ऋषय ऊचुः-।
भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च ।
प्रमाणमायुषः सूत बलं चापि शुभाशुभम्
ṛṣaya ūcuḥ-|
bhāratasyāsya varṣasya tathā haimavatasya ca |
pramāṇamāyuṣaḥ sūta balaṃ cāpi śubhāśubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनागतमतिक्रांतं वर्तमानं च सत्तम ।
आचक्ष्व नो विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च
anāgatamatikrāṃtaṃ vartamānaṃ ca sattama |
ācakṣva no vistareṇa harivarṣaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-।
चत्वारि भारते वर्षे युगानि मुनिपुंगवाः ।
कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं च द्विजसत्तमाः
sūta uvāca-|
catvāri bhārate varṣe yugāni munipuṃgavāḥ |
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca tiṣyaṃ ca dvijasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वे कृतयुगं नाम ततस्त्रेतायुगं द्विजाः ।
तत्पश्चाद्द्वापरं चाथ ततस्तिष्यः प्रवर्तते
pūrve kṛtayugaṃ nāma tatastretāyugaṃ dvijāḥ |
tatpaścāddvāparaṃ cātha tatastiṣyaḥ pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां मुनिपुंगवाः ।
आयुः संख्या कृतयुगे संख्याता हि तपोधनाः
catvāri tu sahasrāṇi varṣāṇāṃ munipuṃgavāḥ |
āyuḥ saṃkhyā kṛtayuge saṃkhyātā hi tapodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायामायुषो विदुः ।
द्वे सहस्रे द्वापरे तु भुवि तिष्ठंति सांप्रतम्
tathā trīṇi sahasrāṇi tretāyāmāyuṣo viduḥ |
dve sahasre dvāpare tu bhuvi tiṣṭhaṃti sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रमाणस्थितिर्ह्यस्ति तिष्ये तु मुनिपुंगवाः ।
गर्भस्थाश्च म्रियंतेऽत्र तथा जाता म्रियंति च
tatpramāṇasthitirhyasti tiṣye tu munipuṃgavāḥ |
garbhasthāśca mriyaṃte'tra tathā jātā mriyaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाबला महासत्त्वाः प्रज्ञागुणसमन्विताः ।
प्रजायंते च जाताश्च शतशोऽथ सहस्रशः
mahābalā mahāsattvāḥ prajñāguṇasamanvitāḥ |
prajāyaṃte ca jātāśca śataśo'tha sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजाः कृतयुगे विप्रा बलिनः प्रियदर्शनाः ।
प्रजायंते च जाताश्च मुनयो वै तपोधनाः
dvijāḥ kṛtayuge viprā balinaḥ priyadarśanāḥ |
prajāyaṃte ca jātāśca munayo vai tapodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महोत्साहा महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः ।
प्रियदर्शा वपुष्मंतो महावीर्य्या धनुर्धराः
mahotsāhā mahātmāno dhārmikāḥ satyavādinaḥ |
priyadarśā vapuṣmaṃto mahāvīryyā dhanurdharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरा हि युधि जायंते क्षत्रियाः शूरसंमताः ।
त्रेतायां क्षत्रियास्तावत्सर्वे वै चक्रवर्तिनः
vīrā hi yudhi jāyaṃte kṣatriyāḥ śūrasaṃmatāḥ |
tretāyāṃ kṣatriyāstāvatsarve vai cakravartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्ववर्णाश्च जायंते सदैव द्वापरे युगे ।
महोत्साहा वीर्यवंतः परस्परवधैषिणः
sarvavarṇāśca jāyaṃte sadaiva dvāpare yuge |
mahotsāhā vīryavaṃtaḥ parasparavadhaiṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजसांधेनसंयुक्ताः क्रोधनाः पुरुषाः किल ।
लुब्धाश्चानृतकाश्चैव तिष्ये जायंति भो द्विजाः
tejasāṃdhenasaṃyuktāḥ krodhanāḥ puruṣāḥ kila |
lubdhāścānṛtakāścaiva tiṣye jāyaṃti bho dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईर्ष्या मानस्तथा क्रोधो मायासूया तथैव च ।
तिष्ये भवंति भूतानां रागो लोभश्च सत्तमाः
īrṣyā mānastathā krodho māyāsūyā tathaiva ca |
tiṣye bhavaṃti bhūtānāṃ rāgo lobhaśca sattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्षेपो वर्त्तते विप्रा द्वापरे युगमध्यगे ।
गुणोत्तरं हैमवतं हरिवर्षं ततः परम्
saṃkṣepo varttate viprā dvāpare yugamadhyage |
guṇottaraṃ haimavataṃ harivarṣaṃ tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.