नारद उवाच-
एवं ते कथितं राजन्नर्मदातीर्थमुत्तमम् ।
पुरा गंधर्वकन्यानां शापजं भयमुल्बणम्
nārada uvāca-
evaṃ te kathitaṃ rājannarmadātīrthamuttamam |
purā gaṃdharvakanyānāṃ śāpajaṃ bhayamulbaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशितं तन्महाराज रेवाजलकणाग्निना ।
रेवाजलकणस्पर्शान्मुक्तो भवति मानवः
nāśitaṃ tanmahārāja revājalakaṇāgninā |
revājalakaṇasparśānmukto bhavati mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिर उवाच-
भगवन्बहुकन्याभिः शापो लंभि कथं कुतः ।
कस्यापत्यानि तास्तासां नाम किं कीदृशं वयः
yudhiṣṭhira uvāca-
bhagavanbahukanyābhiḥ śāpo laṃbhi kathaṃ kutaḥ |
kasyāpatyāni tāstāsāṃ nāma kiṃ kīdṛśaṃ vayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं रेवाजलस्पर्शाद्विपाकाच्छापसंभवात् ।
विमुक्ताः कुत्र ताः सस्नुः सर्वं मे कथय प्रभो
kathaṃ revājalasparśādvipākācchāpasaṃbhavāt |
vimuktāḥ kutra tāḥ sasnuḥ sarvaṃ me kathaya prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नर्मदातीर्थमाहात्म्यं चमत्कारकरं भवेत् ।
श्रवणादपि पापानां मलनाशनमुच्यते
narmadātīrthamāhātmyaṃ camatkārakaraṃ bhavet |
śravaṇādapi pāpānāṃ malanāśanamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नर्मदानर्मदाशब्दो येन केनचिदुच्यते ।
तस्य स्याच्छाश्वती मुक्तिर्यावदाचंद्र तारकम्
narmadānarmadāśabdo yena kenaciducyate |
tasya syācchāśvatī muktiryāvadācaṃdra tārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याहृतं भवता पूर्वं रेवामाहात्म्यमुत्तमम् ।
तथापि चरितं साधो यदेतत्तन्निगद्यताम्
vyāhṛtaṃ bhavatā pūrvaṃ revāmāhātmyamuttamam |
tathāpi caritaṃ sādho yadetattannigadyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ चोत्तमवार्ताया सेवितव्या मनीषिभिः ।
अतः पृच्छामि विप्रेंद्र रेवामाहात्म्यमुत्तमम् ।
इतिहासं वद विभो कन्यानां चरितोज्ज्वलम्
atha cottamavārtāyā sevitavyā manīṣibhiḥ |
ataḥ pṛcchāmi vipreṃdra revāmāhātmyamuttamam |
itihāsaṃ vada vibho kanyānāṃ caritojjvalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
श्रूयतां राजशार्दूल धर्मगर्भापरा कथा ।
यथारणिर्वह्निगर्भा धर्म्मस्तु ब्रह्मसूरिव
nārada uvāca-
śrūyatāṃ rājaśārdūla dharmagarbhāparā kathā |
yathāraṇirvahnigarbhā dharmmastu brahmasūriva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधर्वः शुकसंगीतिस्तस्य कन्या प्रमोहिनी ।
सुशीलस्य सुशीला च सुस्वरा स्वरवेदिनः
gaṃdharvaḥ śukasaṃgītistasya kanyā pramohinī |
suśīlasya suśīlā ca susvarā svaravedinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतारा चंद्रकांतस्य चंद्रिका सुप्रभस्य च ।
इमानि वरनामानि तासामप्सरसां नृप
sutārā caṃdrakāṃtasya caṃdrikā suprabhasya ca |
imāni varanāmāni tāsāmapsarasāṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमार्यः पंच सर्वास्ता वयसा सुभगाः पुनः ।
भाषंते च मिथस्तास्तु भगिन्य इव सर्वदा
kumāryaḥ paṃca sarvāstā vayasā subhagāḥ punaḥ |
bhāṣaṃte ca mithastāstu bhaginya iva sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंद्रादिव विनिष्क्रांताश्चंद्रिका इव सोज्ज्वलाः ।
चंद्राननाः सुकेश्यश्च चंद्रकांताइवोज्ज्वलाः
caṃdrādiva viniṣkrāṃtāścaṃdrikā iva sojjvalāḥ |
caṃdrānanāḥ sukeśyaśca caṃdrakāṃtāivojjvalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवेष्वेता विलासिन्यः कौमुद्यः कैरवेष्विव ।
लावण्यपिंडसंभूता दिव्यरूपा मनोहराः
deveṣvetā vilāsinyaḥ kaumudyaḥ kairaveṣviva |
lāvaṇyapiṃḍasaṃbhūtā divyarūpā manoharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्भिन्नकुचपद्मिन्यः केतक्य इव माधवे ।
उत्पन्नयौवनैः कांता वल्लीव नवपल्लवैः
udbhinnakucapadminyaḥ ketakya iva mādhave |
utpannayauvanaiḥ kāṃtā vallīva navapallavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमगौराश्च हेमाभा हेमाभरणभूषिताः ।
हेमचंपकमालिन्यो हेमच्छविसुवाससः
hemagaurāśca hemābhā hemābharaṇabhūṣitāḥ |
hemacaṃpakamālinyo hemacchavisuvāsasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरग्रामावलीहासु विविधा मूर्च्छनासु च ।
तालवाद्यविनोदेषु वेणुवीणाप्रवादने
svaragrāmāvalīhāsu vividhā mūrcchanāsu ca |
tālavādyavinodeṣu veṇuvīṇāpravādane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदंगनादसंभिन्नलास्यमध्यलयेषु च ।
चित्रादिषु विनोदेषु कलासु च विशारदाः
mṛdaṃganādasaṃbhinnalāsyamadhyalayeṣu ca |
citrādiṣu vinodeṣu kalāsu ca viśāradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंभूताश्च ताः कन्या मुमुहुः क्रीडनैर्वरैः ।
पितृभिर्लालिताः सर्वाश्चेरुश्च धनदालये
evaṃbhūtāśca tāḥ kanyā mumuhuḥ krīḍanairvaraiḥ |
pitṛbhirlālitāḥ sarvāśceruśca dhanadālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौतुकादेकदा पंच मिलित्वा मासि माधवे ।
कन्या मंदारपुष्पाणि विचिन्वंत्यो वनाद्वनम्
kautukādekadā paṃca militvā māsi mādhave |
kanyā maṃdārapuṣpāṇi vicinvaṃtyo vanādvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरीं समाराधयितुं स्वरांगनाः कदाचिदच्छोदसरोवरं ययुः ।
हेमांबुजानि प्रवराणि ताः पुनस्तस्मादुपादाय वरोत्पलैः सह
gaurīṃ samārādhayituṃ svarāṃganāḥ kadācidacchodasarovaraṃ yayuḥ |
hemāṃbujāni pravarāṇi tāḥ punastasmādupādāya varotpalaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैडूर्यशुद्धस्फटिकप्रकुट्टिमे स्नात्वा तु घट्टे परिधाय चांबरम् ।
मौनेन च स्थंडिलपिंडिकामयीं सुवर्णमुक्ताभरणां विनिर्ममुः
vaiḍūryaśuddhasphaṭikaprakuṭṭime snātvā tu ghaṭṭe paridhāya cāṃbaram |
maunena ca sthaṃḍilapiṃḍikāmayīṃ suvarṇamuktābharaṇāṃ vinirmamuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समर्चितां चंदनगंधकुंकुमैरभ्यर्च्य गौरीं वरपंकजादिभिः ।
नानोपहारैः शुभभक्तिभाविता लास्यप्रयोगैर्ननृतुः कुमारिकाः
samarcitāṃ caṃdanagaṃdhakuṃkumairabhyarcya gaurīṃ varapaṃkajādibhiḥ |
nānopahāraiḥ śubhabhaktibhāvitā lāsyaprayogairnanṛtuḥ kumārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गांधर्वमाश्रित्य परं स्वरं ततो गेयं स्वभावध्वनिभिः समूर्छनम् ।
एणीदृशस्ताः प्रजगुः कलाक्षरं तारप्रवृद्धं गतिभिश्च सुस्वरम्
gāṃdharvamāśritya paraṃ svaraṃ tato geyaṃ svabhāvadhvanibhiḥ samūrchanam |
eṇīdṛśastāḥ prajaguḥ kalākṣaraṃ tārapravṛddhaṃ gatibhiśca susvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्सुभावे रसवर्षहर्षं कन्यास्वलं निर्भरचित्तवृत्तिषु ।
अच्छोदतीर्थे प्रवरे तदागतः स्नातुं मुनेर्वेदनिधेः सुतोग्रजः
tasminsubhāve rasavarṣaharṣaṃ kanyāsvalaṃ nirbharacittavṛttiṣu |
acchodatīrthe pravare tadāgataḥ snātuṃ munervedanidheḥ sutograjaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपेण निःसीमतरो वराननः प्रफुल्लपद्मायतलोचनो युवा ।
विस्तीर्णवक्षाः सुभुजोऽतिसुंदरः श्यामच्छविः कामइवापरो हि सः
rūpeṇa niḥsīmataro varānanaḥ praphullapadmāyatalocano yuvā |
vistīrṇavakṣāḥ subhujo'tisuṃdaraḥ śyāmacchaviḥ kāmaivāparo hi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ब्रह्मचारी सुशिखो हि शोभते दंडेन युक्तो धनुषेव मन्मथः ।
एणाजिनप्रावरणः समुद्रधृग्हेमाभमौंजीकटिमेखलः परः
sa brahmacārī suśikho hi śobhate daṃḍena yukto dhanuṣeva manmathaḥ |
eṇājinaprāvaraṇaḥ samudradhṛghemābhamauṃjīkaṭimekhalaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा ब्राह्मणं बालास्तास्तत्र सरसस्तटे ।
जहृषुः कौतुकाविष्टा अयं नो भवितातिथिः
taṃ dṛṣṭvā brāhmaṇaṃ bālāstāstatra sarasastaṭe |
jahṛṣuḥ kautukāviṣṭā ayaṃ no bhavitātithiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संत्यक्तगीतनृत्यास्तास्तस्यालोकनलालसाः ।
हरिण्यो लुब्धकेनेव विद्धाः कामेन सायकैः
saṃtyaktagītanṛtyāstāstasyālokanalālasāḥ |
hariṇyo lubdhakeneva viddhāḥ kāmena sāyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यपश्येति जल्पंत्यो मुग्धाः पंच ससंभ्रमम् ।
तस्मिन्विप्रवरे यूनि कामदेवभ्रमं ययुः
paśyapaśyeti jalpaṃtyo mugdhāḥ paṃca sasaṃbhramam |
tasminvipravare yūni kāmadevabhramaṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनःपुनस्तमभ्यर्च्य नयनैः पंकजैरिव ।
पश्चाद्विचारमारब्धमप्सरोभिः परस्परम्
punaḥpunastamabhyarcya nayanaiḥ paṃkajairiva |
paścādvicāramārabdhamapsarobhiḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्ययं कामदेवो हि रतिहीनः कथं भवेत् ।
अथवाह्यश्विनौ देवौ तावुभौ युगचारिणौ
yadyayaṃ kāmadevo hi ratihīnaḥ kathaṃ bhavet |
athavāhyaśvinau devau tāvubhau yugacāriṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधर्वः किन्नरो वाथ सिद्धो वा कामरूपधृक् ।
ऋषिपुत्रोऽथवा कश्चित्कश्चिद्वा मनुजोत्तमः
gaṃdharvaḥ kinnaro vātha siddho vā kāmarūpadhṛk |
ṛṣiputro'thavā kaścitkaścidvā manujottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्ति वा कश्चिदेवायं धात्रा सृष्टो हि नः कृते ।
यथाभाग्यवतामर्थे निधानं पूर्वकर्मभिः
asti vā kaścidevāyaṃ dhātrā sṛṣṭo hi naḥ kṛte |
yathābhāgyavatāmarthe nidhānaṃ pūrvakarmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथास्माकं कुमारीणां गौर्यानीतो वरोत्तमः ।
करुणाजलकल्लोल लब्धाद्री र्कृ!तचित्तया
tathāsmākaṃ kumārīṇāṃ gauryānīto varottamaḥ |
karuṇājalakallola labdhādrī rkṛ!tacittayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया वृतस्त्वया चायं त्वया वृतस्तथानया ।
एवं पंचसुकन्यासु वदंतीषु नृपोत्तम
mayā vṛtastvayā cāyaṃ tvayā vṛtastathānayā |
evaṃ paṃcasukanyāsu vadaṃtīṣu nṛpottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तद्वचनं तत्र कृतमाध्याह्निकक्रियः ।
चिंतयामास मेधावी किं कृत्वा सुकृतं भवेत्
śrutvā tadvacanaṃ tatra kṛtamādhyāhnikakriyaḥ |
ciṃtayāmāsa medhāvī kiṃ kṛtvā sukṛtaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाधिसंभवपराशरादयः कंडुदेवलमुखाश्च ये द्विजाः ।
तेऽपि योगि बलिनो विमोहिताः लीलया तदबलाभिरद्भुतम्
gādhisaṃbhavaparāśarādayaḥ kaṃḍudevalamukhāśca ye dvijāḥ |
te'pi yogi balino vimohitāḥ līlayā tadabalābhiradbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योषितां नयनतीक्ष्णसायकैर्भ्रूलतासुदृढचापनिर्गतैः ।
धन्विना मकरकेतुना हतः कस्य नो पतति वामनो मृगः
yoṣitāṃ nayanatīkṣṇasāyakairbhrūlatāsudṛḍhacāpanirgataiḥ |
dhanvinā makaraketunā hataḥ kasya no patati vāmano mṛgaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावदेव नयधीर्विराजते तावदेव जनताभयं भवेत् ।
तावदेव धृतचित्तता भृशं तावदेव गणना कुलस्य च
tāvadeva nayadhīrvirājate tāvadeva janatābhayaṃ bhavet |
tāvadeva dhṛtacittatā bhṛśaṃ tāvadeva gaṇanā kulasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावदेव तपसः प्रगल्भता तावदेव शमसेवनं नृणाम् ।
यावदेव ललनेक्षणा स वैर्माद्यते द्रुतमदैर्न पूरुषः
tāvadeva tapasaḥ pragalbhatā tāvadeva śamasevanaṃ nṛṇām |
yāvadeva lalanekṣaṇā sa vairmādyate drutamadairna pūruṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहयंति मदयंति रागिणं योषितः स्वललितैर्मनोहरैः ।
मोदयंति मदयंति मामिमा धर्मरक्षणपरं हि स्वैर्गुणैः
mohayaṃti madayaṃti rāgiṇaṃ yoṣitaḥ svalalitairmanoharaiḥ |
modayaṃti madayaṃti māmimā dharmarakṣaṇaparaṃ hi svairguṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसरक्तमलमूत्रनिर्मिते योषितां वपुषि निर्गुणेऽशुचौ ।
कामिनस्तु परिकल्प्य चारुतामाविशंति सुविमूढचेतसः
māṃsaraktamalamūtranirmite yoṣitāṃ vapuṣi nirguṇe'śucau |
kāminastu parikalpya cārutāmāviśaṃti suvimūḍhacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारुणा हि परिकीर्तितांगना साधुभिर्विमलबुद्धिभिर्बुधैः ।
यावदेव न समीपगा इमास्तावदेव हि गृहं व्रजाम्यहम्
dāruṇā hi parikīrtitāṃganā sādhubhirvimalabuddhibhirbudhaiḥ |
yāvadeva na samīpagā imāstāvadeva hi gṛhaṃ vrajāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीपं तस्य यावन्न आगच्छंति वरस्त्रियः ।
वैष्णवेन प्रभावेण तावदंतर्दधे द्विजः
samīpaṃ tasya yāvanna āgacchaṃti varastriyaḥ |
vaiṣṇavena prabhāveṇa tāvadaṃtardadhe dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य योगबलाद्भूप गतस्यादर्शनं तदा ।
दृष्ट्वा तदद्भुतं कर्म वैष्णवब्रह्मचारिणः
tasya yogabalādbhūpa gatasyādarśanaṃ tadā |
dṛṣṭvā tadadbhutaṃ karma vaiṣṇavabrahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वित्रस्तनयना बाला कुरंग्य इव कातराः ।
संक्रांतनयनाः शून्या ददृशुस्ता दिशोदश
vitrastanayanā bālā kuraṃgya iva kātarāḥ |
saṃkrāṃtanayanāḥ śūnyā dadṛśustā diśodaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्या ऊचुः-।
इंद्रजालं स्फुटं वेत्ति मायां जानाति वा पुनः ।
दृष्टोऽप्यदृष्टरूपोभूदित्यूचुस्ताः परस्परम्
kanyā ūcuḥ-|
iṃdrajālaṃ sphuṭaṃ vetti māyāṃ jānāti vā punaḥ |
dṛṣṭo'pyadṛṣṭarūpobhūdityūcustāḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याप्तं च हृदयं तासां तदैव विरहाग्निना ।
ज्वलद्दावानलेनेव सुस्निग्धं सर्वकाननम्
vyāptaṃ ca hṛdayaṃ tāsāṃ tadaiva virahāgninā |
jvaladdāvānaleneva susnigdhaṃ sarvakānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यजेंद्रजालिकां विद्यां कांत दर्शय सत्वरम् ।
आत्मानं न हि ते युक्तं प्राग्ग्रासे मक्षिकोपमम्
tyajeṃdrajālikāṃ vidyāṃ kāṃta darśaya satvaram |
ātmānaṃ na hi te yuktaṃ prāggrāse makṣikopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा कष्टं दर्शितः कस्माद्धात्रा त्वं घटितः कुतः ।
ज्ञातं महानुसंतापहेतुर्नः स्वं विनिर्मितः
hā kaṣṭaṃ darśitaḥ kasmāddhātrā tvaṃ ghaṭitaḥ kutaḥ |
jñātaṃ mahānusaṃtāpaheturnaḥ svaṃ vinirmitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्चित्ते निर्दयं चेतः कच्चिदस्मासु नो मतिः ।
कच्चित्क्रूरोऽसि हे कांत कच्चिन्मुष्णासि नो मनः
kaccitte nirdayaṃ cetaḥ kaccidasmāsu no matiḥ |
kaccitkrūro'si he kāṃta kaccinmuṣṇāsi no manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्चिन्न प्रत्ययोस्मा सु कच्चिदस्मान्परीक्षसे ।
कच्चिन्निर्ममता शीलः कच्चिन्मायाविशारदः
kaccinna pratyayosmā su kaccidasmānparīkṣase |
kaccinnirmamatā śīlaḥ kaccinmāyāviśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्चिच्चित्ते प्रवेष्टुं च वेत्सि विज्ञानलाघवम् ।
कच्चिन्निष्क्रमणोपायं न जानासि कुतः पुनः
kacciccitte praveṣṭuṃ ca vetsi vijñānalāghavam |
kaccinniṣkramaṇopāyaṃ na jānāsi kutaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्चिद्विनापराधं तु किमस्मासु प्रकुप्यसे ।
कच्चिद्दुःखं न जानासि परेषां विप्रलंभनम्
kaccidvināparādhaṃ tu kimasmāsu prakupyase |
kaccidduḥkhaṃ na jānāsi pareṣāṃ vipralaṃbhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्दर्शनं विना नष्टा हृदयेश्वर सांप्रतम् ।
न जीवामोऽथ जीवामः पुनस्त्वद्दर्शनाशया
tvaddarśanaṃ vinā naṣṭā hṛdayeśvara sāṃpratam |
na jīvāmo'tha jīvāmaḥ punastvaddarśanāśayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं च नीयतां तत्र शीघ्रं यत्र गतो भवान् ।
त्वद्दर्शनहरो धाता व्यधान्मोदांकुरच्छिदाम्
vayaṃ ca nīyatāṃ tatra śīghraṃ yatra gato bhavān |
tvaddarśanaharo dhātā vyadhānmodāṃkuracchidām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वथा दर्शनं देहि कारुण्यं भज सर्वथा ।
पर्य्यंतं न प्रपश्यंति कस्य चित्सुजना जनाः
sarvathā darśanaṃ dehi kāruṇyaṃ bhaja sarvathā |
paryyaṃtaṃ na prapaśyaṃti kasya citsujanā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं विलप्यताः कन्याः प्रतीक्ष्य च बहुक्षणम् ।
पितुर्भयाद्गृहं गंतुं शीघ्रमारेभिरे ततः
itthaṃ vilapyatāḥ kanyāḥ pratīkṣya ca bahukṣaṇam |
piturbhayādgṛhaṃ gaṃtuṃ śīghramārebhire tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रेमनिगडैर्बद्धा भृशं विरहविक्लवाः ।
कथंचिद्धैर्यमालंब्य ताः स्वंस्वं गृहमागताः
tatpremanigaḍairbaddhā bhṛśaṃ virahaviklavāḥ |
kathaṃciddhairyamālaṃbya tāḥ svaṃsvaṃ gṛhamāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य पतिताः सर्वा मातॄणां तु समीपतः ।
किमेतन्मातृभिः पृष्टाः कुतः कालात्ययोऽभवत्
āgatya patitāḥ sarvā mātṝṇāṃ tu samīpataḥ |
kimetanmātṛbhiḥ pṛṣṭāḥ kutaḥ kālātyayo'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडंत्यः किन्नरीभिस्तु सार्द्धं संगतकं यदा ।
संस्थितास्तेन न ज्ञातो दिवसोऽच्छोदसरोवरे
krīḍaṃtyaḥ kinnarībhistu sārddhaṃ saṃgatakaṃ yadā |
saṃsthitāstena na jñāto divaso'cchodasarovare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पथि श्रांता वयं मातः संतापस्तेन नस्तनौ ।
मोहेन महता वक्तुं न केनाप्युत्सहामहे
pathi śrāṃtā vayaṃ mātaḥ saṃtāpastena nastanau |
mohena mahatā vaktuṃ na kenāpyutsahāmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा लुठितास्तत्र मणिभूमौ कुमारिकाः ।
आकारं गोपयंत्यस्ता मुग्धा जल्पंति मातृभिः
ityuktvā luṭhitāstatra maṇibhūmau kumārikāḥ |
ākāraṃ gopayaṃtyastā mugdhā jalpaṃti mātṛbhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचिन्नर्तयति क्रीडामयूरं न मुदा तदा ।
न पाठयति तं कीरं पंजरेऽन्या कुतूहलात्
kācinnartayati krīḍāmayūraṃ na mudā tadā |
na pāṭhayati taṃ kīraṃ paṃjare'nyā kutūhalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लालयेन्नकुलं नान्या नोल्लापयति सारिकाम् ।
अपरातीव संमुग्धा नैव खेलति सारसैः
lālayennakulaṃ nānyā nollāpayati sārikām |
aparātīva saṃmugdhā naiva khelati sārasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेजिरे न विनोदं ता रेमिरे नैव मंदिरे ।
ऊचिरे बांधवैर्नालं वीणावाद्यं न चक्रिरे
bhejire na vinodaṃ tā remire naiva maṃdire |
ūcire bāṃdhavairnālaṃ vīṇāvādyaṃ na cakrire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पद्रुमप्रसूनं यत्सर्वं तच्चानलोपमम् ।
मंदारकुसुमामोदि न पपुर्मधुरं मधु
kalpadrumaprasūnaṃ yatsarvaṃ taccānalopamam |
maṃdārakusumāmodi na papurmadhuraṃ madhu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगिन्य इव ताः कन्या नासाग्रन्यस्तलोचनाः ।
अलक्ष्यध्यानसंतानाः पुरुषोत्तममानसाः
yoginya iva tāḥ kanyā nāsāgranyastalocanāḥ |
alakṣyadhyānasaṃtānāḥ puruṣottamamānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंद्रकांतमणिच्छन्ने स्रवद्वारिणि कंदरे ।
क्षणं वातायने स्थित्वा जलयंत्रगृहेक्षणम्
caṃdrakāṃtamaṇicchanne sravadvāriṇi kaṃdare |
kṣaṇaṃ vātāyane sthitvā jalayaṃtragṛhekṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रचयंति क्षणं शय्यां दीर्घिकां भोजिनीदलैः ।
वीज्यमानाः सखीभिस्ताः शीतलैर्नलिनीदलैः
racayaṃti kṣaṇaṃ śayyāṃ dīrghikāṃ bhojinīdalaiḥ |
vījyamānāḥ sakhībhistāḥ śītalairnalinīdalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं युगसमां रात्रिमनयंस्ता वरस्त्रियः ।
कथंचिद्धारणं कृत्वा विह्वलाः सज्वरा इव
itthaṃ yugasamāṃ rātrimanayaṃstā varastriyaḥ |
kathaṃciddhāraṇaṃ kṛtvā vihvalāḥ sajvarā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातर्व्योममणिं दृष्ट्वा मन्यमानाः स्वजीवितम् ।
विज्ञाप्य मातरं स्वांस्वां गौरीं पूजयितुं गताः
prātarvyomamaṇiṃ dṛṣṭvā manyamānāḥ svajīvitam |
vijñāpya mātaraṃ svāṃsvāṃ gaurīṃ pūjayituṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा तेन विधानेन पुष्पैर्धूपैस्तथा पुनः ।
विधाय पूजनं देव्या गायंत्यस्तत्र ताः स्थिताः
snātvā tena vidhānena puṣpairdhūpaistathā punaḥ |
vidhāya pūjanaṃ devyā gāyaṃtyastatra tāḥ sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नंतरे विप्रः स्नातुं सोऽपि समागतः ।
पितुराश्रमतस्तस्मादच्छोदेऽत्र सरोवरे
etasminnaṃtare vipraḥ snātuṃ so'pi samāgataḥ |
piturāśramatastasmādacchode'tra sarovare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रं दृष्ट्वैव रात्र्यंते पद्मिन्य इव कन्यकाः ।
तत्फुल्लनयना जातास्तं दृष्ट्वा ब्रह्मचारिणम्
mitraṃ dṛṣṭvaiva rātryaṃte padminya iva kanyakāḥ |
tatphullanayanā jātāstaṃ dṛṣṭvā brahmacāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा तत्रैव ताः कन्या समीपं ब्रह्मचारिणः ।
सव्यापसव्यबंधेन भुजपाशं च चक्रिरे
gatvā tatraiva tāḥ kanyā samīpaṃ brahmacāriṇaḥ |
savyāpasavyabaṃdhena bhujapāśaṃ ca cakrire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतोऽसि प्रिय पूर्वेद्युर्गंतुमद्य न लभ्यते ।
वृतस्त्वं नूनमस्माभिर्नात्र तेऽस्ति विचारणा
gato'si priya pūrvedyurgaṃtumadya na labhyate |
vṛtastvaṃ nūnamasmābhirnātra te'sti vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो ब्राह्मणः प्राह प्रहसन्बाहुपाशगः ।
युष्माभिरुच्यते भद्रमनुकूलं प्रियं वचः
ityukto brāhmaṇaḥ prāha prahasanbāhupāśagaḥ |
yuṣmābhirucyate bhadramanukūlaṃ priyaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमाश्रमनिष्ठस्य किंतु नश्येत मे व्रतम् ।
विद्याभ्यसनशीलस्य नाभूत्पारं गुरोः कुले
prathamāśramaniṣṭhasya kiṃtu naśyeta me vratam |
vidyābhyasanaśīlasya nābhūtpāraṃ guroḥ kule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रमे यत्र यो धर्मो रक्षणीयः सुपंडितैः ।
विवाहोऽयमतो मन्ये न धर्म इति कन्यकाः
āśrame yatra yo dharmo rakṣaṇīyaḥ supaṃḍitaiḥ |
vivāho'yamato manye na dharma iti kanyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्ण्य विप्रवाक्यानि विप्रमूचुर्वरस्त्रियः ।
सकलध्वनिसोत्कंठ्यो कोकिलाइव माधवे
ākarṇya vipravākyāni vipramūcurvarastriyaḥ |
sakaladhvanisotkaṃṭhyo kokilāiva mādhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मादर्थोऽर्थतः कामः कामात्सुखफलोदयः ।
इत्येवं निश्चयज्ञास्ते वर्णयंति विपश्चितः
dharmādartho'rthataḥ kāmaḥ kāmātsukhaphalodayaḥ |
ityevaṃ niścayajñāste varṇayaṃti vipaścitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकामो धर्मबाहुल्यात्पुरतस्ते समुत्थितः ।
सेव्यतां विविधैर्भोगैः स्वच्छाभूमिरियं यतः
sakāmo dharmabāhulyātpurataste samutthitaḥ |
sevyatāṃ vividhairbhogaiḥ svacchābhūmiriyaṃ yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तद्वचनं तासां प्राह गंभीरया गिरा ।
तथ्यं वो वचनं किंतु ममाप्यावश्यकं व्रतम्
śrutvā tadvacanaṃ tāsāṃ prāha gaṃbhīrayā girā |
tathyaṃ vo vacanaṃ kiṃtu mamāpyāvaśyakaṃ vratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्यानुज्ञां गुरोः कुर्वे विवाहकर्म नान्यथा ।
इत्युक्ताः पुनरूचुस्ताः स्फुटं मूढोऽसि सुंदर
prāpyānujñāṃ guroḥ kurve vivāhakarma nānyathā |
ityuktāḥ punarūcustāḥ sphuṭaṃ mūḍho'si suṃdara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धौषधं ब्रह्मधिया रसायनं सिद्धिर्निधिः साधुकुला वरांगनाः ।
मंत्रस्तथा सिद्धरसश्च धर्मतो मुने निषेव्याः सुधिया समागताः
siddhauṣadhaṃ brahmadhiyā rasāyanaṃ siddhirnidhiḥ sādhukulā varāṃganāḥ |
maṃtrastathā siddharasaśca dharmato mune niṣevyāḥ sudhiyā samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यं नु दैवाद्यदि सिद्धिमागतं तस्मिन्नुपेक्षां न च यांति नीतिगाः ।
यस्मादुपेक्षा न पुनः फलप्रदा तस्मान्न दीर्घीकरणं प्रशस्यते
kāryaṃ nu daivādyadi siddhimāgataṃ tasminnupekṣāṃ na ca yāṃti nītigāḥ |
yasmādupekṣā na punaḥ phalapradā tasmānna dīrghīkaraṇaṃ praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषादप्यमृतं ग्राह्यममेध्यादपि कांचनम् ।
नीचादप्युत्तमां विद्यां स्त्रीरत्नं दुष्कुलादपि
viṣādapyamṛtaṃ grāhyamamedhyādapi kāṃcanam |
nīcādapyuttamāṃ vidyāṃ strīratnaṃ duṣkulādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांद्रानुरागाः कुलजन्मनिर्मलाः स्नेहार्द्रचित्ता सुगिरः स्वयंवराः ।
कन्या सुरूपाः खलु चारुयौवना धन्या लभंतेऽत्र नरास्तु नेतरे
sāṃdrānurāgāḥ kulajanmanirmalāḥ snehārdracittā sugiraḥ svayaṃvarāḥ |
kanyā surūpāḥ khalu cāruyauvanā dhanyā labhaṃte'tra narāstu netare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व वयं सुरसुंदर्य्यः क्व भवांस्तापसो बटुः ।
दुर्घटस्य विधानेन मन्ये धातैव पंडितः
kva vayaṃ surasuṃdaryyaḥ kva bhavāṃstāpaso baṭuḥ |
durghaṭasya vidhānena manye dhātaiva paṃḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादस्मानिदानीं तु स्वीकुर्य्यात्मंगलं भवान् ।
गांधर्वेण विवाहेन अन्यथा नोपजीवनम्
tasmādasmānidānīṃ tu svīkuryyātmaṃgalaṃ bhavān |
gāṃdharveṇa vivāhena anyathā nopajīvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा वाक्यं ततः प्राह ब्राह्मणो धर्मवित्तमः ।
भो मृगाक्ष्यः कथं त्याज्यो धर्मो धर्मधनैर्नरैः
śrutvā vākyaṃ tataḥ prāha brāhmaṇo dharmavittamaḥ |
bho mṛgākṣyaḥ kathaṃ tyājyo dharmo dharmadhanairnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मश्चार्थश्चकामश्च मोक्षश्चैतच्चतुष्टयम् ।
यथोक्तं फलदं ज्ञेयं विपरीतं तु निष्फलम्
dharmaścārthaścakāmaśca mokṣaścaitaccatuṣṭayam |
yathoktaṃ phaladaṃ jñeyaṃ viparītaṃ tu niṣphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाकालेऽहं व्रती कुर्यामतो दारपरिग्रहम् ।
न क्रिया फलमाप्नोति क्रियाकालं न वेत्ति यः
nākāle'haṃ vratī kuryāmato dāraparigraham |
na kriyā phalamāpnoti kriyākālaṃ na vetti yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो धर्मविचारेऽस्मिन्प्रसक्तं मम मानसम् ।
तस्माच्छृणुत हे कन्या न समीहे स्वयंवरम्
yato dharmavicāre'sminprasaktaṃ mama mānasam |
tasmācchṛṇuta he kanyā na samīhe svayaṃvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ज्ञात्वाशयं तस्य समीक्ष्यैव परस्परम् ।
करात्करं विमुच्याथ जग्राहांघ्रिं प्रमोहिनी
evaṃ jñātvāśayaṃ tasya samīkṣyaiva parasparam |
karātkaraṃ vimucyātha jagrāhāṃghriṃ pramohinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुजौ जगृहतुस्तस्य सुशीला सुस्वरा तथा ।
आलिलिंग सुतारा च वक्त्रं चुंबति चंद्रिका
bhujau jagṛhatustasya suśīlā susvarā tathā |
āliliṃga sutārā ca vaktraṃ cuṃbati caṃdrikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि निर्विकारोऽसौ प्रलयानलसन्निभः ।
शशाप ब्रह्मचारी ताः क्रोधेनात्यंतमूर्छितः
tathāpi nirvikāro'sau pralayānalasannibhaḥ |
śaśāpa brahmacārī tāḥ krodhenātyaṃtamūrchitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशाच्य इव मां लग्ना तत्पिशाच्यो भविष्यथ ।
एवं तेनाशु शप्तास्तास्तं त्यक्त्वा पुरतः स्थिताः
piśācya iva māṃ lagnā tatpiśācyo bhaviṣyatha |
evaṃ tenāśu śaptāstāstaṃ tyaktvā purataḥ sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमेतच्चेष्टितं पापं ह्यनागसि विचेष्टया ।
प्रियंकृतोऽप्रियंकृत्वा धिक्त्वां धर्मकृतांतकम्
kimetacceṣṭitaṃ pāpaṃ hyanāgasi viceṣṭayā |
priyaṃkṛto'priyaṃkṛtvā dhiktvāṃ dharmakṛtāṃtakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुरक्तेषु भक्तेषु मित्रेषु द्रोहकारिणः ।
पुंसो लोकोभयोः सौख्यं नाशमेतीति नः श्रुतम्
anurakteṣu bhakteṣu mitreṣu drohakāriṇaḥ |
puṃso lokobhayoḥ saukhyaṃ nāśametīti naḥ śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वमपि नः शापात्पिशाचो भव सत्वरम् ।
इत्युक्त्वापि च ता बाला निःश्वसंत्यः क्रुधाकुलाः
tasmāttvamapi naḥ śāpātpiśāco bhava satvaram |
ityuktvāpi ca tā bālā niḥśvasaṃtyaḥ krudhākulāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेवान्योन्यसंरंभात्तस्मिन्सरसि पार्थिव ।
ताः कन्या ब्रह्मचारी च सर्वे पैशाच्यमागताः
tadevānyonyasaṃraṃbhāttasminsarasi pārthiva |
tāḥ kanyā brahmacārī ca sarve paiśācyamāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पिशाचः पिशाच्यस्ताः क्रंदमानाः सुदारुणम् ।
क्षपयंति विपाकांस्तान्पूर्वोपात्तस्य कर्म्मणः
sa piśācaḥ piśācyastāḥ kraṃdamānāḥ sudāruṇam |
kṣapayaṃti vipākāṃstānpūrvopāttasya karmmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकाले प्रभवत्येव पूर्वोपात्तं शुभाशुभम् ।
स्वच्छायामिव दुर्वारं देवानामपि पार्थिव
svakāle prabhavatyeva pūrvopāttaṃ śubhāśubham |
svacchāyāmiva durvāraṃ devānāmapi pārthiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रंदंति पितरस्तासां मातरस्तत्र तत्र च ।
भ्रातरश्चैव बालानां दैवं हि दुरतिक्रमम्
kraṃdaṃti pitarastāsāṃ mātarastatra tatra ca |
bhrātaraścaiva bālānāṃ daivaṃ hi duratikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतऊर्ध्वं पिशाचास्ते आहारार्थं सुदुःखिताः ।
इतस्ततश्च धावंतो वसंति सरसस्तटे
ataūrdhvaṃ piśācāste āhārārthaṃ suduḥkhitāḥ |
itastataśca dhāvaṃto vasaṃti sarasastaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.