युधिष्ठिर उवाच-
श्रुतं मे ब्रह्मणा प्रोक्तं पुराणे पुण्यसम्मितम् ।
तीर्थानां तु सहस्राणि शतानि नियुतानि च
yudhiṣṭhira uvāca-
śrutaṃ me brahmaṇā proktaṃ purāṇe puṇyasammitam |
tīrthānāṃ tu sahasrāṇi śatāni niyutāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे पुण्याः पवित्राश्च गतिश्च परमा स्मृता ।
पृथिव्यां नैमिषं पुण्यमंतरिक्षे च पुष्करम्
sarve puṇyāḥ pavitrāśca gatiśca paramā smṛtā |
pṛthivyāṃ naimiṣaṃ puṇyamaṃtarikṣe ca puṣkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयागमपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते ।
सर्वाणि संपरित्यज्य कथमेकं प्रशंससि
prayāgamapi lokānāṃ kurukṣetraṃ viśiṣyate |
sarvāṇi saṃparityajya kathamekaṃ praśaṃsasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमाणमिदं प्रोक्तमश्रद्धेयमनुत्तमम् ।
गतिं च परमां दिव्यां भोगांश्चैव यथेप्सितान्
apramāṇamidaṃ proktamaśraddheyamanuttamam |
gatiṃ ca paramāṃ divyāṃ bhogāṃścaiva yathepsitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थमल्पयोगेन बहुधर्मं प्रशंससि ।
एतं मे संशयं ब्रूहि यथादृष्टं यथाश्रुतम्
kimarthamalpayogena bahudharmaṃ praśaṃsasi |
etaṃ me saṃśayaṃ brūhi yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कंडेय उवाच-
अश्रद्धेयं न वक्तव्यं प्रत्यक्षमपि तद्भवेत् ।
नरस्य श्रद्दधानस्य पापोपहतचेतसः
mārkaṃḍeya uvāca-
aśraddheyaṃ na vaktavyaṃ pratyakṣamapi tadbhavet |
narasya śraddadhānasya pāpopahatacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रद्दधानो ह्यशुचिर्दुर्मतिस्त्यक्तमंगलः ।
एते पातकिनः सर्वे तेनेदं भाषितं मया
aśraddadhāno hyaśucirdurmatistyaktamaṃgalaḥ |
ete pātakinaḥ sarve tenedaṃ bhāṣitaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु प्रयागमाहात्म्यं यथादृष्टं यथाश्रुतम् ।
प्रत्यक्षं च परोक्षं च यथान्यत्संभविष्यति
śṛṇu prayāgamāhātmyaṃ yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam |
pratyakṣaṃ ca parokṣaṃ ca yathānyatsaṃbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथैवान्यन्मया दृष्टं पुरा राजन्यथाश्रुतम् ।
शास्त्रं प्रमाणं कृत्वा तु पूज्यते योगमात्मनः
yathaivānyanmayā dṛṣṭaṃ purā rājanyathāśrutam |
śāstraṃ pramāṇaṃ kṛtvā tu pūjyate yogamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लिश्यते चापरस्तत्र नैव योगमवाप्नुयात् ।
जन्मांतरसहस्रेभ्यो योगो लभ्येत मानवैः
kliśyate cāparastatra naiva yogamavāpnuyāt |
janmāṃtarasahasrebhyo yogo labhyeta mānavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथायोगसहस्रेण योगो लभ्येत मानवैः ।
यस्तु सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति
yathāyogasahasreṇa yogo labhyeta mānavaiḥ |
yastu sarvāṇi ratnāni brāhmaṇebhyaḥ prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन दानेन दत्तेन योगो लभ्येत मानवैः ।
प्रयागे तु मृतस्येदं सर्वं भवति नान्यथा
tena dānena dattena yogo labhyeta mānavaiḥ |
prayāge tu mṛtasyedaṃ sarvaṃ bhavati nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रधानहेतुं वक्ष्यामि श्रद्दधत्सु च भारत ।
यथा सर्वेषु भूतेषु सर्वत्रैव तु दृश्यते
pradhānahetuṃ vakṣyāmi śraddadhatsu ca bhārata |
yathā sarveṣu bhūteṣu sarvatraiva tu dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्म नैवास्ति वै किंचिद्यद्वक्तुं त्विदमुच्यते ।
यथा सर्वेषु भूतेषु ब्रह्म सर्वत्र पूज्यते
brahma naivāsti vai kiṃcidyadvaktuṃ tvidamucyate |
yathā sarveṣu bhūteṣu brahma sarvatra pūjyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वेषु लोकेषु प्रयागः पूज्यते बुधैः ।
पूज्यते तीर्थराजस्य सत्यमेतद्युधिष्ठिर
evaṃ sarveṣu lokeṣu prayāgaḥ pūjyate budhaiḥ |
pūjyate tīrtharājasya satyametadyudhiṣṭhira
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मापि स्मरते नित्यं प्रयागं तीर्थमुत्तमम् ।
तीर्थराजमनुप्राप्य नैवान्यत्किंचिदिच्छति
brahmāpi smarate nityaṃ prayāgaṃ tīrthamuttamam |
tīrtharājamanuprāpya naivānyatkiṃcidicchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को हि देवत्वमासाद्य मानुषत्वं चिकीर्षति ।
अनेनैवानुमानेन त्वं ज्ञास्यसि युधिष्ठिर
ko hi devatvamāsādya mānuṣatvaṃ cikīrṣati |
anenaivānumānena tvaṃ jñāsyasi yudhiṣṭhira
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा पुण्यमपुण्यं वा तथैव कथितं मया ।
युधिष्ठिर उवाच-
श्रुतं तद्यत्त्वया प्रोक्तं विस्मितोऽहं पुनः पुनः
yathā puṇyamapuṇyaṃ vā tathaiva kathitaṃ mayā |
yudhiṣṭhira uvāca-
śrutaṃ tadyattvayā proktaṃ vismito'haṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं योगेन तत्प्राप्तिः स्वर्गलोकस्तु कर्मणा ।
तदा च लभते भोगान्गां च तत्कर्मणां फलम्
kathaṃ yogena tatprāptiḥ svargalokastu karmaṇā |
tadā ca labhate bhogāngāṃ ca tatkarmaṇāṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि कर्माणि पृच्छामि पुनर्यैः प्राप्यते महीम् ।
मार्कंडेय उवाच-
शृणुराजन्महाबाहो यथोक्तकर्म्मणा मही
tāni karmāṇi pṛcchāmi punaryaiḥ prāpyate mahīm |
mārkaṃḍeya uvāca-
śṛṇurājanmahābāho yathoktakarmmaṇā mahī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गामग्निं ब्राह्मणं शास्त्रं कांचनं सलिलं स्त्रियः ।
मातरं पितरं चैव यो निंदति नराधिप
gāmagniṃ brāhmaṇaṃ śāstraṃ kāṃcanaṃ salilaṃ striyaḥ |
mātaraṃ pitaraṃ caiva yo niṃdati narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतेषामूर्ध्वगमनमेवमाह प्रजापतिः ।
एवं योगस्य संप्राप्तिः स्थानं परमदुर्लभम्
naiteṣāmūrdhvagamanamevamāha prajāpatiḥ |
evaṃ yogasya saṃprāptiḥ sthānaṃ paramadurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छंति नरकं घोरं ये नराः पापकारिणः ।
हस्त्यश्वं गामनड्वाहं मणिमुक्तादि कांचनम्
gacchaṃti narakaṃ ghoraṃ ye narāḥ pāpakāriṇaḥ |
hastyaśvaṃ gāmanaḍvāhaṃ maṇimuktādi kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परोक्षं हरते यस्तु पश्चाद्दानं प्रयच्छति ।
न ते गच्छंति वै स्वर्गं दातारो यत्र भोगिनः
parokṣaṃ harate yastu paścāddānaṃ prayacchati |
na te gacchaṃti vai svargaṃ dātāro yatra bhoginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन कर्म्मणा युक्ताः पच्यंते नरकेऽधमाः ।
एवं योगं च धर्म्मं च दातारं च युधिष्ठिर
anena karmmaṇā yuktāḥ pacyaṃte narake'dhamāḥ |
evaṃ yogaṃ ca dharmmaṃ ca dātāraṃ ca yudhiṣṭhira
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा सत्यमसत्यं वा अस्ति नास्तीति यत्फलम् ।
निरुक्तं तु प्रवक्ष्यामि यथायं स्वयमाप्नुयात्
yathā satyamasatyaṃ vā asti nāstīti yatphalam |
niruktaṃ tu pravakṣyāmi yathāyaṃ svayamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे प्रयागमाहात्म्ये षट्चत्वारिंशोऽध्यायः
iti śrīpādme mahāpurāṇe svargakhaṃḍe prayāgamāhātmye ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.