Library·Padma Purāṇa·3·3.8
ऋषय ऊचुः-। जंबूखंडस्त्वया प्रोक्तो यथावदिह सत्तमः । विष्कंभस्य च प्रब्रूहि परिमाणं हि तत्त्वतः
ṛṣaya ūcuḥ-| jaṃbūkhaṃḍastvayā prokto yathāvadiha sattamaḥ | viṣkaṃbhasya ca prabrūhi parimāṇaṃ hi tattvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रस्य प्रमाणं च सम्यगच्छिद्र दर्शनः । शाकद्वीपं च नो ब्रूहि कुशद्वीपं च धार्मिकम्
samudrasya pramāṇaṃ ca samyagacchidra darśanaḥ | śākadvīpaṃ ca no brūhi kuśadvīpaṃ ca dhārmikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाल्मलं चैव तत्त्वेन क्रौंचद्वीपं तथैव च । सूत उवाच-। विप्राः सुबहवो द्वीपाः यैरिदं संततं जगत् । सप्तद्वीपान्प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं द्विजपुंगवाः
śālmalaṃ caiva tattvena krauṃcadvīpaṃ tathaiva ca | sūta uvāca-| viprāḥ subahavo dvīpāḥ yairidaṃ saṃtataṃ jagat | saptadvīpānpravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ dvijapuṃgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टादशसहस्राणि योजनानि द्विजोत्तमाः । षट्शतानि च पूर्णानि विष्कंभो जंबुपर्वतः
aṣṭādaśasahasrāṇi yojanāni dvijottamāḥ | ṣaṭśatāni ca pūrṇāni viṣkaṃbho jaṃbuparvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणस्य समुद्रस्य विष्कंभो द्विगुणः स्मृतः । नानाजनपदाकीर्णो मणिविद्रुमचित्रितः
lavaṇasya samudrasya viṣkaṃbho dviguṇaḥ smṛtaḥ | nānājanapadākīrṇo maṇividrumacitritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैकधातुविचित्रैश्च पर्वतैरुपशोभितः । सिद्धचारणसंकीर्णैः सागरः परिमंडलः
naikadhātuvicitraiśca parvatairupaśobhitaḥ | siddhacāraṇasaṃkīrṇaiḥ sāgaraḥ parimaṃḍalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकद्वीपं च वक्ष्यामि यथावदिह सत्तमाः । शृणुताद्य यथान्यायं ब्रुवतो मम धार्मिकाः
śākadvīpaṃ ca vakṣyāmi yathāvadiha sattamāḥ | śṛṇutādya yathānyāyaṃ bruvato mama dhārmikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जंबुद्वीपप्रमाणेन द्विगुणः स द्विजर्षभाः । विष्कंभेन महाभागाः सागरोऽपि विभागशः
jaṃbudvīpapramāṇena dviguṇaḥ sa dvijarṣabhāḥ | viṣkaṃbhena mahābhāgāḥ sāgaro'pi vibhāgaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरोदो मुनिशार्दूला येन संपरिवारितः । तत्र पुण्याजनपदास्तत्र न म्रियते जनः
kṣīrodo muniśārdūlā yena saṃparivāritaḥ | tatra puṇyājanapadāstatra na mriyate janaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत एव हि दुर्भिक्षं क्षमा तेजोयुता हि ते । शाकद्वीपस्य संक्षेपो यथावन्मुनिसत्तमाः । उक्त एष महाभागाः किमन्यत्कथयामि वः
kuta eva hi durbhikṣaṃ kṣamā tejoyutā hi te | śākadvīpasya saṃkṣepo yathāvanmunisattamāḥ | ukta eṣa mahābhāgāḥ kimanyatkathayāmi vaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः-। शाकद्वीपस्य संक्षेपो यथावदिह धार्मिक । उक्तस्त्वया महाप्राज्ञ विस्तरं ब्रूहि तत्त्वतः
ṛṣaya ūcuḥ-| śākadvīpasya saṃkṣepo yathāvadiha dhārmika | uktastvayā mahāprājña vistaraṃ brūhi tattvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-। तथैव पर्वता विप्राः सप्तात्र मणिपर्वताः । रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां नामानि वर्णये
sūta uvāca-| tathaiva parvatā viprāḥ saptātra maṇiparvatāḥ | ratnākarāstathā nadyasteṣāṃ nāmāni varṇaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीवगुणवत्सर्वं तत्त्वं पृच्छथ धार्मिकाः । देवर्षिगंधर्वयुतः प्रथमो मेरुरुच्यते
atīvaguṇavatsarvaṃ tattvaṃ pṛcchatha dhārmikāḥ | devarṣigaṃdharvayutaḥ prathamo merurucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रागायतो महाभागा मलयोनाम पर्वतः । ततो मेघाः प्रवर्त्तंते प्रभवंति च सर्वशः
prāgāyato mahābhāgā malayonāma parvataḥ | tato meghāḥ pravarttaṃte prabhavaṃti ca sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः परेण मुनयो जलधारो महागिरिः । ततो नित्यमुपादत्ते वासवः परमं जलम्
tataḥ pareṇa munayo jaladhāro mahāgiriḥ | tato nityamupādatte vāsavaḥ paramaṃ jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वर्षं प्रभवति वर्षाकाले द्विजोत्तमाः । उच्चैर्गिरी रैवतको यत्र नित्यं प्रतिष्ठितम्
tato varṣaṃ prabhavati varṣākāle dvijottamāḥ | uccairgirī raivatako yatra nityaṃ pratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेवती दिवि नक्षत्रं पितामहकृतो विधिः । उत्तरेण तु विप्रेंद्राः श्यामो नाम महागिरिः
revatī divi nakṣatraṃ pitāmahakṛto vidhiḥ | uttareṇa tu vipreṃdrāḥ śyāmo nāma mahāgiriḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवमेघप्रभः प्रांशुः श्रीमानुज्ज्वलविग्रहः । यतः श्यामत्वमापन्नाः प्रजा मुदितमानसाः
navameghaprabhaḥ prāṃśuḥ śrīmānujjvalavigrahaḥ | yataḥ śyāmatvamāpannāḥ prajā muditamānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः-। सुमहान्संशयोऽस्माकं प्राप्तोयं सूत यत्त्वया । प्रजाः कथं सूत सम्यक्संप्राप्ताः श्यामतामिह
ṛṣaya ūcuḥ-| sumahānsaṃśayo'smākaṃ prāptoyaṃ sūta yattvayā | prajāḥ kathaṃ sūta samyaksaṃprāptāḥ śyāmatāmiha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-। सर्वेष्वेव महाप्राज्ञा द्वीपेषु मुनिपुंगवाः । गौरः कृष्णश्च पतगस्तयोर्वर्णांतरे द्विजाः
sūta uvāca-| sarveṣveva mahāprājñā dvīpeṣu munipuṃgavāḥ | gauraḥ kṛṣṇaśca patagastayorvarṇāṃtare dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामो यस्मात्प्रवृत्तो वै तस्मात्श्यामगिरिः स्मृतः । ततः परं मुनिश्रेष्ठा दुर्गशैलो महोदयः
śyāmo yasmātpravṛtto vai tasmātśyāmagiriḥ smṛtaḥ | tataḥ paraṃ muniśreṣṭhā durgaśailo mahodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशरी केशरयुतो यतो वातः प्रवर्त्तते । तेषां योजनविष्कंभो द्विगुणः प्रविभागशः
keśarī keśarayuto yato vātaḥ pravarttate | teṣāṃ yojanaviṣkaṃbho dviguṇaḥ pravibhāgaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाणि तेषु विप्रेंद्राः संप्रोक्तानि मनीषिभिः । महामेरुर्महाकाशो जलदः कुमुदोत्तरम्
varṣāṇi teṣu vipreṃdrāḥ saṃproktāni manīṣibhiḥ | mahāmerurmahākāśo jaladaḥ kumudottaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलधारो महाप्राज्ञः सुकुमार इति स्मृतः । रेवतस्य तु कौमारः श्यामश्च मणिकांचनः
jaladhāro mahāprājñaḥ sukumāra iti smṛtaḥ | revatasya tu kaumāraḥ śyāmaśca maṇikāṃcanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशरस्याथ मौदाकी परेण तु महान्पुमान् । परिवार्य्यं तु विप्रेंद्रा दैर्घ्यं ह्रस्वत्वमेव च
keśarasyātha maudākī pareṇa tu mahānpumān | parivāryyaṃ tu vipreṃdrā dairghyaṃ hrasvatvameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जंबूद्वीपेन संख्यातस्तस्य मध्ये महाद्रुमः । शाको नाम महाप्राज्ञाः प्रजास्तस्य सहानुगाः
jaṃbūdvīpena saṃkhyātastasya madhye mahādrumaḥ | śāko nāma mahāprājñāḥ prajāstasya sahānugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पुण्या जनपदाः पूज्यते तत्र शंकरः । तत्र गच्छंति सिद्धाश्च चारणा दैवतानि च
tatra puṇyā janapadāḥ pūjyate tatra śaṃkaraḥ | tatra gacchaṃti siddhāśca cāraṇā daivatāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धार्मिकाश्च प्रजाः सर्वाः चत्वारो गतमत्सराः । वर्णाः स्वकर्मनिरता न च स्तेनोऽत्र दृश्यते
dhārmikāśca prajāḥ sarvāḥ catvāro gatamatsarāḥ | varṇāḥ svakarmaniratā na ca steno'tra dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घायुषो महाप्राज्ञा जरामृत्युविवर्जिताः । प्रजास्तत्र विवर्द्धंते वर्षास्विव समुद्रगाः
dīrghāyuṣo mahāprājñā jarāmṛtyuvivarjitāḥ | prajāstatra vivarddhaṃte varṣāsviva samudragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नद्यः पुण्यजलास्तत्र गंगा च बहुधा गता । सुकुमारी कुमारी च शीता शीतोदका तथा
nadyaḥ puṇyajalāstatra gaṃgā ca bahudhā gatā | sukumārī kumārī ca śītā śītodakā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महानदी च भो विप्रास्तथा मणिजला नदी । इक्षुवर्द्धनिका चैव नदी मुनिवराः स्मृताः
mahānadī ca bho viprāstathā maṇijalā nadī | ikṣuvarddhanikā caiva nadī munivarāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रवृत्ताः पुण्योदा नद्यः परमशोभनाः । सहस्राणां शतान्येव यतो वर्षति वासवः
tataḥ pravṛttāḥ puṇyodā nadyaḥ paramaśobhanāḥ | sahasrāṇāṃ śatānyeva yato varṣati vāsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तासां नामधेयानि परिस्मर्तुं तथैव च । शक्यंते परिसंख्यातुं पुण्यास्ता हि सरिद्वराः
na tāsāṃ nāmadheyāni parismartuṃ tathaiva ca | śakyaṃte parisaṃkhyātuṃ puṇyāstā hi saridvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पुण्या जनपदाश्चत्वारो लोकविश्रुताः । मृगाश्च मशकाश्चैव मानसा मल्लकास्तथा
tataḥ puṇyā janapadāścatvāro lokaviśrutāḥ | mṛgāśca maśakāścaiva mānasā mallakāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगाश्च ब्रह्मभूयिष्ठाः स्वकर्मनिरता द्विजाः । मशकेषु तु राजन्या धार्मिकाः सर्वकामदाः
mṛgāśca brahmabhūyiṣṭhāḥ svakarmaniratā dvijāḥ | maśakeṣu tu rājanyā dhārmikāḥ sarvakāmadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसाश्च महाभागा वैश्यधर्मोपजीविनः । सर्वकामसमायुक्ताः शूरा धर्मार्थनिश्चिताः
mānasāśca mahābhāgā vaiśyadharmopajīvinaḥ | sarvakāmasamāyuktāḥ śūrā dharmārthaniścitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रास्तु मल्लका नित्यं पुरुषा धर्मशीलिनः । न तत्र राजा विप्रेंद्रा न दंडो न च दंडिकाः
śūdrāstu mallakā nityaṃ puruṣā dharmaśīlinaḥ | na tatra rājā vipreṃdrā na daṃḍo na ca daṃḍikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वधर्मेणैव धर्मज्ञास्ते रक्षंति परस्परम् । एतावदेव शक्यं तु तत्र द्वीपे प्रभाषितुम्
svadharmeṇaiva dharmajñāste rakṣaṃti parasparam | etāvadeva śakyaṃ tu tatra dvīpe prabhāṣitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदेव च श्रोतव्यं शाकद्वीपे महौजसि
etadeva ca śrotavyaṃ śākadvīpe mahaujasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.