व्यास उवाच-
अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्म्ममनुत्तमम् ।
ब्रह्मणाभिहितं पूर्वमृषीणां ब्रह्मवादिनाम्
vyāsa uvāca-
athātaḥ saṃpravakṣyāmi dānadharmmamanuttamam |
brahmaṇābhihitaṃ pūrvamṛṣīṇāṃ brahmavādinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थानामुचितं पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम् ।
दानमित्यभिनिर्दिष्टं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
arthānāmucitaṃ pātre śraddhayā pratipādanam |
dānamityabhinirdiṣṭaṃ bhuktimuktiphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ददाति विशिष्टेभ्यः श्रद्धया परया युतः ।
तद्वै दत्तमहं मन्ये शेषं कस्यापि रक्षति
yo dadāti viśiṣṭebhyaḥ śraddhayā parayā yutaḥ |
tadvai dattamahaṃ manye śeṣaṃ kasyāpi rakṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं नैमित्तिकं काम्यं त्रिविधं दानमुच्यते ।
चतुर्थं विमलं प्रोक्तं सर्वदानोत्तमोत्तमम्
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ trividhaṃ dānamucyate |
caturthaṃ vimalaṃ proktaṃ sarvadānottamottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहन्यहनि यत्किंचिद्दीयते नुपकारिणे ।
अनुद्दिश्यफलं तस्माद्ब्राह्मणाय तु नित्यकम्
ahanyahani yatkiṃciddīyate nupakāriṇe |
anuddiśyaphalaṃ tasmādbrāhmaṇāya tu nityakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्तु पापोपशांत्यर्थं दीयते विदुषां करे ।
नैमित्तिकं तदुद्दिष्टं दानं सद्भिरनुत्तमम्
yattu pāpopaśāṃtyarthaṃ dīyate viduṣāṃ kare |
naimittikaṃ taduddiṣṭaṃ dānaṃ sadbhiranuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपत्यविजयैश्वर्य सुखार्थं यत्प्रदीयते ।
दानं तत्काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्मचिंतकैः
apatyavijayaiśvarya sukhārthaṃ yatpradīyate |
dānaṃ tatkāmyamākhyātamṛṣibhirdharmaciṃtakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदीश्वरस्य प्रीत्यर्थं ब्रह्मवित्सु प्रदीयते ।
चेतसा धर्मयुक्तेन दानं तद्विमलं शिवम्
yadīśvarasya prītyarthaṃ brahmavitsu pradīyate |
cetasā dharmayuktena dānaṃ tadvimalaṃ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानधर्मं निषेवेत पात्रमासाद्य शक्तितः ।
उपास्यते तु तत्पात्रं यत्तारयति सर्वतः
dānadharmaṃ niṣeveta pātramāsādya śaktitaḥ |
upāsyate tu tatpātraṃ yattārayati sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुटुंबभुक्तिवसनाद्देयं यदतिरिच्यते ।
अन्यथा दीयते यद्वै न तद्दानं फलप्रदम्
kuṭuṃbabhuktivasanāddeyaṃ yadatiricyate |
anyathā dīyate yadvai na taddānaṃ phalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोत्रियाय कुलीनाय विनीताय तपस्विने ।
व्रतस्थाय दरिद्राय प्रदेयं भक्तिपूर्वकम्
śrotriyāya kulīnāya vinītāya tapasvine |
vratasthāya daridrāya pradeyaṃ bhaktipūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु दद्यान्महीं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये ।
स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति
yastu dadyānmahīṃ bhaktyā brāhmaṇāyāhitāgnaye |
sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra gatvā na śocati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इक्षुभिः संयुतां भूमिं यवगोधूमशालिनीम् ।
ददाति वेदविदुषे यः स भूयो न जायते
ikṣubhiḥ saṃyutāṃ bhūmiṃ yavagodhūmaśālinīm |
dadāti vedaviduṣe yaḥ sa bhūyo na jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोचर्ममात्रामपि वा यो भूमिं संप्रयच्छति ।
ब्राह्मणाय दरिद्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते
gocarmamātrāmapi vā yo bhūmiṃ saṃprayacchati |
brāhmaṇāya daridrāya sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिदानात्परं दानं विद्यते नेह किंचन ।
अन्नदानं तेन तुल्यं विद्यादानं ततोधिकम्
bhūmidānātparaṃ dānaṃ vidyate neha kiṃcana |
annadānaṃ tena tulyaṃ vidyādānaṃ tatodhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ब्राह्मणाय शांताय शुचये धर्मशीलिने ।
ददाति विद्यां विधिना ब्रह्मलोके महीयते
yo brāhmaṇāya śāṃtāya śucaye dharmaśīline |
dadāti vidyāṃ vidhinā brahmaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्यादहरहः स्वर्णं श्रद्धया ब्रह्मचारिणे ।
सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मणः स्थानमाप्नुयात्
dadyādaharahaḥ svarṇaṃ śraddhayā brahmacāriṇe |
sarvapāpavinirmukto brahmaṇaḥ sthānamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहस्थायान्नदानेन फलमाप्नोति मानवः ।
अन्नमेवास्य दातव्यं दत्वाप्नोति परां गतिम्
gṛhasthāyānnadānena phalamāpnoti mānavaḥ |
annamevāsya dātavyaṃ datvāpnoti parāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशाख्यां पूर्णमास्यां तु ब्राह्मणान्सप्त पंच वा ।
उपोष्य विधिना शांतः शुचिः प्रयतमानसः
vaiśākhyāṃ pūrṇamāsyāṃ tu brāhmaṇānsapta paṃca vā |
upoṣya vidhinā śāṃtaḥ śuciḥ prayatamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयित्वा तिलैः कृष्णैर्मधुना च विशेषतः ।
प्रीयतां धर्मराजेति यदा मनसि वर्त्तते
pūjayitvā tilaiḥ kṛṣṇairmadhunā ca viśeṣataḥ |
prīyatāṃ dharmarājeti yadā manasi varttate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावज्जीवं तु यत्पापं तत्क्षणादेव नश्यति ।
कृष्णाजिने तिलान्कृत्वा हिरण्यं मधुसर्पिषी
yāvajjīvaṃ tu yatpāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati |
kṛṣṇājine tilānkṛtvā hiraṇyaṃ madhusarpiṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम् ।
घृतान्नमुदकुंभं च वैशाख्यां तु विशेषतः
dadāti yastu viprāya sarvaṃ tarati duṣkṛtam |
ghṛtānnamudakuṃbhaṃ ca vaiśākhyāṃ tu viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्द्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात् ।
सुवर्णतिलयुक्तैस्तु ब्राह्मणान्सप्त पंच वा
nirddiśya dharmarājāya viprebhyo mucyate bhayāt |
suvarṇatilayuktaistu brāhmaṇānsapta paṃca vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पयेदुदपात्रैस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति ।
माघमासे तमिस्रे तु द्वादश्यां समुपोषितः
tarpayedudapātraistu brahmahatyāṃ vyapohati |
māghamāse tamisre tu dvādaśyāṃ samupoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लांबरधरः कृष्णैस्तिलैर्हुत्वा हुताशनम् ।
प्रदद्याद्ब्राह्मणेभ्यस्तु तिलानेव समाहितः
śuklāṃbaradharaḥ kṛṣṇaistilairhutvā hutāśanam |
pradadyādbrāhmaṇebhyastu tilāneva samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मप्रभृति यत्पापं सर्वं तरति वै द्विजः ।
अमावास्यामनुप्राप्य ब्राह्मणाय तपस्विने
janmaprabhṛti yatpāpaṃ sarvaṃ tarati vai dvijaḥ |
amāvāsyāmanuprāpya brāhmaṇāya tapasvine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किंचिद्देवदेवेशं दद्याच्चोद्दिश्य केशवम् ।
प्रीयतामीश्वरो विष्णुर्हृषीकेशः सनातनः
yatkiṃciddevadeveśaṃ dadyāccoddiśya keśavam |
prīyatāmīśvaro viṣṇurhṛṣīkeśaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ।
यस्तु कृष्णचतुर्दश्यां स्नात्वा देवं पिनाकिनम्
saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati |
yastu kṛṣṇacaturdaśyāṃ snātvā devaṃ pinākinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधयेद्द्विजमुखेन तस्यास्ति पुनर्भवः ।
कृष्णाष्टम्यां विशेषेण धार्मिकाय द्विजातये
ārādhayeddvijamukhena tasyāsti punarbhavaḥ |
kṛṣṇāṣṭamyāṃ viśeṣeṇa dhārmikāya dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वाभ्यर्च्य यथान्यायं पादप्रक्षालनादिभिः ।
प्रीयतां मे महादेवो दद्याद्द्रव्यं स्वकीयकम्
snātvābhyarcya yathānyāyaṃ pādaprakṣālanādibhiḥ |
prīyatāṃ me mahādevo dadyāddravyaṃ svakīyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम् ।
द्विजैः कृष्णचतुर्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः
sarvapāpavinirmuktaḥ prāpnoti paramāṃ gatim |
dvijaiḥ kṛṣṇacaturdaśyāṃ kṛṣṇāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमावास्यां तथा भक्तैः पूजनीयस्त्रिविक्रमः ।
एकादश्यां निराहारो द्वादश्यां पुरुषोत्तमम्
amāvāsyāṃ tathā bhaktaiḥ pūjanīyastrivikramaḥ |
ekādaśyāṃ nirāhāro dvādaśyāṃ puruṣottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेद्ब्राह्मणमुखे स गच्छेत्परमं पदम् ।
एषा तिथिर्वैष्णवी स्याद्द्वादशी शुक्लपक्षतः
arcayedbrāhmaṇamukhe sa gacchetparamaṃ padam |
eṣā tithirvaiṣṇavī syāddvādaśī śuklapakṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यामाराधयेद्देवं प्रयत्नेन जनार्दनम् ।
यत्किंचिद्देवमीशानमुद्दिश्य ब्राह्मणे शुचौ
tasyāmārādhayeddevaṃ prayatnena janārdanam |
yatkiṃciddevamīśānamuddiśya brāhmaṇe śucau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीयते विष्णुमेवापि तदनंतफलं स्मृतम् ।
यो हि यां देवतामिच्छेत्समाराधयितुं नरः
dīyate viṣṇumevāpi tadanaṃtaphalaṃ smṛtam |
yo hi yāṃ devatāmicchetsamārādhayituṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणान्पूजयेद्यत्नात्स तस्यास्तोषयेत्ततः ।
द्विजानां वपुरास्थाय नित्यं तिष्ठंति देवताः
brāhmaṇānpūjayedyatnātsa tasyāstoṣayettataḥ |
dvijānāṃ vapurāsthāya nityaṃ tiṣṭhaṃti devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूज्यंते ब्राह्मणा लाभे प्रतिमादिषु तैः क्वचित् ।
प्रतिमादिषु यत्नेन तस्मात्फलमभीप्सता
pūjyaṃte brāhmaṇā lābhe pratimādiṣu taiḥ kvacit |
pratimādiṣu yatnena tasmātphalamabhīpsatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजेषु देवता नित्यं पूजनीया विशेषतः ।
विभूतिकामः सततं पूजयेद्धि पुरंदरम्
dvijeṣu devatā nityaṃ pūjanīyā viśeṣataḥ |
vibhūtikāmaḥ satataṃ pūjayeddhi puraṃdaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्रह्माणं ज्ञानकामुकः ।
आरोग्यकामोथ रविं धनकामो हुताशनम्
brahmavarcasakāmastu brahmāṇaṃ jñānakāmukaḥ |
ārogyakāmotha raviṃ dhanakāmo hutāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्म्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद्वै विनायकम् ।
भोगकामस्तु शशिनं बलकामः समीरणम्
karmmaṇāṃ siddhikāmastu pūjayedvai vināyakam |
bhogakāmastu śaśinaṃ balakāmaḥ samīraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुमुक्षुः सर्वसंसारात्प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम् ।
यस्तु योगं तथा मोक्षमन्विच्छेऽज्ज्ञानमैश्वरम्
mumukṣuḥ sarvasaṃsārātprayatnenārcayeddharim |
yastu yogaṃ tathā mokṣamanvicche'jjñānamaiśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेत विरूपाक्षं प्रयत्नेन सुरेश्वरम् ।
ये वांच्छंति महाभोगान्ज्ञानानि च महेश्वरम्
arcayeta virūpākṣaṃ prayatnena sureśvaram |
ye vāṃcchaṃti mahābhogānjñānāni ca maheśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते पूजयंति भूतेशं केशवं चापि भोगिनः ।
वारिदस्तृप्तिमाप्नोति जलदानं ततोधिकम्
te pūjayaṃti bhūteśaṃ keśavaṃ cāpi bhoginaḥ |
vāridastṛptimāpnoti jaladānaṃ tatodhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम् ।
भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः
tailapradaḥ prajāmiṣṭāṃ dīpadaścakṣuruttamam |
bhūmidaḥ sarvamāpnoti dīrghamāyurhiraṇyadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहदाताग्र्यवेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम् ।
वासोदश्चंद्रसालोक्यमश्वदो यानमुत्तमम्
gṛhadātāgryaveśmāni rūpyado rūpamuttamam |
vāsodaścaṃdrasālokyamaśvado yānamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नदाता श्रियं स्वेष्टां गोदो ब्राह्मणविष्टपम् ।
यानशय्याप्रदो भार्य्यामैश्वर्यमभयप्रदः
annadātā śriyaṃ sveṣṭāṃ godo brāhmaṇaviṣṭapam |
yānaśayyāprado bhāryyāmaiśvaryamabhayapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मशाश्वतम् ।
धान्यान्यपि यथाशक्ति विप्रेषु प्रतिपादयेत्
dhānyadaḥ śāśvataṃ saukhyaṃ brahmado brahmaśāśvatam |
dhānyānyapi yathāśakti vipreṣu pratipādayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदविद्याविशिष्टेषु प्रेत्य स्वर्गं समश्नुते ।
गवां चान्नप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते
vedavidyāviśiṣṭeṣu pretya svargaṃ samaśnute |
gavāṃ cānnapradānena sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इंधनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः ।
फलमूलानि पानानि शाकानि विविधानि च
iṃdhanānāṃ pradānena dīptāgnirjāyate naraḥ |
phalamūlāni pānāni śākāni vividhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदद्याद्ब्राह्मणेभ्यस्तु मुदायुक्तः सदा भवेत् ।
औषधं स्नेहमाहारं रोगिणो रोगशांतये
pradadyādbrāhmaṇebhyastu mudāyuktaḥ sadā bhavet |
auṣadhaṃ snehamāhāraṃ rogiṇo rogaśāṃtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददानो रोगरहितः सुखी दीर्घायुरेव च ।
असिपत्रवनं मार्गं क्षुरधारासमन्वितम्
dadāno rogarahitaḥ sukhī dīrghāyureva ca |
asipatravanaṃ mārgaṃ kṣuradhārāsamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीक्ष्णतापं च तरति छत्रोपानत्प्रदो नरः ।
यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्यापेक्षितं गृहे
tīkṣṇatāpaṃ ca tarati chatropānatprado naraḥ |
yadyadiṣṭatamaṃ loke yaccāsyāpekṣitaṃ gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता ।
अयने विषुवे चैव ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः
tattadguṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā |
ayane viṣuve caiva grahaṇe caṃdrasūryayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्रांत्यादिषु कालेषु दत्तं भवति चाक्षयम् ।
प्रयागादिषु तीर्थेषु पुण्येष्वायतनेषु च
saṃkrāṃtyādiṣu kāleṣu dattaṃ bhavati cākṣayam |
prayāgādiṣu tīrtheṣu puṇyeṣvāyataneṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्वा चाक्षयमाप्नोति नदीप्रस्रवणेषु च ।
दानधर्मात्परो धर्मो भूतानां नेह विद्यते
datvā cākṣayamāpnoti nadīprasravaṇeṣu ca |
dānadharmātparo dharmo bhūtānāṃ neha vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्विप्राय दातव्यं श्रोत्रियाय द्विजातिभिः ।
स्वर्गाय भूतिकामेन तथा पापोपशांतये
tasmādviprāya dātavyaṃ śrotriyāya dvijātibhiḥ |
svargāya bhūtikāmena tathā pāpopaśāṃtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुमुक्षुणा तु दातव्यं ब्राह्मणेभ्यस्तथान्वहम् ।
दीयमानं तु यो मोहाद्गोविप्राग्निसुरेषु च
mumukṣuṇā tu dātavyaṃ brāhmaṇebhyastathānvaham |
dīyamānaṃ tu yo mohādgoviprāgnisureṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवारयत्यधर्मात्मा तिर्यग्योनिं व्रजेत सः ।
यस्तु द्रव्यार्जनं कृत्वा नार्चयेद्ब्राह्मणान्सुरान्
nivārayatyadharmātmā tiryagyoniṃ vrajeta saḥ |
yastu dravyārjanaṃ kṛtvā nārcayedbrāhmaṇānsurān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्वमपहृत्यैनं राजा राष्ट्रात्प्रवासयेत् ।
यस्तु दुर्भिक्षवेलायामन्नाद्यं न प्रयच्छति
sarvasvamapahṛtyainaṃ rājā rāṣṭrātpravāsayet |
yastu durbhikṣavelāyāmannādyaṃ na prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्रियमाणेषु विप्रेषु ब्राह्मणः स तु गर्हितः ।
न तस्मात्प्रतिगृह्णीयुः न वसेयुश्च तेन हि
mriyamāṇeṣu vipreṣu brāhmaṇaḥ sa tu garhitaḥ |
na tasmātpratigṛhṇīyuḥ na vaseyuśca tena hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञायित्वा स्वकाद्राष्ट्राद्राजा तं विप्रवासयेत् ।
पश्चात्सद्भ्यो ददातीह स्वद्रव्यं धर्मसाधनम्
ājñāyitvā svakādrāṣṭrādrājā taṃ vipravāsayet |
paścātsadbhyo dadātīha svadravyaṃ dharmasādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपूर्वाभ्यधिकः पापी नरके पच्यते नरः ।
स्वाध्यायवंतो ये विप्रा विद्यावंतो जितेंद्रियाः
sapūrvābhyadhikaḥ pāpī narake pacyate naraḥ |
svādhyāyavaṃto ye viprā vidyāvaṃto jiteṃdriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यसंयमसंयुक्तास्तेभ्यो दद्याद्द्विजोत्तमाः ।
प्रभुक्तमपि विद्वांसं धार्मिकं भोजयेद्द्विजम्
satyasaṃyamasaṃyuktāstebhyo dadyāddvijottamāḥ |
prabhuktamapi vidvāṃsaṃ dhārmikaṃ bhojayeddvijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च मूर्खमवृत्तस्थं दशरात्रमुपोषितम् ।
सन्निकृष्टमतिक्रम्य श्रोत्रियं यः प्रयच्छति
na ca mūrkhamavṛttasthaṃ daśarātramupoṣitam |
sannikṛṣṭamatikramya śrotriyaṃ yaḥ prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन कर्मणा पापी दहत्यासप्तमं कुलम् ।
यदि स्यादधिको विप्रः शीलविद्यादिभिः स्वयम्
sa tena karmaṇā pāpī dahatyāsaptamaṃ kulam |
yadi syādadhiko vipraḥ śīlavidyādibhiḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै यत्नेन दातव्यमतिक्रम्य च सन्निधिम् ।
योर्चितं प्रतिगृह्णीयाद्दद्यादर्चितमेव च
tasmai yatnena dātavyamatikramya ca sannidhim |
yorcitaṃ pratigṛhṇīyāddadyādarcitameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावुभौ गच्छतः स्वर्गं नरकं तु विपर्यये ।
न वार्यपि प्रयच्छेत नास्तिके हैतुकेपि च
tāvubhau gacchataḥ svargaṃ narakaṃ tu viparyaye |
na vāryapi prayaccheta nāstike haitukepi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पाखंडेषु सर्वेषु नावेदविदिधर्मवित् ।
रूप्यं चैव हिरण्यं च गामश्वं पृथिवीं तिलान्
na pākhaṃḍeṣu sarveṣu nāvedavididharmavit |
rūpyaṃ caiva hiraṇyaṃ ca gāmaśvaṃ pṛthivīṃ tilān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्वान्प्रतिगृह्णीयाद्भस्मी भवति काष्ठवत् ।
द्विजातिभ्यो धनं लिप्सेत्प्रशस्तेभ्यो द्विजोतमः
avidvānpratigṛhṇīyādbhasmī bhavati kāṣṭhavat |
dvijātibhyo dhanaṃ lipsetpraśastebhyo dvijotamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि राजन्यवैश्याभ्यां न तु शूद्रात्कथंचन ।
वृत्तिसंकोचमन्विच्छेन्नेहेत धनविस्तरम्
api rājanyavaiśyābhyāṃ na tu śūdrātkathaṃcana |
vṛttisaṃkocamanvicchenneheta dhanavistaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनलोभे प्रसक्तस्तु ब्राह्मण्यादेव हीयते ।
वेदानधीत्य सकलान्यज्ञांश्चावाप्य सर्वशः
dhanalobhe prasaktastu brāhmaṇyādeva hīyate |
vedānadhītya sakalānyajñāṃścāvāpya sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तां गतिमवाप्नोति संतोषाद्यामवाप्नुयात् ।
प्रतिग्रहरुचिर्न स्याच्छूद्रान्न तु समाहरेत्
na tāṃ gatimavāpnoti saṃtoṣādyāmavāpnuyāt |
pratigraharucirna syācchūdrānna tu samāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थित्यर्थादधिकं गृह्णन्ब्राह्मणो यात्यधोगतिम् ।
यस्तु याति न संतोषं न स स्वर्गस्य भाजनम्
sthityarthādadhikaṃ gṛhṇanbrāhmaṇo yātyadhogatim |
yastu yāti na saṃtoṣaṃ na sa svargasya bhājanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वेजयति भूतानि यथा चौरस्तथैव सः ।
गुरुं भृत्यांश्चोज्जिहीर्षुस्तर्पयन्देवतातिथीन्
udvejayati bhūtāni yathā caurastathaiva saḥ |
guruṃ bhṛtyāṃścojjihīrṣustarpayandevatātithīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतः प्रतिगृह्णीयान्न तु तृप्येत्स्वयं ततः ।
एवं गृहस्थो युक्तात्मा देवतातिथिपूजकः
sarvataḥ pratigṛhṇīyānna tu tṛpyetsvayaṃ tataḥ |
evaṃ gṛhastho yuktātmā devatātithipūjakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तमानः संयतात्मा याति तत्परमं पदम् ।
पुत्रेषु भार्यां निक्षिप्य गत्वारण्यं तु तत्त्ववित्
vartamānaḥ saṃyatātmā yāti tatparamaṃ padam |
putreṣu bhāryāṃ nikṣipya gatvāraṇyaṃ tu tattvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाकी विचरेन्नित्यमुदासीनः समाहितः ।
एष वः कथितो धर्म्मो गृहस्थानां द्विजोत्तमाः ।
ज्ञात्वा तु तिष्ठेन्नियतं तथानुष्ठापयेद्द्विजान्
ekākī vicarennityamudāsīnaḥ samāhitaḥ |
eṣa vaḥ kathito dharmmo gṛhasthānāṃ dvijottamāḥ |
jñātvā tu tiṣṭhenniyataṃ tathānuṣṭhāpayeddvijān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति देवमनादिमेकमीशं गृहधर्मेण समर्चयेदजस्रम् ।
समतीत्य स सर्वभूतयोनिं प्रकृतिं याति परं न याति जन्म
iti devamanādimekamīśaṃ gṛhadharmeṇa samarcayedajasram |
samatītya sa sarvabhūtayoniṃ prakṛtiṃ yāti paraṃ na yāti janma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.