शौनक उवाच-
इदानीं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व यथार्थतः ।
हरिस्वरूपिणा साक्षाद्वेदव्यासेन शासित
śaunaka uvāca-
idānīṃ śrotumicchāmi kathayasva yathārthataḥ |
harisvarūpiṇā sākṣādvedavyāsena śāsita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरहंकार हे सूत लोकानुग्रहकारक ।
केन स्यात्सुभगा नारी पापिनी च सुदुर्भगा
nirahaṃkāra he sūta lokānugrahakāraka |
kena syātsubhagā nārī pāpinī ca sudurbhagā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिप्रियांग केन स्याद्रूपिता चक्षुषोः सुधा ।
केन वा जायते लक्ष्मीस्तन्मे ब्रूहि तपोधन
patipriyāṃga kena syādrūpitā cakṣuṣoḥ sudhā |
kena vā jāyate lakṣmīstanme brūhi tapodhana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-
यदि पुण्यमिदं विप्र वृत्तं परमदुर्लभम् ।
शृणुष्व भोः समासेन कथयामि विधानतः
sūta uvāca-
yadi puṇyamidaṃ vipra vṛttaṃ paramadurlabham |
śṛṇuṣva bhoḥ samāsena kathayāmi vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसीद्भद्रश्रवा राजा युगे द्वापरसंज्ञके ।
सौराष्ट्रदेशवासी च वेदवेदांगपारगः
āsīdbhadraśravā rājā yuge dvāparasaṃjñake |
saurāṣṭradeśavāsī ca vedavedāṃgapāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्या तस्य च संजाता नाम्ना सुरतिचंद्रिका ।
तस्यां बभूवुः श्रीराज्ञः सप्तपुत्रा मनोरमाः
bhāryā tasya ca saṃjātā nāmnā suraticaṃdrikā |
tasyāṃ babhūvuḥ śrīrājñaḥ saptaputrā manoramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽभिजाता दुहिता सुंदरी सत्यवादिनी ।
श्यामबाला च विप्रेंद्र नाम्ना प्रीतिकरी पितुः
tato'bhijātā duhitā suṃdarī satyavādinī |
śyāmabālā ca vipreṃdra nāmnā prītikarī pituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैकदा श्यामबाला सुवर्णसिकतासु च ।
गूढैर्मनोहरै रत्नैः सखिभिः क्रीडितुं मुदा
athaikadā śyāmabālā suvarṇasikatāsu ca |
gūḍhairmanoharai ratnaiḥ sakhibhiḥ krīḍituṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम नीपवृक्षस्य तलं परमदुर्लभम् ।
एतस्मिन्नंतरे विप्र लक्ष्मीः संसारतारिणी
jagāma nīpavṛkṣasya talaṃ paramadurlabham |
etasminnaṃtare vipra lakṣmīḥ saṃsāratāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकानां नीतिदा साथ समायाता स्वयं पुरः ।
धृत्वा च ब्राह्मणीरूपं पलितांगी च भूसुर
lokānāṃ nītidā sātha samāyātā svayaṃ puraḥ |
dhṛtvā ca brāhmaṇīrūpaṃ palitāṃgī ca bhūsura
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अखिलानां च लोकानां शास्तू राज्ञः क्षयं विना ।
केषां क्षुद्रतराणां हि गृहे गच्छामि सांप्रतम्
akhilānāṃ ca lokānāṃ śāstū rājñaḥ kṣayaṃ vinā |
keṣāṃ kṣudratarāṇāṃ hi gṛhe gacchāmi sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिंत्य मनसा गता राजनिकेतनम् ।
सुवर्णभित्तिभिर्युक्तं पताकाभिरलंकृतम्
iti saṃciṃtya manasā gatā rājaniketanam |
suvarṇabhittibhiryuktaṃ patākābhiralaṃkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहद्वारमतिक्रम्य प्राह दौवारिकीं ततः ।
द्वारं जहि हि भो द्वारि नियुक्ते शुभलक्षणे
siṃhadvāramatikramya prāha dauvārikīṃ tataḥ |
dvāraṃ jahi hi bho dvāri niyukte śubhalakṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामि वेगेन पश्यामि राज्ञीं सुरतिचंद्रिकाम् ।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या रत्नदंडकरा च सा ।
कोकिलावाक्यवन्मुक्तं परमं हर्षमाययौ
yāmi vegena paśyāmi rājñīṃ suraticaṃdrikām |
tacchrutvā vacanaṃ tasyā ratnadaṃḍakarā ca sā |
kokilāvākyavanmuktaṃ paramaṃ harṣamāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारनियुक्तोवाच-
किं नाम वहसे वृद्धे कः पतिस्तावकः पुनः ।
आगतासि कथं किं ते कार्य्यं राज्ञ्याश्च दर्शने ।
कस्मात्किं ब्रूहि विप्रे त्वं श्रोतुं कौतुहलं हि मे
dvāraniyuktovāca-
kiṃ nāma vahase vṛddhe kaḥ patistāvakaḥ punaḥ |
āgatāsi kathaṃ kiṃ te kāryyaṃ rājñyāśca darśane |
kasmātkiṃ brūhi vipre tvaṃ śrotuṃ kautuhalaṃ hi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धोवाच-
शृणु पोष्ये महाराज पत्न्या दंडकरे यदा ।
श्रोतुं कौतूहलं तेऽस्ति मदागमनकारणम्
vṛddhovāca-
śṛṇu poṣye mahārāja patnyā daṃḍakare yadā |
śrotuṃ kautūhalaṃ te'sti madāgamanakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसिद्धा कमला नाम्ना चाहं प्राणेश्वरो मम ।
भुवनेश इति ख्यातो नाम्ना द्वारवतीपुरी
prasiddhā kamalā nāmnā cāhaṃ prāṇeśvaro mama |
bhuvaneśa iti khyāto nāmnā dvāravatīpurī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां वै वर्त्तते पोष्ये मम प्राणेश्वरस्ततः ।
आगताहं रत्नवेत्रकरे शृणु सकौतुकम्
tasyāṃ vai varttate poṣye mama prāṇeśvarastataḥ |
āgatāhaṃ ratnavetrakare śṛṇu sakautukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममागमनकार्यं हि वच्मीदानीं तवाग्रतः ।
पुरासीद्वैश्यकुलजा राज्ञी तव च दुःखिनी
mamāgamanakāryaṃ hi vacmīdānīṃ tavāgrataḥ |
purāsīdvaiśyakulajā rājñī tava ca duḥkhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्मिन्दिवसे पोष्ये पतिना कलहः कृतः ।
तया नार्या च दुःखिन्या ततो वै भर्तृपीडिता
ekasmindivase poṣye patinā kalahaḥ kṛtaḥ |
tayā nāryā ca duḥkhinyā tato vai bhartṛpīḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर्भूय द्रुतं गेहाद्रुदंती च पुनः पुनः ।
तस्याश्च रोदनं श्रुत्वा चागताहं समीपतः
bahirbhūya drutaṃ gehādrudaṃtī ca punaḥ punaḥ |
tasyāśca rodanaṃ śrutvā cāgatāhaṃ samīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपृच्छं सर्ववृत्तांतं कथितो वै यथार्थतः ।
तया ततो व्रतवरमुपदेशं ददाम्यहम्
apṛcchaṃ sarvavṛttāṃtaṃ kathito vai yathārthataḥ |
tayā tato vratavaramupadeśaṃ dadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममोपदेशतः सा वै चक्रे व्रतवरं मुदा ।
तस्य प्रसादाद्भो द्वाःस्थे संजाता सुखिता च सा
mamopadeśataḥ sā vai cakre vratavaraṃ mudā |
tasya prasādādbho dvāḥsthe saṃjātā sukhitā ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्वैश्यकुलजा पत्या मृत्योर्वशं गता ।
समानेतुं ततस्तौ तु विहिताखिलघातकौ
kadācidvaiśyakulajā patyā mṛtyorvaśaṃ gatā |
samānetuṃ tatastau tu vihitākhilaghātakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंकरान्प्रेषयामास चंडाद्यान्धर्मराट्प्रभुः ।
यमाज्ञया समायाता यमदूता भयंकराः
kiṃkarānpreṣayāmāsa caṃḍādyāndharmarāṭprabhuḥ |
yamājñayā samāyātā yamadūtā bhayaṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्ध्वा तौ चर्मपाशेन लोहमुद्गरपाणयः ।
उद्यमं चक्रिरे गंतुं यमस्य शरणं प्रति
baddhvā tau carmapāśena lohamudgarapāṇayaḥ |
udyamaṃ cakrire gaṃtuṃ yamasya śaraṇaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रांतरे च लक्ष्म्यास्ते दूता विष्णुपरायणाः ।
समानेतुं समायाताः शंखचक्रगदाधराः
atrāṃtare ca lakṣmyāste dūtā viṣṇuparāyaṇāḥ |
samānetuṃ samāyātāḥ śaṃkhacakragadādharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तथाविधांस्तांश्च यमदूताः पलायिताः ।
लक्ष्मीदूता महात्मानः स्वप्रकाशादयस्तथा
dṛṣṭvā tathāvidhāṃstāṃśca yamadūtāḥ palāyitāḥ |
lakṣmīdūtā mahātmānaḥ svaprakāśādayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाशं छित्त्वा समारोप्य राजहंसयुते रथे ।
जग्मुर्लक्ष्मीपुरं सर्वे सहसाकाशवर्त्मना
pāśaṃ chittvā samāropya rājahaṃsayute rathe |
jagmurlakṣmīpuraṃ sarve sahasākāśavartmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद्वारं व्रतवरं कृत्वा वैश्या च सा तदा ।
तावत्कल्पसहस्राणि तस्थतुः कमलापुरे
yāvadvāraṃ vratavaraṃ kṛtvā vaiśyā ca sā tadā |
tāvatkalpasahasrāṇi tasthatuḥ kamalāpure
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यशेषस्य भोगार्थं जातौ राजान्वयेऽधुना ।
व्रतं च विस्मृतौ द्वाःस्थे राजसंपत्तिगर्वितौ ।
तस्माच्च तव तस्यापि चोपदेशार्थमागता
puṇyaśeṣasya bhogārthaṃ jātau rājānvaye'dhunā |
vrataṃ ca vismṛtau dvāḥsthe rājasaṃpattigarvitau |
tasmācca tava tasyāpi copadeśārthamāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाःस्थोवाच-
केनैव तु विधानेन वृद्धे व्रतवरं कृतम् ।
कस्मिन्मासे व्रतं श्रेष्ठं देवता का च पूज्यते
dvāḥsthovāca-
kenaiva tu vidhānena vṛddhe vratavaraṃ kṛtam |
kasminmāse vrataṃ śreṣṭhaṃ devatā kā ca pūjyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्मे पृच्छतो मातर्यथावद्वक्तुमर्हसि ।
कमलोवाच-
कार्त्तिके च व्यतिक्रांते मार्गशीर्षे समागते ।
तस्मिन्मासे च भो पोष्ये वासरे गुरुसंज्ञके
etanme pṛcchato mātaryathāvadvaktumarhasi |
kamalovāca-
kārttike ca vyatikrāṃte mārgaśīrṣe samāgate |
tasminmāse ca bho poṣye vāsare gurusaṃjñake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पूर्वाह्णसमये सकलैर्व्रतिभिर्वृता ।
नारायणेन सहितां लक्ष्मीं संपूजयेत्ततः
tataḥ pūrvāhṇasamaye sakalairvratibhirvṛtā |
nārāyaṇena sahitāṃ lakṣmīṃ saṃpūjayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिष्टैः पायसयुक्तैश्च भुक्तैश्च खंडमिश्रितैः ।
लक्ष्मीं संतोषयेत्प्रेष्ये ततः संप्रार्थयेदिदम्
miṣṭaiḥ pāyasayuktaiśca bhuktaiśca khaṃḍamiśritaiḥ |
lakṣmīṃ saṃtoṣayetpreṣye tataḥ saṃprārthayedidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यपूजिते देवि कमले विष्णुवल्लभे ।
यथा त्वमचला कृष्णे तथा भव मयि स्थिता
trailokyapūjite devi kamale viṣṇuvallabhe |
yathā tvamacalā kṛṣṇe tathā bhava mayi sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वरी कमले देवि शरणं च भवानघे ।
नानोपहारद्रव्यैश्च लक्ष्मीमाज्ञाप्य तोषयेत्
īśvarī kamale devi śaraṇaṃ ca bhavānaghe |
nānopahāradravyaiśca lakṣmīmājñāpya toṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रैश्च पूजयेद्देवीं महोत्सवसमन्विताम् ।
ततो नैवेद्यशेषांश्च दत्वा ब्राह्मणसत्तमम्
śāstraiśca pūjayeddevīṃ mahotsavasamanvitām |
tato naivedyaśeṣāṃśca datvā brāhmaṇasattamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानं स्वपतिं पुत्रान्पोष्येऽन्यानपि सेवकान् ।
द्वितीये तु गुरोर्वारे विशेषं शृणु सुंदरि
ātmānaṃ svapatiṃ putrānpoṣye'nyānapi sevakān |
dvitīye tu gurorvāre viśeṣaṃ śṛṇu suṃdari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रधूलीप्रशस्तैश्च भ्राष्ट्रैर्गोधूमनिर्मितैः ।
तोषयेत्कमलादेव्याः कुर्य्याद्वै भक्तिभावतः
citradhūlīpraśastaiśca bhrāṣṭrairgodhūmanirmitaiḥ |
toṣayetkamalādevyāḥ kuryyādvai bhaktibhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीये खंडसंयुक्तं दध्योदननिवेदनम् ।
शामाक शालि कासारैश्चतुर्थे पूजयेन्मुदा
tṛtīye khaṃḍasaṃyuktaṃ dadhyodananivedanam |
śāmāka śāli kāsāraiścaturthe pūjayenmudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीदेवीं प्रयत्नेन रत्नदंडकरे ततः ।
लक्ष्मीदेवी प्रीतये तु ब्राह्मणान्पूजयेद्धनैः
lakṣmīdevīṃ prayatnena ratnadaṃḍakare tataḥ |
lakṣmīdevī prītaye tu brāhmaṇānpūjayeddhanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रालंकारभोज्यैश्च फलैर्नानाविधैस्तथा ।
पोष्योवाच-
अत्रैव तिष्ठ भो वृद्धे राज्ञीं सुरतिचंद्रिकाम्
vastrālaṃkārabhojyaiśca phalairnānāvidhaistathā |
poṣyovāca-
atraiva tiṣṭha bho vṛddhe rājñīṃ suraticaṃdrikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञाप्य त्वां नयिष्यामि मा क्रोधं कुरु सत्तमे ।
इत्युक्त्वा सा तु चार्वंगी गता राज्ञीसमीपतः
vijñāpya tvāṃ nayiṣyāmi mā krodhaṃ kuru sattame |
ityuktvā sā tu cārvaṃgī gatā rājñīsamīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरस्यंजलिमाधाय पोष्या ब्रह्मन्समूलतः ।
आरभ्य सांगपर्यंतं यदूचे कमलालया
śirasyaṃjalimādhāya poṣyā brahmansamūlataḥ |
ārabhya sāṃgaparyaṃtaṃ yadūce kamalālayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं कथयामास राज्ञीं सुरतिचंद्रिकाम् ।
द्वारपालीवचः श्रुत्वा राज्ञी सुरतिचंद्रिका
tatsarvaṃ kathayāmāsa rājñīṃ suraticaṃdrikām |
dvārapālīvacaḥ śrutvā rājñī suraticaṃdrikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम ब्राह्मणीपार्श्वं सगर्वा प्राह सुंदर ।
राज्ञ्युवाच-
वृद्धे ब्राह्मणि किं वृत्तं चोपदेशार्थमागता
jagāma brāhmaṇīpārśvaṃ sagarvā prāha suṃdara |
rājñyuvāca-
vṛddhe brāhmaṇi kiṃ vṛttaṃ copadeśārthamāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयस्व चिरं मह्यं भयं त्यक्त्वा यथासुखम् ।
ब्राह्मण्युवाच-
तवानीतिमहं दृष्ट्वा गंतुमिच्छामि चंचला
kathayasva ciraṃ mahyaṃ bhayaṃ tyaktvā yathāsukham |
brāhmaṇyuvāca-
tavānītimahaṃ dṛṣṭvā gaṃtumicchāmi caṃcalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयिष्यामि किं दुष्टे व्रतं परमदुर्लभम् ।
इंदिरावासरे चाद्य चांडालेन करोषि यत्
kathayiṣyāmi kiṃ duṣṭe vrataṃ paramadurlabham |
iṃdirāvāsare cādya cāṃḍālena karoṣi yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दृष्टं मयि का दुष्टे तद्गेहे गर्वितेऽधुना ।
तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणीवाक्यं क्रोधसंरक्तलोचना
taddṛṣṭaṃ mayi kā duṣṭe tadgehe garvite'dhunā |
tacchrutvā brāhmaṇīvākyaṃ krodhasaṃraktalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरंतीं ब्राह्मणीं चैव प्रहारं च चकार सा ।
ततः सा कमला वृद्धा क्रंदमाना पलायिता
jaraṃtīṃ brāhmaṇīṃ caiva prahāraṃ ca cakāra sā |
tataḥ sā kamalā vṛddhā kraṃdamānā palāyitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडमाना ततः श्यामा ब्राह्मणीक्रन्दनध्वनिम् ।
आगतास्याः समीपं तु श्रुत्वा बाला तपोधना
krīḍamānā tataḥ śyāmā brāhmaṇīkrandanadhvanim |
āgatāsyāḥ samīpaṃ tu śrutvā bālā tapodhanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामाबालोवाच-
वृद्धे व्यथेदृशी केन दत्ता तुभ्यं वदस्व मे ।
तस्या वचनमाकर्ण्य शोकगद्गदया गिरा
śyāmābālovāca-
vṛddhe vyathedṛśī kena dattā tubhyaṃ vadasva me |
tasyā vacanamākarṇya śokagadgadayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कमला कथितं सर्वं वृत्तांतं द्विजसत्तम ।
श्यामाबाला ततः श्रुत्वा व्रतं परमदुर्ल्लभम्
kamalā kathitaṃ sarvaṃ vṛttāṃtaṃ dvijasattama |
śyāmābālā tataḥ śrutvā vrataṃ paramadurllabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रोक्तविधिना चक्रे सश्रद्धं च सभक्तितः ।
त्रिवारे परिपूर्णे तु तुर्यवारे समागते
śāstroktavidhinā cakre saśraddhaṃ ca sabhaktitaḥ |
trivāre paripūrṇe tu turyavāre samāgate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवाहकर्मसंसिद्धं द्विजलक्ष्मीप्रसादतः ।
श्रीसिद्धेश्वरदेवस्य नृपतेर्भूपतेजसः
vivāhakarmasaṃsiddhaṃ dvijalakṣmīprasādataḥ |
śrīsiddheśvaradevasya nṛpaterbhūpatejasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालाधरो नाम सुतो गृहीत्वा तां गृहं गतः ।
अथ तस्यां गतायां तु ब्रह्मन्शृणुष्व कौतुकम्
mālādharo nāma suto gṛhītvā tāṃ gṛhaṃ gataḥ |
atha tasyāṃ gatāyāṃ tu brahmanśṛṇuṣva kautukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञीगृहे च सर्वाणि स्थितानि सुबहूनि च ।
द्रव्याणि केन नीतानि न ज्ञातान्यपि भूसुर
rājñīgṛhe ca sarvāṇi sthitāni subahūni ca |
dravyāṇi kena nītāni na jñātānyapi bhūsura
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वित्ता बुद्धिहीना सा चान्नवस्त्रविवर्जिता ।
उपविष्टा च केनापि गंतुं च दुहितुर्गृहम्
nirvittā buddhihīnā sā cānnavastravivarjitā |
upaviṣṭā ca kenāpi gaṃtuṃ ca duhiturgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेषयामास भर्त्तारं किंचित्प्रार्थनहेतवे ।
तस्य मालाधरस्यापि ग्रामे च सरसीतटे
preṣayāmāsa bharttāraṃ kiṃcitprārthanahetave |
tasya mālādharasyāpi grāme ca sarasītaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेन कियता विप्र प्रविवेश च कष्टतः ।
तस्माज्जलं समानेतुं तस्या दास्यः समागताः ।
तं दृष्ट्वा दुःखिनां श्रेष्ठं पप्रच्छुः सानुकंपिताः
kālena kiyatā vipra praviveśa ca kaṣṭataḥ |
tasmājjalaṃ samānetuṃ tasyā dāsyaḥ samāgatāḥ |
taṃ dṛṣṭvā duḥkhināṃ śreṣṭhaṃ papracchuḥ sānukaṃpitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दास्य ऊचुः-
कस्त्वं कुतः समायातो मांसरक्तविवर्ज्जितः ।
रूक्षांगो रूक्षकेशश्च तत्सर्वं कथयस्व नः
dāsya ūcuḥ-
kastvaṃ kutaḥ samāyāto māṃsaraktavivarjjitaḥ |
rūkṣāṃgo rūkṣakeśaśca tatsarvaṃ kathayasva naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दरिद्र उवाच-
श्यामाबालापिता चाहं सौराष्ट्रनगरागतः ।
कथयध्वं च भो दास्यः श्यामाबालासमीपतः
daridra uvāca-
śyāmābālāpitā cāhaṃ saurāṣṭranagarāgataḥ |
kathayadhvaṃ ca bho dāsyaḥ śyāmābālāsamīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कौतूहलसमन्विताः ।
परस्परमुखाः सर्वा जहसुः स्वपुरं गताः
tacchrutvā vacanaṃ tasya kautūhalasamanvitāḥ |
parasparamukhāḥ sarvā jahasuḥ svapuraṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामाबाला च कथितं सर्वं वृत्तं च भो द्विज ।
श्रुत्वैतद्वचनं तासां प्रेषयामास सेवकान्
śyāmābālā ca kathitaṃ sarvaṃ vṛttaṃ ca bho dvija |
śrutvaitadvacanaṃ tāsāṃ preṣayāmāsa sevakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पतैलं दिव्यवस्त्रं चंदनं पर्णवीटिकाम् ।
घोटकं च तथा दत्वा पितरं प्रति सुंदरी
puṣpatailaṃ divyavastraṃ caṃdanaṃ parṇavīṭikām |
ghoṭakaṃ ca tathā datvā pitaraṃ prati suṃdarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वाथ सर्वे ते भृत्याः कृत्वा सुवेषमुत्तमम् ।
श्यामाबालागृहं निन्युर्देवराजगृहोपमम्
gatvātha sarve te bhṛtyāḥ kṛtvā suveṣamuttamam |
śyāmābālāgṛhaṃ ninyurdevarājagṛhopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामाबाला ततश्चैव पितरं दुखिनां वरम् ।
श्याल्यन्नं सघृतं चैव भोजयामास यत्नतः
śyāmābālā tataścaiva pitaraṃ dukhināṃ varam |
śyālyannaṃ saghṛtaṃ caiva bhojayāmāsa yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुर्येषु समतीतेषु दिवसेषु तपोधन ।
प्रेषयामास तं दत्वा गुप्तपात्रस्थितं धनम्
turyeṣu samatīteṣu divaseṣu tapodhana |
preṣayāmāsa taṃ datvā guptapātrasthitaṃ dhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रविश्य स्वगृहे धनं पात्रान्तरस्थितम् ।
ददर्शांगारनिचयं रुरोद भृशदुःखितः
tataḥ praviśya svagṛhe dhanaṃ pātrāntarasthitam |
dadarśāṃgāranicayaṃ ruroda bhṛśaduḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुहितुः सदनं यातुं निःससार गृहागतः ।
तत्रैव सरसीकूले प्रविवेश च दुःखिनी
duhituḥ sadanaṃ yātuṃ niḥsasāra gṛhāgataḥ |
tatraiva sarasīkūle praviveśa ca duḥkhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैनां च समानीतां यथा स्याः प्राणवल्लभाम् ।
तथैव पूजयामास मातृस्नेहात्पतिव्रता
tathaināṃ ca samānītāṃ yathā syāḥ prāṇavallabhām |
tathaiva pūjayāmāsa mātṛsnehātpativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्समये विप्र लक्ष्मीवासरमुत्तमम् ।
श्यामाबाला कारयितुं मनश्चक्रे च मातरम्
etasminsamaye vipra lakṣmīvāsaramuttamam |
śyāmābālā kārayituṃ manaścakre ca mātaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या माता दरिद्राणि भुक्त्वा वैकांतिकेपि च ।
शावकानां तु चोच्छिष्टं लक्ष्मीकोपसमन्विता
tasyā mātā daridrāṇi bhuktvā vaikāṃtikepi ca |
śāvakānāṃ tu cocchiṣṭaṃ lakṣmīkopasamanvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इंदिरायास्तृतीयानि वासराणि गतान्यपि ।
चतुर्थवासरे तां तत्कारयामास सा दृढम्
iṃdirāyāstṛtīyāni vāsarāṇi gatānyapi |
caturthavāsare tāṃ tatkārayāmāsa sā dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगता नगरं सा वै राज्ञी सुरतिचंद्रिका ।
दृष्ट्वा गृहं तथा दिव्यमिंदिरायाः प्रसादतः
āgatā nagaraṃ sā vai rājñī suraticaṃdrikā |
dṛṣṭvā gṛhaṃ tathā divyamiṃdirāyāḥ prasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामाबाला च विप्रेंद्र कदाचित्समये पुनः ।
मातुर्गृहं गता चाथ ऐश्वर्यस्य दिदृक्षया
śyāmābālā ca vipreṃdra kadācitsamaye punaḥ |
māturgṛhaṃ gatā cātha aiśvaryasya didṛkṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामाबालां ततो दूराद्दृष्ट्वा संकुपिता च सा ।
न पश्यामि मुखं तस्या इत्युक्त्वालक्षिता स्थिता
śyāmābālāṃ tato dūrāddṛṣṭvā saṃkupitā ca sā |
na paśyāmi mukhaṃ tasyā ityuktvālakṣitā sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा गृहांतरालं च गृहीत्वा सैंधवं च सा ।
आगता स्वगृहं किंचित्तूष्णीं लक्ष्मीसमाश्रितम्
gatvā gṛhāṃtarālaṃ ca gṛhītvā saiṃdhavaṃ ca sā |
āgatā svagṛhaṃ kiṃcittūṣṇīṃ lakṣmīsamāśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा स्वामी च पप्रच्छ तां साध्वीं पतिदेवताम् ।
किमानीतं त्वया कांते कथयस्व ममाग्रतः
rājā svāmī ca papraccha tāṃ sādhvīṃ patidevatām |
kimānītaṃ tvayā kāṃte kathayasva mamāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कांतोवाच-
राज्यसारं समानीतं दर्शयिष्यामि भोजने ।
इत्युक्त्वा सा तदा पाकं कृत्वा च लवणं विना
kāṃtovāca-
rājyasāraṃ samānītaṃ darśayiṣyāmi bhojane |
ityuktvā sā tadā pākaṃ kṛtvā ca lavaṇaṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नादिकं ततो दत्वा मालाधराय भूभुजे ।
ततो मालाधरो राजा व्यंजनं लवणवर्जितम्
annādikaṃ tato datvā mālādharāya bhūbhuje |
tato mālādharo rājā vyaṃjanaṃ lavaṇavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्वा वैगुण्यतां प्राप्तो राज्यसारं ददौ च सा ।
तदा हृष्टमना राजा भोजनं कृतवान्द्विज
bhuktvā vaiguṇyatāṃ prāpto rājyasāraṃ dadau ca sā |
tadā hṛṣṭamanā rājā bhojanaṃ kṛtavāndvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशशंस च तां नारीं धन्याधन्या इति ब्रुवन् ।
एतद्व्रतं च या नारी न करोति महादरात्
praśaśaṃsa ca tāṃ nārīṃ dhanyādhanyā iti bruvan |
etadvrataṃ ca yā nārī na karoti mahādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मजन्मनि सा नारी दरिद्रा दुर्भगा भवेत् ।
इदं या शृणुयाद्भक्त्या पठेद्यो वा समाहितः
janmajanmani sā nārī daridrā durbhagā bhavet |
idaṃ yā śṛṇuyādbhaktyā paṭhedyo vā samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापैर्विनिर्मुक्तो लक्ष्मीलोकं लभेच्च सः ।
इमां व्रतकथां या तु न श्रुत्वा क्रियते व्रतम् ।
तस्या व्रतफलं चैव नश्यत्येव न संशयः
sarvapāpairvinirmukto lakṣmīlokaṃ labhecca saḥ |
imāṃ vratakathāṃ yā tu na śrutvā kriyate vratam |
tasyā vrataphalaṃ caiva naśyatyeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.