ययातिरुवाच-
अस्मद्भाग्यप्रसंगेन भवतो दर्शनं मम ।
संजातं शक्रसंवाह एतच्छ्रेयो ममातुलम्
yayātiruvāca-
asmadbhāgyaprasaṃgena bhavato darśanaṃ mama |
saṃjātaṃ śakrasaṃvāha etacchreyo mamātulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानवा मर्त्यलोके च पापं कुर्वंति दारुणम् ।
तेषां कर्मविपाकं च मातले वद सांप्रतम्
mānavā martyaloke ca pāpaṃ kurvaṃti dāruṇam |
teṣāṃ karmavipākaṃ ca mātale vada sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातलिरुवाच-
श्रूयतामभिधास्यामि पापाचारस्य लक्षणम् ।
श्रुते सति महज्ज्ञानमत्रलोके प्रजायते
mātaliruvāca-
śrūyatāmabhidhāsyāmi pāpācārasya lakṣaṇam |
śrute sati mahajjñānamatraloke prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदनिंदां प्रकुर्वंति ब्रह्माचारस्य कुत्सनम् ।
महापातकमेवापि ज्ञातव्यं ज्ञानपंडितैः
vedaniṃdāṃ prakurvaṃti brahmācārasya kutsanam |
mahāpātakamevāpi jñātavyaṃ jñānapaṃḍitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधूनामपि सर्वेषां यः पीडां हि समाचरेत् ।
महापातकमेवापि प्रायश्चित्ते न हि व्रजेत्
sādhūnāmapi sarveṣāṃ yaḥ pīḍāṃ hi samācaret |
mahāpātakamevāpi prāyaścitte na hi vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलाचारं परित्यज्य अन्याचारं व्रजंति च ।
एतच्च पातकं घोरं कथितं कृत्यवेदिभिः
kulācāraṃ parityajya anyācāraṃ vrajaṃti ca |
etacca pātakaṃ ghoraṃ kathitaṃ kṛtyavedibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातापित्रोश्च यो निंदां ताडनं भगिनीषु च ।
पितृस्वसृनिंदनं च तदेव पातकं ध्रुवम्
mātāpitrośca yo niṃdāṃ tāḍanaṃ bhaginīṣu ca |
pitṛsvasṛniṃdanaṃ ca tadeva pātakaṃ dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप्ते श्राद्धकालेपि पंचक्रोशांतरेस्थितम् ।
जामातरं परित्यज्य तथा च दुहितुः सुतम्
saṃprāpte śrāddhakālepi paṃcakrośāṃtaresthitam |
jāmātaraṃ parityajya tathā ca duhituḥ sutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसारं चैव स्वस्रीयं परित्यज्य प्रवर्तते ।
कामात्क्रोधाद्भयाद्वापि अन्यं भोजयते यदा
svasāraṃ caiva svasrīyaṃ parityajya pravartate |
kāmātkrodhādbhayādvāpi anyaṃ bhojayate yadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरो नैव भुंजंति देवाश्चैव न भुंजते ।
एतच्च पातकं तस्य पितृघातसमं कृतम्
pitaro naiva bhuṃjaṃti devāścaiva na bhuṃjate |
etacca pātakaṃ tasya pitṛghātasamaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानकालेपि संप्राप्ते आगते ब्राह्मणे किल ।
भूरिदानं परित्यज्य कतिभ्यो हि प्रदीयते
dānakālepi saṃprāpte āgate brāhmaṇe kila |
bhūridānaṃ parityajya katibhyo hi pradīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्मै दीयते दानमन्येभ्योपि न दीयते ।
एतच्च पातकं घोरं दानभ्रंशकरं स्मृतम्
ekasmai dīyate dānamanyebhyopi na dīyate |
etacca pātakaṃ ghoraṃ dānabhraṃśakaraṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजमानगृहे सेवा संस्थितान्ब्राह्मणान्निजान् ।
परित्यज्य हि यद्दानं न दानस्य च लक्षणम्
yajamānagṛhe sevā saṃsthitānbrāhmaṇānnijān |
parityajya hi yaddānaṃ na dānasya ca lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाश्रितं हि यं विप्रं धर्माचारसमन्वितम् ।
सर्वोपायैः सुपुष्येत्तं सुदानैर्बहुभिर्नृप
samāśritaṃ hi yaṃ vipraṃ dharmācārasamanvitam |
sarvopāyaiḥ supuṣyettaṃ sudānairbahubhirnṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गणयेन्मूर्खं विद्वांसं पोष्यो विप्रः सदा भवेत् ।
सर्वैः पुण्यैः समायुक्तं सुदानैर्बहुभिर्नृप
na gaṇayenmūrkhaṃ vidvāṃsaṃ poṣyo vipraḥ sadā bhavet |
sarvaiḥ puṇyaiḥ samāyuktaṃ sudānairbahubhirnṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं समभ्यर्च्य विद्वांसं प्राप्तं विप्रं सदार्हयेत् ।
तं हि त्यक्त्वा ददेद्दानमन्यस्मै ब्राह्मणाय वै
taṃ samabhyarcya vidvāṃsaṃ prāptaṃ vipraṃ sadārhayet |
taṃ hi tyaktvā dadeddānamanyasmai brāhmaṇāya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तं हुतं भवेत्तस्य निष्फलं नात्र संशयः ।
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चापि चतुर्थकः
dattaṃ hutaṃ bhavettasya niṣphalaṃ nātra saṃśayaḥ |
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraścāpi caturthakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यकालेषु सर्वेषु संश्रितं पूजयेद्द्विजम् ।
मूर्खं वापि हि विद्वांसं तस्य पुण्यफलं शृणु
puṇyakāleṣu sarveṣu saṃśritaṃ pūjayeddvijam |
mūrkhaṃ vāpi hi vidvāṃsaṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं तस्य प्रजायते ।
कस्माद्धिकारणाद्राजञ्छक्यं प्राप्य न कारयेत्
aśvamedhasya yajñasya phalaṃ tasya prajāyate |
kasmāddhikāraṇādrājañchakyaṃ prāpya na kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यो विप्रः समायातस्तत्कालं श्राद्धकर्मणि ।
उभौ तौ पूजयेत्तत्र भोजनाच्छादनैस्ततः
anyo vipraḥ samāyātastatkālaṃ śrāddhakarmaṇi |
ubhau tau pūjayettatra bhojanācchādanaistataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांबूलदक्षिणाभिश्च पितरस्तस्य हर्षिताः ।
श्राद्धभुक्ताय दातव्यं सदा दानं च दक्षिणा
tāṃbūladakṣiṇābhiśca pitarastasya harṣitāḥ |
śrāddhabhuktāya dātavyaṃ sadā dānaṃ ca dakṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ददेच्छ्राद्धकर्ता यो गोहत्यादि समं भवेत् ।
द्वावेतौ पूजयेत्तस्माच्छ्रद्धया नृपसत्तम
na dadecchrāddhakartā yo gohatyādi samaṃ bhavet |
dvāvetau pūjayettasmācchraddhayā nṛpasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्द्धनत्व प्रभावाद्वै तमेकं हि प्रपूजयेत् ।
व्यतीपातेपि संप्राप्ते वैधृतौ च नृपोत्तम
nirddhanatva prabhāvādvai tamekaṃ hi prapūjayet |
vyatīpātepi saṃprāpte vaidhṛtau ca nṛpottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमावास्यां तथा राजन्क्षयाहे परपक्षके ।
श्राद्धमेवं प्रकर्तव्यं ब्राह्मणादि त्रिवर्णकैः
amāvāsyāṃ tathā rājankṣayāhe parapakṣake |
śrāddhamevaṃ prakartavyaṃ brāhmaṇādi trivarṇakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञे तथा महाराज ऋत्विजश्च प्रकारयेत् ।
तथा विप्राः प्रकर्तव्याः श्राद्धदानाय सर्वदा
yajñe tathā mahārāja ṛtvijaśca prakārayet |
tathā viprāḥ prakartavyāḥ śrāddhadānāya sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविज्ञातः प्रकर्तव्यो ब्राह्मणो नैव जानता ।
यस्यापि ज्ञायते वंशः कुलं त्रिपुरुषं तथा
avijñātaḥ prakartavyo brāhmaṇo naiva jānatā |
yasyāpi jñāyate vaṃśaḥ kulaṃ tripuruṣaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारश्च तथा राजंस्तं विप्रं सन्निमंत्रयेत् ।
कुलं न ज्ञायते यस्य आचारेण विचारयेत्
ācāraśca tathā rājaṃstaṃ vipraṃ sannimaṃtrayet |
kulaṃ na jñāyate yasya ācāreṇa vicārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धदाने प्रकर्तव्ये विशुद्धो मूर्ख एव हि ।
अविज्ञातो भवेद्विप्रो वेदवेदांगपारगः
śrāddhadāne prakartavye viśuddho mūrkha eva hi |
avijñāto bhavedvipro vedavedāṃgapāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धदानं प्रकर्तव्यं तस्माद्विप्रं निमंत्रयेत् ।
आतिथ्यं तु प्रकर्तव्यमपूर्वं नृपसत्तम
śrāddhadānaṃ prakartavyaṃ tasmādvipraṃ nimaṃtrayet |
ātithyaṃ tu prakartavyamapūrvaṃ nṛpasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा कुरुते पापी स याति नरकं ध्रुवम् ।
तस्माद्विप्रः प्रकर्तव्यो दाने श्राद्धे च पर्वसु
anyathā kurute pāpī sa yāti narakaṃ dhruvam |
tasmādvipraḥ prakartavyo dāne śrāddhe ca parvasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदौ परीक्षयेद्विप्रं श्राद्धे दाने प्रकारयेत् ।
नाश्नंति तस्य वै गेहे पितरो विप्रवर्जिताः
ādau parīkṣayedvipraṃ śrāddhe dāne prakārayet |
nāśnaṃti tasya vai gehe pitaro vipravarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शापं दत्त्वा ततो यांति श्राद्धाद्विप्रविवर्जितात् ।
महापापी भवेत्सोपि ब्रह्मणः सदृशो यदि
śāpaṃ dattvā tato yāṃti śrāddhādvipravivarjitāt |
mahāpāpī bhavetsopi brahmaṇaḥ sadṛśo yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पैत्राचारं परित्यज्य यो वर्तेत नरोत्तम ।
महापापी स विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः
paitrācāraṃ parityajya yo varteta narottama |
mahāpāpī sa vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये त्यजंति शिवाचारं वैष्णवं भोगदायकम् ।
निंदंति ब्राह्मणं धर्मं विज्ञेयाः पापवर्द्धनाः
ye tyajaṃti śivācāraṃ vaiṣṇavaṃ bhogadāyakam |
niṃdaṃti brāhmaṇaṃ dharmaṃ vijñeyāḥ pāpavarddhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये त्यजंति शिवाचारं शिवभक्तान्द्विषंति च ।
हरिं निंदंति ये पापा ब्रह्मद्वेषकराः सदा
ye tyajaṃti śivācāraṃ śivabhaktāndviṣaṃti ca |
hariṃ niṃdaṃti ye pāpā brahmadveṣakarāḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारनिंदका ये ते महापातककृत्तमाः ।
आद्यं पूज्यं परं ज्ञानं पुण्यं भागवतं तथा
ācāraniṃdakā ye te mahāpātakakṛttamāḥ |
ādyaṃ pūjyaṃ paraṃ jñānaṃ puṇyaṃ bhāgavataṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवं हरिवंशं वा मत्स्यं वा कूर्ममेव च ।
पाद्मं वा ये पूजयंति तेषां श्रेयो वदाम्यहम्
vaiṣṇavaṃ harivaṃśaṃ vā matsyaṃ vā kūrmameva ca |
pādmaṃ vā ye pūjayaṃti teṣāṃ śreyo vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यक्षं तेन वै देवः पूजितो मधुसूदनः ।
तस्मात्प्रपूजयेज्ज्ञानं वैष्णवं विष्णुवल्लभम्
pratyakṣaṃ tena vai devaḥ pūjito madhusūdanaḥ |
tasmātprapūjayejjñānaṃ vaiṣṇavaṃ viṣṇuvallabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्थाने च नित्यं वै वैष्णवं पुस्तकं नृप ।
तस्मिन्प्रपूजिते विप्र पूजितः कमलापतिः
devasthāne ca nityaṃ vai vaiṣṇavaṃ pustakaṃ nṛpa |
tasminprapūjite vipra pūjitaḥ kamalāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंपूज्य हरेर्ज्ञानं ये गायंति लिखंति च ।
अज्ञाय तत्प्रयच्छंति शृण्वंत्युच्चारयंति च
asaṃpūjya harerjñānaṃ ye gāyaṃti likhaṃti ca |
ajñāya tatprayacchaṃti śṛṇvaṃtyuccārayaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रीडंति च लोभेन कुज्ञान नियमेन च ।
असंस्कृतप्रदेशेषु यथेष्टं स्थापयंति च
vikrīḍaṃti ca lobhena kujñāna niyamena ca |
asaṃskṛtapradeśeṣu yatheṣṭaṃ sthāpayaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिज्ञानं यथाक्षेमं प्रत्यक्षाच्च प्रकाशयेत् ।
अधीते च समर्थश्च यः प्रमादं करोति च
harijñānaṃ yathākṣemaṃ pratyakṣācca prakāśayet |
adhīte ca samarthaśca yaḥ pramādaṃ karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशुचिश्चाशुचौ स्थाने यः प्रवक्ति शृणोति च ।
इति सर्वं समासेन ज्ञाननिंदा समं स्मृतम्
aśuciścāśucau sthāne yaḥ pravakti śṛṇoti ca |
iti sarvaṃ samāsena jñānaniṃdā samaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुपूजामकृत्वैव यः शास्त्रं श्रोतुमिच्छति ।
न करोति च शुश्रूषामाज्ञाभंगं च भावतः
gurupūjāmakṛtvaiva yaḥ śāstraṃ śrotumicchati |
na karoti ca śuśrūṣāmājñābhaṃgaṃ ca bhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिनंदति तद्वाक्यमुत्तरं संप्रयच्छति ।
गुरुकर्मणि साध्ये च तदुपेक्षां करोति च
nābhinaṃdati tadvākyamuttaraṃ saṃprayacchati |
gurukarmaṇi sādhye ca tadupekṣāṃ karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुमार्तमशक्तं च विदेशं प्रस्थितं तथा ।
अरिभिः परिभूतं वा यः संत्यजति पापकृत्
gurumārtamaśaktaṃ ca videśaṃ prasthitaṃ tathā |
aribhiḥ paribhūtaṃ vā yaḥ saṃtyajati pāpakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पठमानं पुराणं तु तस्य पापं वदाम्यहम् ।
कुंभीपाके वसेत्तावद्यावदिंद्राश्चतुर्दश
paṭhamānaṃ purāṇaṃ tu tasya pāpaṃ vadāmyaham |
kuṃbhīpāke vasettāvadyāvadiṃdrāścaturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पठमानं गुरुं यो हि उपेक्षयति पापधीः ।
तस्यापि पातकं घोरं चिरं नरकदायकम्
paṭhamānaṃ guruṃ yo hi upekṣayati pāpadhīḥ |
tasyāpi pātakaṃ ghoraṃ ciraṃ narakadāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्यापुत्रेषु मित्रेषु यश्चावज्ञां करोति च ।
इत्येतत्पातकं ज्ञेयं गुरुनिन्दासमं महत्
bhāryāputreṣu mitreṣu yaścāvajñāṃ karoti ca |
ityetatpātakaṃ jñeyaṃ gurunindāsamaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महा स्वर्णस्तेयी च सुरापी गुरुतल्पगः ।
महापातकिनश्चैते तत्संयोगी च पंचमः
brahmahā svarṇasteyī ca surāpī gurutalpagaḥ |
mahāpātakinaścaite tatsaṃyogī ca paṃcamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधाद्द्वेषाद्भयाल्लोभाद्ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
मर्मातिकृन्तको यश्च ब्रह्मघ्नः स प्रकीर्तितः
krodhāddveṣādbhayāllobhādbrāhmaṇasya viśeṣataḥ |
marmātikṛntako yaśca brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणं यः समाहूय याचमानमकिंचनम् ।
पश्चान्नास्तीति यो ब्रूयात्स च वै ब्रह्महा नृप
brāhmaṇaṃ yaḥ samāhūya yācamānamakiṃcanam |
paścānnāstīti yo brūyātsa ca vai brahmahā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु विद्याभिमानेन निस्तेजयति वै द्विजम् ।
उदासीनं सभामध्ये ब्रह्महा स प्रकीर्तितः
yastu vidyābhimānena nistejayati vai dvijam |
udāsīnaṃ sabhāmadhye brahmahā sa prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्यागुणैरथात्मानं नयत्युत्कर्षतां पुनः ।
गुरुं विरोधयेद्यस्तु स च वै ब्रह्महा स्मृतः
mithyāguṇairathātmānaṃ nayatyutkarṣatāṃ punaḥ |
guruṃ virodhayedyastu sa ca vai brahmahā smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्तृषातप्तदेहानामन्नभोजनमिच्छताम् ।
यः समाचरते विघ्नं तमाहुर्ब्रह्मघातकम्
kṣuttṛṣātaptadehānāmannabhojanamicchatām |
yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbrahmaghātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशुनः सर्वलोकानां रंध्रान्वेषणतत्परः ।
उद्वेजनकरः क्रूरः स च वै ब्रह्महा स्मृतः
piśunaḥ sarvalokānāṃ raṃdhrānveṣaṇatatparaḥ |
udvejanakaraḥ krūraḥ sa ca vai brahmahā smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवद्विज गवां भूमिं पूर्वदत्तां हरेत्तु यः ।
प्रनष्टामपि कालेन तमाहुर्ब्रह्मघातकम्
devadvija gavāṃ bhūmiṃ pūrvadattāṃ harettu yaḥ |
pranaṣṭāmapi kālena tamāhurbrahmaghātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजवित्तापहरणं न्यासेन समुपार्जितम् ।
ब्रह्महत्यासमं ज्ञेयं तस्य पातकमुत्तमम्
dvijavittāpaharaṇaṃ nyāsena samupārjitam |
brahmahatyāsamaṃ jñeyaṃ tasya pātakamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रं परित्यज्य पंचयज्ञीयकर्मणि ।
मातापित्रोर्गुरूणां च कूटसाक्ष्यं च यश्चरेत्
agnihotraṃ parityajya paṃcayajñīyakarmaṇi |
mātāpitrorgurūṇāṃ ca kūṭasākṣyaṃ ca yaścaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रियं शिवभक्तानामभक्ष्याणां च भक्षणम् ।
वने निरपराधानां प्राणिनां च प्रमारणम्
apriyaṃ śivabhaktānāmabhakṣyāṇāṃ ca bhakṣaṇam |
vane niraparādhānāṃ prāṇināṃ ca pramāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवां गोष्ठे वने चाग्नेः पुरे ग्रामे च दीपनम् ।
इति पापानि घोराणि सुरापानसमानि तु
gavāṃ goṣṭhe vane cāgneḥ pure grāme ca dīpanam |
iti pāpāni ghorāṇi surāpānasamāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीनसर्वस्वहरणं परस्त्रीगजवाजिनाम् ।
गोभूरजतवस्त्राणामोषधीनां रसस्य च
dīnasarvasvaharaṇaṃ parastrīgajavājinām |
gobhūrajatavastrāṇāmoṣadhīnāṃ rasasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंदनागुरुकर्पूर कस्तूरी पट्ट वाससाम् ।
परन्यासापहरणं रुक्मस्तेयसमं स्मृतम्
caṃdanāgurukarpūra kastūrī paṭṭa vāsasām |
paranyāsāpaharaṇaṃ rukmasteyasamaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्याया वरयोग्याया अदानं सदृशे वरे ।
पुत्रमित्रकलत्रेषु गमनं भगिनीषु च
kanyāyā varayogyāyā adānaṃ sadṛśe vare |
putramitrakalatreṣu gamanaṃ bhaginīṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारीसाहसं घोरमंत्यजस्त्रीनिषेवणम् ।
सवर्णायाश्च गमनं गुरुतल्पसमं स्मृतम्
kumārīsāhasaṃ ghoramaṃtyajastrīniṣevaṇam |
savarṇāyāśca gamanaṃ gurutalpasamaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापातकतुल्यानि पापान्युक्तानि यानि तु ।
तानि पातकसंज्ञानि तन्न्यूनमुपपातकम्
mahāpātakatulyāni pāpānyuktāni yāni tu |
tāni pātakasaṃjñāni tannyūnamupapātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजायार्थं प्रतिज्ञाय न प्रयच्छति यः पुनः ।
तत्र विस्मरते विप्रस्तुल्यं तदुपपातकम्
dvijāyārthaṃ pratijñāya na prayacchati yaḥ punaḥ |
tatra vismarate viprastulyaṃ tadupapātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजद्रव्यापहरणं मर्यादाया व्यतिक्रमम् ।
अतिमानातिकोपश्च दांभिकत्वं कृतघ्नता
dvijadravyāpaharaṇaṃ maryādāyā vyatikramam |
atimānātikopaśca dāṃbhikatvaṃ kṛtaghnatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्र विषयासक्तिः कार्पर्ण्यं शाठ्यमत्सरम् ।
परदाराभिगमनं साध्वीकन्याभिदूषणम्
anyatra viṣayāsaktiḥ kārparṇyaṃ śāṭhyamatsaram |
paradārābhigamanaṃ sādhvīkanyābhidūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवित्तिः परिवेत्ता यया च परिविद्यते ।
तयोर्दानं च कन्यायास्तयोरेव च याजनम्
parivittiḥ parivettā yayā ca parividyate |
tayordānaṃ ca kanyāyāstayoreva ca yājanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रमित्रकलत्राणामभावे स्वामिनस्तथा ।
भार्याणां च परित्यागः साधूनां च तपस्विनाम्
putramitrakalatrāṇāmabhāve svāminastathā |
bhāryāṇāṃ ca parityāgaḥ sādhūnāṃ ca tapasvinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवां क्षत्रियवैश्यानां स्त्रीशूद्राणां च घातनम् ।
शिवायतनवृक्षाणां पुण्याराम विनाशनम्
gavāṃ kṣatriyavaiśyānāṃ strīśūdrāṇāṃ ca ghātanam |
śivāyatanavṛkṣāṇāṃ puṇyārāma vināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पीडामाश्रमस्थानामाचरेदल्पिकामपि ।
तद्भृत्यपरिवर्गस्य पशुधान्यवनस्य च
yaḥ pīḍāmāśramasthānāmācaredalpikāmapi |
tadbhṛtyaparivargasya paśudhānyavanasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्ष धान्य पशुस्तेयमयाज्यानां च याजनम् ।
यज्ञारामतडागानां दारापत्यस्य विक्रयः
karṣa dhānya paśusteyamayājyānāṃ ca yājanam |
yajñārāmataḍāgānāṃ dārāpatyasya vikrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थयात्रोपवासानां व्रतानां च सुकर्मणाम् ।
स्त्रीधनान्युपजीवंति स्त्रीभगात्यंतजीविता
tīrthayātropavāsānāṃ vratānāṃ ca sukarmaṇām |
strīdhanānyupajīvaṃti strībhagātyaṃtajīvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वधर्मं विक्रयेद्यस्तु अधर्मं वर्णते नरः ।
परदोषप्रवादी च परच्छिद्रावलोककः
svadharmaṃ vikrayedyastu adharmaṃ varṇate naraḥ |
paradoṣapravādī ca paracchidrāvalokakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परद्रव्याभिलाषी च परदारावलोककः ।
एते गोघ्नसमानाश्च ज्ञातव्या नृपनंदन
paradravyābhilāṣī ca paradārāvalokakaḥ |
ete goghnasamānāśca jñātavyā nṛpanaṃdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः कर्ता सर्वशास्त्राणां गोहर्ता गोश्च विक्रयी ।
निर्दयोऽतीव भृत्येषु पशूनां दमकश्च यः
yaḥ kartā sarvaśāstrāṇāṃ gohartā gośca vikrayī |
nirdayo'tīva bhṛtyeṣu paśūnāṃ damakaśca yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्या प्रवदते वाचमाकर्णयति यः परैः ।
स्वामिद्रोही गुरुद्रोही मायावी चपलः शठः
mithyā pravadate vācamākarṇayati yaḥ paraiḥ |
svāmidrohī gurudrohī māyāvī capalaḥ śaṭhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो भार्यापुत्रमित्राणि बालवृद्धकृशातुरान् ।
भृत्यानतिथिबंधूंश्च त्यक्त्वाश्नाति बुभुक्षितान्
yo bhāryāputramitrāṇi bālavṛddhakṛśāturān |
bhṛtyānatithibaṃdhūṃśca tyaktvāśnāti bubhukṣitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये तु मृष्टं समश्नंति नो वांच्छंतं ददंति च ।
पृथक्पाकी स विज्ञेयो ब्रह्मवादिषु गर्हितः
ye tu mṛṣṭaṃ samaśnaṃti no vāṃcchaṃtaṃ dadaṃti ca |
pṛthakpākī sa vijñeyo brahmavādiṣu garhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियमान्स्वयमादाय ये त्यजंत्यजितेंद्रियाः ।
प्रव्रज्यागमिता यैश्च संयुक्ता ये च मद्यपैः
niyamānsvayamādāya ye tyajaṃtyajiteṃdriyāḥ |
pravrajyāgamitā yaiśca saṃyuktā ye ca madyapaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चापि क्षयरोगार्तां गां पिपासा क्षुधातुराम् ।
न पालयंति यत्नेन ते गोघ्ना नारकाः स्मृताः
ye cāpi kṣayarogārtāṃ gāṃ pipāsā kṣudhāturām |
na pālayaṃti yatnena te goghnā nārakāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापरता ये च चतुष्पात्क्षेत्रभेदकाः ।
साधून्विप्रान्गुरूंश्चैव यश्च गां हि प्रताडयेत्
sarvapāparatā ye ca catuṣpātkṣetrabhedakāḥ |
sādhūnviprāngurūṃścaiva yaśca gāṃ hi pratāḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ताडयंत्यदोषां च नारीं साधुपदेस्थिताम् ।
आलस्यबद्धसर्वांगो यः स्वपिति मुहुर्मुहुः
ye tāḍayaṃtyadoṣāṃ ca nārīṃ sādhupadesthitām |
ālasyabaddhasarvāṃgo yaḥ svapiti muhurmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्बलांश्च न पुष्णंति नष्टान्नान्वेषयंति च ।
पीडयंत्यतिभारेण सक्षतान्वाहयंति च
durbalāṃśca na puṣṇaṃti naṣṭānnānveṣayaṃti ca |
pīḍayaṃtyatibhāreṇa sakṣatānvāhayaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापरता ये च संयुक्ता ये च भुंजते ।
भग्नांगीं क्षतरोगार्तां गोरूपां च क्षुधातुराम्
sarvapāparatā ye ca saṃyuktā ye ca bhuṃjate |
bhagnāṃgīṃ kṣatarogārtāṃ gorūpāṃ ca kṣudhāturām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पालयंति यत्नेन ते जना नारकाः स्मृताः ।
वृषाणां वृषणौ ये च पापिष्ठा घातयंति च
na pālayaṃti yatnena te janā nārakāḥ smṛtāḥ |
vṛṣāṇāṃ vṛṣaṇau ye ca pāpiṣṭhā ghātayaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाधयंति च गोवत्सान्महानारकिणो नराः ।
आशया समनुप्राप्तं क्षुत्तृषाश्रमपीडितम्
bādhayaṃti ca govatsānmahānārakiṇo narāḥ |
āśayā samanuprāptaṃ kṣuttṛṣāśramapīḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चातिथिं न मन्यंते ते वै निरयगामिनः ।
अनाथं विकलं दीनं बालं वृद्धं भृशातुरम्
ye cātithiṃ na manyaṃte te vai nirayagāminaḥ |
anāthaṃ vikalaṃ dīnaṃ bālaṃ vṛddhaṃ bhṛśāturam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानुकंपंति ये मूढास्ते यांति नरकार्णवम् ।
अजाविको माहिषिको यः शूद्रा वृषलीपतिः
nānukaṃpaṃti ye mūḍhāste yāṃti narakārṇavam |
ajāviko māhiṣiko yaḥ śūdrā vṛṣalīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रो विप्रस्य क्षत्रस्य य आचारेण वर्तते ।
शिल्पिनः कारवो वैद्यास्तथा देवलका नराः
śūdro viprasya kṣatrasya ya ācāreṇa vartate |
śilpinaḥ kāravo vaidyāstathā devalakā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृतकामात्यकर्माणः सर्वे निरयगामिनः ।
यश्चोदितमतिक्रम्य स्वेच्छया आहरेत्करम्
bhṛtakāmātyakarmāṇaḥ sarve nirayagāminaḥ |
yaścoditamatikramya svecchayā āharetkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकेषु स पच्येत यश्च दंडं वृथा नयेत् ।
उत्कोचकैरधिकृतैस्तस्करैश्च प्रपीड्यते
narakeṣu sa pacyeta yaśca daṃḍaṃ vṛthā nayet |
utkocakairadhikṛtaistaskaraiśca prapīḍyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य राज्ञः प्रजा राज्ये पच्यते नरकेषु सः ।
ये द्विजाः प्रतिगृह्णंति नृपस्य पापवर्तिनः
yasya rājñaḥ prajā rājye pacyate narakeṣu saḥ |
ye dvijāḥ pratigṛhṇaṃti nṛpasya pāpavartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयांति तेपि घोरेषु नरकेषु न संशयः ।
पारदारिकचौराणां यत्पापं पार्थिवस्य च
prayāṃti tepi ghoreṣu narakeṣu na saṃśayaḥ |
pāradārikacaurāṇāṃ yatpāpaṃ pārthivasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवत्यरक्षतो घोरो राज्ञस्तस्य परिग्रहः ।
अचौरं चौरवद्यश्च चौरं चाचौरवत्पुनः
bhavatyarakṣato ghoro rājñastasya parigrahaḥ |
acauraṃ cauravadyaśca cauraṃ cācauravatpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविचार्य नृपः कुर्यात्सोऽपि वै नरकं व्रजेत् ।
घृततैलान्नपानादि मधुमांस सुरासवम्
avicārya nṛpaḥ kuryātso'pi vai narakaṃ vrajet |
ghṛtatailānnapānādi madhumāṃsa surāsavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडेक्षुक्षीरशाकादि दधिमूलफलानि च ।
तृणकाष्ठं पुष्पपत्रं कांस्यभाजनमेव च
guḍekṣukṣīraśākādi dadhimūlaphalāni ca |
tṛṇakāṣṭhaṃ puṣpapatraṃ kāṃsyabhājanameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपानच्छत्रकटक शिबिकामासनं मृदु ।
ताम्रं सीसं त्रपुकांस्यं शंखाद्यं च जलोद्भवम्
upānacchatrakaṭaka śibikāmāsanaṃ mṛdu |
tāmraṃ sīsaṃ trapukāṃsyaṃ śaṃkhādyaṃ ca jalodbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वादित्रं वेणुवंशाद्यं गृहोपस्करणानि च ।
ऊर्णाकार्पासकौशेय रंगपद्मोद्भवानि च
vāditraṃ veṇuvaṃśādyaṃ gṛhopaskaraṇāni ca |
ūrṇākārpāsakauśeya raṃgapadmodbhavāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तूलं सूक्ष्माणिवस्त्राणि ये लोभेन हरंति च ।
एवमादीनि चान्यानि द्रव्याणि विविधानि च
tūlaṃ sūkṣmāṇivastrāṇi ye lobhena haraṃti ca |
evamādīni cānyāni dravyāṇi vividhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकेषु द्रुतं गच्छेदपहृत्याल्पकान्यपि ।
यद्वा तद्वा परद्रव्यमपि सर्षपमात्रकम्
narakeṣu drutaṃ gacchedapahṛtyālpakānyapi |
yadvā tadvā paradravyamapi sarṣapamātrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपहृत्य नरो याति नरके नात्र संशयः ।
बह्वल्पकाद्यपि तथा परस्य ममताकृतम्
apahṛtya naro yāti narake nātra saṃśayaḥ |
bahvalpakādyapi tathā parasya mamatākṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपहृत्य नरो याति नरके नात्र संशयः ।
एवमाद्यैर्नरः पापैरुत्क्रांतिसमनंतरम्
apahṛtya naro yāti narake nātra saṃśayaḥ |
evamādyairnaraḥ pāpairutkrāṃtisamanaṃtaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरघातनार्थाय पूर्वाकारमवाप्नुयात् ।
यमलोकं व्रजंत्येते शरीरस्था यमाज्ञया
śarīraghātanārthāya pūrvākāramavāpnuyāt |
yamalokaṃ vrajaṃtyete śarīrasthā yamājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमदूतैर्महाघोरैर्नीयमानाः सुदुःखिताः ।
देवतिर्यङ्मनुष्याणामधर्मनियतात्मनाम्
yamadūtairmahāghorairnīyamānāḥ suduḥkhitāḥ |
devatiryaṅmanuṣyāṇāmadharmaniyatātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराजः स्मृतः शास्ता सुघोरैर्विविधैर्वधैः ।
विनयाचारयुक्तानां प्रमादान्मलिनात्मनाम्
dharmarājaḥ smṛtaḥ śāstā sughorairvividhairvadhaiḥ |
vinayācārayuktānāṃ pramādānmalinātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तैर्गुरुः शास्ता न च तैरीक्ष्यते यमः ।
पारदारिकचौराणामन्यायव्यवहारिणाम्
prāyaścittairguruḥ śāstā na ca tairīkṣyate yamaḥ |
pāradārikacaurāṇāmanyāyavyavahāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपतिः शासकः प्रोक्तः प्रच्छन्नानां च धर्मराट् ।
तस्मात्कृतस्य पापस्य प्रायश्चित्तं समाचरेत्
nṛpatiḥ śāsakaḥ proktaḥ pracchannānāṃ ca dharmarāṭ |
tasmātkṛtasya pāpasya prāyaścittaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभुक्तस्यान्यथा नाशः कल्पकोटिशतैरपि ।
यः करोति स्वयं कर्म कारयेद्वानुमोदयेत्
nābhuktasyānyathā nāśaḥ kalpakoṭiśatairapi |
yaḥ karoti svayaṃ karma kārayedvānumodayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कायेन मनसा वाचा तस्य चाधोगतिः फलम् ।
इति संक्षेपतः प्रोक्ताः पापभेदास्त्रिधाधुना
kāyena manasā vācā tasya cādhogatiḥ phalam |
iti saṃkṣepataḥ proktāḥ pāpabhedāstridhādhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथ्यंते गतयश्चित्रा नराणां पापकर्मणाम् ।
एतत्ते नृपते धर्म फलं प्रोक्तं सुविस्तरात्
kathyaṃte gatayaścitrā narāṇāṃ pāpakarmaṇām |
etatte nṛpate dharma phalaṃ proktaṃ suvistarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्किंते प्रवक्ष्यामि तन्मे ब्रूहि नरोत्तम ।
अधर्मस्य फलं प्रोक्तं धर्मस्यापि वदाम्यहम्
anyatkiṃte pravakṣyāmi tanme brūhi narottama |
adharmasya phalaṃ proktaṃ dharmasyāpi vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा मातलिस्तत्र राजानं सर्ववत्सलम् ।
तस्मिन्धर्मप्रसंगेन इत्याख्यातं महात्मना
ityuktvā mātalistatra rājānaṃ sarvavatsalam |
tasmindharmaprasaṃgena ityākhyātaṃ mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.