शौनकउवाच।
माहात्म्यं ब्रूहि सर्वज्ञ शृण्वतां पापनाशनम् ।
सर्वप्राणिहितार्थाय तुलस्या अनुकंपया
śaunakauvāca|
māhātmyaṃ brūhi sarvajña śṛṇvatāṃ pāpanāśanam |
sarvaprāṇihitārthāya tulasyā anukaṃpayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच।
तुलस्याः परिसरे यस्य काननं तिष्ठति द्विज ।
गृहस्य तीर्थरूपत्वान्नायांति यमकिंकराः
sūta uvāca|
tulasyāḥ parisare yasya kānanaṃ tiṣṭhati dvija |
gṛhasya tīrtharūpatvānnāyāṃti yamakiṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलस्याः काननं विप्र सर्वपापहरं शुभम् ।
रोपयंति नराः श्रेष्ठास्ते न पश्यंति भास्करिम्
tulasyāḥ kānanaṃ vipra sarvapāpaharaṃ śubham |
ropayaṃti narāḥ śreṣṭhāste na paśyaṃti bhāskarim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोपणं पालनं सेवां दर्शनं स्पर्शनं तु यः ।
कुर्य्यात्तस्य प्रणष्टं स्यात्सर्वपापं द्विजोत्तम
ropaṇaṃ pālanaṃ sevāṃ darśanaṃ sparśanaṃ tu yaḥ |
kuryyāttasya praṇaṣṭaṃ syātsarvapāpaṃ dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोमलैस्तुलसीपत्रैरर्चयंति हरिं तु ये ।
कालस्य सदनं विप्र ते न यांति महाशयाः
komalaistulasīpatrairarcayaṃti hariṃ tu ye |
kālasya sadanaṃ vipra te na yāṃti mahāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंगाद्याः सरितः श्रेष्ठा विष्णु ब्रह्म महेश्वराः ।
देवैस्तीर्थैः पुष्कराद्यैस्तिष्ठंति तुलसीदले
gaṃgādyāḥ saritaḥ śreṣṭhā viṣṇu brahma maheśvarāḥ |
devaistīrthaiḥ puṣkarādyaistiṣṭhaṃti tulasīdale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो युक्तस्तुलसीपत्रैः पापी प्राणान्विमुञ्चति ।
विष्णोर्निकेतनं याति सत्यमेतन्मयोदितम्
yo yuktastulasīpatraiḥ pāpī prāṇānvimuñcati |
viṣṇorniketanaṃ yāti satyametanmayoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीमृत्तिकालिप्तो युक्तः पापशतैरपि ।
विमुंचति नरः प्राणान्स याति हरिमन्दिरम्
tulasīmṛttikālipto yuktaḥ pāpaśatairapi |
vimuṃcati naraḥ prāṇānsa yāti harimandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो नरो धारयेद्विप्र तुलसीकाष्ठचंदनम् ।
तस्याङ्गं न स्पृशेत्पापं स याति परमं पदम्
yo naro dhārayedvipra tulasīkāṣṭhacaṃdanam |
tasyāṅgaṃ na spṛśetpāpaṃ sa yāti paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीकाष्ठमालां तु कण्ठस्थां वहते तु यः ।
अप्यशौचोप्यनाचारो भक्त्या याति हरेर्गृहम्
tulasīkāṣṭhamālāṃ tu kaṇṭhasthāṃ vahate tu yaḥ |
apyaśaucopyanācāro bhaktyā yāti harergṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रीफलकृतामाला तुलसीकाष्ठसंभवा ।
दृश्यते यस्य देहे तु स वै भागवतो नरः
dhātrīphalakṛtāmālā tulasīkāṣṭhasaṃbhavā |
dṛśyate yasya dehe tu sa vai bhāgavato naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीदलजां मालां कण्ठस्थां वहते तु यः ।
विष्णूच्छिष्टां विशेषेण स नमस्यो दिवौकसाम्
tulasīdalajāṃ mālāṃ kaṇṭhasthāṃ vahate tu yaḥ |
viṣṇūcchiṣṭāṃ viśeṣeṇa sa namasyo divaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पुनस्तुलसीमालां कण्ठे कृत्वा जनार्दनम् ।
पूजयेत्पुण्यमाप्नोति प्रतिपुष्पं गवायुतम्
yaḥ punastulasīmālāṃ kaṇṭhe kṛtvā janārdanam |
pūjayetpuṇyamāpnoti pratipuṣpaṃ gavāyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारयन्ति न ये मालां हैतुकाः पापबुद्धयः ।
नरकान्न निवर्तंते दग्धाः कोपाग्निना हरेः
dhārayanti na ye mālāṃ haitukāḥ pāpabuddhayaḥ |
narakānna nivartaṃte dagdhāḥ kopāgninā hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जह्यात्तुलसीमालां धात्रीमालां विशेषतः ।
महापातकसंहर्त्रीं धर्मकामार्थदायिनीम्
na jahyāttulasīmālāṃ dhātrīmālāṃ viśeṣataḥ |
mahāpātakasaṃhartrīṃ dharmakāmārthadāyinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृशेच्च यानि लोमानि धात्रीमाला कलौ नृणाम् ।
तावद्वर्षसहस्राणि वसते केशवालये
spṛśecca yāni lomāni dhātrīmālā kalau nṛṇām |
tāvadvarṣasahasrāṇi vasate keśavālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेद्य केशवे मालां तुलसीकाष्ठसंभवाम् ।
वहते यो नरो भक्त्या तस्य वै नास्ति पातकम्
nivedya keśave mālāṃ tulasīkāṣṭhasaṃbhavām |
vahate yo naro bhaktyā tasya vai nāsti pātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीकाष्ठमालां तु प्रेतराजस्य दूतकाः ।
दृष्ट्वा नश्यन्ति दूरेण वातोद्धूतं यथा दलम्
tulasīkāṣṭhamālāṃ tu pretarājasya dūtakāḥ |
dṛṣṭvā naśyanti dūreṇa vātoddhūtaṃ yathā dalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलस्या विपिने धात्र्याश्छायासु यो नरोत्तमः ।
पिण्डं ददाति पितरो मुक्तिं यान्ति द्विजोत्तम
tulasyā vipine dhātryāśchāyāsu yo narottamaḥ |
piṇḍaṃ dadāti pitaro muktiṃ yānti dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणौ मूर्ध्नि गले चैव कर्णयोश्च मुखे द्विज ।
धात्रीफलं यस्तु धत्ते स विज्ञेयो हरिः स्वयम्
pāṇau mūrdhni gale caiva karṇayośca mukhe dvija |
dhātrīphalaṃ yastu dhatte sa vijñeyo hariḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रीपत्रैः फलैर्विप्र श्रीहरिं चार्चयेद्द्विज ।
कोटिजन्मार्जितं पापं पूजया नश्यति सकृत्
dhātrīpatraiḥ phalairvipra śrīhariṃ cārcayeddvija |
koṭijanmārjitaṃ pāpaṃ pūjayā naśyati sakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञादेवाश्च मुनयस्तीर्थानि कार्तिके द्विज ।
धात्रीवृक्षं समाश्रित्य तिष्ठन्ति कार्तिके सदा
yajñādevāśca munayastīrthāni kārtike dvija |
dhātrīvṛkṣaṃ samāśritya tiṣṭhanti kārtike sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रीपत्रं कार्तिके च द्वादश्यां तुलसीदलम् ।
चिनोति यो नरो गच्छेन्निरयं यातनामयम्
dhātrīpatraṃ kārtike ca dvādaśyāṃ tulasīdalam |
cinoti yo naro gacchennirayaṃ yātanāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रीछायासु यो विप्र चान्नं भुनक्ति कार्तिके ।
अन्नसंसर्गजं पापमावर्षं तस्य नश्यति
dhātrīchāyāsu yo vipra cānnaṃ bhunakti kārtike |
annasaṃsargajaṃ pāpamāvarṣaṃ tasya naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीवनमध्ये च धात्रीमूले च कार्तिके ।
कुर्याद्धर्यर्चनं विप्र वैकुण्ठं याति स ध्रुवम्
tulasīvanamadhye ca dhātrīmūle ca kārtike |
kuryāddharyarcanaṃ vipra vaikuṇṭhaṃ yāti sa dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीमूलदेशेऽपि स्थितं वारि द्विजोत्तम ।
गृह्णाति मस्तके भक्त्या पापी याति हरेर्गृहम्
tulasīmūladeśe'pi sthitaṃ vāri dvijottama |
gṛhṇāti mastake bhaktyā pāpī yāti harergṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीपत्रगलितं यस्तोयं शिरसावहेत् ।
सर्वतीर्थेषु स स्नातश्चांते याति हरेर्गृहम्
tulasīpatragalitaṃ yastoyaṃ śirasāvahet |
sarvatīrtheṣu sa snātaścāṃte yāti harergṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा कश्चिद्द्विजश्रेष्ठो द्वापरेऽभून्महामुने ।
स्नात्वैकदा तुलस्यै स वनं दत्वा गृहं गतः
purā kaściddvijaśreṣṭho dvāpare'bhūnmahāmune |
snātvaikadā tulasyai sa vanaṃ datvā gṛhaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यो वर्चसा नाम्ना मार्त्तंड इव पुण्यतः ।
तृषार्तो भक्षकः कश्चिदागतो बहुकल्मषः
ādityo varcasā nāmnā mārttaṃḍa iva puṇyataḥ |
tṛṣārto bhakṣakaḥ kaścidāgato bahukalmaṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलस्यामूलतस्तोयं पीत्वा चासौ हतांहसः ।
त्वरयाप्यागतो व्याधो नाम्ना यश्चासिमर्द्दनः
tulasyāmūlatastoyaṃ pītvā cāsau hatāṃhasaḥ |
tvarayāpyāgato vyādho nāmnā yaścāsimarddanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच भुक्तं चान्नं च भुक्त्वा भग्नं गतः किमु ।
कृत्वा मे पाकभांडस्थं चागतो हिंसकस्य ते
uvāca bhuktaṃ cānnaṃ ca bhuktvā bhagnaṃ gataḥ kimu |
kṛtvā me pākabhāṃḍasthaṃ cāgato hiṃsakasya te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विव्याध तं गतप्राणं नेतुं वै शमनाज्ञया ।
आगताः किंकराः क्रुद्धाः पाशमुद्गरपाणयः
vivyādha taṃ gataprāṇaṃ netuṃ vai śamanājñayā |
āgatāḥ kiṃkarāḥ kruddhāḥ pāśamudgarapāṇayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्ध्वा नेतुं मनश्चक्रुरागता विष्णुकिंकराः ।
तदा छित्त्वा चर्मपाशं स्यंदने तं मनोहरे
baddhvā netuṃ manaścakrurāgatā viṣṇukiṃkarāḥ |
tadā chittvā carmapāśaṃ syaṃdane taṃ manohare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तूर्णमारोहयामासुः पप्रच्छुर्विनयान्विताः ।
तेऽपि पुण्येन भोः संतः केन वै नीयतेऽप्यसौ
tūrṇamārohayāmāsuḥ papracchurvinayānvitāḥ |
te'pi puṇyena bhoḥ saṃtaḥ kena vai nīyate'pyasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुस्तेऽसौ पुरा राजा पुण्यं बहुतरं कृतम् ।
अकरोद्धरणं कांचित्सुंदरीं चांगनामयम्
ūcuste'sau purā rājā puṇyaṃ bahutaraṃ kṛtam |
akaroddharaṇaṃ kāṃcitsuṃdarīṃ cāṃganāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन चांहसा राजा गतो वै शमनक्षयम् ।
तत्रक्लेशं तु युष्माभिर्दत्तं वै शमनाज्ञया
anena cāṃhasā rājā gato vai śamanakṣayam |
tatrakleśaṃ tu yuṣmābhirdattaṃ vai śamanājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्रमय्यास्त्रियासार्द्धं क्रीडां सुप्त्वा चकार सः ।
तप्तायां लोहशय्यायां वैक्लव्यं कर्मणा नृप
tāmramayyāstriyāsārddhaṃ krīḍāṃ suptvā cakāra saḥ |
taptāyāṃ lohaśayyāyāṃ vaiklavyaṃ karmaṇā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तायोभीषणं तप्तं लोहस्तंभं यमाज्ञया ।
ततः स्थितः समालिंग्य भुक्त्वा दुःखं चिरं नृपः
taptāyobhīṣaṇaṃ taptaṃ lohastaṃbhaṃ yamājñayā |
tataḥ sthitaḥ samāliṃgya bhuktvā duḥkhaṃ ciraṃ nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिक्तः क्षारांबुधाराभिरन्यैर्वै शमनालये ।
ततो नरकशेषे च पापयोनौ मुहुर्मुहुः
siktaḥ kṣārāṃbudhārābhiranyairvai śamanālaye |
tato narakaśeṣe ca pāpayonau muhurmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मासाद्य चिरं दुःखमनुभूतं स्वकर्मणा ।
तुलसीमूलकं वारि पीत्वा याति हरेर्गृहम्
janmāsādya ciraṃ duḥkhamanubhūtaṃ svakarmaṇā |
tulasīmūlakaṃ vāri pītvā yāti harergṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं तद्वचः श्रुत्वा गतादूता यथागताः ।
तेन सार्द्धं विष्णुदूता गता वैकुंठमंदिरम्
idānīṃ tadvacaḥ śrutvā gatādūtā yathāgatāḥ |
tena sārddhaṃ viṣṇudūtā gatā vaikuṃṭhamaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माहात्म्यं कथितं ब्रह्मन्तुलस्याः पापनाशनम् ।
कुर्वंति सेवां ये भक्त्या न जाने किं भवेन्मुने
māhātmyaṃ kathitaṃ brahmantulasyāḥ pāpanāśanam |
kurvaṃti sevāṃ ye bhaktyā na jāne kiṃ bhavenmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.