सूत उवाच-
कश्यपस्य च भार्यान्या दनुर्नाम तपस्विनी ।
पुत्रशोकेन संतप्ता संप्राप्ता दितिमंदिरम्
sūta uvāca-
kaśyapasya ca bhāryānyā danurnāma tapasvinī |
putraśokena saṃtaptā saṃprāptā ditimaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोदमाना प्रणम्यैव पादपद्मयुगं तदा ।
दुःखेन महता प्राप्ता दितिस्तां प्रत्यबोधयत्
rodamānā praṇamyaiva pādapadmayugaṃ tadā |
duḥkhena mahatā prāptā ditistāṃ pratyabodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दितिरुवाच-
तवैव हि महाभागे किमिदं रोदकारणम् ।
पुत्रिण्यश्चैकपुत्रेण लोके नार्यो भवंति वै
ditiruvāca-
tavaiva hi mahābhāge kimidaṃ rodakāraṇam |
putriṇyaścaikaputreṇa loke nāryo bhavaṃti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवती शतपुत्राणां गुणिनामपि भामिनि ।
माता त्वमसि कल्याणि शुंभादीनां महात्मनाम्
bhavatī śataputrāṇāṃ guṇināmapi bhāmini |
mātā tvamasi kalyāṇi śuṃbhādīnāṃ mahātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्माद्दुःखं त्वया प्राप्तमेतन्मे कारणं वद ।
हिरण्यकशिपू राजा हिरण्याक्षो महाबलः
kasmādduḥkhaṃ tvayā prāptametanme kāraṇaṃ vada |
hiraṇyakaśipū rājā hiraṇyākṣo mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्याः पुत्रौ महात्मानौ महाबलपराक्रमौ ।
कस्माद्दुःखं महज्जातं तस्माच्चैव सखे वद
yasyāḥ putrau mahātmānau mahābalaparākramau |
kasmādduḥkhaṃ mahajjātaṃ tasmāccaiva sakhe vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आख्याहि कारणं सर्वं यस्माद्रोदिषि सांप्रतम् ।
एवमाभाष्य तां देवीं विरराम मनस्विनी
ākhyāhi kāraṇaṃ sarvaṃ yasmādrodiṣi sāṃpratam |
evamābhāṣya tāṃ devīṃ virarāma manasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दनुरुवाच-
पश्य पश्य महाभागे सपत्न्याश्च मनोरथम् ।
परिपूर्णं कृतं तेन देवदेवेन चक्रिणा
danuruvāca-
paśya paśya mahābhāge sapatnyāśca manoratham |
paripūrṇaṃ kṛtaṃ tena devadevena cakriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथापूर्वं वरो दत्तो ह्यदित्यै देवि विष्णुना ।
तथेदानीं च पुत्राय तस्या दत्तो वरो महान्
yathāpūrvaṃ varo datto hyadityai devi viṣṇunā |
tathedānīṃ ca putrāya tasyā datto varo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश्यपाद्विश्रुतो जातस्त्रैलोक्यपालकः सुतः ।
इंद्रत्वं तस्य वै दत्तं तव पुत्राद्विहृत्य च
kaśyapādviśruto jātastrailokyapālakaḥ sutaḥ |
iṃdratvaṃ tasya vai dattaṃ tava putrādvihṛtya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोरथैस्तु संपूर्णा अदितिः सुखवर्द्धिनी ।
कनीयान्वसुदत्तश्च तस्याः पुत्रश्च संप्रति
manorathaistu saṃpūrṇā aditiḥ sukhavarddhinī |
kanīyānvasudattaśca tasyāḥ putraśca saṃprati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐंद्रं पदं सुदुष्प्राप्यं देवैः सार्द्धं भुनक्ति च ।
दितिरुवाच-
कस्मात्पदात्परिभ्रष्टो मम पुत्रो महामतिः
aiṃdraṃ padaṃ suduṣprāpyaṃ devaiḥ sārddhaṃ bhunakti ca |
ditiruvāca-
kasmātpadātparibhraṣṭo mama putro mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये च दानवा दैत्यास्तेजोभ्रष्टाः कथं सखे ।
तस्य त्वं कारणं ब्रूहि विस्तरेण यशस्विनि
anye ca dānavā daityāstejobhraṣṭāḥ kathaṃ sakhe |
tasya tvaṃ kāraṇaṃ brūhi vistareṇa yaśasvini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामाभाष्य दितिर्वाक्यं विरराम सुदुःखिता ।
दनुरुवाच-
देवाश्च दानवाः सर्वे सक्रोधाः संगरं गताः
tāmābhāṣya ditirvākyaṃ virarāma suduḥkhitā |
danuruvāca-
devāśca dānavāḥ sarve sakrodhāḥ saṃgaraṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र युद्धं महज्जातं दैत्यसंक्षयकारकम् ।
देवैश्च विष्णुना युद्धे मम पुत्रा निपातिताः
tatra yuddhaṃ mahajjātaṃ daityasaṃkṣayakārakam |
devaiśca viṣṇunā yuddhe mama putrā nipātitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव तव पुत्रास्ते देवदेवेन चक्रिणा ।
वने गतान्यथा सिंहो द्रावयेत्स्वेन तेजसा
tathaiva tava putrāste devadevena cakriṇā |
vane gatānyathā siṃho drāvayetsvena tejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ते मामकाः पुत्रा निहताः शङ्खपाणिना ।
कालनेमिमुखं सैन्यं दुर्जयं ससुरासुरैः
tathā te māmakāḥ putrā nihatāḥ śaṅkhapāṇinā |
kālanemimukhaṃ sainyaṃ durjayaṃ sasurāsuraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशितं मर्दितं सर्वं द्रावितं विकलीकृतम् ।
स्वैरर्चिभिर्यथा वह्निस्तृणानि ज्वालयेद्वने
nāśitaṃ marditaṃ sarvaṃ drāvitaṃ vikalīkṛtam |
svairarcibhiryathā vahnistṛṇāni jvālayedvane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा दैत्यगणान्सर्वान्निर्दहत्येव केशवः ।
मम पुत्रा मृता देवि बहुशस्तव नंदनाः
tathā daityagaṇānsarvānnirdahatyeva keśavaḥ |
mama putrā mṛtā devi bahuśastava naṃdanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निं प्राप्य यथा सर्वे शलभा यांति संक्षयम् ।
तथा ते दानवाः सर्वे हरिं प्राप्य क्षयं गताः
vahniṃ prāpya yathā sarve śalabhā yāṃti saṃkṣayam |
tathā te dānavāḥ sarve hariṃ prāpya kṣayaṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमेतं हि वृत्तांतं दितिः शुश्राव दारुणम् ।
दितिरुवाच-
वज्रपातोपमं भद्रे वदस्येवं कथं मम
evametaṃ hi vṛttāṃtaṃ ditiḥ śuśrāva dāruṇam |
ditiruvāca-
vajrapātopamaṃ bhadre vadasyevaṃ kathaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमाभाष्य तां देवी मूर्च्छिता निपपात ह ।
हा हा कष्टमिदं जातं बहुदुःखं प्रतापकम्
evamābhāṣya tāṃ devī mūrcchitā nipapāta ha |
hā hā kaṣṭamidaṃ jātaṃ bahuduḥkhaṃ pratāpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरोद करुणं साथ पुत्रशोकसुपीडिता ।
तां दृष्ट्वा स मुनिश्रेष्ठ उवाच वचनं शुभम्
ruroda karuṇaṃ sātha putraśokasupīḍitā |
tāṃ dṛṣṭvā sa muniśreṣṭha uvāca vacanaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा रोदिषि च भद्रं ते नैवं शोचंति त्वद्विधाः ।
सत्ववंतो महाभागे लोभमोहेन वर्जिताः
mā rodiṣi ca bhadraṃ te naivaṃ śocaṃti tvadvidhāḥ |
satvavaṃto mahābhāge lobhamohena varjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्य पुत्रा हि संसारे कस्य देवी सुबांधवाः ।
नास्तिकस्येह केनापि तत्सर्वं श्रूयतां प्रिये
kasya putrā hi saṃsāre kasya devī subāṃdhavāḥ |
nāstikasyeha kenāpi tatsarvaṃ śrūyatāṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षस्यापि सुता यूयं सुन्दर्यश्चैव मामकाः ।
भवतीनामहं भर्ता कामनापूरकः शुभे
dakṣasyāpi sutā yūyaṃ sundaryaścaiva māmakāḥ |
bhavatīnāmahaṃ bhartā kāmanāpūrakaḥ śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योजकः पालकश्चैव रक्षकोस्मि वरानने ।
कस्माद्वैरं कृतं क्रूरैरसुरैरजितात्मभिः
yojakaḥ pālakaścaiva rakṣakosmi varānane |
kasmādvairaṃ kṛtaṃ krūrairasurairajitātmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव पुत्रा महाभागे सत्यधर्मविवर्जिताः ।
तेन दोषेण ते सर्वे तव दोषेण वै शुभे
tava putrā mahābhāge satyadharmavivarjitāḥ |
tena doṣeṇa te sarve tava doṣeṇa vai śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहता वासुदेवेन दैवतैस्तु निपातिताः ।
तस्माच्छोको न कर्तव्यः सत्यमोक्षविनाशनः
nihatā vāsudevena daivataistu nipātitāḥ |
tasmācchoko na kartavyaḥ satyamokṣavināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोको हि नाशयेत्पुण्यं क्षयात्पुण्यस्य नश्यति ।
तस्माच्छोकं परित्यज विघ्नरूपं वरानने
śoko hi nāśayetpuṇyaṃ kṣayātpuṇyasya naśyati |
tasmācchokaṃ parityaja vighnarūpaṃ varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मदोषप्रभावेण दानवा मरणं गताः ।
देवा निमित्तभूताश्च नाशिताः स्वेन कर्मणा
ātmadoṣaprabhāveṇa dānavā maraṇaṃ gatāḥ |
devā nimittabhūtāśca nāśitāḥ svena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ज्ञात्वा महाभागे समागच्छ सुखं प्रति ।
एवमुक्त्वा महायोगी तां प्रियां दुःखभागिनीम्
evaṃ jñātvā mahābhāge samāgaccha sukhaṃ prati |
evamuktvā mahāyogī tāṃ priyāṃ duḥkhabhāginīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषादाच्च निवृत्तोसौ विरराम महामतिः
viṣādācca nivṛttosau virarāma mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.