कुंजल उवाच-
तस्यास्तु चेष्टितं वत्स दिव्या देव्या वदाम्यहम् ।
पूर्वजन्मकृतं सर्वं तन्मे निगदतः शृणु
kuṃjala uvāca-
tasyāstu ceṣṭitaṃ vatsa divyā devyā vadāmyaham |
pūrvajanmakṛtaṃ sarvaṃ tanme nigadataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्ति वाराणसी पुण्या नगरी पापनाशिनी ।
तस्यामास्ते महाप्राज्ञः सुवीरो नाम नामतः
asti vārāṇasī puṇyā nagarī pāpanāśinī |
tasyāmāste mahāprājñaḥ suvīro nāma nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यजात्यां समुत्पन्नो धनधान्यसमाकुलः ।
तस्य भार्या महाप्राज्ञ चित्रा नाम सुविश्रुता
vaiśyajātyāṃ samutpanno dhanadhānyasamākulaḥ |
tasya bhāryā mahāprājña citrā nāma suviśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलाचारं परित्यज्य अनाचारेण वर्तते ।
न मन्यते हि भर्तारं स्वैरवृत्त्या प्रवर्तते
kulācāraṃ parityajya anācāreṇa vartate |
na manyate hi bhartāraṃ svairavṛttyā pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मपुण्यविहीना तु पापमेव समाचरेत् ।
भर्तारं कुत्सते नित्यं नित्यं च कलहप्रिया
dharmapuṇyavihīnā tu pāpameva samācaret |
bhartāraṃ kutsate nityaṃ nityaṃ ca kalahapriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं परगृहे वासो भ्रमते सा गृहे गृहे ।
परच्छिद्रं समापश्येत्सदा दुष्टा च प्राणिषु
nityaṃ paragṛhe vāso bhramate sā gṛhe gṛhe |
paracchidraṃ samāpaśyetsadā duṣṭā ca prāṇiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधुनिंदापरा दुष्टा सदा हास्यकरा च सा ।
अनाचारां महापापां ज्ञात्वा वीरेण निंदिता
sādhuniṃdāparā duṣṭā sadā hāsyakarā ca sā |
anācārāṃ mahāpāpāṃ jñātvā vīreṇa niṃditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तां त्यक्त्वा महाप्राज्ञ उपयेमे महामतिः ।
अन्य वैश्यस्य वै कन्यां तया सह प्रवर्तते
sa tāṃ tyaktvā mahāprājña upayeme mahāmatiḥ |
anya vaiśyasya vai kanyāṃ tayā saha pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माचारेण पुण्यात्मा सत्यधर्ममतिः सदा ।
निरस्ता तेन सा चित्रा प्रचंडा भ्रमते महीम्
dharmācāreṇa puṇyātmā satyadharmamatiḥ sadā |
nirastā tena sā citrā pracaṃḍā bhramate mahīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्टानां संगतिं प्राप्ता नराणां पापिनां सदा ।
दूतीकर्म चकाराथ सा तेषां पापनिश्चया
duṣṭānāṃ saṃgatiṃ prāptā narāṇāṃ pāpināṃ sadā |
dūtīkarma cakārātha sā teṣāṃ pāpaniścayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहभंगं चकाराथ साधूनां पापकारिणी ।
साध्वीं नारीं समाहूय पापवाक्यैः सुलोभयेत्
gṛhabhaṃgaṃ cakārātha sādhūnāṃ pāpakāriṇī |
sādhvīṃ nārīṃ samāhūya pāpavākyaiḥ sulobhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मभंगं चकाराथ वाक्यैः प्रत्ययकारकैः ।
साधूनां सा स्त्रियं चित्रा अन्यस्मै प्रतिपादयेत्
dharmabhaṃgaṃ cakārātha vākyaiḥ pratyayakārakaiḥ |
sādhūnāṃ sā striyaṃ citrā anyasmai pratipādayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं गृहशतं भग्नं चित्रया पापनिश्चयात् ।
संग्रामं सा महादुष्टाऽकारयत्पतिपुत्रकैः
evaṃ gṛhaśataṃ bhagnaṃ citrayā pāpaniścayāt |
saṃgrāmaṃ sā mahāduṣṭā'kārayatpatiputrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनांसि चालयेत्पापा पुरुषाणां स्त्रियः प्रति ।
अकारयच्च संग्रामं यमग्रामविवर्धनम्
manāṃsi cālayetpāpā puruṣāṇāṃ striyaḥ prati |
akārayacca saṃgrāmaṃ yamagrāmavivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं गृहशतं भंक्त्वा पश्चात्सा निधनं गता।
शासिता यमराजेन बहुदंडैः सुनंदन
evaṃ gṛhaśataṃ bhaṃktvā paścātsā nidhanaṃ gatā|
śāsitā yamarājena bahudaṃḍaiḥ sunaṃdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभोजयत्सुनरकान्रौरवांस्तरणेः सुतः ।
पाचिता रौरवे चित्रा चित्राः पीडाः प्रदर्शिताः
abhojayatsunarakānrauravāṃstaraṇeḥ sutaḥ |
pācitā raurave citrā citrāḥ pīḍāḥ pradarśitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते ।
तया गृहशतं भग्नं चित्रया पापनिश्चयात्
yādṛśaṃ kriyate karma tādṛśaṃ paribhujyate |
tayā gṛhaśataṃ bhagnaṃ citrayā pāpaniścayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तत्कर्मविपाकोऽयं तया भुक्तो द्विजोत्तम ।
यस्माद्गृहशतं भग्नं तस्माद्दुःखं प्रभुंजति
tattatkarmavipāko'yaṃ tayā bhukto dvijottama |
yasmādgṛhaśataṃ bhagnaṃ tasmādduḥkhaṃ prabhuṃjati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवाहसमये प्राप्ते दैवं च पाकतां गतम् ।
प्राप्ते विवाहसमये भर्ता मृत्युं प्रयाति च
vivāhasamaye prāpte daivaṃ ca pākatāṃ gatam |
prāpte vivāhasamaye bhartā mṛtyuṃ prayāti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा गृहशतं भग्नं तथा वरशतं मृतम् ।
स्वयंवरे तदा वत्स विवाहे चैकविंशतिः
yathā gṛhaśataṃ bhagnaṃ tathā varaśataṃ mṛtam |
svayaṃvare tadā vatsa vivāhe caikaviṃśatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्या देव्या मया ख्यातं यथा मे पृच्छितं त्वया ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं तस्याः पूर्वविचेष्टितम्
divyā devyā mayā khyātaṃ yathā me pṛcchitaṃ tvayā |
etatte sarvamākhyātaṃ tasyāḥ pūrvaviceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उज्ज्वल उवाच-
दिव्या देव्यास्त्वया ख्यातं यत्पूर्वं पूर्वचेष्टितम् ।
तथा पापं कृतं घोरं गृहभंगाख्यमेव च
ujjvala uvāca-
divyā devyāstvayā khyātaṃ yatpūrvaṃ pūrvaceṣṭitam |
tathā pāpaṃ kṛtaṃ ghoraṃ gṛhabhaṃgākhyameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्षद्वीपस्य भूपस्य दिवोदासस्य वै सुता ।
केन पुण्यप्रभावेण तया प्राप्तं महाकुलम्
plakṣadvīpasya bhūpasya divodāsasya vai sutā |
kena puṇyaprabhāveṇa tayā prāptaṃ mahākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्मे संशयं तात तदेतत्प्रब्रवीतु मे ।
एवं पापसमाचारा कथं जाता नृपात्मजा
etanme saṃśayaṃ tāta tadetatprabravītu me |
evaṃ pāpasamācārā kathaṃ jātā nṛpātmajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंजल उवाच-
चित्रायाश्चेष्टितं पुण्यं तत्सर्वं प्रवदाम्यहम् ।
श्रूयतामुज्ज्वल सुत चित्रया यत्कृतं पुरा
kuṃjala uvāca-
citrāyāśceṣṭitaṃ puṇyaṃ tatsarvaṃ pravadāmyaham |
śrūyatāmujjvala suta citrayā yatkṛtaṃ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रममाणो महाप्राज्ञः कश्चित्सिद्धः समागतः ।
कुचैलो वस्त्रहीनश्च संन्यासी स च दंडधृक्
bhramamāṇo mahāprājñaḥ kaścitsiddhaḥ samāgataḥ |
kucailo vastrahīnaśca saṃnyāsī sa ca daṃḍadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौपीनेन समायुक्तः पाणिपात्रो दिगंबरः ।
गृहद्वारं समाश्रित्य चित्रायाः परिसंश्रितः
kaupīnena samāyuktaḥ pāṇipātro digaṃbaraḥ |
gṛhadvāraṃ samāśritya citrāyāḥ parisaṃśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मौनी सर्वमुंडस्तु विजितात्मा जितेंद्रियः ।
निराहारो जिताहारः सर्वतत्त्वार्थदर्शकः
sa maunī sarvamuṃḍastu vijitātmā jiteṃdriyaḥ |
nirāhāro jitāhāraḥ sarvatattvārthadarśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूराध्वानपरिश्रांत आतपाकुलमानसः ।
श्रमेण खिद्यमानश्च तृषाक्रांतः सुपुत्रक
dūrādhvānapariśrāṃta ātapākulamānasaḥ |
śrameṇa khidyamānaśca tṛṣākrāṃtaḥ suputraka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रा द्वारं समाश्रित्य च्छायामाश्रित्य संस्थितः ।
तया दृष्टो महात्मा स चित्रया श्रमपीडितः
citrā dvāraṃ samāśritya cchāyāmāśritya saṃsthitaḥ |
tayā dṛṣṭo mahātmā sa citrayā śramapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवां चक्रे च चित्रा सा तस्यैव सुमहात्मनः ।
पादप्रक्षालनं कृत्वा दत्वा आसनमुत्तमम्
sevāṃ cakre ca citrā sā tasyaiva sumahātmanaḥ |
pādaprakṣālanaṃ kṛtvā datvā āsanamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्यतामासने तात सुखेनापि सुकोमले ।
क्षुधापनोदनार्थं हि भुज्यतामन्नमुत्तमम्
āsyatāmāsane tāta sukhenāpi sukomale |
kṣudhāpanodanārthaṃ hi bhujyatāmannamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेच्छया परितुष्टश्च शीतलं सलिलं पिब ।
एवमुक्त्वा तथा कृत्वा देववत्पूज्य तं सुत
svecchayā parituṣṭaśca śītalaṃ salilaṃ piba |
evamuktvā tathā kṛtvā devavatpūjya taṃ suta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंगसंवाहनं कृत्वा नाशितश्रम एव च ।
तयोक्तो हि महात्मा स भुक्त्वा पीत्वा द्विजोत्तम
aṃgasaṃvāhanaṃ kṛtvā nāśitaśrama eva ca |
tayokto hi mahātmā sa bhuktvā pītvā dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संतोषितः सिद्धस्तया तत्त्वार्थदर्शकः ।
संतुष्टः सर्वधर्मात्मा किंचित्कालं स्थिरोभवत्
evaṃ saṃtoṣitaḥ siddhastayā tattvārthadarśakaḥ |
saṃtuṣṭaḥ sarvadharmātmā kiṃcitkālaṃ sthirobhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेच्छया स गतो विप्रो महायोगी यथागतम् ।
गते तस्मिन्महाभागे सिद्धे चैव महात्मनि
svecchayā sa gato vipro mahāyogī yathāgatam |
gate tasminmahābhāge siddhe caiva mahātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा चित्रा मरणं प्राप्ता स्वकर्मवशमागता ।
शासिता धर्मराजेन महादंडैः सुदुःखदैः
sā citrā maraṇaṃ prāptā svakarmavaśamāgatā |
śāsitā dharmarājena mahādaṃḍaiḥ suduḥkhadaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा चित्रा नरकं प्राप्ता वेदना व्रातदायकम् ।
भुंक्ते दुःखं महाराज सा वै युगसहस्रकम्
sā citrā narakaṃ prāptā vedanā vrātadāyakam |
bhuṃkte duḥkhaṃ mahārāja sā vai yugasahasrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोगांते तु पुनर्जन्म संप्राप्तं मानुषस्य च ।
पूर्वं संपूजितः सिद्धस्तया पुण्यवतां वरः
bhogāṃte tu punarjanma saṃprāptaṃ mānuṣasya ca |
pūrvaṃ saṃpūjitaḥ siddhastayā puṇyavatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य कर्मविपाकोयं प्राप्ता पुण्यवतां कुले ।
क्षत्रियाणां महाराज्ञो दिवोदासस्य वै गृहे
tasya karmavipākoyaṃ prāptā puṇyavatāṃ kule |
kṣatriyāṇāṃ mahārājño divodāsasya vai gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यादेवी च तन्नाम जातं तस्या नरोत्तम ।
सा हि दत्तवती चान्नं पानं पुण्यं महात्मने
divyādevī ca tannāma jātaṃ tasyā narottama |
sā hi dattavatī cānnaṃ pānaṃ puṇyaṃ mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य दानस्य सा भुंक्ते महत्पुण्यफलोदयम् ।
पिबते शीतलं तोयं मिष्टान्नं च भुनक्ति वै
tasya dānasya sā bhuṃkte mahatpuṇyaphalodayam |
pibate śītalaṃ toyaṃ miṣṭānnaṃ ca bhunakti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यान्भोगान्प्रभुंजाना वर्तते पितृमंदिरे ।
सिद्धस्यास्य प्रभावाच्च राजकन्या व्यजायत
divyānbhogānprabhuṃjānā vartate pitṛmaṃdire |
siddhasyāsya prabhāvācca rājakanyā vyajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापकर्मप्रभावाच्च गृहभंगान्महीपते ।
विधवात्वं भुंजते सा दिव्यादेवी सुपुत्रक
pāpakarmaprabhāvācca gṛhabhaṃgānmahīpate |
vidhavātvaṃ bhuṃjate sā divyādevī suputraka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते सर्वमाख्यातं दिव्यादेव्या विचेष्टितम् ।
अन्यत्किन्ते प्रवक्ष्यामि यत्त्वं पृच्छसि मामिह
etatte sarvamākhyātaṃ divyādevyā viceṣṭitam |
anyatkinte pravakṣyāmi yattvaṃ pṛcchasi māmiha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उज्ज्वल उवाच-
कथं सा मुच्यते शोकान्महादुःखाद्वदस्व मे ।
सास्याच्च कीदृशी बाला महादुःखेन पीडिता
ujjvala uvāca-
kathaṃ sā mucyate śokānmahāduḥkhādvadasva me |
sāsyācca kīdṛśī bālā mahāduḥkhena pīḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सुखं कीदृशं तस्माद्विपाकश्च भविष्यति ।
एतन्मे संशयं तात सांप्रतं छेत्तुमर्हसि
tatsukhaṃ kīdṛśaṃ tasmādvipākaśca bhaviṣyati |
etanme saṃśayaṃ tāta sāṃprataṃ chettumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं सा लभते मोक्षं तंचोपायं वदस्व मे ।
एकाकिनी महाभागा महारण्ये प्ररोदिति
kathaṃ sā labhate mokṣaṃ taṃcopāyaṃ vadasva me |
ekākinī mahābhāgā mahāraṇye praroditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुरुवाच-
पुत्रवाक्यं महच्छ्रुत्वा क्षणमेकं विचिंत्य सः ।
प्रत्युवाच महाप्राज्ञः कुंजलः पुत्रकं प्रति
viṣṇuruvāca-
putravākyaṃ mahacchrutvā kṣaṇamekaṃ viciṃtya saḥ |
pratyuvāca mahāprājñaḥ kuṃjalaḥ putrakaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु वत्स महाभाग सत्यमेतद्वदाम्यहम् ।
पापयोनिं तु संप्राप्य पूर्वकर्मसमुद्भवाम्
śṛṇu vatsa mahābhāga satyametadvadāmyaham |
pāpayoniṃ tu saṃprāpya pūrvakarmasamudbhavām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यक्त्वेन च मे ज्ञानं नष्टं संप्रति पुत्रक ।
अस्य वृक्षस्य संगाच्च प्रयतस्य महात्मनः
tiryaktvena ca me jñānaṃ naṣṭaṃ saṃprati putraka |
asya vṛkṣasya saṃgācca prayatasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेवायाश्च प्रसादेन विष्णोश्चैव प्रसादतः ।
येन सा लभते ज्ञानं मोक्षस्थानं निवर्तते
revāyāśca prasādena viṣṇoścaiva prasādataḥ |
yena sā labhate jñānaṃ mokṣasthānaṃ nivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपदेशं प्रवक्ष्यामि मोक्षमार्गमनुत्तमम् ।
यास्यते कल्मषान्मुक्ता यथा हेम हुताशनात्
upadeśaṃ pravakṣyāmi mokṣamārgamanuttamam |
yāsyate kalmaṣānmuktā yathā hema hutāśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं च जायते वत्स संगाद्वह्नेः स्वरूपवत् ।
हरेर्ध्यानान्महाप्राज्ञ शीघ्रं तस्य महात्मनः
śuddhaṃ ca jāyate vatsa saṃgādvahneḥ svarūpavat |
harerdhyānānmahāprājña śīghraṃ tasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपहोमव्रतात्पापं नाशं याति हि पापिनाम् ।
मदं त्यजेद्यथा नागो भयात्सिंहस्य सर्वदा
japahomavratātpāpaṃ nāśaṃ yāti hi pāpinām |
madaṃ tyajedyathā nāgo bhayātsiṃhasya sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामोच्चारेण कृष्णस्य तत्प्रयाति हि किल्बिषम् ।
तेजसा वैनतेयस्य विषहीना इवोरगाः
nāmoccāreṇa kṛṣṇasya tatprayāti hi kilbiṣam |
tejasā vainateyasya viṣahīnā ivoragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्यादिकाः पापाः प्रलयं यांति नान्यथा ।
नामोच्चारेण तस्यापि चक्रपाणेः प्रयांति ते
brahmahatyādikāḥ pāpāḥ pralayaṃ yāṃti nānyathā |
nāmoccāreṇa tasyāpi cakrapāṇeḥ prayāṃti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा नामशतं पुण्यमघराशिविनाशनम् ।
सा जपेत स्थिरा भूत्वा कामक्रोधविवर्जिता
yadā nāmaśataṃ puṇyamagharāśivināśanam |
sā japeta sthirā bhūtvā kāmakrodhavivarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेंद्रियाणि संयम्य आत्मज्ञानेन गोपयेत् ।
तस्य ध्यानप्रविष्टा सा एकभूता समाहिता
sarveṃdriyāṇi saṃyamya ātmajñānena gopayet |
tasya dhyānapraviṣṭā sā ekabhūtā samāhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा जपेत्परमं ज्ञानं तदा मोक्षं प्रयाति च ।
तन्मनास्तत्पदे लीना योगयुक्ता यदा भवेत्
sā japetparamaṃ jñānaṃ tadā mokṣaṃ prayāti ca |
tanmanāstatpade līnā yogayuktā yadā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उज्ज्वल उवाच-
वद तात परं ज्ञानं परमं मम सांप्रतम् ।
पश्चाद्ध्यान व्रतं पुण्यं नाम्नां शतमिहैव च
ujjvala uvāca-
vada tāta paraṃ jñānaṃ paramaṃ mama sāṃpratam |
paścāddhyāna vrataṃ puṇyaṃ nāmnāṃ śatamihaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंजल उवाच-
परं ज्ञानं प्रवक्ष्यामि यन्न दृष्टं तु केनचित् ।
श्रूयतां पुत्र कैवल्यं केवलं मलवर्जितम्
kuṃjala uvāca-
paraṃ jñānaṃ pravakṣyāmi yanna dṛṣṭaṃ tu kenacit |
śrūyatāṃ putra kaivalyaṃ kevalaṃ malavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-
यथा दीपो निवातस्थो निश्चलो वायुवर्जितः।
प्रज्वलन्नाशयेत्सर्वमंधकारं महामते
sūta uvāca-
yathā dīpo nivātastho niścalo vāyuvarjitaḥ|
prajvalannāśayetsarvamaṃdhakāraṃ mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वद्दोषविहीनात्मा भवत्येव निराश्रयः ।
निराशो निर्मलो वत्स न मित्रं न रिपुः कदा
tadvaddoṣavihīnātmā bhavatyeva nirāśrayaḥ |
nirāśo nirmalo vatsa na mitraṃ na ripuḥ kadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शोको न च हर्षश्च न लोभो न च मत्सरः ।
एको विषादहर्षैश्च सुखदुःखैर्विमुच्यते
na śoko na ca harṣaśca na lobho na ca matsaraḥ |
eko viṣādaharṣaiśca sukhaduḥkhairvimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयैश्चापि सर्वैश्च इंद्रियाणि स संहरेत् ।
तदा स केवलो जातः केवलत्वं प्रजायते
viṣayaiścāpi sarvaiśca iṃdriyāṇi sa saṃharet |
tadā sa kevalo jātaḥ kevalatvaṃ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निकर्मप्रसंगेन दीपस्तैलं प्रशोषयेत् ।
वर्त्याधारेण राजेंद्र निःसंगो वायुवर्जितः
agnikarmaprasaṃgena dīpastailaṃ praśoṣayet |
vartyādhāreṇa rājeṃdra niḥsaṃgo vāyuvarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कज्जलं वमते पश्चात्तैलस्यापि महामते ।
कृष्णासौ दृश्यते रेखा दीपस्याग्रे महामते
kajjalaṃ vamate paścāttailasyāpi mahāmate |
kṛṣṇāsau dṛśyate rekhā dīpasyāgre mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयमाकृष्यते तैलं तेजसा निर्मलो भवेत् ।
कायवर्तिस्थितस्तद्वत्कर्मतैलं प्रशोषयेत्
svayamākṛṣyate tailaṃ tejasā nirmalo bhavet |
kāyavartisthitastadvatkarmatailaṃ praśoṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयान्कज्जलीकृत्य प्रत्यक्षं संप्रदर्शयेत् ।
जनयेन्निर्मलोभूत्वा स्वयमेव प्रकाशयेत्
viṣayānkajjalīkṛtya pratyakṣaṃ saṃpradarśayet |
janayennirmalobhūtvā svayameva prakāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधादिभिः क्लेशसंज्ञैर्वायुभिः परिवर्जितः ।
निःस्पृहो निश्चलो भूत्वा तेजसा स्वयमुज्ज्वलेत्
krodhādibhiḥ kleśasaṃjñairvāyubhiḥ parivarjitaḥ |
niḥspṛho niścalo bhūtvā tejasā svayamujjvalet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यं पश्यते सर्वं स्वस्थानस्थः स्वतेजसा ।
केवलज्ञानरूपोऽयं मया ते परिकीर्तितः
trailokyaṃ paśyate sarvaṃ svasthānasthaḥ svatejasā |
kevalajñānarūpo'yaṃ mayā te parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानं तस्य प्रवक्ष्यामि द्विविधं तस्य चक्रिणः ।
केवलज्ञानरूपेण दृश्यते ज्ञानचक्षुषा
dhyānaṃ tasya pravakṣyāmi dvividhaṃ tasya cakriṇaḥ |
kevalajñānarūpeṇa dṛśyate jñānacakṣuṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगयुक्ता महात्मानः परमार्थपरायणाः ।
यं पश्यंति विनिद्रास्तु यत्तपः सर्वदर्शकम्
yogayuktā mahātmānaḥ paramārthaparāyaṇāḥ |
yaṃ paśyaṃti vinidrāstu yattapaḥ sarvadarśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तपादविहीनं च सर्वत्र परिगच्छति ।
सर्वं गृह्णाति त्रैलोक्यं स्थावरं जंगमं सुत
hastapādavihīnaṃ ca sarvatra parigacchati |
sarvaṃ gṛhṇāti trailokyaṃ sthāvaraṃ jaṃgamaṃ suta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासामुखविहीनस्तु घ्राति जक्षिति पुत्रक ।
अकर्णः शृणुते सर्वं सर्वसाक्षी जगत्पतिः
nāsāmukhavihīnastu ghrāti jakṣiti putraka |
akarṇaḥ śṛṇute sarvaṃ sarvasākṣī jagatpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरूपो रूपसंबद्धः पंचवर्गवशंगतः ।
सर्वलोकस्य यः प्राणः पूजितः स चराचरैः
arūpo rūpasaṃbaddhaḥ paṃcavargavaśaṃgataḥ |
sarvalokasya yaḥ prāṇaḥ pūjitaḥ sa carācaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजिह्वो वदते सर्वं वेदशास्त्रानुगं सुत ।
अत्वचः स्पर्शनं चापि सर्वेषामेव जायते
ajihvo vadate sarvaṃ vedaśāstrānugaṃ suta |
atvacaḥ sparśanaṃ cāpi sarveṣāmeva jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदानंदो विरक्तात्मा एकरूपो निराश्रयः ।
निर्जरो निर्ममो न्यायी सगुणो निर्ममोमलः
sadānaṃdo viraktātmā ekarūpo nirāśrayaḥ |
nirjaro nirmamo nyāyī saguṇo nirmamomalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यः सर्ववश्यात्मा सर्वदः सर्ववित्तमः ।
तस्य धाता न चैवास्ति स वै सर्वमयो विभुः
avaśyaḥ sarvavaśyātmā sarvadaḥ sarvavittamaḥ |
tasya dhātā na caivāsti sa vai sarvamayo vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वमयं ध्यानं पश्यते यो महात्मनः ।
स याति परमं स्थानममूर्तममृतोपमम्
evaṃ sarvamayaṃ dhyānaṃ paśyate yo mahātmanaḥ |
sa yāti paramaṃ sthānamamūrtamamṛtopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयं तु प्रवक्ष्यामि अस्य ध्यानं महात्मनः ।
मूर्ताकारं तु साकारं निराकारं निरामयम्
dvitīyaṃ tu pravakṣyāmi asya dhyānaṃ mahātmanaḥ |
mūrtākāraṃ tu sākāraṃ nirākāraṃ nirāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माण्डं सर्वमतुलं वासितं यस्य वासना ।
स तस्माद्वासुदेवेति उच्यते मम नंदन
brahmāṇḍaṃ sarvamatulaṃ vāsitaṃ yasya vāsanā |
sa tasmādvāsudeveti ucyate mama naṃdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षमाणस्य मेघस्य यद्वर्णं तस्य तद्भवेत् ।
सूर्यतेजःप्रतीकाशं चतुर्बाहुं सुरेश्वरम्
varṣamāṇasya meghasya yadvarṇaṃ tasya tadbhavet |
sūryatejaḥpratīkāśaṃ caturbāhuṃ sureśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे शोभते शंखो हेमरत्नविभूषितः ।
सूर्यबिंबसमाकारं चक्रं पद्मप्रतिष्ठितम्
dakṣiṇe śobhate śaṃkho hemaratnavibhūṣitaḥ |
sūryabiṃbasamākāraṃ cakraṃ padmapratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौमोदकी गदा तस्य महासुरविनाशिनी ।
वामे च शोभते वत्स हस्ते तस्य महात्मनः
kaumodakī gadā tasya mahāsuravināśinī |
vāme ca śobhate vatsa haste tasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापद्मं सुगंधाढ्यं तस्य दक्षिणहस्तगम् ।
शोभमानः सदैवास्ते सायुधः कमलाप्रियः
mahāpadmaṃ sugaṃdhāḍhyaṃ tasya dakṣiṇahastagam |
śobhamānaḥ sadaivāste sāyudhaḥ kamalāpriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंबुग्रीवं वृत्तमास्यं पद्मपत्रनिभेक्षणम् ।
राजमानं हृषीकेशं दशनै रत्नसन्निभैः
kaṃbugrīvaṃ vṛttamāsyaṃ padmapatranibhekṣaṇam |
rājamānaṃ hṛṣīkeśaṃ daśanai ratnasannibhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडाकेशाः सन्ति यस्य अधरो विद्रुमाकृतिः ।
शोभते पुंडरीकाक्षः किरीटेनापि पुत्रक
guḍākeśāḥ santi yasya adharo vidrumākṛtiḥ |
śobhate puṃḍarīkākṣaḥ kirīṭenāpi putraka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशालेनापि रूपेण केशवस्तु सुवर्चसा ।
कौस्तुभेनांकितेनैव राजमानो जनार्दनः
viśālenāpi rūpeṇa keśavastu suvarcasā |
kaustubhenāṃkitenaiva rājamāno janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यतेजः प्रतीकाश कुंडलाभ्यां प्रभाति च ।
श्रीवत्सांकेन पुण्येन सर्वदा राजते हरिः
sūryatejaḥ pratīkāśa kuṃḍalābhyāṃ prabhāti ca |
śrīvatsāṃkena puṇyena sarvadā rājate hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केयूरकंकणैर्हारैर्मौक्तिकैरृक्षसन्निभैः ।
वपुषा भ्राजमानस्तु विजयो जयतां वरः
keyūrakaṃkaṇairhārairmauktikairṛkṣasannibhaiḥ |
vapuṣā bhrājamānastu vijayo jayatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्राजते सोपि गोविंदो हेमवर्णेन वाससा ।
मुद्रिकारत्नयुक्ताभिरंगुलीभिर्विराजते
bhrājate sopi goviṃdo hemavarṇena vāsasā |
mudrikāratnayuktābhiraṃgulībhirvirājate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वायुधैः सुसंपूर्णैर्दिव्यैराभरणैर्हरिः ।
वैनतेयसमारूढो लोककर्ता जगत्पतिः
sarvāyudhaiḥ susaṃpūrṇairdivyairābharaṇairhariḥ |
vainateyasamārūḍho lokakartā jagatpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंतं ध्यायते नित्यमनन्यमनसा नरः ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति
evaṃtaṃ dhyāyate nityamananyamanasā naraḥ |
mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते सर्वमाख्यातं ध्यानमेव जगत्पतेः ।
व्रतं चैव प्रवक्ष्यामि सर्वपापनिवारणम्
etatte sarvamākhyātaṃ dhyānameva jagatpateḥ |
vrataṃ caiva pravakṣyāmi sarvapāpanivāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.