Library·Padma Purāṇa·2·2.97
कुंजल उवाच- एवमाकर्ण्य तां राजा मुनिना भाषितां तदा । धर्माधर्मगतिं सर्वां तं मुनिं समभाषत
kuṃjala uvāca- evamākarṇya tāṃ rājā muninā bhāṣitāṃ tadā | dharmādharmagatiṃ sarvāṃ taṃ muniṃ samabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुबाहुरुवाच- सोहं धर्मं करिष्यामि सोहं पुण्यं द्विजोत्तम । वासुदेवं जगद्योनिं यजिष्ये नितरां मुने
subāhuruvāca- sohaṃ dharmaṃ kariṣyāmi sohaṃ puṇyaṃ dvijottama | vāsudevaṃ jagadyoniṃ yajiṣye nitarāṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमेन तु जपेनैव पूजयेन्मधुसूदनम् । यष्ट्वा यज्ञं तपस्तप्त्वा विष्णुलोकं स भूपतिः
homena tu japenaiva pūjayenmadhusūdanam | yaṣṭvā yajñaṃ tapastaptvā viṣṇulokaṃ sa bhūpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजितः सर्वकामैश्च प्राप्तवान्सत्वरं मुदा । गते तस्मिन्महालोके देवदेवं न पश्यति
pūjitaḥ sarvakāmaiśca prāptavānsatvaraṃ mudā | gate tasminmahāloke devadevaṃ na paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधा जाता महातीव्रा तृष्णा चाति प्रवर्तते । तयोश्चापि महाप्राज्ञ जीवपीडाकरा बहु
kṣudhā jātā mahātīvrā tṛṣṇā cāti pravartate | tayoścāpi mahāprājña jīvapīḍākarā bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजापि प्रियया सार्द्धं क्षुधातृष्णाप्रपीडितः । न पश्यति हृषीकेशं दुःखेन महतान्वितः
rājāpi priyayā sārddhaṃ kṣudhātṛṣṇāprapīḍitaḥ | na paśyati hṛṣīkeśaṃ duḥkhena mahatānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच- एवं स दुःखितो राजा प्रियया सह सत्तम । आकुल व्याकुलो जातः पीडितः क्षुधया भृशम्
sūta uvāca- evaṃ sa duḥkhito rājā priyayā saha sattama | ākula vyākulo jātaḥ pīḍitaḥ kṣudhayā bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतश्चेतश्च वेगैश्च धावते वसुधाधिपः । सर्वाभरणशोभांगो वस्त्रचंदनभूषितः
itaścetaśca vegaiśca dhāvate vasudhādhipaḥ | sarvābharaṇaśobhāṃgo vastracaṃdanabhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पमालाप्रशोभांगो हारकुंडलकंकणैः । रत्नदीप्तिप्रशोभांगः प्रययौ स महीपतिः
puṣpamālāpraśobhāṃgo hārakuṃḍalakaṃkaṇaiḥ | ratnadīptipraśobhāṃgaḥ prayayau sa mahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दुःखसमाचारः स्तूयमानश्च पाठकैः । दुःखशोकसमाविष्टः स्वप्रियां वाक्यमब्रवीत्
evaṃ duḥkhasamācāraḥ stūyamānaśca pāṭhakaiḥ | duḥkhaśokasamāviṣṭaḥ svapriyāṃ vākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुलोकमहं प्राप्तस्त्वया सह सुशोभने । ऋषिभिः स्तूयमानोपि विमानेनापि भामिनि
viṣṇulokamahaṃ prāptastvayā saha suśobhane | ṛṣibhiḥ stūyamānopi vimānenāpi bhāmini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा केन मे चेयं क्षुधातीव प्रवर्द्धते । विष्णुलोकं च संप्राप्य न दृष्टो मधुसूदनः
karmaṇā kena me ceyaṃ kṣudhātīva pravarddhate | viṣṇulokaṃ ca saṃprāpya na dṛṣṭo madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्किं हि कारणं भद्रे न भुनज्मि महत्फलम् । कर्मणाथ निजेनापि एतद्दुःखं प्रवर्त्तते
tatkiṃ hi kāraṇaṃ bhadre na bhunajmi mahatphalam | karmaṇātha nijenāpi etadduḥkhaṃ pravarttate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैवं श्रुत्वा च तद्वाक्यं राजानमिदमब्रवीत्
saivaṃ śrutvā ca tadvākyaṃ rājānamidamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्योवाच- सत्यमुक्तं त्वया राजन्नास्ति धर्मस्य वै फलम् । वेदशास्त्रपुराणेषु ये पठंति च ब्राह्मणाः
bhāryovāca- satyamuktaṃ tvayā rājannāsti dharmasya vai phalam | vedaśāstrapurāṇeṣu ye paṭhaṃti ca brāhmaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखशोकौ विधूयेह सर्वदोषैः प्रमुच्यते । नामोच्चारेण देवस्य विष्णोश्चैव सुचक्रिणः
duḥkhaśokau vidhūyeha sarvadoṣaiḥ pramucyate | nāmoccāreṇa devasya viṣṇoścaiva sucakriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यात्मानो महाभागा ध्यायमाना जनार्दनम् । त्वयैवाराधितो देवः शंखचक्रगदाधरः
puṇyātmāno mahābhāgā dhyāyamānā janārdanam | tvayaivārādhito devaḥ śaṃkhacakragadādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नादिदानं विप्रेभ्यो न प्रदत्तं द्विजोदितम् । फलं तस्य प्रजानामि न दृष्टो मधुसूदनः
annādidānaṃ viprebhyo na pradattaṃ dvijoditam | phalaṃ tasya prajānāmi na dṛṣṭo madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधा मे बाधते राजंस्तृष्णा चैव प्रशोषयेत् । कुंजल उवाच- एवमुक्तस्तु प्रियया राजा चिंताकुलेंद्रियः
kṣudhā me bādhate rājaṃstṛṣṇā caiva praśoṣayet | kuṃjala uvāca- evamuktastu priyayā rājā ciṃtākuleṃdriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दृष्ट्वा महापुण्यमाश्रमं श्रमनाशनम् । दिव्यवृक्षसमाकीर्णं तडागैरुपशोभितम्
tato dṛṣṭvā mahāpuṇyamāśramaṃ śramanāśanam | divyavṛkṣasamākīrṇaṃ taḍāgairupaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वापीकुंडतडागैश्च पुण्यतोयप्रपूरितैः । हंसकारंडवाकीर्णं कह्लारैरुपशोभितम्
vāpīkuṃḍataḍāgaiśca puṇyatoyaprapūritaiḥ | haṃsakāraṃḍavākīrṇaṃ kahlārairupaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रमः शोभते पुत्र मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः । दिव्यवृक्षसमाकीर्णं मृगव्रातैश्च शोभितम्
āśramaḥ śobhate putra munibhistattvavedibhiḥ | divyavṛkṣasamākīrṇaṃ mṛgavrātaiśca śobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानापुष्पसमाकीर्णं हृद्यगंधसमाकुलम् । द्विजसिद्धैः समाकीर्णमृषिशिष्यैः समाकुलम्
nānāpuṣpasamākīrṇaṃ hṛdyagaṃdhasamākulam | dvijasiddhaiḥ samākīrṇamṛṣiśiṣyaiḥ samākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगियोगेंद्र संघुष्टं देववृंदैरलंकृतम् । कदलीवनसंबाधैः सुफलैः परिशोभितम्
yogiyogeṃdra saṃghuṣṭaṃ devavṛṃdairalaṃkṛtam | kadalīvanasaṃbādhaiḥ suphalaiḥ pariśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावृक्षसमाकीर्णं सर्वकामसमन्वितम् । श्रीखंडैश्चारुगंधैश्च सुफलैः शोभितं सदा
nānāvṛkṣasamākīrṇaṃ sarvakāmasamanvitam | śrīkhaṃḍaiścārugaṃdhaiśca suphalaiḥ śobhitaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पुण्यं समाकीर्णं ब्रह्मलक्ष्मसमायुतम् । स सुबाहुस्ततो राजा तया सुप्रियया सह
evaṃ puṇyaṃ samākīrṇaṃ brahmalakṣmasamāyutam | sa subāhustato rājā tayā supriyayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविवेश महापुण्यं तद्वनं सर्वकामदम् । भासमानो दिशः सर्वा यत्रास्ते सूर्यसंनिभः
praviveśa mahāpuṇyaṃ tadvanaṃ sarvakāmadam | bhāsamāno diśaḥ sarvā yatrāste sūryasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजमानो महादीप्त्या परया सूर्यसंनिभः । योगासनसमारूढो योगपट्टेन संवृतः
rājamāno mahādīptyā parayā sūryasaṃnibhaḥ | yogāsanasamārūḍho yogapaṭṭena saṃvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदेवऋषिश्रेष्ठो वैष्णवानां वरस्तथा । ध्यायमानो हृषीकेशं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्
vāmadevaṛṣiśreṣṭho vaiṣṇavānāṃ varastathā | dhyāyamāno hṛṣīkeśaṃ bhuktimuktipradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदेवं महात्मानं तं दृष्ट्वा मुनिसत्तमम् । त्वरं गत्वा प्रणम्यैव स राजा प्रियया सह
vāmadevaṃ mahātmānaṃ taṃ dṛṣṭvā munisattamam | tvaraṃ gatvā praṇamyaiva sa rājā priyayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदेवस्ततो दृष्ट्वा प्रणतं राजसत्तमम् । आशीर्भिरभिनंद्यैव राजानं प्रिययान्वितम्
vāmadevastato dṛṣṭvā praṇataṃ rājasattamam | āśīrbhirabhinaṃdyaiva rājānaṃ priyayānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवेश्यासने पुण्ये सुबाहुं राजसत्तमम् । आसनादि ततः पाद्यैरर्घपूजादिभिस्तथा
upaveśyāsane puṇye subāhuṃ rājasattamam | āsanādi tataḥ pādyairarghapūjādibhistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिना पूजितो भूपः प्रियया सह चागतः । अथ पप्रच्छ राजानं महाभागवतोत्तमम्
muninā pūjito bhūpaḥ priyayā saha cāgataḥ | atha papraccha rājānaṃ mahābhāgavatottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदेव उवाच- त्वामहं विष्णुधर्मज्ञं विष्णुभक्तं नरोत्तमम् । जाने ज्ञानेन राजेंद्र दिव्येन चोलभूमिपम्
vāmadeva uvāca- tvāmahaṃ viṣṇudharmajñaṃ viṣṇubhaktaṃ narottamam | jāne jñānena rājeṃdra divyena colabhūmipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरामयश्चागतोसि तार्क्ष्यया भार्यया सह । राजोवाच- निरामयश्चागतोऽस्मि प्राप्तो विष्णोः परं पदम्
nirāmayaścāgatosi tārkṣyayā bhāryayā saha | rājovāca- nirāmayaścāgato'smi prāpto viṣṇoḥ paraṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया हि परया भक्त्या देवदेवो जनार्दनः । आराधितो जगन्नाथो भक्तिप्रीतः सुरेश्वरम्
mayā hi parayā bhaktyā devadevo janārdanaḥ | ārādhito jagannātho bhaktiprītaḥ sureśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मात्पश्याम्यहं तात न देवं कमलापतिम् । क्षुधा मे बाधते तात तृष्णातीव सुदारुणा
kasmātpaśyāmyahaṃ tāta na devaṃ kamalāpatim | kṣudhā me bādhate tāta tṛṣṇātīva sudāruṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां शांतिं न गच्छाव सुखं विंदाव नैव च । एतन्मेकारणं दुःखं संजातं मुनिसत्तम
tābhyāṃ śāṃtiṃ na gacchāva sukhaṃ viṃdāva naiva ca | etanmekāraṇaṃ duḥkhaṃ saṃjātaṃ munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि प्रसादात्सुमुखो भव । वामदेव उवाच- त्वं तु भक्तोसि राजेंद्र श्रीकृष्णस्य सदैव हि
tanme tvaṃ kāraṇaṃ brūhi prasādātsumukho bhava | vāmadeva uvāca- tvaṃ tu bhaktosi rājeṃdra śrīkṛṣṇasya sadaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधितस्त्वया भक्त्या परया मधुसूदनः । भक्त्योपचारैः स्नानाद्यैर्गंधपुष्पादिभिस्तथा
ārādhitastvayā bhaktyā parayā madhusūdanaḥ | bhaktyopacāraiḥ snānādyairgaṃdhapuṣpādibhistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पूजितोऽथ नैवेद्यैः फलैश्च जगतांपतिः । दशमीं प्राप्य राजेंद्र त्वयैव च सदा कृतम्
na pūjito'tha naivedyaiḥ phalaiśca jagatāṃpatiḥ | daśamīṃ prāpya rājeṃdra tvayaiva ca sadā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकभक्तं न दत्तं तु ब्राह्मणाय सुभोजनम् । एकादशीं तु संप्राप्य न कृतं भोजनं त्वया
ekabhaktaṃ na dattaṃ tu brāhmaṇāya subhojanam | ekādaśīṃ tu saṃprāpya na kṛtaṃ bhojanaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुमुद्दिश्य विप्राय न दत्तं भोजनं त्वया । अन्नं चामृतरूपेण पृथिव्यां संस्थितं सदा
viṣṇumuddiśya viprāya na dattaṃ bhojanaṃ tvayā | annaṃ cāmṛtarūpeṇa pṛthivyāṃ saṃsthitaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नदानं विशेषेण कदा दत्तं न हि त्वया । ओषध्यश्च महाराज नानाभेदास्तु ताः शृणु
annadānaṃ viśeṣeṇa kadā dattaṃ na hi tvayā | oṣadhyaśca mahārāja nānābhedāstu tāḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटु तिक्त कषायाश्च मधुराम्लाश्च क्षारकाः । हिंग्वाद्योपस्कराः सर्वे नानारूपाश्च भूपते
kaṭu tikta kaṣāyāśca madhurāmlāśca kṣārakāḥ | hiṃgvādyopaskarāḥ sarve nānārūpāśca bhūpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृताज्जज्ञिरे सर्वा ओषध्यः पुष्टिहेतवः । अन्नमेव सुसंस्कृत्य औषधव्यंजनान्वितम्
amṛtājjajñire sarvā oṣadhyaḥ puṣṭihetavaḥ | annameva susaṃskṛtya auṣadhavyaṃjanānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवेभ्यो विष्णुरूपेभ्य इति संकल्प्य दीयते । पितृभ्यो विष्णुरूपेभ्यो हस्ते च ब्राह्मणस्य हि
devebhyo viṣṇurūpebhya iti saṃkalpya dīyate | pitṛbhyo viṣṇurūpebhyo haste ca brāhmaṇasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिथिभ्यस्ततो दत्वा परिजनं प्रभोजयेत् । स्वयं तु भुंजते पश्चात्तदन्नममृतोपमम्
atithibhyastato datvā parijanaṃ prabhojayet | svayaṃ tu bhuṃjate paścāttadannamamṛtopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेत्य दुःखं न चैवास्ति तस्य सौख्यं तु भूपते । ब्राह्मणाः पितरो देवाः क्षत्ररूपाश्च भूपते
pretya duḥkhaṃ na caivāsti tasya saukhyaṃ tu bhūpate | brāhmaṇāḥ pitaro devāḥ kṣatrarūpāśca bhūpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा हि कर्षकः कश्चित्सुकृषिं कुरुते सदा । तद्वन्मर्त्यः कृषिं कुर्यात्क्षेत्रे विप्रास्यके नृप
yathā hi karṣakaḥ kaścitsukṛṣiṃ kurute sadā | tadvanmartyaḥ kṛṣiṃ kuryātkṣetre viprāsyake nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावलांगलेनापि श्रद्धा शस्त्रेण भेदयेत् । वृषभौ तु मतौ नित्यं बुद्धिश्चैव तपस्तथा
svabhāvalāṃgalenāpi śraddhā śastreṇa bhedayet | vṛṣabhau tu matau nityaṃ buddhiścaiva tapastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यज्ञानानुभावीशः शुद्धात्मा तु प्रतोदकः । विप्रनाम्नि महाक्षेत्रे नमस्कारैर्विसर्जयेत्
satyajñānānubhāvīśaḥ śuddhātmā tu pratodakaḥ | vipranāmni mahākṣetre namaskārairvisarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फोटयेत्कल्मषं नित्यं कृषिको हि यथा नृप । क्षेत्रस्य उद्यमे युक्तो विष्णुकामः प्रसादयेत्
sphoṭayetkalmaṣaṃ nityaṃ kṛṣiko hi yathā nṛpa | kṣetrasya udyame yukto viṣṇukāmaḥ prasādayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वद्वाक्यैः शुभैः पुण्यैर्विप्रांश्चापि प्रसादयेत् । पर्वतीर्थाप्तिकालश्च घनरूपोभिवर्षणे
tadvadvākyaiḥ śubhaiḥ puṇyairviprāṃścāpi prasādayet | parvatīrthāptikālaśca ghanarūpobhivarṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वप्तुकामो भवेत्क्षेत्री ततः क्षेत्रे प्रवापयेत् । तद्वद्भूपप्रसन्नाय विप्राय परिदीयते
vaptukāmo bhavetkṣetrī tataḥ kṣetre pravāpayet | tadvadbhūpaprasannāya viprāya paridīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रस्य उप्तबीजस्य यथा क्षेत्री प्रभुंजति । फलमेव महाराज तथा दाता भुनक्ति च
kṣetrasya uptabījasya yathā kṣetrī prabhuṃjati | phalameva mahārāja tathā dātā bhunakti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेत्य चात्रैव नित्यं च तृप्तो भवति नान्यथा । ब्राह्मणाः पितरो देवाः क्षेत्ररूपा न संशयः
pretya cātraiva nityaṃ ca tṛpto bhavati nānyathā | brāhmaṇāḥ pitaro devāḥ kṣetrarūpā na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानवानां महाराज वापिताः प्रददंति च । फलमेवं न संदेहो यादृशं तादृशं ध्रुवम्
mānavānāṃ mahārāja vāpitāḥ pradadaṃti ca | phalamevaṃ na saṃdeho yādṛśaṃ tādṛśaṃ dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटुकाद्धि न जायेत राजन्मधुर एव च । तद्वच्च मधुराख्याच्च न जायेत्कटुकः पुनः
kaṭukāddhi na jāyeta rājanmadhura eva ca | tadvacca madhurākhyācca na jāyetkaṭukaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशं वपते बीजं तादृशं फलमश्नुते । न वापयति यः क्षेत्रं न स भुंजति तत्फलम्
yādṛśaṃ vapate bījaṃ tādṛśaṃ phalamaśnute | na vāpayati yaḥ kṣetraṃ na sa bhuṃjati tatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वद्विप्राश्च देवाश्च पितरः क्षेत्ररूपिणः । दर्शयंति फलं राजन्दत्तस्यापि न संशयः
tadvadviprāśca devāśca pitaraḥ kṣetrarūpiṇaḥ | darśayaṃti phalaṃ rājandattasyāpi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशं हि कृतं कर्म त्वयैव च शुभाशुभम् । तादृशं भुंक्ष्व वै राजन्नन्यथा तन्न जायते
yādṛśaṃ hi kṛtaṃ karma tvayaiva ca śubhāśubham | tādṛśaṃ bhuṃkṣva vai rājannanyathā tanna jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पुरा देवविप्रेभ्यः पितृभ्यश्च कदाचन । मिष्टान्नपानमेवापि दत्तं सुमनसा तदा
na purā devaviprebhyaḥ pitṛbhyaśca kadācana | miṣṭānnapānamevāpi dattaṃ sumanasā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभोज्यैर्भोजनैर्मृष्टैर्मधुरैश्चोष्यपेयकैः । सुभक्ष्यैरात्मना भुक्तं कस्मै दत्तं न च त्वया
subhojyairbhojanairmṛṣṭairmadhuraiścoṣyapeyakaiḥ | subhakṣyairātmanā bhuktaṃ kasmai dattaṃ na ca tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वशरीरं त्वया पुष्टमन्नैरमृतसन्निभैः । यस्मात्कृतं महाराज तस्मात्क्षुधा प्रवर्तते
svaśarīraṃ tvayā puṣṭamannairamṛtasannibhaiḥ | yasmātkṛtaṃ mahārāja tasmātkṣudhā pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मैव कारणं राजन्नराणां सुखदुःखयोः । जन्ममृत्य्वोर्महाभाग भुंक्ष्व तत्कर्मणः फलम्
karmaiva kāraṇaṃ rājannarāṇāṃ sukhaduḥkhayoḥ | janmamṛtyvormahābhāga bhuṃkṣva tatkarmaṇaḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वेपि च महात्मानो दिवं प्राप्ताः स्वकर्मणा । पुनः प्रयाता भूर्लोकं कर्मणः क्षयकालतः
pūrvepi ca mahātmāno divaṃ prāptāḥ svakarmaṇā | punaḥ prayātā bhūrlokaṃ karmaṇaḥ kṣayakālataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नलो भगीरथश्चैव विश्वामित्रो युधिष्ठिरः । कर्मणैव हि संप्राप्ताः स्वर्गं राजन्स्वकालतः
nalo bhagīrathaścaiva viśvāmitro yudhiṣṭhiraḥ | karmaṇaiva hi saṃprāptāḥ svargaṃ rājansvakālataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिष्टं हि प्राक्तनं कर्म तेन दुःखं सुखं लभेत् । तदुल्लंघयितुं राजन्कः समर्थोपि हीश्वरः
diṣṭaṃ hi prāktanaṃ karma tena duḥkhaṃ sukhaṃ labhet | tadullaṃghayituṃ rājankaḥ samarthopi hīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तस्मान्नृपश्रेष्ठ स्वर्गतस्यापि तेऽभवत् । क्षुत्तृष्णासंभवो वेगस्ततो दुष्टं हि कर्म ते
atha tasmānnṛpaśreṣṭha svargatasyāpi te'bhavat | kṣuttṛṣṇāsaṃbhavo vegastato duṣṭaṃ hi karma te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि ते क्षुत्प्रतीकारो ह्यभीष्टो नृपसत्तम । तद्गत्वा भुंक्ष्व कायं स्वमानंदारण्यसंस्थितम्
yadi te kṣutpratīkāro hyabhīṣṭo nṛpasattama | tadgatvā bhuṃkṣva kāyaṃ svamānaṃdāraṇyasaṃsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव चेयं महाराज्ञी क्षुत्क्षामातीव दृश्यते । सुबाहुरुवाच- कियत्कालमिदं कर्म कर्तव्यं प्रियया सह
tava ceyaṃ mahārājñī kṣutkṣāmātīva dṛśyate | subāhuruvāca- kiyatkālamidaṃ karma kartavyaṃ priyayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मे ब्रूहि महाभागानुग्रहो दृश्यते कदा । कस्य दानेन किं पुण्यं द्रव्यस्य मुनिसत्तम
tanme brūhi mahābhāgānugraho dṛśyate kadā | kasya dānena kiṃ puṇyaṃ dravyasya munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रब्रूहि महाप्राज्ञ यदि तुष्टोसि सांप्रतम् । वामदेव उवाच- अन्नदानान्महासौख्यमुदकस्य महामते
tatprabrūhi mahāprājña yadi tuṣṭosi sāṃpratam | vāmadeva uvāca- annadānānmahāsaukhyamudakasya mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुंजंति मर्त्याः स्वर्गं वै पीड्यंते नैव पातकैः । यदा दानं न दत्तं तु भवेदपि हि मानवैः
bhuṃjaṃti martyāḥ svargaṃ vai pīḍyaṃte naiva pātakaiḥ | yadā dānaṃ na dattaṃ tu bhavedapi hi mānavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युकालेपि संप्राप्ते दानं सर्वे ददंति च । आदावेव प्रदातव्यमन्नं चोदकसंयुतम्
mṛtyukālepi saṃprāpte dānaṃ sarve dadaṃti ca | ādāveva pradātavyamannaṃ codakasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुच्छत्रोपानहौ दद्याज्जलपात्रं सुशोभनम् । भूमिं सुकांचनं धेनुमष्टौ दानानि योऽर्पयेत्
succhatropānahau dadyājjalapātraṃ suśobhanam | bhūmiṃ sukāṃcanaṃ dhenumaṣṭau dānāni yo'rpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गे न जायते तस्य क्षुधातृष्णादिसंभवः । क्षुधा न बाधते राजन्नन्नदानात्स तृप्तिमान्
svarge na jāyate tasya kṣudhātṛṣṇādisaṃbhavaḥ | kṣudhā na bādhate rājannannadānātsa tṛptimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृष्णा तीव्रा नहि स्याद्वै तृप्तो भवति सर्वदा । पादुकायाः प्रदानेन च्छत्रदानेन भूपते
tṛṣṇā tīvrā nahi syādvai tṛpto bhavati sarvadā | pādukāyāḥ pradānena cchatradānena bhūpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छायामाप्नोति दाता वै वाहनं च नृपोत्तम । उपानहप्रदानेन अन्यदेवं वदाम्यहम्
chāyāmāpnoti dātā vai vāhanaṃ ca nṛpottama | upānahapradānena anyadevaṃ vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिदानान्महाभाग सर्वकामानवाप्नुयात् । गोदानेन महाराज रसैः पुष्टो भवेत्सदा
bhūmidānānmahābhāga sarvakāmānavāpnuyāt | godānena mahārāja rasaiḥ puṣṭo bhavetsadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान्भोगान्प्रभुंजानः स्वर्गलोके वसेन्नरः । तृप्तो भवति वै दाता गोदानेन न संशयः
sarvānbhogānprabhuṃjānaḥ svargaloke vasennaraḥ | tṛpto bhavati vai dātā godānena na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीरुजः सुखसंपन्नः संतुष्टस्तु धनान्वितः । कांचनेन सुवर्णस्तु जायते नात्र संशयः
nīrujaḥ sukhasaṃpannaḥ saṃtuṣṭastu dhanānvitaḥ | kāṃcanena suvarṇastu jāyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमांश्च रूपवांस्त्यागी रत्नभोक्ता भवेन्नरः । मृत्युकाले तु संप्राप्ते तिलदानं प्रयच्छति
śrīmāṃśca rūpavāṃstyāgī ratnabhoktā bhavennaraḥ | mṛtyukāle tu saṃprāpte tiladānaṃ prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभोगपतिर्भूत्वा विष्णुलोकं प्रयाति सः । एवं दानविशेषेण प्राप्यते परमं सुखम्
sarvabhogapatirbhūtvā viṣṇulokaṃ prayāti saḥ | evaṃ dānaviśeṣeṇa prāpyate paramaṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोदानं भूमिदानं तु अन्नोदके च वै त्वया । जीवमानेन राजेंद्र न दत्तं ब्राह्मणाय वै
godānaṃ bhūmidānaṃ tu annodake ca vai tvayā | jīvamānena rājeṃdra na dattaṃ brāhmaṇāya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युकालेपि नो दत्तं तस्मात्क्षुधा प्रवर्तते । एतत्ते कारणं प्रोक्तं जातं कर्मवशानुगम्
mṛtyukālepi no dattaṃ tasmātkṣudhā pravartate | etatte kāraṇaṃ proktaṃ jātaṃ karmavaśānugam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशं तु कृतं कर्म तादृशं परिभुज्यते । सुबाहुरुवाच- कथं क्षुधा प्रशांतिं मे प्रयाति मुनिसत्तम
yādṛśaṃ tu kṛtaṃ karma tādṛśaṃ paribhujyate | subāhuruvāca- kathaṃ kṣudhā praśāṃtiṃ me prayāti munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनया शोषितः कायो ह्यतीव परिदूयते । क्षुधां प्रति द्विजश्रेष्ठ प्रायश्चित्तं वदस्व नौः
anayā śoṣitaḥ kāyo hyatīva paridūyate | kṣudhāṃ prati dvijaśreṣṭha prāyaścittaṃ vadasva nauḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणश्चास्यघोरस्य यथा शांतिर्भवेन्मम । वामदेव उवाच- प्रायश्चित्तं न चैवास्ति ऋतेभोगान्नृपोत्तम
karmaṇaścāsyaghorasya yathā śāṃtirbhavenmama | vāmadeva uvāca- prāyaścittaṃ na caivāsti ṛtebhogānnṛpottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणोस्य फलं सर्वं भवान्स्वस्थः प्रभोक्ष्यति । यत्र ते पतितः कायः प्रियायाश्चैव भूपते
karmaṇosya phalaṃ sarvaṃ bhavānsvasthaḥ prabhokṣyati | yatra te patitaḥ kāyaḥ priyāyāścaiva bhūpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवाभ्यां हि प्रगंतव्यमितश्चैव न संशयः । उभाभ्यामपि भोक्तव्यं कायमक्षयमेव तत्
yuvābhyāṃ hi pragaṃtavyamitaścaiva na saṃśayaḥ | ubhābhyāmapi bhoktavyaṃ kāyamakṣayameva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वंस्वं राजन्न संदेहस्त्वया वै प्रियया सह । राजोवाच- कियत्कालं प्रभोक्तव्यं मयैवं प्रियया सह
svaṃsvaṃ rājanna saṃdehastvayā vai priyayā saha | rājovāca- kiyatkālaṃ prabhoktavyaṃ mayaivaṃ priyayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदादिश महाभाग प्रमाणं तद्वचो मम । वामदेव उवाच- वासुदेव महास्तोत्रं महापातकनाशनम्
tadādiśa mahābhāga pramāṇaṃ tadvaco mama | vāmadeva uvāca- vāsudeva mahāstotraṃ mahāpātakanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा त्वं श्रोष्यसे पुण्यं तदा मोक्षं प्रयास्यसि । एतत्ते सर्वमाख्यातं गच्छ राजन्प्रभुंक्ष्वहि
yadā tvaṃ śroṣyase puṇyaṃ tadā mokṣaṃ prayāsyasi | etatte sarvamākhyātaṃ gaccha rājanprabhuṃkṣvahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं श्रुत्वा ततो राजा भार्यया सह वै पुनः । स्वशरीरस्य वै मांसं भक्षते प्रियया सह
evaṃ śrutvā tato rājā bhāryayā saha vai punaḥ | svaśarīrasya vai māṃsaṃ bhakṣate priyayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यमेव महाप्राज्ञ तद्वत्पूर्णं भवेद्वपुः । नित्यं प्रभक्षते राजा राज्ञी तस्य च पुत्रक
nityameva mahāprājña tadvatpūrṇaṃ bhavedvapuḥ | nityaṃ prabhakṣate rājā rājñī tasya ca putraka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथायथा च राजा च भक्षते च कलेवरम् । हसेते वै सदा नार्यौ तयोर्भावं वदाम्यहम्
yathāyathā ca rājā ca bhakṣate ca kalevaram | hasete vai sadā nāryau tayorbhāvaṃ vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञा सार्द्धं महासाध्वी चरित्रं तस्य भूपतेः । हास्यं हि कुरुते नित्यं तस्य श्रद्धानपायिनी
prajñā sārddhaṃ mahāsādhvī caritraṃ tasya bhūpateḥ | hāsyaṃ hi kurute nityaṃ tasya śraddhānapāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञया प्रेर्यमाणेन न दत्तं श्रद्धयान्वितम् । ब्राह्मणेभ्यः सुसंकल्प्य अन्नमुद्दिश्य वैष्णवे
prajñayā preryamāṇena na dattaṃ śraddhayānvitam | brāhmaṇebhyaḥ susaṃkalpya annamuddiśya vaiṣṇave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स भक्षते मांसं स्वस्य कायस्य नित्यदा । योषिदप्यात्मकायं च रसैश्चामृतसन्निभैः
evaṃ sa bhakṣate māṃsaṃ svasya kāyasya nityadā | yoṣidapyātmakāyaṃ ca rasaiścāmṛtasannibhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वर्षशतांते तु वामदेवं महामुनिम् । स्मृत्वा स गर्हयामास आत्मानं प्रति सुव्रत
tato varṣaśatāṃte tu vāmadevaṃ mahāmunim | smṛtvā sa garhayāmāsa ātmānaṃ prati suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दत्तं पितृदेवेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः कदा मया । न दत्तमतिथिभ्यो हि वृद्धेभ्यश्च विशेषतः
na dattaṃ pitṛdevebhyo brāhmaṇebhyaḥ kadā mayā | na dattamatithibhyo hi vṛddhebhyaśca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीनेभ्यो हि न दत्तं च कृपया चातुराय च । एवं स भुंक्ते स्वं मांसं गर्हयन्स्वीय कर्म च
dīnebhyo hi na dattaṃ ca kṛpayā cāturāya ca | evaṃ sa bhuṃkte svaṃ māṃsaṃ garhayansvīya karma ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्वमांसं भुंजानं सुबाहुं प्रियया सह । हसेते च तदा दृष्ट्वा प्रज्ञा श्रद्धा च द्वे स्त्रियौ
evaṃ svamāṃsaṃ bhuṃjānaṃ subāhuṃ priyayā saha | hasete ca tadā dṛṣṭvā prajñā śraddhā ca dve striyau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य कर्मविपाकस्य शुभात्मा हसते नृप । मम संगप्रसंगेन न दत्तं पापचेतन
tasya karmavipākasya śubhātmā hasate nṛpa | mama saṃgaprasaṃgena na dattaṃ pāpacetana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञा च वचनैस्तैस्तु राजानं हसते पुनः । क्वगतोसौ महामोहो येन त्वं मोहितो नृप
prajñā ca vacanaistaistu rājānaṃ hasate punaḥ | kvagatosau mahāmoho yena tvaṃ mohito nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोभेन मोहयुक्तेन तमोगर्ते निपात्यते । तत्रापतित्वा मामैव पतितं दुःखसंकटे
lobhena mohayuktena tamogarte nipātyate | tatrāpatitvā māmaiva patitaṃ duḥkhasaṃkaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानमार्गं परित्यज्य लोभमार्गं गतो नृप । भार्यया सह भुंक्ष्व त्वं व्यापितः क्षुधया भृशम्
dānamārgaṃ parityajya lobhamārgaṃ gato nṛpa | bhāryayā saha bhuṃkṣva tvaṃ vyāpitaḥ kṣudhayā bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तं हसते प्रज्ञा सुबाहुं प्रिययान्वितम् । एतद्धि कारणं सर्वं तयोर्हासस्य पुत्रक
evaṃ taṃ hasate prajñā subāhuṃ priyayānvitam | etaddhi kāraṇaṃ sarvaṃ tayorhāsasya putraka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ष्यमाणस्य भूपस्य देहं स्वं दुःखिते तदा । ऊचतुर्देहिदेहीति याच्यमानः सदैव हि
bhakṣyamāṇasya bhūpasya dehaṃ svaṃ duḥkhite tadā | ūcaturdehidehīti yācyamānaḥ sadaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधातृष्णामहाप्राज्ञ भीमरूपे भयानके । पयसा मिश्रितं भक्षं याचेते नृपतीश्वरम्
kṣudhātṛṣṇāmahāprājña bhīmarūpe bhayānake | payasā miśritaṃ bhakṣaṃ yācete nṛpatīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया परिपृच्छितम् । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि तद्वदस्व महामते
etatte sarvamākhyātaṃ yattvayā paripṛcchitam | anyatkiṃ te pravakṣyāmi tadvadasva mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्वल उवाच- वासुदेवाभिधानं तत्स्तोत्रं कथय मे पितः । येन मोक्षं व्रजेद्राजा तद्विष्णोः परमं पदम्
vijvala uvāca- vāsudevābhidhānaṃ tatstotraṃ kathaya me pitaḥ | yena mokṣaṃ vrajedrājā tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.