विष्णुरुवाच-
तस्याः सत्यविनाशाय मन्मथः ससुराधिपः ।
प्रस्थितः सुकलां तर्हि सत्यो धर्ममथाब्रवीत्
viṣṇuruvāca-
tasyāḥ satyavināśāya manmathaḥ sasurādhipaḥ |
prasthitaḥ sukalāṃ tarhi satyo dharmamathābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य धर्म महाप्राज्ञ मन्मथस्य विचेष्टितम् ।
तवार्थमात्मनश्चैव पुण्यस्यापि महात्मनः
paśya dharma mahāprājña manmathasya viceṣṭitam |
tavārthamātmanaścaiva puṇyasyāpi mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसृजामि महास्थानं वास्तुरूपं सुखोदयम् ।
सत्याख्यं च सुप्रियाख्यं सुदेवाख्यं गृहोत्तमम्
visṛjāmi mahāsthānaṃ vāsturūpaṃ sukhodayam |
satyākhyaṃ ca supriyākhyaṃ sudevākhyaṃ gṛhottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेव नाशयेद्गत्वा काम एष प्रमत्तधीः ।
रिपुरूपः सुदुष्टात्मा अस्माकं हि न संशयः
tameva nāśayedgatvā kāma eṣa pramattadhīḥ |
ripurūpaḥ suduṣṭātmā asmākaṃ hi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिस्तपोधनो विप्रः सुसती या पतिव्रता ।
सुसत्यो भूपतिर्धर्मममगेहानसंशयः
patistapodhano vipraḥ susatī yā pativratā |
susatyo bhūpatirdharmamamagehānasaṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्राहं वृद्धिसंपुष्टस्तत्र वासो हि ते भवेत् ।
तत्र पुण्यं समायाति श्रद्धया सह क्रीडते
yatrāhaṃ vṛddhisaṃpuṣṭastatra vāso hi te bhavet |
tatra puṇyaṃ samāyāti śraddhayā saha krīḍate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षमा शांत्या समायुक्ता आयाति मम मंदिरम् ।
यथा सत्यो दमश्चैव दया सौहृदमेव च
kṣamā śāṃtyā samāyuktā āyāti mama maṃdiram |
yathā satyo damaścaiva dayā sauhṛdameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञायुक्तः स निर्लोभो यत्राहं तत्र संस्थितः ।
शुचिः स्वभावस्तत्रैव अमी च मम बांधवाः
prajñāyuktaḥ sa nirlobho yatrāhaṃ tatra saṃsthitaḥ |
śuciḥ svabhāvastatraiva amī ca mama bāṃdhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तेयमप्यहिंसा च तितिक्षा वृद्धिरेव च ।
मम गेहे समायाता धन्यतां शृणु धर्मराट्
asteyamapyahiṃsā ca titikṣā vṛddhireva ca |
mama gehe samāyātā dhanyatāṃ śṛṇu dharmarāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरूणां चापि शुश्रूषा विष्णुर्लक्ष्म्या समावृतः ।
मद्गेहं तु समायांति देवाश्चाग्निपुरोगमाः
gurūṇāṃ cāpi śuśrūṣā viṣṇurlakṣmyā samāvṛtaḥ |
madgehaṃ tu samāyāṃti devāścāgnipurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षमार्गं प्रकाशेद्यो ज्ञानोदीप्त्या समन्वितः ।
एतैः सार्धं वसाम्येव सतीषु धर्मवत्सु च
mokṣamārgaṃ prakāśedyo jñānodīptyā samanvitaḥ |
etaiḥ sārdhaṃ vasāmyeva satīṣu dharmavatsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधुष्वेतेषु सर्वेषु गृहरूपेषु मे सदा ।
उक्तेनापि कुटुंबेन वसाम्येव त्वया सह
sādhuṣveteṣu sarveṣu gṛharūpeṣu me sadā |
uktenāpi kuṭuṃbena vasāmyeva tvayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससत्वाः साधुरूपास्ते वेधसा मे गृहीकृताः ।
संचरामि महाभाग स्वच्छंदेन च लीलया
sasatvāḥ sādhurūpāste vedhasā me gṛhīkṛtāḥ |
saṃcarāmi mahābhāga svacchaṃdena ca līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वरश्च जगत्स्वामी त्रिनेत्रो वृषवाहनः ।
मम गेहे स्वरूपेण वर्तते शिवया युतः
īśvaraśca jagatsvāmī trinetro vṛṣavāhanaḥ |
mama gehe svarūpeṇa vartate śivayā yutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदिदं संसृतेः सारं गृहरूपं महेश्वरम् ।
सदनं शंकरेत्याख्यं नाशितं मन्मथेन वै
tadidaṃ saṃsṛteḥ sāraṃ gṛharūpaṃ maheśvaram |
sadanaṃ śaṃkaretyākhyaṃ nāśitaṃ manmathena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रं महात्मानं तपंतं तप उत्तमम् ।
मेनकां हि समाश्रित्य कामोयं जितवान्पुरा
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ tapaṃtaṃ tapa uttamam |
menakāṃ hi samāśritya kāmoyaṃ jitavānpurā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सती पतिव्रताहल्या गौतमस्य प्रिया शुभा ।
सुसत्याच्चालिता तेन मन्मथेन दुरात्मना
satī pativratāhalyā gautamasya priyā śubhā |
susatyāccālitā tena manmathena durātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनयः सत्यधर्मज्ञा नानास्त्रियः पतिव्रताः ।
मद्गृहास्ता इमाः सर्वा दीपिताः कामवह्निना
munayaḥ satyadharmajñā nānāstriyaḥ pativratāḥ |
madgṛhāstā imāḥ sarvā dīpitāḥ kāmavahninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्धरो दुःसहो व्यापी योतिसत्येषु निष्ठुरः ।
मामेवं पश्यते नित्यं क्व सत्यः परितिष्ठति
durdharo duḥsaho vyāpī yotisatyeṣu niṣṭhuraḥ |
māmevaṃ paśyate nityaṃ kva satyaḥ paritiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समां ज्ञात्वा समायाति बाणपाणिर्धनुर्धरः ।
नाशयेन्मद्गृहं पापो वीतिहोत्रैश्च नामकैः
samāṃ jñātvā samāyāti bāṇapāṇirdhanurdharaḥ |
nāśayenmadgṛhaṃ pāpo vītihotraiśca nāmakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापलेशाश्च ये क्रूरा अन्ये पाखंडसंश्रयाः ।
ते तु बुद्ध्याऽहिताः सर्वे सत्यगेहं विशंति हि
pāpaleśāśca ye krūrā anye pākhaṃḍasaṃśrayāḥ |
te tu buddhyā'hitāḥ sarve satyagehaṃ viśaṃti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेनाध्यक्षैरसत्यैस्तु छद्मना तेन साधितः ।
पातयेदर्दयेद्गेहं पापः शस्त्रैर्दुरात्मभिः
senādhyakṣairasatyaistu chadmanā tena sādhitaḥ |
pātayedardayedgehaṃ pāpaḥ śastrairdurātmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मामेवं ताडयेत्पापो महाबल मनोभवः ।
अस्य धाम्ना प्रदग्धोहं शून्यतां हि व्रजामि वै
māmevaṃ tāḍayetpāpo mahābala manobhavaḥ |
asya dhāmnā pradagdhohaṃ śūnyatāṃ hi vrajāmi vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूतनं गृहमिच्छामि स्त्रियाख्यं पतिभूपतिम् ।
कृकलस्यापि पुण्यस्य प्रियेयं शिवमंगला
nūtanaṃ gṛhamicchāmi striyākhyaṃ patibhūpatim |
kṛkalasyāpi puṇyasya priyeyaṃ śivamaṃgalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्गृहं सुकलाख्यं मे दग्धुं पापः समुद्यतः ।
अयमेष सहस्राक्षः कामेन सहितो बली
tadgṛhaṃ sukalākhyaṃ me dagdhuṃ pāpaḥ samudyataḥ |
ayameṣa sahasrākṣaḥ kāmena sahito balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामस्य कारणात्कस्मात्पूर्ववृत्तं न विंदति ।
अहल्यायाः प्रसंगेन मेषोपस्थो व्यजायत
kāmasya kāraṇātkasmātpūrvavṛttaṃ na viṃdati |
ahalyāyāḥ prasaṃgena meṣopastho vyajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरुषं हि मुनेर्दृष्ट्वा सत्याश्चैव प्रधषर्णात् ।
नष्टः कामस्य दोषेण सुरराट्तत्र संस्थितः
pauruṣaṃ hi munerdṛṣṭvā satyāścaiva pradhaṣarṇāt |
naṣṭaḥ kāmasya doṣeṇa surarāṭtatra saṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तवान्दारुणं शापं दुःखेन महतान्वितः ।
कृकलस्य प्रियामेनां सुकलां पुण्यचारिणीम्
bhuktavāndāruṇaṃ śāpaṃ duḥkhena mahatānvitaḥ |
kṛkalasya priyāmenāṃ sukalāṃ puṇyacāriṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष हंतुं सहस्राक्ष उद्यतः कामसंयुतः ।
यथा चेंद्रेण नायाति काम एष तथा कुरु
eṣa haṃtuṃ sahasrākṣa udyataḥ kāmasaṃyutaḥ |
yathā ceṃdreṇa nāyāti kāma eṣa tathā kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराज महाप्राज्ञ भवान्मतिमतां वरः ।
धर्मराज उवाच-
ऊनं तेजः करिष्यामि कामस्य मरणं तथा
dharmarāja mahāprājña bhavānmatimatāṃ varaḥ |
dharmarāja uvāca-
ūnaṃ tejaḥ kariṣyāmi kāmasya maraṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकोपायो मया दृष्टस्तमिहैव प्रपश्यतु ।
प्रज्ञा चैषा महाप्राज्ञा शकुनीरूपचारिणी
ekopāyo mayā dṛṣṭastamihaiva prapaśyatu |
prajñā caiṣā mahāprājñā śakunīrūpacāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुरागमनं पुण्यं शब्देनाख्यातु खे यतः ।
शकुनस्य प्रभावेण भर्तुश्चागमनेन च
bharturāgamanaṃ puṇyaṃ śabdenākhyātu khe yataḥ |
śakunasya prabhāveṇa bhartuścāgamanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्टैर्नष्टा न भूयेत स्वस्थचित्ता न संशयः ।
प्रज्ञा संप्रेषिता तेन गता सा सुकलागृहम्
duṣṭairnaṣṭā na bhūyeta svasthacittā na saṃśayaḥ |
prajñā saṃpreṣitā tena gatā sā sukalāgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकुर्वती महच्छब्दं दृष्टदेवेव सा बभौ ।
पूजिता मानिता प्रज्ञा धूपदीपादिभिस्तदा
prakurvatī mahacchabdaṃ dṛṣṭadeveva sā babhau |
pūjitā mānitā prajñā dhūpadīpādibhistadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणं सुकलापृच्छत्किमेषा च वदेन्मम ।
ब्राह्मण उवाच-
भर्तुश्चागमनं ब्रूते तवैव सुभगे स्थिरा
brāhmaṇaṃ sukalāpṛcchatkimeṣā ca vadenmama |
brāhmaṇa uvāca-
bhartuścāgamanaṃ brūte tavaiva subhage sthirā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनसप्तकमध्ये स आगमिष्यति नान्यथा
dinasaptakamadhye sa āgamiṣyati nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमाकर्ण्यसुमंगलं वचः प्रहर्षयुक्ता सहसा बभूव ।
धर्मज्ञमेकं सगुणं हि कांतं शकुनात्प्रदिष्टं हि समागतं तम्
ityevamākarṇyasumaṃgalaṃ vacaḥ praharṣayuktā sahasā babhūva |
dharmajñamekaṃ saguṇaṃ hi kāṃtaṃ śakunātpradiṣṭaṃ hi samāgataṃ tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे षट्पंचाशत्तमोऽध्यायः
iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne sukalācaritre ṣaṭpaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.