Library·Padma Purāṇa·2·2.89
विष्णुरुवाच- कुंजलस्तु सुतं वाक्यं समुज्ज्वलमथाब्रवीत् । भवान्कथय भोः पुत्र किमपूर्वं तु दृष्टवान्
viṣṇuruvāca- kuṃjalastu sutaṃ vākyaṃ samujjvalamathābravīt | bhavānkathaya bhoḥ putra kimapūrvaṃ tu dṛṣṭavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मे कथय सुप्रीतः श्रोतुकामोऽस्मि सांप्रतम् । एवमादिश्य तं पुत्रं विरराम स कुंजलः
tanme kathaya suprītaḥ śrotukāmo'smi sāṃpratam | evamādiśya taṃ putraṃ virarāma sa kuṃjalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरं प्रत्युवाचाथ विनयावनतस्सुतः । समुज्ज्वल उवाच- हिमवंतं नगश्रेष्ठं देववृंदसमन्वितम्
pitaraṃ pratyuvācātha vinayāvanatassutaḥ | samujjvala uvāca- himavaṃtaṃ nagaśreṣṭhaṃ devavṛṃdasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहारार्थं प्रगच्छामि भवतश्चात्मनः पितः । पश्यामि कौतुकं तत्र न दृष्टं न श्रुतं पुरा
āhārārthaṃ pragacchāmi bhavataścātmanaḥ pitaḥ | paśyāmi kautukaṃ tatra na dṛṣṭaṃ na śrutaṃ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदेशमृषिगणाकीर्णमप्सरोभिः प्रशोभितम् । बहुकौतुकशोभाढ्यं मंगल्यं मंगलैर्युतम्
pradeśamṛṣigaṇākīrṇamapsarobhiḥ praśobhitam | bahukautukaśobhāḍhyaṃ maṃgalyaṃ maṃgalairyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुपुण्यफलोपेतैर्वनैर्नानाविधैस्ततः । अनेककौतुकभरैर्मनसः परिमोहनम्
bahupuṇyaphalopetairvanairnānāvidhaistataḥ | anekakautukabharairmanasaḥ parimohanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दृष्टं मया तात अपूर्वं मानसांतिके । बहुहंसैः समाकीर्णो हंस एकः समागतः
tatra dṛṣṭaṃ mayā tāta apūrvaṃ mānasāṃtike | bahuhaṃsaiḥ samākīrṇo haṃsa ekaḥ samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृष्णा महाभाग अन्ये तत्र समागताः । सितेतरैश्चंचुपादैरन्यतः शुक्लविग्रहाः
evaṃ kṛṣṇā mahābhāga anye tatra samāgatāḥ | sitetaraiścaṃcupādairanyataḥ śuklavigrahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृशास्ते च नीला वै अन्ये शुभ्रा महामते । चतस्रस्तत्र वै नार्यो रौद्राकारा विभीषणाः
tādṛśāste ca nīlā vai anye śubhrā mahāmate | catasrastatra vai nāryo raudrākārā vibhīṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंष्ट्राकरालसंक्रूरा ऊर्ध्वकेश्यो भयानकाः । पश्चात्तास्तु समायातास्तस्मिन्सरसि मानसे
daṃṣṭrākarālasaṃkrūrā ūrdhvakeśyo bhayānakāḥ | paścāttāstu samāyātāstasminsarasi mānase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णा हंसास्तु संस्नाता मानसे तात मत्पुरः । विभ्रांताः परितश्चान्ये न स्नातास्तत्र मानसे
kṛṣṇā haṃsāstu saṃsnātā mānase tāta matpuraḥ | vibhrāṃtāḥ paritaścānye na snātāstatra mānase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहसुस्ताः स्त्रियस्तात हास्यैरट्टाट्टदारुणैः । तस्मात्सराद्विनिष्क्रांतो हंस एको महातनुः
jahasustāḥ striyastāta hāsyairaṭṭāṭṭadāruṇaiḥ | tasmātsarādviniṣkrāṃto haṃsa eko mahātanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात्त्रयो विनिष्क्रांतास्तैश्चाहं समुपेक्षितः । याता आकाशमार्गेण विवदंतः परस्परम्
paścāttrayo viniṣkrāṃtāstaiścāhaṃ samupekṣitaḥ | yātā ākāśamārgeṇa vivadaṃtaḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तास्तु स्त्रियो महाभीमाः समंतात्परिबभ्रमुः । विंध्यस्य शिखरे पुण्ये वृक्षच्छायासुपक्षिणः
tāstu striyo mahābhīmāḥ samaṃtātparibabhramuḥ | viṃdhyasya śikhare puṇye vṛkṣacchāyāsupakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषण्णास्तत्र ते सर्वे दग्धा दुःखैः सुदारुणैः । तेषां सुवीक्षमाणानां भिल्ल एकः समागतः
niṣaṇṇāstatra te sarve dagdhā duḥkhaiḥ sudāruṇaiḥ | teṣāṃ suvīkṣamāṇānāṃ bhilla ekaḥ samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगान्स पीडयित्वा तु बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । शिलातलं समाश्रित्य निषसाद सुखेन वै
mṛgānsa pīḍayitvā tu bāṇapāṇirdhanurddharaḥ | śilātalaṃ samāśritya niṣasāda sukhena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्भिल्ली समायाता अन्नमादाय सोदकम् । स्वं प्रियं वीक्षते राज्ञा मुदितैर्लक्षणैर्युतम्
paścādbhillī samāyātā annamādāya sodakam | svaṃ priyaṃ vīkṣate rājñā muditairlakṣaṇairyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यादृशं समावीक्ष्य स्वकांतं तेजसावृतम् । दिव्यतेजः समाक्रांतं यथा सूर्यं दिविस्थितम्
anyādṛśaṃ samāvīkṣya svakāṃtaṃ tejasāvṛtam | divyatejaḥ samākrāṃtaṃ yathā sūryaṃ divisthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरमन्यं परिज्ञाय तं परित्यज्य सा ययौ । व्याध उवाच- एह्येहि त्वं प्रिये चात्र कस्मान्मां त्वं न पश्यसि
naramanyaṃ parijñāya taṃ parityajya sā yayau | vyādha uvāca- ehyehi tvaṃ priye cātra kasmānmāṃ tvaṃ na paśyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधया पीड्यमानोहं त्वामहं चावलोकये । तस्य वाक्यं समाकर्ण्य शीघ्रं व्याधी समागता
kṣudhayā pīḍyamānohaṃ tvāmahaṃ cāvalokaye | tasya vākyaṃ samākarṇya śīghraṃ vyādhī samāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुः पार्श्वं समासाद्य विस्मिता साभवत्तदा । कोयं तेजः समाचारो देवोयं मां समाह्वयेत्
bhartuḥ pārśvaṃ samāsādya vismitā sābhavattadā | koyaṃ tejaḥ samācāro devoyaṃ māṃ samāhvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमुवाच ततो व्याधी भर्तारं दीप्ततेजसम् । अत्र किं ते कृतं वीर भवान्को दिव्यलक्षणः
tamuvāca tato vyādhī bhartāraṃ dīptatejasam | atra kiṃ te kṛtaṃ vīra bhavānko divyalakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच- एवमाभाषितो व्याध्या व्याधः प्रियामभाषत । अहं ते वल्लभः कांते भवती च मम प्रिया
sūta uvāca- evamābhāṣito vyādhyā vyādhaḥ priyāmabhāṣata | ahaṃ te vallabhaḥ kāṃte bhavatī ca mama priyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मात्त्वं मां न जानासि कथं शंका प्रवर्तते । क्षुधया पीड्यमानेन पयश्चान्नं प्रतीक्ष्यते
kasmāttvaṃ māṃ na jānāsi kathaṃ śaṃkā pravartate | kṣudhayā pīḍyamānena payaścānnaṃ pratīkṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याध्युवाच- बर्बरः कृष्णवर्णश्च रक्ताक्षः कृष्णकंचुकः । ईदृशश्चास्ति मे भर्ता सर्वसत्वभयंकरः
vyādhyuvāca- barbaraḥ kṛṣṇavarṇaśca raktākṣaḥ kṛṣṇakaṃcukaḥ | īdṛśaścāsti me bhartā sarvasatvabhayaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवान्को दिव्यदेहस्तु प्रियेत्युक्त्वा समाह्वयेत् । एष मे संशयो जातो वद सत्यं ममाग्रतः
bhavānko divyadehastu priyetyuktvā samāhvayet | eṣa me saṃśayo jāto vada satyaṃ mamāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलं नाम स्वकं ग्रामं क्रीडां लिगं सुतं सुताम् । समाचष्ट प्रियाग्रे तु तस्याः प्रत्यय हेतवे
kulaṃ nāma svakaṃ grāmaṃ krīḍāṃ ligaṃ sutaṃ sutām | samācaṣṭa priyāgre tu tasyāḥ pratyaya hetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्युवाच स्वभर्तारं सा व्याधी हृष्टमानसा । कस्मात्ते ईदृशः कायः श्वेतकंचुकधारकः
pratyuvāca svabhartāraṃ sā vyādhī hṛṣṭamānasā | kasmātte īdṛśaḥ kāyaḥ śvetakaṃcukadhārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं जातः समाचक्ष्व ममाश्चर्यं प्रवर्तते । एवं संपृच्छमानस्तु भार्यया मृगघातकः
kathaṃ jātaḥ samācakṣva mamāścaryaṃ pravartate | evaṃ saṃpṛcchamānastu bhāryayā mṛgaghātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच- प्रत्युवाच ततः श्रुत्वा तां प्रियां प्रश्रयान्विताम् । नर्मदा उत्तरे कूले संगमश्चास्ति सुव्रते
sūta uvāca- pratyuvāca tataḥ śrutvā tāṃ priyāṃ praśrayānvitām | narmadā uttare kūle saṃgamaścāsti suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आतपेनाकुलो जीवो मम जातोति सुप्रिये । अस्मिन्वै संगमे कांते श्रमश्रांतो हि सत्वरः
ātapenākulo jīvo mama jātoti supriye | asminvai saṃgame kāṃte śramaśrāṃto hi satvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतः स्नात्वा जलं पीत्वा पश्चाच्चाहं समागतः । तदाप्रभृति मे काय ईदृशस्तेजसावृतः
gataḥ snātvā jalaṃ pītvā paścāccāhaṃ samāgataḥ | tadāprabhṛti me kāya īdṛśastejasāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजातो वस्त्रसंयुक्तः कंचुकः शुभ्रतां गतः । पूर्वोक्तलिंगसंस्थानैः कुलैः स्थानेन वै तथा
saṃjāto vastrasaṃyuktaḥ kaṃcukaḥ śubhratāṃ gataḥ | pūrvoktaliṃgasaṃsthānaiḥ kulaiḥ sthānena vai tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्रियं लक्षयित्वा तु ज्ञात्वा पुण्यस्य संभवम् । प्रत्युवाचाथ भर्तारं संगमं मम दर्शय
svapriyaṃ lakṣayitvā tu jñātvā puṇyasya saṃbhavam | pratyuvācātha bhartāraṃ saṃgamaṃ mama darśaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव पश्चात्प्रदास्यामि भोजनं पानसंयुतम् । इत्युक्तः प्रियया व्याधः सत्वरेण जगाम ह
tava paścātpradāsyāmi bhojanaṃ pānasaṃyutam | ityuktaḥ priyayā vyādhaḥ satvareṇa jagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संगमो दर्शितस्तेन ततोग्रे पापनाशनः । समुड्डीना महाभाग पक्षिणो लघुविक्रमाः
saṃgamo darśitastena tatogre pāpanāśanaḥ | samuḍḍīnā mahābhāga pakṣiṇo laghuvikramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया सार्द्धं ययुः सर्वे रेवासंगममुत्तमम् । तेषां तु वीक्षमाणानां पक्षिणां मम पश्यतः
tayā sārddhaṃ yayuḥ sarve revāsaṃgamamuttamam | teṣāṃ tu vīkṣamāṇānāṃ pakṣiṇāṃ mama paśyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया हि स्नापितो भर्ता पुनः स्नाता हि सा स्वयम् । दिव्यदेहधरौ चोभौ दिव्यकांतिसमन्वितौ
tayā hi snāpito bhartā punaḥ snātā hi sā svayam | divyadehadharau cobhau divyakāṃtisamanvitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजातौ पक्षिणां श्रेष्ठ दिव्यवस्त्रानुलेपनौ । दिव्यमालांबरधरौ दिव्यगंधानुलेपनौ
saṃjātau pakṣiṇāṃ śreṣṭha divyavastrānulepanau | divyamālāṃbaradharau divyagaṃdhānulepanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवं यानमासाद्य मुनिगंधर्वपूजितौ । गतौ तौ वैष्णवं लोकं वैष्णवैः परिपूजितौ
vaiṣṇavaṃ yānamāsādya munigaṃdharvapūjitau | gatau tau vaiṣṇavaṃ lokaṃ vaiṣṇavaiḥ paripūjitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तूयमानौ महात्मानौ दंपती दृष्टवानहम् । व्रजंतौ स्वर्गमार्गेण कूजंते पक्षिणस्तथा
stūyamānau mahātmānau daṃpatī dṛṣṭavānaham | vrajaṃtau svargamārgeṇa kūjaṃte pakṣiṇastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थराजं परं दृष्ट्वा हर्षव्यक्ताक्षरैस्तदा । चत्वारः कृष्णहंसास्ते संगमे पापनाशने
tīrtharājaṃ paraṃ dṛṣṭvā harṣavyaktākṣaraistadā | catvāraḥ kṛṣṇahaṃsāste saṃgame pāpanāśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा वै भावशुद्धास्ते प्राप्ता उज्ज्वलतां पुनः । स्नात्वा पीत्वा जलं ते तु पुनर्बहिर्विनिर्गताः
snātvā vai bhāvaśuddhāste prāptā ujjvalatāṃ punaḥ | snātvā pītvā jalaṃ te tu punarbahirvinirgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्यस्ताः स्त्रियः कृष्णा मृतास्तत्स्नानमात्रतः । क्रंदमाना विचेष्टंत्यो हाहाकार विकंपिताः
tāvatyastāḥ striyaḥ kṛṣṇā mṛtāstatsnānamātrataḥ | kraṃdamānā viceṣṭaṃtyo hāhākāra vikaṃpitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमलोकं गतास्तास्तु तात दृष्टा मया तदा । उड्डीनास्तु ततो हंसाः स्वस्थानं प्रतिजग्मिरे
yamalokaṃ gatāstāstu tāta dṛṣṭā mayā tadā | uḍḍīnāstu tato haṃsāḥ svasthānaṃ pratijagmire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तात मया दृष्टं प्रत्यक्षं कथितं तव । कृष्णपक्षा महाकाया धार्तराष्ट्रास्तु ताः स्त्रियः
evaṃ tāta mayā dṛṣṭaṃ pratyakṣaṃ kathitaṃ tava | kṛṣṇapakṣā mahākāyā dhārtarāṣṭrāstu tāḥ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयस्व प्रसादेन के भविष्यंति वै पितः । निर्गतान्मानसान्मध्याद्धार्तराष्ट्रान्वदस्व मे
kathayasva prasādena ke bhaviṣyaṃti vai pitaḥ | nirgatānmānasānmadhyāddhārtarāṣṭrānvadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
के भविष्यंति ते तात कथय त्वं तु सांप्रतम् । कस्मात्सुकृष्णतां प्राप्ता हंसाः शुद्धाश्च ते पुनः
ke bhaviṣyaṃti te tāta kathaya tvaṃ tu sāṃpratam | kasmātsukṛṣṇatāṃ prāptā haṃsāḥ śuddhāśca te punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजातास्तत्क्षणात्तात कस्मान्मृतास्तु ताः स्त्रियः । एवं मे संशयस्तात संजातो दारुणो हृदि
saṃjātāstatkṣaṇāttāta kasmānmṛtāstu tāḥ striyaḥ | evaṃ me saṃśayastāta saṃjāto dāruṇo hṛdi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छेत्तुमर्हसि अद्यैव भवाञ्ज्ञानविचक्षणः । प्रसादसुमुखो भूत्वा प्रणतस्य सदैव मे
chettumarhasi adyaiva bhavāñjñānavicakṣaṇaḥ | prasādasumukho bhūtvā praṇatasya sadaiva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संभाष्य पितरं विरराम समुज्ज्वलः । ततः प्रवक्तुमारेभे स शुकः कुंजलाभिधः
evaṃ saṃbhāṣya pitaraṃ virarāma samujjvalaḥ | tataḥ pravaktumārebhe sa śukaḥ kuṃjalābhidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.