कुंजल उवाच-
ब्रह्महत्याभिभूतस्तु सहस्राक्षो यदा पुरा ।
गौतमस्य प्रियासंगादगम्यागमनं महत्
kuṃjala uvāca-
brahmahatyābhibhūtastu sahasrākṣo yadā purā |
gautamasya priyāsaṃgādagamyāgamanaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजातं पातकं तस्य त्यक्तो देवैश्च ब्राह्मणैः ।
सहस्राक्षस्तपस्तेपे निरालंबो निराश्रयः
saṃjātaṃ pātakaṃ tasya tyakto devaiśca brāhmaṇaiḥ |
sahasrākṣastapastepe nirālaṃbo nirāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपोंते देवताः सर्वा ऋषयो यक्षकिन्नराः ।
देवराजस्य पूजार्थमभिषेकं प्रचक्रिरे
tapoṃte devatāḥ sarvā ṛṣayo yakṣakinnarāḥ |
devarājasya pūjārthamabhiṣekaṃ pracakrire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशं मालवकं नीत्वा देवराजं सुतोत्तम ।
चक्रे स्नानं महाभाग कुंभैरुदकपूरितैः
deśaṃ mālavakaṃ nītvā devarājaṃ sutottama |
cakre snānaṃ mahābhāga kuṃbhairudakapūritaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नापितुं प्रथमं नीतो वाराणस्यां स्वयं ततः ।
प्रयागे तु सहस्राक्ष अर्घतीर्थे ततः पुनः
snāpituṃ prathamaṃ nīto vārāṇasyāṃ svayaṃ tataḥ |
prayāge tu sahasrākṣa arghatīrthe tataḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्करेण महात्मासौ स्नापितः स्वयमेव हि ।
ब्रह्मादिभिः सुरैः सर्वैर्मुनिवृंदैर्द्विजोत्तम
puṣkareṇa mahātmāsau snāpitaḥ svayameva hi |
brahmādibhiḥ suraiḥ sarvairmunivṛṃdairdvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागैर्वृक्षैर्नागसर्पैर्गंधर्वैस्तु सकिन्नरैः ।
स्नापितो देवराजस्तु वेदमंत्रैः सुसंस्कृतः
nāgairvṛkṣairnāgasarpairgaṃdharvaistu sakinnaraiḥ |
snāpito devarājastu vedamaṃtraiḥ susaṃskṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिभिः सर्वपापघ्नैस्तस्मिन्काले द्विजोत्तम ।
शुद्धे तस्मिन्महाभागे सहस्राक्षे महात्मनि
munibhiḥ sarvapāpaghnaistasminkāle dvijottama |
śuddhe tasminmahābhāge sahasrākṣe mahātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्या गता तस्य अगम्यागमनं तथा ।
ब्रह्महत्या ततो नष्टा अगम्यागमनेन च
brahmahatyā gatā tasya agamyāgamanaṃ tathā |
brahmahatyā tato naṣṭā agamyāgamanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापेन तेन घोरेण सार्द्धमिंद्रस्य भूतले ।
सुप्रसन्नः सहस्राक्षस्तीर्थेभ्यो हि वरं ददौ
pāpena tena ghoreṇa sārddhamiṃdrasya bhūtale |
suprasannaḥ sahasrākṣastīrthebhyo hi varaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवंतस्तीर्थराजानो भविष्यथ न संशयः ।
मत्प्रसादात्पवित्राश्च यस्मादहं विमोक्षितः
bhavaṃtastīrtharājāno bhaviṣyatha na saṃśayaḥ |
matprasādātpavitrāśca yasmādahaṃ vimokṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुघोरात्किल्बिषादत्र युष्माभिर्विमलैरहम् ।
एवं तेभ्यो वरं दत्वा मालवाय वरं ददौ
sughorātkilbiṣādatra yuṣmābhirvimalairaham |
evaṃ tebhyo varaṃ datvā mālavāya varaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मात्त्वया मलं मेऽद्य विधृतं श्रमदायकम् ।
तस्मात्त्वमन्नपानैश्च धनधान्यैरलंकृतः
yasmāttvayā malaṃ me'dya vidhṛtaṃ śramadāyakam |
tasmāttvamannapānaiśca dhanadhānyairalaṃkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादान्न संशयः ।
सुदुःकालैर्विना त्वं तु भविष्यसि सुपुण्यवान्
bhaviṣyasi na saṃdeho matprasādānna saṃśayaḥ |
suduḥkālairvinā tvaṃ tu bhaviṣyasi supuṇyavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तस्मै वरं दत्वा देवराजः पुरंदरः ।
क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि देशो मालवकस्तथा
evaṃ tasmai varaṃ datvā devarājaḥ puraṃdaraḥ |
kṣetrāṇi sarvatīrthāni deśo mālavakastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आखंडलेन सार्द्धं ते स्वस्थानं प्रतिजग्मिरे ।
सूत उवाच-
तदाप्रभृति चत्वारः प्रयागः पुष्करस्तथा
ākhaṃḍalena sārddhaṃ te svasthānaṃ pratijagmire |
sūta uvāca-
tadāprabhṛti catvāraḥ prayāgaḥ puṣkarastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराणसी चार्घतीर्थं प्राप्ता राजत्वमुत्तमम्
vārāṇasī cārghatīrthaṃ prāptā rājatvamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंजल उवाच-
अस्ति पंचालदेशेषु विदुरो नाम क्षत्रियः ।
तेन मोहप्रसंगेन ब्राह्मणो निहतः पुराः
kuṃjala uvāca-
asti paṃcāladeśeṣu viduro nāma kṣatriyaḥ |
tena mohaprasaṃgena brāhmaṇo nihataḥ purāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखासूत्रविहीनस्तु तिलकेन विवर्जितः ।
भिक्षार्थमटतेसोऽपि ब्रह्मघ्नोहं समागतः
śikhāsūtravihīnastu tilakena vivarjitaḥ |
bhikṣārthamaṭateso'pi brahmaghnohaṃ samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मघ्नाय सुरापाय भिक्षा चान्नं प्रदीयताम् ।
गृहेष्वेवं समस्तेषु भ्रमते याचते पुरा
brahmaghnāya surāpāya bhikṣā cānnaṃ pradīyatām |
gṛheṣvevaṃ samasteṣu bhramate yācate purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वेषु तीर्थेषु अटित्वैव समागतः ।
ब्रह्महत्या न तस्यापि प्रयाति द्विजसत्तम
evaṃ sarveṣu tīrtheṣu aṭitvaiva samāgataḥ |
brahmahatyā na tasyāpi prayāti dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षच्छायां समाश्रित्यदह्यमानेन चेतसा ।
संस्थितो विदुरः पापो दुःखशोकसमन्वितः
vṛkṣacchāyāṃ samāśrityadahyamānena cetasā |
saṃsthito viduraḥ pāpo duḥkhaśokasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंद्रशर्मा ततो विप्रो महामोहेन पीडितः ।
न्यवसन्मागधे देशे गुरुघातकरश्च सः
caṃdraśarmā tato vipro mahāmohena pīḍitaḥ |
nyavasanmāgadhe deśe gurughātakaraśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वजनैर्बंधुवर्गैश्च परित्यक्तो दुरात्मवान् ।
स हि तत्र समायातो यत्रासौ विदुरः स्थितः
svajanairbaṃdhuvargaiśca parityakto durātmavān |
sa hi tatra samāyāto yatrāsau viduraḥ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखासूत्रविहीनस्तु विप्रलिंगैर्विवर्जितः ।
तदासौ पृच्छितस्तेन विदुरेण दुरात्मना
śikhāsūtravihīnastu vipraliṃgairvivarjitaḥ |
tadāsau pṛcchitastena vidureṇa durātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवान्को हि समायातोः दुर्भगो दग्धमानसः ।
विप्रलिंगविहीनस्तु कस्मात्त्वं भ्रमसे महीम्
bhavānko hi samāyātoḥ durbhago dagdhamānasaḥ |
vipraliṃgavihīnastu kasmāttvaṃ bhramase mahīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुरेणोक्तमात्रस्तु चंद्रशर्मा द्विजाधमः ।
आचष्टे सर्वमेवापि यथापूर्वकृतं स्वकम्
vidureṇoktamātrastu caṃdraśarmā dvijādhamaḥ |
ācaṣṭe sarvamevāpi yathāpūrvakṛtaṃ svakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातकं च महाघोरं वसता च गुरोर्गृहे ।
महामोहगतेनापि क्रोधेनाकुलितेन च
pātakaṃ ca mahāghoraṃ vasatā ca gurorgṛhe |
mahāmohagatenāpi krodhenākulitena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरोर्घातः कृतः पूर्वं तेन दग्धोस्मि सांप्रतम् ।
चंद्रशर्मा च वृत्तांतमुक्त्वा सर्वमपृच्छत
gurorghātaḥ kṛtaḥ pūrvaṃ tena dagdhosmi sāṃpratam |
caṃdraśarmā ca vṛttāṃtamuktvā sarvamapṛcchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवान्को हि सुदुःखात्मा वृक्षच्छायां समाश्रितः ।
विदुरेण समासेन आत्मपापं निवेदितम्
bhavānko hi suduḥkhātmā vṛkṣacchāyāṃ samāśritaḥ |
vidureṇa samāsena ātmapāpaṃ niveditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कश्चिद्द्विजः प्राप्तस्तृतीयः श्रमकर्षितः ।
वेदशर्मेति वै नाम बहुपातकसंचयः
atha kaściddvijaḥ prāptastṛtīyaḥ śramakarṣitaḥ |
vedaśarmeti vai nāma bahupātakasaṃcayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाभ्यामपि सुसंपृष्टः को भवान्दुःखिताकृतिः ।
कस्माद्भ्रमसि वै पृथ्वीं वद भावं त्वमात्मनः
dvābhyāmapi susaṃpṛṣṭaḥ ko bhavānduḥkhitākṛtiḥ |
kasmādbhramasi vai pṛthvīṃ vada bhāvaṃ tvamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदशर्मा ततः सर्वमात्मचेष्टितमेव च ।
कथयामास ताभ्यां वै ह्यगम्यागमनं कृतम्
vedaśarmā tataḥ sarvamātmaceṣṭitameva ca |
kathayāmāsa tābhyāṃ vai hyagamyāgamanaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धिक्कृतः सर्वलोकैश्च अन्यैः स्वजनबांधवैः ।
तेन पापेन संलिप्तो भ्रमाम्येवं महीमिमाम्
dhikkṛtaḥ sarvalokaiśca anyaiḥ svajanabāṃdhavaiḥ |
tena pāpena saṃlipto bhramāmyevaṃ mahīmimām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वंजुलो नाम वैश्योथ सुरापायी समागतः ।
स गोघ्नश्च विशेषेण तैश्च पृष्टो यथा पुरा
vaṃjulo nāma vaiśyotha surāpāyī samāgataḥ |
sa goghnaśca viśeṣeṇa taiśca pṛṣṭo yathā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन आवेदितं सर्वं पातकं यत्पुराकृतम् ।
तैराकर्णितमन्यैश्च सर्वं तस्यप्रभाषितम्
tena āveditaṃ sarvaṃ pātakaṃ yatpurākṛtam |
tairākarṇitamanyaiśca sarvaṃ tasyaprabhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चत्वारःपापिष्ठा एकस्थानं समागताः ।
कः कस्यापि न संपर्कं भोजनाच्छादनेन च
evaṃ catvāraḥpāpiṣṭhā ekasthānaṃ samāgatāḥ |
kaḥ kasyāpi na saṃparkaṃ bhojanācchādanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति च महाभाग वार्तां चक्रुः परस्परम् ।
न विशंत्यासने चैके न स्वपंत्येकसंस्तरे
karoti ca mahābhāga vārtāṃ cakruḥ parasparam |
na viśaṃtyāsane caike na svapaṃtyekasaṃstare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दुःखसमाविष्टा नानातीर्थेषु वै गताः ।
तेषां तु पापका घोरा न नश्यंति च नंदन
evaṃ duḥkhasamāviṣṭā nānātīrtheṣu vai gatāḥ |
teṣāṃ tu pāpakā ghorā na naśyaṃti ca naṃdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामर्थ्यं नास्ति तीर्थानां महापातकनाशने ।
विदुराद्यास्ततस्ते तु गताः कालंजरं गिरिम्
sāmarthyaṃ nāsti tīrthānāṃ mahāpātakanāśane |
vidurādyāstataste tu gatāḥ kālaṃjaraṃ girim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रे एकनवतितमोऽध्यायः
|
iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne gurutīrthe cyavanacaritre ekanavatitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.