सुकर्मोवाच-
सौरिर्दूतैस्तथा सर्वैः सह स्वर्गं जगाम सः ।
द्रष्टुं तत्र सहस्राक्षं देववृंदैः समावृतम्
sukarmovāca-
saurirdūtaistathā sarvaiḥ saha svargaṃ jagāma saḥ |
draṣṭuṃ tatra sahasrākṣaṃ devavṛṃdaiḥ samāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराजं समायांतं ददर्श सुरराट्तदा ।
समुत्थाय त्वरायुक्तो दत्वा चार्घमनुत्तमम्
dharmarājaṃ samāyāṃtaṃ dadarśa surarāṭtadā |
samutthāya tvarāyukto datvā cārghamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पप्रच्छागमनं तस्य कथयस्व ममाग्रतः ।
समाकर्ण्य महद्वाक्यं देवराजस्य भाषितम्
papracchāgamanaṃ tasya kathayasva mamāgrataḥ |
samākarṇya mahadvākyaṃ devarājasya bhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराजोऽब्रवीत्सर्वं ययातेश्चरितं महत् ।
धर्मराज उवाच-
श्रूयतां देवदेवेश यस्मादागमनं मम
dharmarājo'bravītsarvaṃ yayāteścaritaṃ mahat |
dharmarāja uvāca-
śrūyatāṃ devadeveśa yasmādāgamanaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयाम्यहमत्रापि येनाहमागतस्तव ।
नहुषस्यात्मजेनापि वैष्णवेन महात्मना
kathayāmyahamatrāpi yenāhamāgatastava |
nahuṣasyātmajenāpi vaiṣṇavena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवाश्च कृता मर्त्या ये वसंति महीतले ।
वैकुंठस्य समं रूपं मर्त्यलोकस्य वै कृतम्
vaiṣṇavāśca kṛtā martyā ye vasaṃti mahītale |
vaikuṃṭhasya samaṃ rūpaṃ martyalokasya vai kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमरा मानवा जाता जरारोगविवर्जिताः ।
पापमेव न कुर्वंति असत्यं न वदंति ते
amarā mānavā jātā jarārogavivarjitāḥ |
pāpameva na kurvaṃti asatyaṃ na vadaṃti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधविहीनास्ते लोभमोहविवर्जिताः ।
दानशीला महात्मानः सर्वे धर्मपरायणाः
kāmakrodhavihīnāste lobhamohavivarjitāḥ |
dānaśīlā mahātmānaḥ sarve dharmaparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वधर्मैः समर्चंति नारायणमनामयम् ।
तेन वैष्णवधर्मेण मानवा जगतीतले
sarvadharmaiḥ samarcaṃti nārāyaṇamanāmayam |
tena vaiṣṇavadharmeṇa mānavā jagatītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरामया वीतशोकाः सर्वे च स्थिरयौवनाः ।
दूर्वा वटा यथा देव विस्तारं यांति भूतले
nirāmayā vītaśokāḥ sarve ca sthirayauvanāḥ |
dūrvā vaṭā yathā deva vistāraṃ yāṃti bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ते विस्तरं प्राप्ताः पुत्रपौत्रैः प्रपौत्रकैः ।
तेषां पुत्रैः प्रपौत्रैश्च वंशाद्वंशांतरं गताः
tathā te vistaraṃ prāptāḥ putrapautraiḥ prapautrakaiḥ |
teṣāṃ putraiḥ prapautraiśca vaṃśādvaṃśāṃtaraṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हि वैष्णवः सर्वो जरामृत्युविवर्जितः ।
मर्त्यलोकः कृतस्तेन नहुषस्यात्मजेन वै
evaṃ hi vaiṣṇavaḥ sarvo jarāmṛtyuvivarjitaḥ |
martyalokaḥ kṛtastena nahuṣasyātmajena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदभ्रष्टोस्मि संजातो व्यापारेण विवर्जितः ।
एतत्सर्वं समाख्यातं मम कर्मविनाशनम्
padabhraṣṭosmi saṃjāto vyāpāreṇa vivarjitaḥ |
etatsarvaṃ samākhyātaṃ mama karmavināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ज्ञात्वा सहस्राक्ष लोकस्यास्य हितं कुरु ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथापृष्टोस्मि वै त्वया
evaṃ jñātvā sahasrākṣa lokasyāsya hitaṃ kuru |
etatte sarvamākhyātaṃ yathāpṛṣṭosmi vai tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मात्कारणादिंद्र आगतस्तव सन्निधौ ।
इंद्र उवाच-
पूर्वमेव मया दूत आगमाय महात्मनः
etasmātkāraṇādiṃdra āgatastava sannidhau |
iṃdra uvāca-
pūrvameva mayā dūta āgamāya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेषितो धर्मराजेंद्र दूतेनास्यापि भाषितम् ।
नाहं स्वर्गसुखस्यार्थी नागमिष्ये दिवं पुनः
preṣito dharmarājeṃdra dūtenāsyāpi bhāṣitam |
nāhaṃ svargasukhasyārthī nāgamiṣye divaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गरूपं करिष्यामि सर्वं तद्भूमिमंडलम् ।
इत्याचचक्षे भूपालः प्रजापाल्यं करोति सः
svargarūpaṃ kariṣyāmi sarvaṃ tadbhūmimaṃḍalam |
ityācacakṣe bhūpālaḥ prajāpālyaṃ karoti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य धर्मप्रभावेण भीतस्तिष्ठामि सर्वदा ।
धर्म उवाच-
येनकेनाप्युपायेन तमानय सुभूपतिम्
tasya dharmaprabhāveṇa bhītastiṣṭhāmi sarvadā |
dharma uvāca-
yenakenāpyupāyena tamānaya subhūpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवराज महाभाग यदीच्छसि मम प्रियम् ।
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य धर्मस्यापि सुराधिपः
devarāja mahābhāga yadīcchasi mama priyam |
ityākarṇya vacastasya dharmasyāpi surādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिंतयामास मेधावी सर्वतत्वेन भूपते ।
कामदेवं समाहूय गंधर्वांश्च पुरंदरः
ciṃtayāmāsa medhāvī sarvatatvena bhūpate |
kāmadevaṃ samāhūya gaṃdharvāṃśca puraṃdaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मकरंदं रतिं देव आनिनाय महामनाः ।
तथा कुरुत वै यूयं यथाऽगच्छति भूपतिः
makaraṃdaṃ ratiṃ deva ānināya mahāmanāḥ |
tathā kuruta vai yūyaṃ yathā'gacchati bhūpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यूयं गच्छन्तु भूर्लोकं मयादिष्टा न संशयः ।
काम उवाच-
युवयोस्तु प्रियं पुण्यं करिष्यामि न संशयः
yūyaṃ gacchantu bhūrlokaṃ mayādiṣṭā na saṃśayaḥ |
kāma uvāca-
yuvayostu priyaṃ puṇyaṃ kariṣyāmi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानं पश्य मां चैव स्थितं चैव समा युधि ।
तथेत्युक्त्वा गताः सर्वे यत्र राजा स नाहुषिः
rājānaṃ paśya māṃ caiva sthitaṃ caiva samā yudhi |
tathetyuktvā gatāḥ sarve yatra rājā sa nāhuṣiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नटरूपेण ते सर्वे कामाद्याः कर्मणा द्विज ।
आशीर्भिरभिनंद्यैव ते च ऊचुः सुनाटकम्
naṭarūpeṇa te sarve kāmādyāḥ karmaṇā dvija |
āśīrbhirabhinaṃdyaiva te ca ūcuḥ sunāṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ययातिः पृथिवीपतिः ।
सभां चकार मेधावी देवरूपां सुपंडितैः
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā yayātiḥ pṛthivīpatiḥ |
sabhāṃ cakāra medhāvī devarūpāṃ supaṃḍitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समायातः स्वयं भूपो ज्ञानविज्ञानकोविदः ।
तेषां तु नाटकं राजा पश्यमानः स नाहुषिः
samāyātaḥ svayaṃ bhūpo jñānavijñānakovidaḥ |
teṣāṃ tu nāṭakaṃ rājā paśyamānaḥ sa nāhuṣiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरितं वामनस्यापि उत्पत्तिं विप्ररूपिणः ।
रूपेणाप्रतिमा लोके सुस्वरं गीतमुत्तमम्
caritaṃ vāmanasyāpi utpattiṃ viprarūpiṇaḥ |
rūpeṇāpratimā loke susvaraṃ gītamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायमाना जरा राजन्नार्यारूपेण वै तदा ।
तस्या गीतविलासेन हास्येन ललितेन च
gāyamānā jarā rājannāryārūpeṇa vai tadā |
tasyā gītavilāsena hāsyena lalitena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुरालापतस्तस्य कंदर्पस्य च मायया ।
मोहितस्तेन भावेन दिव्येन चरितेन च
madhurālāpatastasya kaṃdarpasya ca māyayā |
mohitastena bhāvena divyena caritena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलेश्चैव यथारूपं विंध्यावल्या यथा पुरा ।
वामनस्य यथारूपं चक्रे मारोथ तादृशम्
baleścaiva yathārūpaṃ viṃdhyāvalyā yathā purā |
vāmanasya yathārūpaṃ cakre mārotha tādṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत्रधारः स्वयं कामो वसंतः पारिपार्श्वकः ।
नटीवेषधरा जाता सा रतिर्हृष्टवल्लभा
sūtradhāraḥ svayaṃ kāmo vasaṃtaḥ pāripārśvakaḥ |
naṭīveṣadharā jātā sā ratirhṛṣṭavallabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेपथ्यांतश्चरी राजन्सा तस्मिन्नृत्यकर्मणि ।
मकरंदो महाप्राज्ञः क्षोभयामास भूपतिम्
nepathyāṃtaścarī rājansā tasminnṛtyakarmaṇi |
makaraṃdo mahāprājñaḥ kṣobhayāmāsa bhūpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथायथा पश्यति नृत्यमुत्तमं गीतं समाकर्णति स क्षितीशः ।
तथातथा मोहितवान्स भूपतिं नटीप्रणीतेन महानुभावः
yathāyathā paśyati nṛtyamuttamaṃ gītaṃ samākarṇati sa kṣitīśaḥ |
tathātathā mohitavānsa bhūpatiṃ naṭīpraṇītena mahānubhāvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थे ययातिचरित्रे षट्सप्ततितमोऽध्यायः
iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne mātāpitṛtīrthe yayāticaritre ṣaṭsaptatitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.