Library·Padma Purāṇa·4·4.24
शौनक उवाच। विदुषांवर तत्त्वज्ञ कथयस्व महामते । इदानीं मम दानानां माहात्म्यं क्रमतो मुने
śaunaka uvāca| viduṣāṃvara tattvajña kathayasva mahāmate | idānīṃ mama dānānāṃ māhātmyaṃ kramato mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच। क्षितिदानं मुनिश्रेष्ठ दानानामुत्तमं मतम् । येन कृतं वै तद्दानं सर्वदानफलं मतम्
sūta uvāca| kṣitidānaṃ muniśreṣṭha dānānāmuttamaṃ matam | yena kṛtaṃ vai taddānaṃ sarvadānaphalaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षितिं ससस्यां यो दद्याद्ब्राह्मणाय द्विजोत्तम । विष्णुलोके सुखं भुंक्ते यावदिंद्राश्चतुर्दश
kṣitiṃ sasasyāṃ yo dadyādbrāhmaṇāya dvijottama | viṣṇuloke sukhaṃ bhuṃkte yāvadiṃdrāścaturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिव्यां जन्म चासाद्य सार्वभौमस्ततो नृपः । महीं सर्वां चिरं भुक्त्वा व्रजेद्वै श्रीहरेर्गृहम्
pṛthivyāṃ janma cāsādya sārvabhaumastato nṛpaḥ | mahīṃ sarvāṃ ciraṃ bhuktvā vrajedvai śrīharergṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोचर्ममात्रां भूमिं यः प्रयच्छति द्विजातये । स गच्छति हरेर्गेहं सर्वपापविवर्जितः
gocarmamātrāṃ bhūmiṃ yaḥ prayacchati dvijātaye | sa gacchati harergehaṃ sarvapāpavivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतं गावो वृषश्चैको यत्र तिष्ठंत्ययंत्रिताः । गोचर्ममात्रां तां भूमिं प्रवदंति महर्षयः
śataṃ gāvo vṛṣaścaiko yatra tiṣṭhaṃtyayaṃtritāḥ | gocarmamātrāṃ tāṃ bhūmiṃ pravadaṃti maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिनेता भूमिदाता द्वौ चापि स्वर्गगामिनौ । ग्राह्या भूमिर्द्विजैः प्राज्ञैस्त्यक्त्वा दानशतान्यपि
bhūminetā bhūmidātā dvau cāpi svargagāminau | grāhyā bhūmirdvijaiḥ prājñaistyaktvā dānaśatānyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानी भूसुरो यस्तु त्यजेद्भूमिं विमोहितः । प्रतिजन्मन्यसौ विप्रो भवेच्चात्यंत दुःखभाक्
ajñānī bhūsuro yastu tyajedbhūmiṃ vimohitaḥ | pratijanmanyasau vipro bhaveccātyaṃta duḥkhabhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यतो यः समासाद्य दद्याद्भूमिं द्विजातये । तस्मै विप्र जगन्नाथो ददाति परमं पदम्
anyato yaḥ samāsādya dadyādbhūmiṃ dvijātaye | tasmai vipra jagannātho dadāti paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदत्तां परदत्तां च मेदिनीं यो हरेद्द्विज । युक्तः कोटिकुलैर्याति नरकं चातिदारुणम्
svadattāṃ paradattāṃ ca medinīṃ yo hareddvija | yuktaḥ koṭikulairyāti narakaṃ cātidāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेद्यो वै महीं विप्र देवब्राह्मणयोरपि । न दृष्टा निष्कृतिस्तस्य कोटिकल्पशतैर्मुने
haredyo vai mahīṃ vipra devabrāhmaṇayorapi | na dṛṣṭā niṣkṛtistasya koṭikalpaśatairmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिं यो परदत्तां च रक्षति क्ष्मापतिर्द्विज । पुण्यं कोटिगुणं स्याद्वै तस्य दानं जनादपि
bhūmiṃ yo paradattāṃ ca rakṣati kṣmāpatirdvija | puṇyaṃ koṭiguṇaṃ syādvai tasya dānaṃ janādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपां महीं दत्त्वा यत्पुण्यं प्राप्यते द्विज । तत्पुण्यं प्राप्नुयान्मर्त्यो धेनुं यच्छन्द्विजातये
saptadvīpāṃ mahīṃ dattvā yatpuṇyaṃ prāpyate dvija | tatpuṇyaṃ prāpnuyānmartyo dhenuṃ yacchandvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाति वृषभं यस्तु दरिद्राय कुटुंबिने । सर्वपापविनिर्मुक्तो शिवलोकं स गच्छति
dadāti vṛṣabhaṃ yastu daridrāya kuṭuṃbine | sarvapāpavinirmukto śivalokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलप्रमाणं स्वर्णं यो ब्राह्मणाय प्रयच्छति । हरेर्निकेतनं याति युक्तः कोटिकुलैरपि
tilapramāṇaṃ svarṇaṃ yo brāhmaṇāya prayacchati | harerniketanaṃ yāti yuktaḥ koṭikulairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो दद्याद्रजतं विप्र साधवे भूसुराय वै । प्राप्नोति चंद्रलोकं च पिबेत्तत्रामृतं सदा
yo dadyādrajataṃ vipra sādhave bhūsurāya vai | prāpnoti caṃdralokaṃ ca pibettatrāmṛtaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवालं मौक्तिकं चैव हीरकं च मणिं तथा । यो ददाति द्विजश्रेष्ठ स्वर्गलोकं स गच्छति
pravālaṃ mauktikaṃ caiva hīrakaṃ ca maṇiṃ tathā | yo dadāti dvijaśreṣṭha svargalokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलापुरुषदानेन यत्पुण्यं लभते जनः । शालग्रामशिलां दत्त्वा तस्मात्कोटिगुणं लभेत्
tulāpuruṣadānena yatpuṇyaṃ labhate janaḥ | śālagrāmaśilāṃ dattvā tasmātkoṭiguṇaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपां क्षितिं दत्वा सशैलवनकाननाम् । यत्पुण्यं लभते तद्वै शालग्रामशिलाप्रदः
saptadvīpāṃ kṣitiṃ datvā saśailavanakānanām | yatpuṇyaṃ labhate tadvai śālagrāmaśilāpradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिलां यो वै दद्याद्भूमिसुराय च । तेन विप्र प्रदत्तानि भुवनानि चतुर्दश
śālagrāmaśilāṃ yo vai dadyādbhūmisurāya ca | tena vipra pradattāni bhuvanāni caturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलापुरुषदानं यः करोति द्विजपुंगव । जनन्याश्चोदरे तस्य पुनर्जन्म न विद्यते
tulāpuruṣadānaṃ yaḥ karoti dvijapuṃgava | jananyāścodare tasya punarjanma na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सालंकारां द्विजश्रेष्ठ कन्यां यच्छति यो नरः । स गच्छेद्ब्रह्मसदनं पुनर्जन्म न विद्यते
sālaṃkārāṃ dvijaśreṣṭha kanyāṃ yacchati yo naraḥ | sa gacchedbrahmasadanaṃ punarjanma na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्याविक्रयिणो नास्ति नरकान्निष्कृतिः पुनः । कन्यादानकृतो नास्ति स्वर्गादागमनं पुनः
kanyāvikrayiṇo nāsti narakānniṣkṛtiḥ punaḥ | kanyādānakṛto nāsti svargādāgamanaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपानहौ वातपत्रं यो ददाति द्विजातये । प्रेत्य चेंद्रपुरं गत्वा वसेत्कल्पचतुष्टयम्
upānahau vātapatraṃ yo dadāti dvijātaye | pretya ceṃdrapuraṃ gatvā vasetkalpacatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रं यच्छति यो दिव्यं साधवे वै द्विजायते । स्वर्गे दिव्यांबरधरश्चिरं तिष्ठेद्द्विजोत्तम
vastraṃ yacchati yo divyaṃ sādhave vai dvijāyate | svarge divyāṃbaradharaściraṃ tiṣṭheddvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धेनुं पुरातनीं यच्छेद्वस्त्रं च जरितं द्विज । नूत्नां रजोवतीं कन्यां स गच्छेन्निरयं तथा
dhenuṃ purātanīṃ yacchedvastraṃ ca jaritaṃ dvija | nūtnāṃ rajovatīṃ kanyāṃ sa gacchennirayaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्याविक्रयिणो ब्रह्मन्न पश्येल्लपनं बुधः । दृष्ट्वा चाज्ञानतो वापि कुर्य्यान्मार्तंड दर्शनम्
kanyāvikrayiṇo brahmanna paśyellapanaṃ budhaḥ | dṛṣṭvā cājñānato vāpi kuryyānmārtaṃḍa darśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलदाता नरो गच्छेत्त्रिदिवं च द्विजोत्तम । भुंक्ते कल्पसहस्राणि फलं तत्रामृतोपमम्
phaladātā naro gacchettridivaṃ ca dvijottama | bhuṃkte kalpasahasrāṇi phalaṃ tatrāmṛtopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकं यच्छति यो मर्त्यो शिवस्यभवनं द्विज । याति कल्पद्वयं भुंक्ते दुर्ल्लभं पायसं सुरैः
śākaṃ yacchati yo martyo śivasyabhavanaṃ dvija | yāti kalpadvayaṃ bhuṃkte durllabhaṃ pāyasaṃ suraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतदो दधिदश्चैव तक्रदो दुग्धदस्तथा । विष्णोर्निकेतनं गत्वा सुधापानं करोति सः
ghṛtado dadhidaścaiva takrado dugdhadastathā | viṣṇorniketanaṃ gatvā sudhāpānaṃ karoti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधदः पुष्पदश्चैव मर्त्यो याति सुरालयम् । तिष्ठेद्युगसहस्राणि गंधपुष्पविभूषितः
gaṃdhadaḥ puṣpadaścaiva martyo yāti surālayam | tiṣṭhedyugasahasrāṇi gaṃdhapuṣpavibhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शय्यादानं दानसारं ब्राह्मणाय ददाति यः । स याति ब्रह्मसदनं पर्य्यंके शेरते चिरम्
śayyādānaṃ dānasāraṃ brāhmaṇāya dadāti yaḥ | sa yāti brahmasadanaṃ paryyaṃke śerate ciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीठदाता दीपदाता सर्वदुष्कृतवर्जितः । स्वर्गे सिंहासने तिष्ठेज्ज्वलद्दीपावलीवृतः
pīṭhadātā dīpadātā sarvaduṣkṛtavarjitaḥ | svarge siṃhāsane tiṣṭhejjvaladdīpāvalīvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांबूलं यो नरो दद्याद्भूमिं भुंक्तेऽखिलां सुखम् । स्वर्गे देवांगनाक्रोडे सुप्तस्तांबूलमत्ति वै
tāṃbūlaṃ yo naro dadyādbhūmiṃ bhuṃkte'khilāṃ sukham | svarge devāṃganākroḍe suptastāṃbūlamatti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यादानं दानवरं करोति यो नरोत्तमः । प्रेत्य स सन्निधिं विष्णोस्तिष्ठेद्युगशतत्रयम्
vidyādānaṃ dānavaraṃ karoti yo narottamaḥ | pretya sa sannidhiṃ viṣṇostiṣṭhedyugaśatatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्य ज्ञानं ततस्तत्र दुर्ल्लभं वै द्विजर्षभ । दुर्ल्लभं मोक्षमाप्नोति श्रीहरेः कृपया द्विज
prāpya jñānaṃ tatastatra durllabhaṃ vai dvijarṣabha | durllabhaṃ mokṣamāpnoti śrīhareḥ kṛpayā dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाथं दुःखितं विप्रं पाठयेद्वै नरोत्तमः । श्रीहरेर्भवनं याति पुनर्जन्मविवर्जितः
anāthaṃ duḥkhitaṃ vipraṃ pāṭhayedvai narottamaḥ | śrīharerbhavanaṃ yāti punarjanmavivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो नरः पुस्तकं दद्याद्भक्तिश्रद्धासमन्वितः । प्रतिवर्णं लभेत्पुण्यं कपिलाकोटिदानजम्
yo naraḥ pustakaṃ dadyādbhaktiśraddhāsamanvitaḥ | prativarṇaṃ labhetpuṇyaṃ kapilākoṭidānajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुदो गुडदश्चैव मर्त्यो यातीक्षुसागरम् । लवणप्रदो नरो याति वारुणं लोकमेव च
madhudo guḍadaścaiva martyo yātīkṣusāgaram | lavaṇaprado naro yāti vāruṇaṃ lokameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषामेव दानानामन्नं वारि द्विजोत्तम । तत्त्वज्ञैर्मुनिभिः सर्वैः प्रवरं वै प्रकीर्त्तितम्
sarveṣāmeva dānānāmannaṃ vāri dvijottama | tattvajñairmunibhiḥ sarvaiḥ pravaraṃ vai prakīrttitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नं वारि द्विजश्रेष्ठ येन दत्तं महीतले । तेन दत्तानि दानानि सर्वाणि च द्विजर्षभ
annaṃ vāri dvijaśreṣṭha yena dattaṃ mahītale | tena dattāni dānāni sarvāṇi ca dvijarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नदो यो नरो विप्र प्राणदश्च प्रकीर्त्तितः । तस्मात्समस्तदानानामन्नदो लभते फलम्
annado yo naro vipra prāṇadaśca prakīrttitaḥ | tasmātsamastadānānāmannado labhate phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाचान्नं तथा वारि द्वे तुल्ये च प्रकीर्त्तिते । वारिणा च विना चान्नं सिद्धं न स्याद्द्विजोत्तम
yathācānnaṃ tathā vāri dve tulye ca prakīrttite | vāriṇā ca vinā cānnaṃ siddhaṃ na syāddvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधा तृषा द्विज व्याघ्र द्वे च तुल्ये प्रकीर्त्तिते । अतश्चान्नं च तोयं च श्रेष्ठं प्रोक्तं बुधैरपि
kṣudhā tṛṣā dvija vyāghra dve ca tulye prakīrttite | ataścānnaṃ ca toyaṃ ca śreṣṭhaṃ proktaṃ budhairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नदानं क्षितौ ब्रह्मन्ये कुर्वंति नरोत्तमाः । सर्वपापविनिर्मुक्ता गच्छंति हरिमंदिरम्
annadānaṃ kṣitau brahmanye kurvaṃti narottamāḥ | sarvapāpavinirmuktā gacchaṃti harimaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावंत्यन्नानि भो विप्र यच्छति क्षितिमंडले । ब्रह्महत्याश्च तावंत्यो नश्यंत्येव तपोधन
yāvaṃtyannāni bho vipra yacchati kṣitimaṃḍale | brahmahatyāśca tāvaṃtyo naśyaṃtyeva tapodhana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच्छतां चान्नदानानि शरीराणि च पातकम् । गात्राणि गृह्णतां त्यक्त्वा सहसा यांति शौनक
yacchatāṃ cānnadānāni śarīrāṇi ca pātakam | gātrāṇi gṛhṇatāṃ tyaktvā sahasā yāṃti śaunaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः पापिष्ठ चान्नानि न गृह्णंति मनीषिणः । गृह्णंति मोहाद्ये मूढा भवंति पापभागिनः
ataḥ pāpiṣṭha cānnāni na gṛhṇaṃti manīṣiṇaḥ | gṛhṇaṃti mohādye mūḍhā bhavaṃti pāpabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद्भूमिष्ठमुदकं चैकं भो द्विजसत्तम । सर्वपापैर्विनिर्मुक्तो व्रजेत्स हरिमंदिरम्
kuryādbhūmiṣṭhamudakaṃ caikaṃ bho dvijasattama | sarvapāpairvinirmukto vrajetsa harimaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयत्नेन द्विजश्रेष्ठ कर्त्तव्यो धनसंचयः । संचितं च धनं ब्रह्मन्दानकर्मणि विक्षिपेत्
prayatnena dvijaśreṣṭha karttavyo dhanasaṃcayaḥ | saṃcitaṃ ca dhanaṃ brahmandānakarmaṇi vikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणंति ये च कार्पण्याद्धनं ते चातिदुःखिनः । अंते सर्वधनं त्यक्वा निःस्वा गच्छंति भो मुने
raṇaṃti ye ca kārpaṇyāddhanaṃ te cātiduḥkhinaḥ | aṃte sarvadhanaṃ tyakvā niḥsvā gacchaṃti bho mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानवा ये सदा दानं दत्त्वा दत्त्वा दरिद्रति । दरिद्रास्तेन विज्ञेया नरलोके महेश्वराः
mānavā ye sadā dānaṃ dattvā dattvā daridrati | daridrāstena vijñeyā naraloke maheśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परलोके द्विजव्याघ्र साधुसंयमवर्जिते । निर्दये बंधुहीने च न दत्तं नोपतिष्ठते
paraloke dvijavyāghra sādhusaṃyamavarjite | nirdaye baṃdhuhīne ca na dattaṃ nopatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिते धने नरो यो वै नाश्नाति न ददाति सः । दरिद्र इव विज्ञेयः प्रेत्य निश्वासमुत्सृजेत्
sthite dhane naro yo vai nāśnāti na dadāti saḥ | daridra iva vijñeyaḥ pretya niśvāsamutsṛjet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसोऽपि वरं दानं प्रोक्तं च तत्त्वदर्शिभिः । अतो यत्नाद्द्विजश्रेष्ठ दानकर्म समाचरेत्
tapaso'pi varaṃ dānaṃ proktaṃ ca tattvadarśibhiḥ | ato yatnāddvijaśreṣṭha dānakarma samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाता दानं न दद्याद्वै समुत्सृज्य द्विजातये । स याति निरयं घोरं सर्वजंतुभयावहम्
dātā dānaṃ na dadyādvai samutsṛjya dvijātaye | sa yāti nirayaṃ ghoraṃ sarvajaṃtubhayāvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानं दाता प्रतिग्राही न स्मरेच्च न याचते । निरये चोभयोर्वासो यावच्चंद्र दिवाकरौ
dānaṃ dātā pratigrāhī na smarecca na yācate | niraye cobhayorvāso yāvaccaṃdra divākarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्यादि पापानि यानि वै द्विजसत्तम । तानि दानेन हन्यंते तस्माद्दानं समाचरेत्
brahmahatyādi pāpāni yāni vai dvijasattama | tāni dānena hanyaṃte tasmāddānaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.