Library·Padma Purāṇa·2·2.47

Padma Purāṇa 2.47

सुकलोवाच- सुदेवा चारुसर्वांगी तामुवाचाथ सूकरीम् । पशुयोनिं गता त्वं हि कथं वदसि संस्कृतम्

sukalovāca- sudevā cārusarvāṃgī tāmuvācātha sūkarīm | paśuyoniṃ gatā tvaṃ hi kathaṃ vadasi saṃskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविधं महाज्ञानं कस्माद्भूतं वदस्व मे । कथं जानासि वै भर्तुश्चरित्रमात्मनः शुभे

evaṃvidhaṃ mahājñānaṃ kasmādbhūtaṃ vadasva me | kathaṃ jānāsi vai bhartuścaritramātmanaḥ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूकर्युवाच- पशोर्भावेन मोहेन मुष्टाहं वरवर्णिनि । निहता खड्गबाणैश्च पतिता रणमूर्धनि

śūkaryuvāca- paśorbhāvena mohena muṣṭāhaṃ varavarṇini | nihatā khaḍgabāṇaiśca patitā raṇamūrdhani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्च्छयाभिपरिक्लिन्ना ज्ञानहीना वरानने । त्वयाभिषिक्ता येनाहं पुण्यहस्तेन सुंदरि

mūrcchayābhipariklinnā jñānahīnā varānane | tvayābhiṣiktā yenāhaṃ puṇyahastena suṃdari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्योदकेन शीतेन तव हस्तगतेन वै । अभिषिक्ते हि मे काये मोहो नष्टो विहाय माम्

puṇyodakena śītena tava hastagatena vai | abhiṣikte hi me kāye moho naṣṭo vihāya mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा विनाशं तेजोभिरंधकारः प्रयाति सः । तथा तवाभिषेकेण मम पापं गतं शुभे

yathā vināśaṃ tejobhiraṃdhakāraḥ prayāti saḥ | tathā tavābhiṣekeṇa mama pāpaṃ gataṃ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसादात्तव चार्वंगि लब्धं ज्ञानं पुरातनम् । पुण्यां गतिं प्रयास्यामि इति ज्ञातं मया शुभे

prasādāttava cārvaṃgi labdhaṃ jñānaṃ purātanam | puṇyāṃ gatiṃ prayāsyāmi iti jñātaṃ mayā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयतामभिधास्यामि पूर्वं वृत्तांतमात्मनः । यत्कृतं तु मया भद्रे पापया दुष्कृतं बहु

śrūyatāmabhidhāsyāmi pūrvaṃ vṛttāṃtamātmanaḥ | yatkṛtaṃ tu mayā bhadre pāpayā duṣkṛtaṃ bahu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिंगाख्ये महादेशे श्रीपुरंनाम पत्तनम् । सर्वसिद्धिसमाकीर्णं चतुर्वर्णनिषेवितम्

kaliṃgākhye mahādeśe śrīpuraṃnāma pattanam | sarvasiddhisamākīrṇaṃ caturvarṇaniṣevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसति स्म द्विजः कोपि वसुदत्त इति श्रुतः । ब्रह्माचारपरोनित्यं सत्यधर्मपरायणः

vasati sma dvijaḥ kopi vasudatta iti śrutaḥ | brahmācāraparonityaṃ satyadharmaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदवेत्ता ज्ञानवेत्ता शुचिमान्गुणवान्धनी । धनधान्यसमाकीर्णः पुत्रपौत्रैरलंकृतः

vedavettā jñānavettā śucimānguṇavāndhanī | dhanadhānyasamākīrṇaḥ putrapautrairalaṃkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याहं तनया भद्रे सोदरैः स्वजनबांधवैः । अलंकारैस्तु शृंगारैर्भूषितास्मि वरानने

tasyāhaṃ tanayā bhadre sodaraiḥ svajanabāṃdhavaiḥ | alaṃkāraistu śṛṃgārairbhūṣitāsmi varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदेवानाम मे तातश्चकार स महामतिः । तस्याहं दयिता नित्यं पितुश्चापि महामते

sudevānāma me tātaścakāra sa mahāmatiḥ | tasyāhaṃ dayitā nityaṃ pituścāpi mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपेणाप्रतिमा जाता संसारे नास्ति तादृशी । रूपयौवनगर्वेण मत्ताहं चारुहासिनी

rūpeṇāpratimā jātā saṃsāre nāsti tādṛśī | rūpayauvanagarveṇa mattāhaṃ cāruhāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं कन्या सुरूपा वै सर्वालंकारशोभिता । मां च दृष्ट्वा ततो लोकाः सर्वे स्वजनवर्गकाः

ahaṃ kanyā surūpā vai sarvālaṃkāraśobhitā | māṃ ca dṛṣṭvā tato lokāḥ sarve svajanavargakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मामेवं याचमानास्ते विवाहार्थे वरानने । याचिताहं द्विजैः सर्वैर्न ददाति पिता मम

māmevaṃ yācamānāste vivāhārthe varānane | yācitāhaṃ dvijaiḥ sarvairna dadāti pitā mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहाच्चैव महाभागे मुमोह स महामतिः । न दत्ताहं तदा तेन पित्रा चैव महात्मना

snehāccaiva mahābhāge mumoha sa mahāmatiḥ | na dattāhaṃ tadā tena pitrā caiva mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्तं यौवनं बाले मयि भावसमन्वितम् । रूपं मे तादृशं दृष्ट्वा मम माता सुदुःखिता

saṃprāptaṃ yauvanaṃ bāle mayi bhāvasamanvitam | rūpaṃ me tādṛśaṃ dṛṣṭvā mama mātā suduḥkhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितरं मे उवाचाथ कस्मात्कन्या न दीयते । त्वं कस्मै सुद्विजायैव ब्राह्मणाय महात्मने

pitaraṃ me uvācātha kasmātkanyā na dīyate | tvaṃ kasmai sudvijāyaiva brāhmaṇāya mahātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहि कन्यां महाभाग संप्राप्ता यौवनं त्वियम् । वसुदत्तो द्विजश्रेष्ठः प्रत्युवाच द्विजोत्तमः

dehi kanyāṃ mahābhāga saṃprāptā yauvanaṃ tviyam | vasudatto dvijaśreṣṭhaḥ pratyuvāca dvijottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरं मे महाभागे श्रूयतां वचनं मम । महामोहेनमुग्धोऽस्मि सुताया वरवर्णिनि

mātaraṃ me mahābhāge śrūyatāṃ vacanaṃ mama | mahāmohenamugdho'smi sutāyā varavarṇini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो मे गृहस्थो विप्रो वै भविष्यति शुभे शृणु । तस्मै कन्यां प्रदास्यामि जामात्रे तु न संशयः

yo me gṛhastho vipro vai bhaviṣyati śubhe śṛṇu | tasmai kanyāṃ pradāsyāmi jāmātre tu na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम प्राणप्रिया चैषा सुदेवा नात्र संशयः । एवमूचे मदर्थे स वसुदत्तः पिता मम

mama prāṇapriyā caiṣā sudevā nātra saṃśayaḥ | evamūce madarthe sa vasudattaḥ pitā mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौशिकस्य कुले जातः सर्वविद्याविशारदः । ब्राह्मणानां गुणैर्युक्तः शीलवान्गुणवाञ्छुचिः

kauśikasya kule jātaḥ sarvavidyāviśāradaḥ | brāhmaṇānāṃ guṇairyuktaḥ śīlavānguṇavāñchuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदाध्ययनसंपन्नं पठमानं हि सुस्वरम् । भिक्षार्थं द्वारमायांतं पितृमातृविवर्जितम्

vedādhyayanasaṃpannaṃ paṭhamānaṃ hi susvaram | bhikṣārthaṃ dvāramāyāṃtaṃ pitṛmātṛvivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वासमनुप्राप्तं रूपं वीक्ष्य महामतिः । तं प्रोवाच पिता एवं को भवान्वै भविष्यति

taṃ dṛṣṭvāsamanuprāptaṃ rūpaṃ vīkṣya mahāmatiḥ | taṃ provāca pitā evaṃ ko bhavānvai bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं ते नाम कुलं गोत्रमाचारं वद सांप्रतम् । समाकर्ण्य पितुर्वाक्यं वसुदत्तमुवाच सः

kiṃ te nāma kulaṃ gotramācāraṃ vada sāṃpratam | samākarṇya piturvākyaṃ vasudattamuvāca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौशिकस्यान्वये जातो वेदवेदांगपारगः । शिवशर्मेति मे नाम पितृमातृविवर्जितः

kauśikasyānvaye jāto vedavedāṃgapāragaḥ | śivaśarmeti me nāma pitṛmātṛvivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संति मे भ्रातरश्चान्ये चत्वारो वेदपारगाः । एवं कुलं समाख्यातमाचारः कुलसंभवः

saṃti me bhrātaraścānye catvāro vedapāragāḥ | evaṃ kulaṃ samākhyātamācāraḥ kulasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सर्वं समाख्यातं पितरं शिवशर्मणा । शुभे लग्ने तिथौ प्राप्ते नक्षत्रे भगदैवते

evaṃ sarvaṃ samākhyātaṃ pitaraṃ śivaśarmaṇā | śubhe lagne tithau prāpte nakṣatre bhagadaivate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रा दत्तास्मि सुभगे तस्मै विप्राय वै तदा । पितृगेहे वसाम्येका तेन सार्धं महात्मना

pitrā dattāsmi subhage tasmai viprāya vai tadā | pitṛgehe vasāmyekā tena sārdhaṃ mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैव शुश्रूषितो भर्ता मया स पापया तदा । पितृमातृसुद्रव्येण गर्वेणापि प्रमोहिता

naiva śuśrūṣito bhartā mayā sa pāpayā tadā | pitṛmātṛsudravyeṇa garveṇāpi pramohitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंगसंवाहनं तस्य न कृतं हि मया कदा । रतिभावेन स्नेहेन वचनेन मया शुभे

aṃgasaṃvāhanaṃ tasya na kṛtaṃ hi mayā kadā | ratibhāvena snehena vacanena mayā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रूरबुद्ध्या हि दृष्टोसौ सर्वदा पापया मया । पुंश्चलीनां प्रसंगेन तद्भावं हि गता शुभे

krūrabuddhyā hi dṛṣṭosau sarvadā pāpayā mayā | puṃścalīnāṃ prasaṃgena tadbhāvaṃ hi gatā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातापित्रोश्च भर्तुश्च भ्रातॄणां हितमेव च । न करोम्यहमेवापि यत्रयत्र व्रजाम्यहम्

mātāpitrośca bhartuśca bhrātṝṇāṃ hitameva ca | na karomyahamevāpi yatrayatra vrajāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मे दुष्कृतं दृष्ट्वा शिवशर्मा पतिर्मम । स्नेहाच्छ्वशुरवर्गस्य मम भर्त्ता महामतिः

evaṃ me duṣkṛtaṃ dṛṣṭvā śivaśarmā patirmama | snehācchvaśuravargasya mama bharttā mahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न किंचिद्वक्ति मां सोपि क्षमते दुष्कृतं मम । वार्यमाणा कुटुंबेन अहमेवं सुपापिनी

na kiṃcidvakti māṃ sopi kṣamate duṣkṛtaṃ mama | vāryamāṇā kuṭuṃbena ahamevaṃ supāpinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य शीलं विदित्वा ते साधुत्वं शिवशर्मणः । पितामाता च मे सर्वे मम पापेन दुःखिताः

tasya śīlaṃ viditvā te sādhutvaṃ śivaśarmaṇaḥ | pitāmātā ca me sarve mama pāpena duḥkhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्त्ता मे दुष्कृतं दृष्ट्वा स्वगृहान्निर्गतो बहिः । तं देशं ग्राममेनं च परित्यज्य गतस्ततः

bharttā me duṣkṛtaṃ dṛṣṭvā svagṛhānnirgato bahiḥ | taṃ deśaṃ grāmamenaṃ ca parityajya gatastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गते भर्तरि मे तातः संजातश्चिंतयान्वितः । मम दुःखेन दुःखात्मा यथा रोगेण पीडितः

gate bhartari me tātaḥ saṃjātaściṃtayānvitaḥ | mama duḥkhena duḥkhātmā yathā rogeṇa pīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम माता उवाचैनं भर्तारं दुःखपीडितम् । कस्माच्चिंतयसे कांत वद दुःखं ममाग्रतः

mama mātā uvācainaṃ bhartāraṃ duḥkhapīḍitam | kasmācciṃtayase kāṃta vada duḥkhaṃ mamāgrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदत्त उवाचैनां मातरं मम नंदने । सुतां त्यक्त्वा गतो विप्रो जामाता शृणु वल्लभे

vasudatta uvācaināṃ mātaraṃ mama naṃdane | sutāṃ tyaktvā gato vipro jāmātā śṛṇu vallabhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं पापसमाचारा निर्घृणा पापचारिणी । अनया हि परित्यक्तः शिवशर्मा महामतिः

iyaṃ pāpasamācārā nirghṛṇā pāpacāriṇī | anayā hi parityaktaḥ śivaśarmā mahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तस्य कुटुंबस्य दाक्षिण्येन महामतिः । ममायं स द्विजः कांते सुदेवां नैव भाषते

samastasya kuṭuṃbasya dākṣiṇyena mahāmatiḥ | mamāyaṃ sa dvijaḥ kāṃte sudevāṃ naiva bhāṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसते सौम्यभावेन नैव निंदति कुत्सति । सुदेवां पापसंचारां स वै पंडितबुद्धिमान्

vasate saumyabhāvena naiva niṃdati kutsati | sudevāṃ pāpasaṃcārāṃ sa vai paṃḍitabuddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति त्वियं दुष्टा सुदेवा कुलनाशिनी । अहमेनां परित्यज्य व्रजामि गृहवासिनि

bhaviṣyati tviyaṃ duṣṭā sudevā kulanāśinī | ahamenāṃ parityajya vrajāmi gṛhavāsini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण्युवाच- अद्य ज्ञातं त्वया कांत सुताया गुणदूषणम् । तव मोहेन स्नेहेन नष्टेयं शृणु सांप्रतम्

brāhmaṇyuvāca- adya jñātaṃ tvayā kāṃta sutāyā guṇadūṣaṇam | tava mohena snehena naṣṭeyaṃ śṛṇu sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद्विलाडयेत्पुत्रं यावत्स्यात्पंचवार्षिकः । शिक्षाबुद्ध्या सदा कांत पुनर्मोहेन पोषयेत्

tāvadvilāḍayetputraṃ yāvatsyātpaṃcavārṣikaḥ | śikṣābuddhyā sadā kāṃta punarmohena poṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानाच्छादनकैर्भक्ष्यैर्भोज्यैः पेयैर्न संशयः । गुणेषु योजयेत्कांत सद्विद्यासु च तं सुतम्

snānācchādanakairbhakṣyairbhojyaiḥ peyairna saṃśayaḥ | guṇeṣu yojayetkāṃta sadvidyāsu ca taṃ sutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणशिक्षार्थंनिर्मोहः पिता भवति सर्वदा । पालने पोषणे कांत संमोहः परिजायते

guṇaśikṣārthaṃnirmohaḥ pitā bhavati sarvadā | pālane poṣaṇe kāṃta saṃmohaḥ parijāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सगुणं न वदेत्पुत्रं कुत्सयेच्च दिनेदिने । काठिन्यं च वदेन्नित्यं वचनैः परिपीडयेत्

saguṇaṃ na vadetputraṃ kutsayecca dinedine | kāṭhinyaṃ ca vadennityaṃ vacanaiḥ paripīḍayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाहि साधयेन्नित्यं सुविद्यां ज्ञानतत्परः । अभिमानेच्छलेनापि पापं त्यक्त्वा प्रदूरतः

yathāhi sādhayennityaṃ suvidyāṃ jñānatatparaḥ | abhimānecchalenāpi pāpaṃ tyaktvā pradūrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैपुण्यं जायते नित्यं विद्यासु च गुणेषु च । माता च ताडयेत्कन्यां स्नुषां श्वश्रूर्विताडयेत्

naipuṇyaṃ jāyate nityaṃ vidyāsu ca guṇeṣu ca | mātā ca tāḍayetkanyāṃ snuṣāṃ śvaśrūrvitāḍayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुश्च ताडयेच्छिष्यं ततः सिध्यंति नान्यथा । भार्यां च ताडयेत्कांत अमात्यं नृपतिस्तथा

guruśca tāḍayecchiṣyaṃ tataḥ sidhyaṃti nānyathā | bhāryāṃ ca tāḍayetkāṃta amātyaṃ nṛpatistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयं च ताडयेद्धीरो गजं मात्रो दिनेदिने । शिक्षाबुद्ध्या प्रसिध्यंति ताडनात्पालनाद्विभो

hayaṃ ca tāḍayeddhīro gajaṃ mātro dinedine | śikṣābuddhyā prasidhyaṃti tāḍanātpālanādvibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयेयं नाशिता नाथ सर्वदैव न संशयः । सार्धं सुब्राह्मणेनापि भवता शिवशर्मणा

tvayeyaṃ nāśitā nātha sarvadaiva na saṃśayaḥ | sārdhaṃ subrāhmaṇenāpi bhavatā śivaśarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरंकुशा कृता गेहे तेन नष्टा महामते । तावद्धि धारयेत्कन्यां गृहे कांतवचः शृणु

niraṃkuśā kṛtā gehe tena naṣṭā mahāmate | tāvaddhi dhārayetkanyāṃ gṛhe kāṃtavacaḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टवर्षान्विता यावत्प्रबलां नैव धारयेत् । पितुर्गेहस्थिता पुत्री यत्पापं हि प्रकुर्वती

aṣṭavarṣānvitā yāvatprabalāṃ naiva dhārayet | piturgehasthitā putrī yatpāpaṃ hi prakurvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभाभ्यामपि तत्पापं पितृभ्यामपि विंदति । तस्मान्न धार्यते कन्या समर्था निजमंदिरे

ubhābhyāmapi tatpāpaṃ pitṛbhyāmapi viṃdati | tasmānna dhāryate kanyā samarthā nijamaṃdire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य दत्ता भवेत्सा च तस्य गेहे प्रपोषयेत् । तत्रस्था साधयेत्कांतं सगुणं भक्तिपूर्वकम्

yasya dattā bhavetsā ca tasya gehe prapoṣayet | tatrasthā sādhayetkāṃtaṃ saguṇaṃ bhaktipūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलस्य जायते कीर्तिः पिता सुखेन जीवति । तत्रस्था कुरुते पापं तत्पापं भुंजते पतिः

kulasya jāyate kīrtiḥ pitā sukhena jīvati | tatrasthā kurute pāpaṃ tatpāpaṃ bhuṃjate patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रस्था वर्द्धते नित्यं पुत्रैः पौत्रैः सदैव सा । पिता कीर्तिमवाप्नोति सुतायाः सुगुणैः प्रिय

tatrasthā varddhate nityaṃ putraiḥ pautraiḥ sadaiva sā | pitā kīrtimavāpnoti sutāyāḥ suguṇaiḥ priya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्न धारयेत्कांत गेहे पुत्रीं सभर्तृकाम् । इत्यर्थे श्रूयते कांत इतिहासो भविष्यति

tasmānna dhārayetkāṃta gehe putrīṃ sabhartṛkām | ityarthe śrūyate kāṃta itihāso bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टविंशतिके प्राप्ते युगे द्वापरके महान् । उग्रसेनस्य वीरस्य यदुज्येष्ठस्य यत्प्रभो

aṣṭaviṃśatike prāpte yuge dvāparake mahān | ugrasenasya vīrasya yadujyeṣṭhasya yatprabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरित्रं ते प्रवक्ष्यमि शृणुष्वैकमना द्विज

caritraṃ te pravakṣyami śṛṇuṣvaikamanā dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.