतं न ताडयेत् ।
निर्दोषं प्रति येनापि ताडनं च कृतं सुते
sa vai śāṃtaḥ sa jitātmā tāḍayaṃtaṃ na tāḍayet |
nirdoṣaṃ prati yenāpi tāḍanaṃ ca kṛtaṃ sute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चान्मोहेन पापेन निर्दोषेऽपि च ताडयेत् ।
निर्दोषं प्रति येनापि हृद्रोगः क्रियते वृथा
paścānmohena pāpena nirdoṣe'pi ca tāḍayet |
nirdoṣaṃ prati yenāpi hṛdrogaḥ kriyate vṛthā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्दोषं ताडयेत्पश्चान्मोहात्पापेन केनचित् ।
स पापी पापमाप्नोति निर्दोषस्य शरीरजम्
nirdoṣaṃ tāḍayetpaścānmohātpāpena kenacit |
sa pāpī pāpamāpnoti nirdoṣasya śarīrajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्दोषो घातयेत्तं वै ताडंतं पापचेतसम् ।
पुनरुत्थाय वेगेन साहसात्पापचेतनम्
nirdoṣo ghātayettaṃ vai tāḍaṃtaṃ pāpacetasam |
punarutthāya vegena sāhasātpāpacetanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापकर्तुश्च यत्पापं निर्दोषं प्रति गच्छति ।
ताडनं नैव तस्माद्वै कार्यं दोषवतोऽपि च
pāpakartuśca yatpāpaṃ nirdoṣaṃ prati gacchati |
tāḍanaṃ naiva tasmādvai kāryaṃ doṣavato'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्कृतं च महत्पुत्रि त्वयैव परिपालितम् ।
शप्ता तेनापि याद्यैव तस्मात्पुण्यं समाचर
duṣkṛtaṃ ca mahatputri tvayaiva paripālitam |
śaptā tenāpi yādyaiva tasmātpuṇyaṃ samācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतां संगं समासाद्य सदैव परिवर्तय ।
योगध्यानेन ज्ञानेन परिवर्तय नंदिनि
satāṃ saṃgaṃ samāsādya sadaiva parivartaya |
yogadhyānena jñānena parivartaya naṃdini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतां संगो महापुण्यो बहुश्रेयो विधायकः ।
बाले पश्य सुदृष्टांतं सतां संगस्य यद्गुणम्
satāṃ saṃgo mahāpuṇyo bahuśreyo vidhāyakaḥ |
bāle paśya sudṛṣṭāṃtaṃ satāṃ saṃgasya yadguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपां संस्पर्शनात्पानात्स्नानात्तत्र महाधियः ।
मुनयः सिद्धिमायांति बाह्याभ्यंतरक्षालिताः
apāṃ saṃsparśanātpānātsnānāttatra mahādhiyaḥ |
munayaḥ siddhimāyāṃti bāhyābhyaṃtarakṣālitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिष्मंतो भवंत्येते लोकाः सर्वे चराचराः ।
आपः शांताः सुशीताश्च मृदुगात्राः प्रियंकराः
śuciṣmaṃto bhavaṃtyete lokāḥ sarve carācarāḥ |
āpaḥ śāṃtāḥ suśītāśca mṛdugātrāḥ priyaṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मला रसवत्यश्च पुण्यवीर्या मलापहाः ।
तथा संतस्त्वया ज्ञेया निषेव्याश्च प्रयत्नतः
nirmalā rasavatyaśca puṇyavīryā malāpahāḥ |
tathā saṃtastvayā jñeyā niṣevyāśca prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा वह्निप्रसंगाच्च मलं त्यजति कांचनम् ।
तथा सतां हि संसर्गात्पापं त्यजति मानवः
yathā vahniprasaṃgācca malaṃ tyajati kāṃcanam |
tathā satāṃ hi saṃsargātpāpaṃ tyajati mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यवह्निः प्रदीप्तश्च प्रज्वलेत्पुण्यतेजसा ।
सत्येन दीप्ततेजास्तु ज्ञानेनापि सुनिर्मलः
satyavahniḥ pradīptaśca prajvaletpuṇyatejasā |
satyena dīptatejāstu jñānenāpi sunirmalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्युष्णो ध्यानभावेन अस्पृश्यः पापजैर्नरैः ।
सत्यवह्नेः प्रसंगाच्च पापं सर्वं विनश्यति
atyuṣṇo dhyānabhāvena aspṛśyaḥ pāpajairnaraiḥ |
satyavahneḥ prasaṃgācca pāpaṃ sarvaṃ vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सत्यस्य संसर्गः कर्तव्यः सर्वथा त्वया ।
पापभारं परित्यज्य पुण्यमेवं समाश्रय
tasmātsatyasya saṃsargaḥ kartavyaḥ sarvathā tvayā |
pāpabhāraṃ parityajya puṇyamevaṃ samāśraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-
एवं पित्रा सुनीथा सा दुःखिता प्रतिबोधिता ।
नमस्कृत्य पितुः पादौ गता सा निर्जनं वनम्
sūta uvāca-
evaṃ pitrā sunīthā sā duḥkhitā pratibodhitā |
namaskṛtya pituḥ pādau gatā sā nirjanaṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामं क्रोधं परित्यज्य बाल्यभावं तपस्विनी ।
मोहद्रोहौ च मायां च त्यक्त्वा एकांतमास्थिता
kāmaṃ krodhaṃ parityajya bālyabhāvaṃ tapasvinī |
mohadrohau ca māyāṃ ca tyaktvā ekāṃtamāsthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः सख्यः समाजग्मुः क्रीडार्थं लीलयान्विताः ।
तां ददृशुर्विशालाक्ष्यः सुनीथां दुःखभागिनीम्
tasyāḥ sakhyaḥ samājagmuḥ krīḍārthaṃ līlayānvitāḥ |
tāṃ dadṛśurviśālākṣyaḥ sunīthāṃ duḥkhabhāginīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायंतीं चिंतयानां तामूचुश्चिंतापरायणाः ।
कस्माच्चिंतसि भद्रे त्वमनया चिंतयान्विता
dhyāyaṃtīṃ ciṃtayānāṃ tāmūcuściṃtāparāyaṇāḥ |
kasmācciṃtasi bhadre tvamanayā ciṃtayānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्नो वै कारणं ब्रूहि चिंतादुःखप्रदायिनी ।
एकैव सार्थकी चिंता धर्मस्यार्थे विचिंत्यते
tanno vai kāraṇaṃ brūhi ciṃtāduḥkhapradāyinī |
ekaiva sārthakī ciṃtā dharmasyārthe viciṃtyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीया सार्थका चिंता योगिनां धर्मनंदिनी ।
अन्या निरर्थिका चिंता तां नैव परिकल्पयेत्
dvitīyā sārthakā ciṃtā yogināṃ dharmanaṃdinī |
anyā nirarthikā ciṃtā tāṃ naiva parikalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कायनाशकरी चिंता बल तेजः प्रणाशिनी ।
नाशयेत्सर्वसौख्यं तु रूपहानिं निदर्शयेत्
kāyanāśakarī ciṃtā bala tejaḥ praṇāśinī |
nāśayetsarvasaukhyaṃ tu rūpahāniṃ nidarśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृष्णां मोहं तथा लोभमेतांश्चिंता हि प्रापयेत् ।
पापमुत्पादयेच्चिंता चिंतिता च दिने दिने
tṛṣṇāṃ mohaṃ tathā lobhametāṃściṃtā hi prāpayet |
pāpamutpādayecciṃtā ciṃtitā ca dine dine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिंताव्याधिप्रकाशाय नरकाय प्रकल्पयेत् ।
तस्माच्चिंतां परित्यज्य चानुवर्तस्व शोभने
ciṃtāvyādhiprakāśāya narakāya prakalpayet |
tasmācciṃtāṃ parityajya cānuvartasva śobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जितं कर्मणा पूर्वं स्वयमेव नरेण तु ।
तदेव भुंक्तेऽसौ जंतुर्ज्ञानवान्न विचिंतयेत्
arjitaṃ karmaṇā pūrvaṃ svayameva nareṇa tu |
tadeva bhuṃkte'sau jaṃturjñānavānna viciṃtayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्चिंतां परित्यज्य सुखदुःखादिकं वद ।
तासां तद्वचनं श्रुत्वा सुनीथा वाक्यमब्रवीत्
tasmācciṃtāṃ parityajya sukhaduḥkhādikaṃ vada |
tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā sunīthā vākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.