Library·Padma Purāṇa·2·2.94

Padma Purāṇa 2.94

कुंजल उवाच- श्रूयतामभिधास्यामि तत्सर्वं कारणं सुत । यस्मात्तौ तादृशौ जातौ स्वमांसपरिभक्षकौ

kuṃjala uvāca- śrūyatāmabhidhāsyāmi tatsarvaṃ kāraṇaṃ suta | yasmāttau tādṛśau jātau svamāṃsaparibhakṣakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र कारणं कर्म शुभाशुभं न संशयः । पुण्येन कर्मणा पुत्र नरः सौख्यं प्रभुंजति

sarvatra kāraṇaṃ karma śubhāśubhaṃ na saṃśayaḥ | puṇyena karmaṇā putra naraḥ saukhyaṃ prabhuṃjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्कृतं भुंजते चात्र पापयुक्तेन कर्मणा । सूक्ष्मवर्त्मविचार्यैवं शास्त्रज्ञानेन चक्षुषा

duṣkṛtaṃ bhuṃjate cātra pāpayuktena karmaṇā | sūkṣmavartmavicāryaivaṃ śāstrajñānena cakṣuṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलधर्मं प्रदृष्ट्वैव सुविचार्य पुनः पुनः । समारभेन्नरः कर्म मनसा निपुणेन च

sthūladharmaṃ pradṛṣṭvaiva suvicārya punaḥ punaḥ | samārabhennaraḥ karma manasā nipuṇena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समूर्तिकारकः शिल्पी रसमावर्त्तयेद्यथा । अग्नेश्च तेजसा पुत्र ज्वालाभिश्च समंततः

samūrtikārakaḥ śilpī rasamāvarttayedyathā | agneśca tejasā putra jvālābhiśca samaṃtataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रवीभूतो भवेद्धातुर्वह्निना तापितः शनैः । यादृशं वत्स भक्ष्यंतु रसपक्वं निषेच्यते

dravībhūto bhaveddhāturvahninā tāpitaḥ śanaiḥ | yādṛśaṃ vatsa bhakṣyaṃtu rasapakvaṃ niṣecyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृशं जायते वत्स रूपं चैव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

tādṛśaṃ jāyate vatsa rūpaṃ caiva na saṃśayaḥ | yādṛśaṃ kriyate karma tādṛśaṃ paribhujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्म एव प्रधानं यद्वर्षारूपेण वर्त्तते । क्षेत्रेषु यादृशं बीजं वपते कृषिकारकः

karma eva pradhānaṃ yadvarṣārūpeṇa varttate | kṣetreṣu yādṛśaṃ bījaṃ vapate kṛṣikārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृशं भुंजते तात फलमेव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

tādṛśaṃ bhuṃjate tāta phalameva na saṃśayaḥ | yādṛśaṃ kriyate karma tādṛśaṃ paribhujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनाशहेतुः कर्मास्य सर्वे कर्मवशा वयम् । कर्म दायादका लोके कर्म संबंधिबांधवाः

vināśahetuḥ karmāsya sarve karmavaśā vayam | karma dāyādakā loke karma saṃbaṃdhibāṃdhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्माणि चोदयंतीह पुरुषं सुखदुःखयोः । सुवर्णं रजतं वापि यथारूपं निषिच्यते

karmāṇi codayaṃtīha puruṣaṃ sukhaduḥkhayoḥ | suvarṇaṃ rajataṃ vāpi yathārūpaṃ niṣicyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा निषिच्यते जंतुः पूर्वकर्मवशानुगः । पंचैतानीह दृश्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः

tathā niṣicyate jaṃtuḥ pūrvakarmavaśānugaḥ | paṃcaitānīha dṛśyaṃte garbhasthasyaiva dehinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुः कर्म च वित्तं च विद्यानि धनमेव च । यथा मृत्पिंडकं कर्त्ता कुरुते यद्यदिच्छति

āyuḥ karma ca vittaṃ ca vidyāni dhanameva ca | yathā mṛtpiṃḍakaṃ karttā kurute yadyadicchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा कर्मकृतं चैव कर्त्तारं प्रतिपद्यते । देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षितां तथा

tathā karmakṛtaṃ caiva karttāraṃ pratipadyate | devatvamatha mānuṣyaṃ paśutvaṃ pakṣitāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यक्त्वं स्थावरत्वं वा याति जंतुः स्वकर्मभिः । स एव तु तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

tiryaktvaṃ sthāvaratvaṃ vā yāti jaṃtuḥ svakarmabhiḥ | sa eva tu tathā bhuṃkte nityaṃ vihitamātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मना विहितं दुःखमात्मना विहितं सुखम् । गर्भशय्यामुपादाय भुंजते पूर्वदेहिकम्

ātmanā vihitaṃ duḥkhamātmanā vihitaṃ sukham | garbhaśayyāmupādāya bhuṃjate pūrvadehikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषोत्तमः । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

pūrvadehakṛtaṃ karma na kaścitpuruṣottamaḥ | balena prajñayā vāpi samarthaḥ kartumanyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकृतान्येव भुंजंति दुःखानि च सुखानि च । हेतुतः कारणैर्वापि सोहं कारेण बाध्यते

svakṛtānyeva bhuṃjaṃti duḥkhāni ca sukhāni ca | hetutaḥ kāraṇairvāpi sohaṃ kāreṇa bādhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विंदति मातरम् । तद्वच्छुभाशुभं कर्म कर्तारमनुगच्छति

yathā dhenusahasreṣu vatso viṃdati mātaram | tadvacchubhāśubhaṃ karma kartāramanugacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपभोगादृते यस्य नाश एव न विद्यते । प्राक्तनं बंधनं कर्म कोन्यथाकर्तुमर्हति

upabhogādṛte yasya nāśa eva na vidyate | prāktanaṃ baṃdhanaṃ karma konyathākartumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुशीघ्रमनुधावंतं विधानमनुधावति । शोभते संनिपातेन यथाकर्म पुराकृतम्

suśīghramanudhāvaṃtaṃ vidhānamanudhāvati | śobhate saṃnipātena yathākarma purākṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपतिष्ठति तिष्ठंतं गच्छं तमनुगच्छति । करोति कुर्वतः कर्मच्छायेवानु विधीयते

upatiṣṭhati tiṣṭhaṃtaṃ gacchaṃ tamanugacchati | karoti kurvataḥ karmacchāyevānu vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । उपसर्गा हि विषया उपसर्गा जरादयः

yathā chāyātapau nityaṃ susaṃbaddhau parasparam | upasargā hi viṣayā upasargā jarādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीडयंति नरं पश्चात्पीडितं पूर्वकर्मणा । येन यत्रोपभोक्तव्यं दुःखं वा सुखमेव च

pīḍayaṃti naraṃ paścātpīḍitaṃ pūrvakarmaṇā | yena yatropabhoktavyaṃ duḥkhaṃ vā sukhameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र बद्ध्वा रज्ज्वेव बलाद्दैवेन नीयते । दैवं प्राहुश्च भूतानां सुखदुःखोपपादनम्

sa tatra baddhvā rajjveva balāddaivena nīyate | daivaṃ prāhuśca bhūtānāṃ sukhaduḥkhopapādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथा कर्मतच्चिंत्यं जाग्रतः स्वपतोपि वा । अन्यथा ह्युद्यते दैवं बध्यते च जिघांसति

anyathā karmatacciṃtyaṃ jāgrataḥ svapatopi vā | anyathā hyudyate daivaṃ badhyate ca jighāṃsati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्राग्निविषदुर्गेभ्यो रक्षितव्यं सुरक्षति । यथा पृथिव्यां बीजानि वृक्षगुल्मतृणान्यपि

śastrāgniviṣadurgebhyo rakṣitavyaṃ surakṣati | yathā pṛthivyāṃ bījāni vṛkṣagulmatṛṇānyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मक्षयात्तथा जंतोः शरीरं नाशमृच्छति । कर्मक्षयात्तथा मृत्युस्तत्त्वविद्भिरुदाहृतम्

karmakṣayāttathā jaṃtoḥ śarīraṃ nāśamṛcchati | karmakṣayāttathā mṛtyustattvavidbhirudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविधाः प्राणिनां रोगाः स्मृतास्तेषां च हेतवः । तस्मात्तत्त्वप्रधानस्तु कर्म एव हि प्राणिनाम्

vividhāḥ prāṇināṃ rogāḥ smṛtāsteṣāṃ ca hetavaḥ | tasmāttattvapradhānastu karma eva hi prāṇinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्पुरा क्रियते कर्म तदिहैव प्रभुज्यते । यत्त्वया दृष्टमेवापि पृच्छितं तात सांप्रतम्

yatpurā kriyate karma tadihaiva prabhujyate | yattvayā dṛṣṭamevāpi pṛcchitaṃ tāta sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यार्थं तु मया प्रोक्तं भुंजाते तौ हि सांप्रतम् । आनंदे कानने दृष्टं तयोः कर्मसुदारुणम्

tasyārthaṃ tu mayā proktaṃ bhuṃjāte tau hi sāṃpratam | ānaṃde kānane dṛṣṭaṃ tayoḥ karmasudāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोश्चेष्टां प्रवक्ष्यामि शृणु वत्स प्रभाषतः । कर्मभूमिरियं तात अन्या भोगार्थभूमयः

tayośceṣṭāṃ pravakṣyāmi śṛṇu vatsa prabhāṣataḥ | karmabhūmiriyaṃ tāta anyā bhogārthabhūmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गादीनां महाप्राज्ञ तासु गत्वा सुभुंजति । सूत उवाच- चौलदेशे महाप्राज्ञः सुबाहुर्नाम भूमिपः

sargādīnāṃ mahāprājña tāsu gatvā subhuṃjati | sūta uvāca- cauladeśe mahāprājñaḥ subāhurnāma bhūmipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपवान्गुणवान्धीरः पृथिव्यां नास्ति तादृशः । विष्णुभक्तो महाप्राज्ञो वैष्णवानां च सुप्रियः

rūpavānguṇavāndhīraḥ pṛthivyāṃ nāsti tādṛśaḥ | viṣṇubhakto mahāprājño vaiṣṇavānāṃ ca supriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणा त्रिविधेनापि प्रध्यायन्मधुसूदनम् । अश्वमेधादिकान्यज्ञान्यजेत सकलान्नृप

karmaṇā trividhenāpi pradhyāyanmadhusūdanam | aśvamedhādikānyajñānyajeta sakalānnṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरोधास्तस्य चैवास्ति जैमिनिर्नाम ब्राह्मणः । स चाहूय सुबाहुं तमिदं वचनमब्रवीत्

purodhāstasya caivāsti jaiminirnāma brāhmaṇaḥ | sa cāhūya subāhuṃ tamidaṃ vacanamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्देहि सुदानानि यैः सुखं तु प्रभुंज्यत । दानैस्तु तरते लोकान्दुर्गान्प्रेत्य गतो नरः

rājandehi sudānāni yaiḥ sukhaṃ tu prabhuṃjyata | dānaistu tarate lokāndurgānpretya gato naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानेन सुखमाप्नोति यशः प्राप्नोति शाश्वतम् । दानेन चातुला कीर्तिर्जायते मृत्युमंडले

dānena sukhamāpnoti yaśaḥ prāpnoti śāśvatam | dānena cātulā kīrtirjāyate mṛtyumaṃḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्कीर्तिः स्थिता चात्र तावत्कर्ता दिवं वसेत् । तद्दानं दुष्करं प्राहुर्दातुं नैव प्रशक्यते

yāvatkīrtiḥ sthitā cātra tāvatkartā divaṃ vaset | taddānaṃ duṣkaraṃ prāhurdātuṃ naiva praśakyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दातव्यं मानवैः सदा । सुबाहुरुवाच- दानाच्च तपसो वापि द्वयोर्मध्ये सुदुष्करम्

tasmātsarvaprayatnena dātavyaṃ mānavaiḥ sadā | subāhuruvāca- dānācca tapaso vāpi dvayormadhye suduṣkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वा महत्फलं प्रेत्य तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम । जैमिनिरुवाच- दानान्न दुष्करतरं पृथिव्यामस्ति किंचन

kiṃ vā mahatphalaṃ pretya tanme brūhi dvijottama | jaiminiruvāca- dānānna duṣkarataraṃ pṛthivyāmasti kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्प्रत्यक्षमेवैकं दृश्यते लोकसाक्षिकम् । परित्यज्य प्रियान्प्राणान्धनार्थं लोभमोहिताः

rājanpratyakṣamevaikaṃ dṛśyate lokasākṣikam | parityajya priyānprāṇāndhanārthaṃ lobhamohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविशंति नरा लोके समुद्रमटवीं तथा । सेवामन्ये प्रपद्यंतेऽश्ववृत्तिरिति या स्थिता

praviśaṃti narā loke samudramaṭavīṃ tathā | sevāmanye prapadyaṃte'śvavṛttiriti yā sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिंसाप्रायां बहुक्लेशां कृषिं चैव तथा पुरा । तस्य दुःखार्जितस्यापि प्राणेभ्योपि गरीयसः

hiṃsāprāyāṃ bahukleśāṃ kṛṣiṃ caiva tathā purā | tasya duḥkhārjitasyāpi prāṇebhyopi garīyasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थस्य पुरुषव्याघ्र परित्यागः सुदुष्करः । विशेषतो महाराज तस्य न्यायार्जितस्य च

arthasya puruṣavyāghra parityāgaḥ suduṣkaraḥ | viśeṣato mahārāja tasya nyāyārjitasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धया विधिवत्पात्रे दत्तस्यांतो न विद्यते । श्रद्धा धर्मसुता देवी पावनी विश्वतारिणी

śraddhayā vidhivatpātre dattasyāṃto na vidyate | śraddhā dharmasutā devī pāvanī viśvatāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावित्री प्रसवित्री च संसारार्णवतारिणी । श्रद्धया साध्यते धर्मो महद्भिर्न्नार्थराशिभिः

sāvitrī prasavitrī ca saṃsārārṇavatāriṇī | śraddhayā sādhyate dharmo mahadbhirnnārtharāśibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्किंचनास्तु मुनयः श्रद्धाधर्मा दिवं गताः । संति दानान्यनेकानि नानाभेदैर्नृपोत्तम

niṣkiṃcanāstu munayaḥ śraddhādharmā divaṃ gatāḥ | saṃti dānānyanekāni nānābhedairnṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नदानात्परं नास्ति प्राणिनां गतिदायकम् । तस्मादन्नं प्रदातव्यं पयसा च समन्वितम्

annadānātparaṃ nāsti prāṇināṃ gatidāyakam | tasmādannaṃ pradātavyaṃ payasā ca samanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरेणापि पुण्येन वचसा च समन्वितम् । नास्त्यन्नात्तु परं दानमिहलोके परत्र च

madhureṇāpi puṇyena vacasā ca samanvitam | nāstyannāttu paraṃ dānamihaloke paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारणाय हितायैव सुखसंपत्तिहेतवे । श्रद्धया विधिवत्पात्रे निर्मलेनापि चेतसा

tāraṇāya hitāyaiva sukhasaṃpattihetave | śraddhayā vidhivatpātre nirmalenāpi cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नैकस्य प्रदानस्य फलं भुंक्ते भवेन्नरः । ग्रासाद्ग्रासं प्रदातव्यं मुष्टिप्रस्थं न संशयः

annaikasya pradānasya phalaṃ bhuṃkte bhavennaraḥ | grāsādgrāsaṃ pradātavyaṃ muṣṭiprasthaṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयं जायते तस्य दानस्यापि महाफलम् । न च प्रस्थं न वा मुष्टिं नरस्य हि न संभवेत्

akṣayaṃ jāyate tasya dānasyāpi mahāphalam | na ca prasthaṃ na vā muṣṭiṃ narasya hi na saṃbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनास्तिक्यप्रभावेण पर्वणि प्राप्य मानवः । श्रद्धया ब्राह्मणं चैकं भक्त्या चैव प्रभोजयेत्

anāstikyaprabhāveṇa parvaṇi prāpya mānavaḥ | śraddhayā brāhmaṇaṃ caikaṃ bhaktyā caiva prabhojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्यापि प्रधानस्य अन्नस्यापि प्रजेश्वर । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यं चान्नं प्रभुंजति

ekasyāpi pradhānasya annasyāpi prajeśvara | janmāṃtaraṃ susaṃprāpya nityaṃ cānnaṃ prabhuṃjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वजन्मनि यद्दत्तं भक्त्या पात्रे सकृन्नरैः । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यमेव भुनक्ति च

pūrvajanmani yaddattaṃ bhaktyā pātre sakṛnnaraiḥ | janmāṃtaraṃ susaṃprāpya nityameva bhunakti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नदानं प्रयच्छंति ब्राह्मणेभ्यो हि नित्यशः । मिष्टान्नपानं भुंजंति ते नरा अन्नदायिनः

annadānaṃ prayacchaṃti brāhmaṇebhyo hi nityaśaḥ | miṣṭānnapānaṃ bhuṃjaṃti te narā annadāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नमेव वदंत्येत ऋषयो वेदपारगाः । प्राणभूतं न संदेहममृताद्धि समुद्भवम्

annameva vadaṃtyeta ṛṣayo vedapāragāḥ | prāṇabhūtaṃ na saṃdehamamṛtāddhi samudbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणास्तेन प्रदत्ता हि येन चान्नं समर्पितम् । अन्नदानं महाराज देहि त्वं तु प्रयत्नतः

prāṇāstena pradattā hi yena cānnaṃ samarpitam | annadānaṃ mahārāja dehi tvaṃ tu prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमाकर्ण्य वै राजा जैमिनेस्तु महात्मनः । पुनः पप्रच्छ तं विप्रं जैमिनिं ज्ञानपंडितम्

evamākarṇya vai rājā jaiminestu mahātmanaḥ | punaḥ papraccha taṃ vipraṃ jaiminiṃ jñānapaṃḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.