सुकलोवाच-
तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा गोभिलो वाक्यमब्रवीत् ।
भवती शप्तुकामासि कस्मान्मे कारणं वद
sukalovāca-
tasyāstu vacanaṃ śrutvā gobhilo vākyamabravīt |
bhavatī śaptukāmāsi kasmānme kāraṇaṃ vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन दोषेण लिप्तोस्मि यस्मात्त्वं शप्तुमुद्यता ।
गोभिलो नाम दैत्योस्मि पौलस्त्यस्य भटः शुभे
kena doṣeṇa liptosmi yasmāttvaṃ śaptumudyatā |
gobhilo nāma daityosmi paulastyasya bhaṭaḥ śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैत्याचारेण वर्तामि जाने विद्यामनुत्तमाम् ।
वेदशास्त्रार्थवेत्तास्मि कलासु निपुणः पुनः
daityācāreṇa vartāmi jāne vidyāmanuttamām |
vedaśāstrārthavettāsmi kalāsu nipuṇaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वं विजानामि दैत्याचारं शृणुष्व मे ।
परस्वं परदारांश्च बलाद्भुंजामि नान्यथा
evaṃ sarvaṃ vijānāmi daityācāraṃ śṛṇuṣva me |
parasvaṃ paradārāṃśca balādbhuṃjāmi nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं दैत्याः समाकर्ण्य दैत्याचारेण सांप्रतम् ।
वर्त्तामो ज्ञानिभावेन सत्यं सत्यं वदाम्यहम्
vayaṃ daityāḥ samākarṇya daityācāreṇa sāṃpratam |
varttāmo jñānibhāvena satyaṃ satyaṃ vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणानां हि च्छिद्राणि विपश्यामो दिने दिने ।
तेषां हि तपसो नाशं विघ्नैः कुर्मो न संशयः
brāhmaṇānāṃ hi cchidrāṇi vipaśyāmo dine dine |
teṣāṃ hi tapaso nāśaṃ vighnaiḥ kurmo na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिद्रं प्राप्य वयं देवि नाशयामो न संशयः ।
ब्राह्मणाञ्छ्रूयतां भद्रे देवयज्ञं वरानने
chidraṃ prāpya vayaṃ devi nāśayāmo na saṃśayaḥ |
brāhmaṇāñchrūyatāṃ bhadre devayajñaṃ varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशयामो वयं यज्ञान्धर्मयज्ञं न संशयः ।
सुब्राह्मणान्परित्यज्य देवं नारायणं प्रभुम्
nāśayāmo vayaṃ yajñāndharmayajñaṃ na saṃśayaḥ |
subrāhmaṇānparityajya devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रतां महाभागां सुमतिं भर्तृतत्पराम् ।
दूरेणापि परित्यज्य तिष्ठामो नात्र संशयः
pativratāṃ mahābhāgāṃ sumatiṃ bhartṛtatparām |
dūreṇāpi parityajya tiṣṭhāmo nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजो देवि सुविप्रस्य हरेश्चैव महात्मनः ।
नार्याः पतिव्रतायाश्च सोढुं दैत्याश्च न क्षमाः
tejo devi suviprasya hareścaiva mahātmanaḥ |
nāryāḥ pativratāyāśca soḍhuṃ daityāśca na kṣamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रताभयेनापि विष्णोः सुब्राह्मणस्य च ।
नश्यंति दानवाः सर्वे दूरं राक्षसपुंगवाः
pativratābhayenāpi viṣṇoḥ subrāhmaṇasya ca |
naśyaṃti dānavāḥ sarve dūraṃ rākṣasapuṃgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं दानवधर्मेण विचरामि महीतलम् ।
कस्मात्त्वं शप्तुकामासि मम दोषो विचार्यताम्
ahaṃ dānavadharmeṇa vicarāmi mahītalam |
kasmāttvaṃ śaptukāmāsi mama doṣo vicāryatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मावत्युवाच-
मम धर्मः सुकायश्च त्वयैव परिनाशितः ।
अहं पतिव्रता साध्वी पतिकामा तपस्विनी
padmāvatyuvāca-
mama dharmaḥ sukāyaśca tvayaiva parināśitaḥ |
ahaṃ pativratā sādhvī patikāmā tapasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वमार्गे संस्थिता पाप मायया परिनाशिता ।
तस्मात्त्वामप्यहं दुष्ट आधक्ष्यामि न संशयः
svamārge saṃsthitā pāpa māyayā parināśitā |
tasmāttvāmapyahaṃ duṣṭa ādhakṣyāmi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोभिल उवाच-
धर्ममेव प्रवक्ष्यामि भवती यदि मन्यते ।
अग्निचिद्ब्राह्मणस्यापि श्रूयतां नृपनंदिनी
gobhila uvāca-
dharmameva pravakṣyāmi bhavatī yadi manyate |
agnicidbrāhmaṇasyāpi śrūyatāṃ nṛpanaṃdinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जुह्वन्देवं द्विकालं यो न त्यजेदग्निमंदिरम् ।
स चाग्निहोत्री भवति यजत्येव दिनेदिने
juhvandevaṃ dvikālaṃ yo na tyajedagnimaṃdiram |
sa cāgnihotrī bhavati yajatyeva dinedine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि भृत्यधर्मं वरानने ।
मनसा कर्मणा वाचा विशुद्धो योऽपि नित्यशः
anyaccaivaṃ pravakṣyāmi bhṛtyadharmaṃ varānane |
manasā karmaṇā vācā viśuddho yo'pi nityaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यमादेशकारी यः पश्चात्तिष्ठति चाग्रतः ।
स भृत्यः कथ्यते देवि पुण्यभागी न संशयः
nityamādeśakārī yaḥ paścāttiṣṭhati cāgrataḥ |
sa bhṛtyaḥ kathyate devi puṇyabhāgī na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पुत्रो गुणवाञ्ज्ञाता पितरं पालयेच्छुभः ।
मातरं च विशेषेण मनसा काय कर्मभिः
yaḥ putro guṇavāñjñātā pitaraṃ pālayecchubhaḥ |
mātaraṃ ca viśeṣeṇa manasā kāya karmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भागीरथी स्नानमहन्यहनि जायते ।
अन्यथा कुरुते यो हि स पापीयान्न संशयः
tasya bhāgīrathī snānamahanyahani jāyate |
anyathā kurute yo hi sa pāpīyānna saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि पतिव्रतमनुत्तमम् ।
वाचा सुमनसा चैव कर्मणा शृणु भामिनि
anyaccaivaṃ pravakṣyāmi pativratamanuttamam |
vācā sumanasā caiva karmaṇā śṛṇu bhāmini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुश्रूषां कुरुते या हि भर्तुश्चैव दिन दिने ।
तुष्टे भर्त्तरि या प्रीता न त्यजेत्क्रोधनं पुनः
śuśrūṣāṃ kurute yā hi bhartuścaiva dina dine |
tuṣṭe bharttari yā prītā na tyajetkrodhanaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य दोषं न गृह्णाति ताडिता तुष्यते पुनः ।
भर्त्तुः कर्मसु सर्वेषु पुरतस्तिष्ठते सदा
tasya doṣaṃ na gṛhṇāti tāḍitā tuṣyate punaḥ |
bharttuḥ karmasu sarveṣu puratastiṣṭhate sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा चापि कथ्यते नारी पतिव्रतपरायणा ।
पतितोपि पितापुत्रैर्बहुदोषसमन्वितः
sā cāpi kathyate nārī pativrataparāyaṇā |
patitopi pitāputrairbahudoṣasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मादपि च न त्याज्यः कुष्ठितः क्रुधितोऽपि वा ।
एवं पुत्राः शुश्रूषंति पितरं मातरं किल
kasmādapi ca na tyājyaḥ kuṣṭhitaḥ krudhito'pi vā |
evaṃ putrāḥ śuśrūṣaṃti pitaraṃ mātaraṃ kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते यांति परमं लोकं तद्विष्णोः परमं पदम् ।
एवं हि स्वामिनं ये वै उपाचरंति भृत्यकाः
te yāṃti paramaṃ lokaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam |
evaṃ hi svāminaṃ ye vai upācaraṃti bhṛtyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्युर्लोकं प्रयांत्येते प्रसादात्स्वामिनस्तदा ।
अग्निं नैव त्यजेद्विप्रो ब्रह्मलोकं प्रयाति सः
patyurlokaṃ prayāṃtyete prasādātsvāminastadā |
agniṃ naiva tyajedvipro brahmalokaṃ prayāti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नित्यागकरो विप्रो वृषलीपतिरुच्यते ।
स्वामिद्रोही भवेद्भृत्यः स्वामित्यागान्न संशयः
agnityāgakaro vipro vṛṣalīpatirucyate |
svāmidrohī bhavedbhṛtyaḥ svāmityāgānna saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निं च पितरं चैव न त्यजेत्स्वामिनं शुभे ।
सदा विप्रः सुतो भृत्यः सत्यं सत्यं वदाम्यहम्
agniṃ ca pitaraṃ caiva na tyajetsvāminaṃ śubhe |
sadā vipraḥ suto bhṛtyaḥ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परित्यज्य प्रगच्छंति ते यांति नरकार्णवम् ।
पतितं व्याधितं देवि विकलं कुष्ठिनं तथा
parityajya pragacchaṃti te yāṃti narakārṇavam |
patitaṃ vyādhitaṃ devi vikalaṃ kuṣṭhinaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकर्मविहीनं च गतवित्तादिसंचयम् ।
भर्तारं न त्यजेन्नारी यदि श्रेय इहेच्छति
sarvakarmavihīnaṃ ca gatavittādisaṃcayam |
bhartāraṃ na tyajennārī yadi śreya ihecchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्त्वा कांतं व्रजेन्नारी अन्यत्कार्यमिहेच्छति ।
सा मता पुंश्चली लोके सर्वधर्मबहिष्कृता
tyaktvā kāṃtaṃ vrajennārī anyatkāryamihecchati |
sā matā puṃścalī loke sarvadharmabahiṣkṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते भर्तरि या ग्रामं भोगं शृंगारमेव च ।
लौल्याच्च कुरुते नारी पुंश्चली वदते जनः
gate bhartari yā grāmaṃ bhogaṃ śṛṃgārameva ca |
laulyācca kurute nārī puṃścalī vadate janaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं धर्मं विजानामि वेदशास्त्रैश्च संमतम् ।
दानवा राक्षसाः प्रेता धात्रा सृष्टा यदादितः
evaṃ dharmaṃ vijānāmi vedaśāstraiśca saṃmatam |
dānavā rākṣasāḥ pretā dhātrā sṛṣṭā yadāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रेह कारणं सर्वं प्रवक्ष्यामि न संशयः ।
ब्राह्मणा दानवाश्चैव पिशाचाश्चैव राक्षसाः
tatreha kāraṇaṃ sarvaṃ pravakṣyāmi na saṃśayaḥ |
brāhmaṇā dānavāścaiva piśācāścaiva rākṣasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मार्थं सकलं प्रोक्तमधीतं तैस्तु सुंदरि ।
विंदंति सकलं सर्वे आचरंति न दानवाः
dharmārthaṃ sakalaṃ proktamadhītaṃ taistu suṃdari |
viṃdaṃti sakalaṃ sarve ācaraṃti na dānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिहीनं प्रकुर्वंति दानवा ज्ञानवर्जिताः ।
अन्यायेन व्रजंत्येते मानवा विधिवर्जिताः
vidhihīnaṃ prakurvaṃti dānavā jñānavarjitāḥ |
anyāyena vrajaṃtyete mānavā vidhivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां शासनहेत्वर्थं कृता एतेपि नान्यथा ।
विधिहीनं प्रकुर्वंति ये हि धर्मं नराधमाः
teṣāṃ śāsanahetvarthaṃ kṛtā etepi nānyathā |
vidhihīnaṃ prakurvaṃti ye hi dharmaṃ narādhamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्वयं शासयामो वै दंडेन महता किल ।
भवत्या दारुणं कर्म कृतमेव सुनिर्घृणम्
tānvayaṃ śāsayāmo vai daṃḍena mahatā kila |
bhavatyā dāruṇaṃ karma kṛtameva sunirghṛṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गार्हस्थ्यं च परित्यज्य अत्रायाता किमर्थतः ।
वदस्येवं मुखेनापि अहं हि पतिदेवता
gārhasthyaṃ ca parityajya atrāyātā kimarthataḥ |
vadasyevaṃ mukhenāpi ahaṃ hi patidevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा नास्ति तद्दृष्टं पतिदैवत्यमेव ते ।
भर्तारं तं परित्यज्य किमर्थं त्वमिहागता
karmaṇā nāsti taddṛṣṭaṃ patidaivatyameva te |
bhartāraṃ taṃ parityajya kimarthaṃ tvamihāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृंगारं भूषणं वेषं कृत्वा तिष्ठसि निर्घृणा ।
किमर्थं हि कृतं पापे कस्यहेतोर्वदस्व मे
śṛṃgāraṃ bhūṣaṇaṃ veṣaṃ kṛtvā tiṣṭhasi nirghṛṇā |
kimarthaṃ hi kṛtaṃ pāpe kasyahetorvadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःशंका वर्त्तसे चापि प्रमत्ता गिरिकानने ।
मया त्वं साधिता पापा दंडेन महता शृणु
niḥśaṃkā varttase cāpi pramattā girikānane |
mayā tvaṃ sādhitā pāpā daṃḍena mahatā śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्मचारिणी दुष्टा पतिं त्यक्त्वा समागता ।
क्वास्ते तत्पतिदेवत्वं दर्शय त्वं ममाग्रतः
adharmacāriṇī duṣṭā patiṃ tyaktvā samāgatā |
kvāste tatpatidevatvaṃ darśaya tvaṃ mamāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवती पुंश्चली नाम यया त्यक्तः स्वकः पतिः ।
पृथक्छय्या यदा नारी तदा सा पुंश्चली मता
bhavatī puṃścalī nāma yayā tyaktaḥ svakaḥ patiḥ |
pṛthakchayyā yadā nārī tadā sā puṃścalī matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योजनानां शतैकस्य सोन्तरेण प्रवर्त्तते ।
क्वास्ति ते पतिदैवत्यं पुंश्चल्याचारचारिणी
yojanānāṃ śataikasya sontareṇa pravarttate |
kvāsti te patidaivatyaṃ puṃścalyācāracāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्लज्जे निर्घृणे दुष्टे किं मे वदसि संमुखी ।
तपसः क्वास्ति ते भावः क्व तेजोबलमेव च
nirlajje nirghṛṇe duṣṭe kiṃ me vadasi saṃmukhī |
tapasaḥ kvāsti te bhāvaḥ kva tejobalameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शयस्व ममाद्यैव बलवीर्यपराक्रमम् ।
पद्मावत्युवाच-
स्नेहेनापि समानीता श्रूयतामसुराधम
darśayasva mamādyaiva balavīryaparākramam |
padmāvatyuvāca-
snehenāpi samānītā śrūyatāmasurādhama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुर्गेहादहं पित्रा क्वास्ते तत्र च पातकम् ।
नैव कामान्न लोभाच्च न मोहान्न च मत्सरात्
bharturgehādahaṃ pitrā kvāste tatra ca pātakam |
naiva kāmānna lobhācca na mohānna ca matsarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगताहं पतिं त्यक्त्वा पतिभावेन संस्थिता ।
भर्तृरूपच्छलेनापि त्वयैव परिवंचिता
āgatāhaṃ patiṃ tyaktvā patibhāvena saṃsthitā |
bhartṛrūpacchalenāpi tvayaiva parivaṃcitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवंतं माथुरं ज्ञात्वा गताहं सम्मुखं तव ।
मायाविनं यदा जाने त्वामेवं दानवाधम
bhavaṃtaṃ māthuraṃ jñātvā gatāhaṃ sammukhaṃ tava |
māyāvinaṃ yadā jāne tvāmevaṃ dānavādhama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकेन हुंकृतेनैव भस्मीभूतं करोम्यहम् ।
गोभिल उवाच-
चक्षुर्हीना न पश्यंति मानवाः शृणु सांप्रतम्
ekena huṃkṛtenaiva bhasmībhūtaṃ karomyaham |
gobhila uvāca-
cakṣurhīnā na paśyaṃti mānavāḥ śṛṇu sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मनेत्रविहीना त्वं कथं जानासि मामिह ।
यदा ते भाव उत्पन्नः पितुर्गेहं प्रति शृणु
dharmanetravihīnā tvaṃ kathaṃ jānāsi māmiha |
yadā te bhāva utpannaḥ piturgehaṃ prati śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिध्यानं परित्यज्य मुक्ता ध्यानेन त्वं तदा ।
ज्ञाननेत्रं तदा नष्टं स्फुटं च हृदये तव
patidhyānaṃ parityajya muktā dhyānena tvaṃ tadā |
jñānanetraṃ tadā naṣṭaṃ sphuṭaṃ ca hṛdaye tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं मां त्वं विजानासि ज्ञानचक्षुर्हता भुवि ।
कस्या माता पिता भ्राता कस्याः स्वजनबांधवाः
kathaṃ māṃ tvaṃ vijānāsi jñānacakṣurhatā bhuvi |
kasyā mātā pitā bhrātā kasyāḥ svajanabāṃdhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्थाने पतिर्ह्येको भार्यायास्तु न संशयः ।
इत्युक्त्वा हि प्रहस्यैव गोभिलो दानवाधमः
sarvasthāne patirhyeko bhāryāyāstu na saṃśayaḥ |
ityuktvā hi prahasyaiva gobhilo dānavādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भयं विद्यते तेऽद्य ममापि शृणु पुंश्चलि ।
किं भवेत्तव शापेन वृथैव परिकंपसे
na bhayaṃ vidyate te'dya mamāpi śṛṇu puṃścali |
kiṃ bhavettava śāpena vṛthaiva parikaṃpase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममगेहं समाश्रित्य भुंक्ष्व भोगान्मनोऽनुगान् ।
पद्मावत्युवाच-
गच्छ पापसमाचार किं त्वं वदसि निर्घृणः
mamagehaṃ samāśritya bhuṃkṣva bhogānmano'nugān |
padmāvatyuvāca-
gaccha pāpasamācāra kiṃ tvaṃ vadasi nirghṛṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतीभावेन संस्थास्मि पतिव्रतपरायणा ।
धक्ष्यामि त्वां महापाप यद्येवं तु वदिष्यसि
satībhāvena saṃsthāsmi pativrataparāyaṇā |
dhakṣyāmi tvāṃ mahāpāpa yadyevaṃ tu vadiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा तथैकांते निषसाद महीतले ।
दुःखेन महताविष्टां तामुवाच स गोभिलः
evamuktvā tathaikāṃte niṣasāda mahītale |
duḥkhena mahatāviṣṭāṃ tāmuvāca sa gobhilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवोदरे मया न्यस्तं स्ववीर्यं सुकृतं शुभे ।
तस्मादुत्पत्स्यते पुत्रस्त्रैलोक्यक्षोभकारकः
tavodare mayā nyastaṃ svavīryaṃ sukṛtaṃ śubhe |
tasmādutpatsyate putrastrailokyakṣobhakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा जगामाथ गोभिलो दानवस्तदा ।
गते तस्मिन्दुराचारे दानवे पापचारिणी
evamuktvā jagāmātha gobhilo dānavastadā |
gate tasmindurācāre dānave pāpacāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखेन महताविष्टा नृपकन्या रुरोद ह
duḥkhena mahatāviṣṭā nṛpakanyā ruroda ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.