शुचिस्मितोवाच-
आयुष्यवर्द्धनं भस्माशनं दृष्टं महामुने ।
परलोकगतिं दातुं शक्तमेतं वदस्व मे
śucismitovāca-
āyuṣyavarddhanaṃ bhasmāśanaṃ dṛṣṭaṃ mahāmune |
paralokagatiṃ dātuṃ śaktametaṃ vadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीच उवाच-
अत्र ते कथयिष्यामि इतिहासं पुरातनम् ।
चित्रगुप्तयमाभ्यां च यद्विख्यातं बभूव ह
dadhīca uvāca-
atra te kathayiṣyāmi itihāsaṃ purātanam |
citraguptayamābhyāṃ ca yadvikhyātaṃ babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथिलायां पुरा कश्चिच्छुनः पर्यटते क्षुधा ।
पुरा जन्मशतात्पूर्वं ब्राह्मणः पापनिश्चयः
mithilāyāṃ purā kaścicchunaḥ paryaṭate kṣudhā |
purā janmaśatātpūrvaṃ brāhmaṇaḥ pāpaniścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वेवयसि वेदाढ्यः शास्त्राढ्यश्च सुबुद्धिमान् ।
स स्नातुं जाह्नवीं गत्वा स्नानं कृत्वा पितॄनपि
pūrvevayasi vedāḍhyaḥ śāstrāḍhyaśca subuddhimān |
sa snātuṃ jāhnavīṃ gatvā snānaṃ kṛtvā pitṝnapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानृषीन्समभ्यर्च्य ययौ प्रात्तलिकापुरम् ।
प्रतिश्रयमथो चक्रे ब्राह्मणस्य निवेशने
devānṛṣīnsamabhyarcya yayau prāttalikāpuram |
pratiśrayamatho cakre brāhmaṇasya niveśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैका क्षत्रियसुता यौवनस्था हतप्रिया ।
भ्रष्टराज्या च षट्कोटि निष्कद्रव्येण संयुता
tatraikā kṣatriyasutā yauvanasthā hatapriyā |
bhraṣṭarājyā ca ṣaṭkoṭi niṣkadravyeṇa saṃyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्वाथ शयितं विप्रं सर्वावयवसुंदरम् ।
रात्रौ चंद्रोदये शुद्धे ज्योत्स्नाहसितदिङ्मुखे
bhuktvātha śayitaṃ vipraṃ sarvāvayavasuṃdaram |
rātrau caṃdrodaye śuddhe jyotsnāhasitadiṅmukhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणाभ्याशमागत्य तमुदीक्ष्येदमब्रवीत् ।
कुतस्त्वमागतो विप्र कं वा देशं गमिष्यसि
brāhmaṇābhyāśamāgatya tamudīkṣyedamabravīt |
kutastvamāgato vipra kaṃ vā deśaṃ gamiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण उवाच-
अकालचर्या सर्वेषां शंकामुत्पादयेद्ध्रुवम् ।
वयःस्थयोर्मिथोवादो रहस्ये हास्यमंदिरे
brāhmaṇa uvāca-
akālacaryā sarveṣāṃ śaṃkāmutpādayeddhruvam |
vayaḥsthayormithovādo rahasye hāsyamaṃdire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रियोवाच-
कथाप्रसंगे यात्रायां तीर्थे देशादि विप्लवे ।
दुर्भिक्षे ग्रामदहने रहोवादो न दूषितः
kṣatriyovāca-
kathāprasaṃge yātrāyāṃ tīrthe deśādi viplave |
durbhikṣe grāmadahane rahovādo na dūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिश्रयस्तु मद्गेहे भवतैव पुरा कृतः ।
मद्गेहवासिनी चाहं न शंका त्विह कस्यचित्
pratiśrayastu madgehe bhavataiva purā kṛtaḥ |
madgehavāsinī cāhaṃ na śaṃkā tviha kasyacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण उवाच-
तूष्णींभावो मया कार्यो गच्छ त्वं शीघ्रमग्रतः ।
इत्युक्ता ब्राह्मणेनासौ मनसेदमचिंतयत्
brāhmaṇa uvāca-
tūṣṇīṃbhāvo mayā kāryo gaccha tvaṃ śīghramagrataḥ |
ityuktā brāhmaṇenāsau manasedamaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन संगमो मह्यं यथाभूयात्तथाविधि ।
रोदनं तु करिष्यामि तथा यास्यति सांत्वितुम्
anena saṃgamo mahyaṃ yathābhūyāttathāvidhi |
rodanaṃ tu kariṣyāmi tathā yāsyati sāṃtvitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां च सांत्वयितुं प्राप्तो मां समुत्थापयिष्यति ।
अहमुत्तिष्ठमानैव दोर्लताकंठसंगिनी
māṃ ca sāṃtvayituṃ prāpto māṃ samutthāpayiṣyati |
ahamuttiṣṭhamānaiva dorlatākaṃṭhasaṃginī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुचयुग्मेन तद्गात्रं स्पर्शयंती विमूर्च्छिता ।
गतभानां हि मां दृष्ट्वा निषण्णः स्वयमेव सः
kucayugmena tadgātraṃ sparśayaṃtī vimūrcchitā |
gatabhānāṃ hi māṃ dṛṣṭvā niṣaṇṇaḥ svayameva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्संगे मामकं देहं निधास्यति द्विजाग्रणीः ।
अचेतनेव वसनमपास्य रुदतीव च
utsaṃge māmakaṃ dehaṃ nidhāsyati dvijāgraṇīḥ |
acetaneva vasanamapāsya rudatīva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्निग्धं रोमरहितं पक्वाश्वत्थदलाकृति ।
दर्शयिष्यामि तत्स्थानं कामगेहं सुगंधि च
susnigdhaṃ romarahitaṃ pakvāśvatthadalākṛti |
darśayiṣyāmi tatsthānaṃ kāmagehaṃ sugaṃdhi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयैव विलुठंत्यांगे तस्य वस्त्रमपास्यते ।
विलुप्यमानसं तस्य करिष्ये स्ववशं द्विजम्
mayaiva viluṭhaṃtyāṃge tasya vastramapāsyate |
vilupyamānasaṃ tasya kariṣye svavaśaṃ dvijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदृष्टौ यादृशं चित्तं दृष्टौ नैतादृशं भवेत् ।
दर्शने यादृशं चित्तं संलापे नैव तादृशम्
adṛṣṭau yādṛśaṃ cittaṃ dṛṣṭau naitādṛśaṃ bhavet |
darśane yādṛśaṃ cittaṃ saṃlāpe naiva tādṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संलापे यादृशं चित्तं हास्योक्तौ नैव तादृशम् ।
हास्योक्तौ यादृशं चित्तं स्पर्शने नैव तादृशम्
saṃlāpe yādṛśaṃ cittaṃ hāsyoktau naiva tādṛśam |
hāsyoktau yādṛśaṃ cittaṃ sparśane naiva tādṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पर्शने यादृशं चित्तं योनिदृष्टौ न तादृशम् ।
तद्दृष्टौ यादृशं चित्तं योनिस्पर्शे न तादृशम्
sparśane yādṛśaṃ cittaṃ yonidṛṣṭau na tādṛśam |
taddṛṣṭau yādṛśaṃ cittaṃ yonisparśe na tādṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुमूलकुचद्वंद्व स्वयोनिस्पर्शदर्शनात् ।
कस्य न स्खलते चेतो रेतः स्कन्नं च नो भवेत्
bāhumūlakucadvaṃdva svayonisparśadarśanāt |
kasya na skhalate ceto retaḥ skannaṃ ca no bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीच उवाच-
इति संचिंत्य मनसा क्षत्रिया गृहमभ्यगात् ।
स्वगृहद्वारमासाद्य मंदं मंदं रुरोद वै
dadhīca uvāca-
iti saṃciṃtya manasā kṣatriyā gṛhamabhyagāt |
svagṛhadvāramāsādya maṃdaṃ maṃdaṃ ruroda vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरं कालं च रुदितं ब्राह्मणः करुणानिधिः
ciraṃ kālaṃ ca ruditaṃ brāhmaṇaḥ karuṇānidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीबालवृद्धातुर राजयोगिनां विषाग्नितोयाद्रि निपातनादिना ।
दुःखस्य चैवोद्धरणं प्रशस्यते कूपस्यदानेन समं वदंति
strībālavṛddhātura rājayogināṃ viṣāgnitoyādri nipātanādinā |
duḥkhasya caivoddharaṇaṃ praśasyate kūpasyadānena samaṃ vadaṃti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं विचार्य विप्रोऽसौ शुचिर्भूतः प्रसन्नधीः ।
तस्याः समीपमगमत्तामुवाच ततो द्विजः
itthaṃ vicārya vipro'sau śucirbhūtaḥ prasannadhīḥ |
tasyāḥ samīpamagamattāmuvāca tato dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलं शोकेन महता इहामुत्र विरोधिना ।
शरीरशोषणं ह्येतच्चित्तविध्वंसनं तथा
alaṃ śokena mahatā ihāmutra virodhinā |
śarīraśoṣaṇaṃ hyetaccittavidhvaṃsanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यज शोकमिमं बाले न चार्थः शोचितेन वै ।
शोकस्य कारणं किं वा येनेत्थं रुद्यते त्वया
tyaja śokamimaṃ bāle na cārthaḥ śocitena vai |
śokasya kāraṇaṃ kiṃ vā yenetthaṃ rudyate tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीच उवाच-
एवमुक्ता द्विजेनाथ न सा किंचिदुवाच ह ।
मूर्च्छितेवापतद्भूमौ तमदृष्ट्वेव वीक्षते
dadhīca uvāca-
evamuktā dvijenātha na sā kiṃciduvāca ha |
mūrcchitevāpatadbhūmau tamadṛṣṭveva vīkṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामथोत्थापयामास ब्राह्मणः परमार्थवित् ।
उत्थितोत्थापिता तेन निपपात पुनः पुनः
tāmathotthāpayāmāsa brāhmaṇaḥ paramārthavit |
utthitotthāpitā tena nipapāta punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितां पतितां विप्रो निषद्योत्थाप्य तां पुनः ।
अंकमारोपयामास प्रममार्ज विलोचने
patitāṃ patitāṃ vipro niṣadyotthāpya tāṃ punaḥ |
aṃkamāropayāmāsa pramamārja vilocane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सा मूर्च्छितेवाशु वसनं परिमुच्य तम् ।
दर्शयंती स्तनौ गुह्यं बाहुमूले विलोचने
atha sā mūrcchitevāśu vasanaṃ parimucya tam |
darśayaṃtī stanau guhyaṃ bāhumūle vilocane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलंब्य कंठे बाहुभ्यां स्तनाभ्यामस्पृशद्द्विजम् ।
चंद्रातपश्च विशदो मंदमारुतसंभवः
ālaṃbya kaṃṭhe bāhubhyāṃ stanābhyāmaspṛśaddvijam |
caṃdrātapaśca viśado maṃdamārutasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ चिंतापरो विप्रो नैव कार्यमिदं मम ।
पितुर्वा मातुरुचितं पत्युर्वाथ गुरोस्तथा
atha ciṃtāparo vipro naiva kāryamidaṃ mama |
piturvā māturucitaṃ patyurvātha gurostathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंबुद्धस्य मे सर्वं विपरीतं विभाति वै ।
अथ कामः समायातो रहस्ये स्थितयोस्तयोः
asaṃbuddhasya me sarvaṃ viparītaṃ vibhāti vai |
atha kāmaḥ samāyāto rahasye sthitayostayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विव्याध निशितैर्बाणैर्द्विजं कामो दुरात्मवान् ।
स्मरबाणातुरो विप्रश्चिंतयामास कामुकः
vivyādha niśitairbāṇairdvijaṃ kāmo durātmavān |
smarabāṇāturo vipraściṃtayāmāsa kāmukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं सुचारु सर्वांगी कामिनीव प्रदृश्यते ।
नोचेद्योनिमुखे ह्यस्याः कथं रोमांचसंभवः
iyaṃ sucāru sarvāṃgī kāminīva pradṛśyate |
nocedyonimukhe hyasyāḥ kathaṃ romāṃcasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेतस्याः कुचस्पर्शात्सर्वं व्यक्तं भविष्यति ।
इति संचिंत्य मनसा कुचौ योनिं द्विजोऽस्पृशत्
tadetasyāḥ kucasparśātsarvaṃ vyaktaṃ bhaviṣyati |
iti saṃciṃtya manasā kucau yoniṃ dvijo'spṛśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापि मूर्च्छितरूपेव मंदस्मितमुखाभवत् ।
आलिलिंग द्विजं गाढमाननं च चुचुंब ह
sāpi mūrcchitarūpeva maṃdasmitamukhābhavat |
āliliṃga dvijaṃ gāḍhamānanaṃ ca cucuṃba ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोरथ समायोगो वर्षाणां शतमप्यभूत् ।
गते वर्षशते पश्चादेकस्मिन्दिवसे द्विजः
tayoratha samāyogo varṣāṇāṃ śatamapyabhūt |
gate varṣaśate paścādekasmindivase dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नातुं ययौ नदीं प्रातः सापि विप्रप्रसंगतः ।
स्नानं तत्र तथा चक्रे पुराणं श्रुतवानथ
snātuṃ yayau nadīṃ prātaḥ sāpi vipraprasaṃgataḥ |
snānaṃ tatra tathā cakre purāṇaṃ śrutavānatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौर्मं समस्तपापानां नाशनं शिवभक्तिदम् ।
इदं च पद्यं शुश्राव पुराणज्ञेन भाषितम्
kaurmaṃ samastapāpānāṃ nāśanaṃ śivabhaktidam |
idaṃ ca padyaṃ śuśrāva purāṇajñena bhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महा मद्यपः स्तेनस्तथैव गुरुतल्पगः ।
कौर्मं पुराणं श्रुत्वैव मुच्यते पातकात्ततः
brahmahā madyapaḥ stenastathaiva gurutalpagaḥ |
kaurmaṃ purāṇaṃ śrutvaiva mucyate pātakāttataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैतद्वचनं विप्रः पौराणिकमभाषत ।
मया कृतानां पापानां न च संख्यास्ति काचन
śrutvaitadvacanaṃ vipraḥ paurāṇikamabhāṣata |
mayā kṛtānāṃ pāpānāṃ na ca saṃkhyāsti kācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशेषपापसंदोहनाशनं तदिहोच्यताम् ।
पौराणिक उवाच-
आराधय स्वदेवेशं शंकरं त्रिदशेश्वरम्
aśeṣapāpasaṃdohanāśanaṃ tadihocyatām |
paurāṇika uvāca-
ārādhaya svadeveśaṃ śaṃkaraṃ tridaśeśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य संपूजनाद्विप्र सर्वं पापं विनश्यति ।
पापमेव तमः प्रोक्तं ज्ञानदीपेन नश्यति
tasya saṃpūjanādvipra sarvaṃ pāpaṃ vinaśyati |
pāpameva tamaḥ proktaṃ jñānadīpena naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा पूजया विप्र समस्ताघविनाशनम् ।
ज्ञानपूजाविहीनानां नरके पतनं ध्रुवम्
athavā pūjayā vipra samastāghavināśanam |
jñānapūjāvihīnānāṃ narake patanaṃ dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीच उवाच-
अथ द्विजो ह्यभिगतः शिवालयमनुत्तमम् ।
द्रोणपुष्पसहस्रेण पूजयामास शंकरम्
dadhīca uvāca-
atha dvijo hyabhigataḥ śivālayamanuttamam |
droṇapuṣpasahasreṇa pūjayāmāsa śaṃkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहं जगाम च ततो भोजनं कृतवानथ ।
विहाय क्षत्रियां विप्रो जगामेष्टां भुवं ततः
gṛhaṃ jagāma ca tato bhojanaṃ kṛtavānatha |
vihāya kṣatriyāṃ vipro jagāmeṣṭāṃ bhuvaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हविष्यमन्नमादाय भुक्त्यशक्तेः शिवालयम् ।
गत्वा दीपस्थिताज्येन भोजनं कृतवान्बहिः
haviṣyamannamādāya bhuktyaśakteḥ śivālayam |
gatvā dīpasthitājyena bhojanaṃ kṛtavānbahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मृत्युवशं प्राप्तो यमलोकं जगाम वै ।
यम उवाच-
त्वया कृतानां पापानां केषांचिन्नाशनं पुरा
atha mṛtyuvaśaṃ prāpto yamalokaṃ jagāma vai |
yama uvāca-
tvayā kṛtānāṃ pāpānāṃ keṣāṃcinnāśanaṃ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयैकदिवसे पूजा शंकरस्य यतः कृता ।
तव पापसहस्रं च प्रणष्टं भवतो द्विज
tvayaikadivase pūjā śaṃkarasya yataḥ kṛtā |
tava pāpasahasraṃ ca praṇaṣṭaṃ bhavato dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितानामपि पापानां फलं नरकपातनम् ।
वर्षकोटिद्वयं विप्र श्वानजन्मशतं पुनः
sthitānāmapi pāpānāṃ phalaṃ narakapātanam |
varṣakoṭidvayaṃ vipra śvānajanmaśataṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवदीपाज्यहरणात्फलं नरकसेवनम् ।
नरके च स्थितिस्तस्य शतवर्षं सुभीषणम्
śivadīpājyaharaṇātphalaṃ narakasevanam |
narake ca sthitistasya śatavarṣaṃ subhīṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंभीपाके च काष्ठत्वं भस्म भूत्वा पुनः पुनः ।
वर्षाणां दशकं त्वेवं कृमिभुक्तिः परं दश
kuṃbhīpāke ca kāṣṭhatvaṃ bhasma bhūtvā punaḥ punaḥ |
varṣāṇāṃ daśakaṃ tvevaṃ kṛmibhuktiḥ paraṃ daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश्च दीपवर्तित्वं वर्षाणां च तथा दश ।
श्लेष्मामेध्यपुरीषेषु मूत्ररेतोह्रदेषु च
punaśca dīpavartitvaṃ varṣāṇāṃ ca tathā daśa |
śleṣmāmedhyapurīṣeṣu mūtraretohradeṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मज्ज्य च निमज्ज्याथ श्लेष्मविण्मलभोजनम् ।
ततो नरकशेषेण श्वानजन्मशतं परम्
unmajjya ca nimajjyātha śleṣmaviṇmalabhojanam |
tato narakaśeṣeṇa śvānajanmaśataṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमवाक्यमिति श्रुत्वा ब्राह्मणो निपपात च ।
अथ तस्य प्रिया भार्या पतिचिंतापराभवत्
yamavākyamiti śrutvā brāhmaṇo nipapāta ca |
atha tasya priyā bhāryā paticiṃtāparābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नंतरे तस्याः समीपं नारदोऽभ्यगात् ।
नारदस्य पपातासौ पादयोरतिदुःखिता
etasminnaṃtare tasyāḥ samīpaṃ nārado'bhyagāt |
nāradasya papātāsau pādayoratiduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामुत्थाप्य मुनिः शुद्धां गतायुषमभाषत ।
अयि मुग्धे विशालाक्षि भर्तारं गंतुमर्हसि
tāmutthāpya muniḥ śuddhāṃ gatāyuṣamabhāṣata |
ayi mugdhe viśālākṣi bhartāraṃ gaṃtumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्ता ते हि विशालाक्षि मृतो बंधुविवर्जितः ।
न रोदितव्यं ते भद्रे ज्वलनं प्रविशस्व भोः
bhartā te hi viśālākṣi mṛto baṃdhuvivarjitaḥ |
na roditavyaṃ te bhadre jvalanaṃ praviśasva bhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण्युवाच-
अशक्यं यदि वा शक्यं मया गंतुं मुने वद ।
अग्निप्रवेशकालो वै व्यतीतो न भवेद्यथा
brāhmaṇyuvāca-
aśakyaṃ yadi vā śakyaṃ mayā gaṃtuṃ mune vada |
agnipraveśakālo vai vyatīto na bhavedyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
योजनानां शतं त्वेकमितः स्थानात्पुरं हितत् ।
श्वो दाहः किल विप्रस्य भविता गंतुमर्हसि
nārada uvāca-
yojanānāṃ śataṃ tvekamitaḥ sthānātpuraṃ hitat |
śvo dāhaḥ kila viprasya bhavitā gaṃtumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्ययोवाच-
दूरस्थितं कायनाथं गंतुमर्हामि हे मुने ।
तद्वचस्तु समाकर्ण्य नारदस्तामभाषत
avyayovāca-
dūrasthitaṃ kāyanāthaṃ gaṃtumarhāmi he mune |
tadvacastu samākarṇya nāradastāmabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपंची नालसंस्था त्वं भव गच्छाम्यहं क्षणात् ।
इत्युदीर्य तदा गत्वा त्वरां चक्रे गतं च तत्
vipaṃcī nālasaṃsthā tvaṃ bhava gacchāmyahaṃ kṣaṇāt |
ityudīrya tadā gatvā tvarāṃ cakre gataṃ ca tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशं नष्टद्विजस्थानं तामुवाचाव्ययां मुनिः ।
रोदनं नेह कर्तव्यं यदि तत्राग्निमेष्यसि
deśaṃ naṣṭadvijasthānaṃ tāmuvācāvyayāṃ muniḥ |
rodanaṃ neha kartavyaṃ yadi tatrāgnimeṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापं यदि कृतं भद्रे परपूरुषसेवनम् ।
एतद्विशुद्धये पुत्रि प्रायश्चित्तं समाचर
pāpaṃ yadi kṛtaṃ bhadre parapūruṣasevanam |
etadviśuddhaye putri prāyaścittaṃ samācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवोपपातकव्रात नाशो वह्निप्रवेशनात् ।
नान्यत्पश्यामि नारीणां सर्वपापोपशांतये
tavopapātakavrāta nāśo vahnipraveśanāt |
nānyatpaśyāmi nārīṇāṃ sarvapāpopaśāṃtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निप्रवेशं मुक्त्वैकं प्रायश्चित्तं जगत्त्रये ।
दधीच उवाच-
अथ नारदवाक्येन नोदिता सा वचोऽब्रवीत्
agnipraveśaṃ muktvaikaṃ prāyaścittaṃ jagattraye |
dadhīca uvāca-
atha nāradavākyena noditā sā vaco'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निप्रवेशे नारीणां किं कर्तव्यं महामुने ।
नारद उवाच-
स्नानं मंगलसंस्कारो भूषणांजनधारणम्
agnipraveśe nārīṇāṃ kiṃ kartavyaṃ mahāmune |
nārada uvāca-
snānaṃ maṃgalasaṃskāro bhūṣaṇāṃjanadhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधपुष्पं तथा धूपं हरिद्राक्षतधारणम् ।
मंगलं च तथा सूत्रं पादालक्तकमेव च
gaṃdhapuṣpaṃ tathā dhūpaṃ haridrākṣatadhāraṇam |
maṃgalaṃ ca tathā sūtraṃ pādālaktakameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्त्या दानं प्रियोक्तिश्च प्रसन्नास्यत्वमेव च ।
नानामंगलवाद्यानां श्रवणं गीतकस्य च
śaktyā dānaṃ priyoktiśca prasannāsyatvameva ca |
nānāmaṃgalavādyānāṃ śravaṇaṃ gītakasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यभिचारकृते पापे तत्पापस्य प्रशांतये ।
अतीतं पातकं स्पृष्ट्वा प्रायश्चित्तं तदीरितम्
vyabhicārakṛte pāpe tatpāpasya praśāṃtaye |
atītaṃ pātakaṃ spṛṣṭvā prāyaścittaṃ tadīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यादथ स्वकां भूषां विप्राय प्रतिपादयेत् ।
भूषाभावे स्वकीयेन प्रायश्चित्तं तु कारयेत्
kuryādatha svakāṃ bhūṣāṃ viprāya pratipādayet |
bhūṣābhāve svakīyena prāyaścittaṃ tu kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यथा तस्य पापस्य नाशनं वेति कुत्रचित् ।
अव्ययोवाच-
सर्वमेतत्करिष्यामि हरिद्रा मे न विद्यते
nānyathā tasya pāpasya nāśanaṃ veti kutracit |
avyayovāca-
sarvametatkariṣyāmi haridrā me na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूषणं किमुत ब्रह्मन्सर्वमेतत्प्रदीयताम् ।
नारद उवाच-
न ह्यस्ति किंचित्सौभाग्यद्रव्यमन्यत्त्वपेक्षया
bhūṣaṇaṃ kimuta brahmansarvametatpradīyatām |
nārada uvāca-
na hyasti kiṃcitsaubhāgyadravyamanyattvapekṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीच उवाच-
अथ क्षणेनाभ्यगमत्कैलासं शिवमंदिरम् ।
गिरिजामथ दृष्ट्वासौ प्रणिपत्येदमब्रवीत्
dadhīca uvāca-
atha kṣaṇenābhyagamatkailāsaṃ śivamaṃdiram |
girijāmatha dṛṣṭvāsau praṇipatyedamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिद्रा दीयतां मातर्भूषणानि च सूत्रकम् ।
पार्वत्युवाच-
विधवायै मया किंचिद्भूषणं दीयतां कथम्
haridrā dīyatāṃ mātarbhūṣaṇāni ca sūtrakam |
pārvatyuvāca-
vidhavāyai mayā kiṃcidbhūṣaṇaṃ dīyatāṃ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया दत्ते हि तस्मिन्वै वैधव्यं नोपपद्यते ।
नारद उवाच-
मातर्न विधवा यावद्धवांगं वर्तते स्त्रियः
mayā datte hi tasminvai vaidhavyaṃ nopapadyate |
nārada uvāca-
mātarna vidhavā yāvaddhavāṃgaṃ vartate striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाहात्सूतकं नास्ति तिष्ठेत्सौभाग्यमुत्तमम् ।
पार्वत्युवाच-
न चान्यदेहो मद्भूषां हरिद्रां धर्तुमर्हति
ādāhātsūtakaṃ nāsti tiṣṭhetsaubhāgyamuttamam |
pārvatyuvāca-
na cānyadeho madbhūṣāṃ haridrāṃ dhartumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूषणादौ मया दत्ते चिरंजीवितमिष्यते ।
दीयते हि जयंत्यैव सर्वमेतत्त्वयोदितम्
bhūṣaṇādau mayā datte ciraṃjīvitamiṣyate |
dīyate hi jayaṃtyaiva sarvametattvayoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयंतीं स जगामाथ तया दत्तमथाहरत् ।
स्नपंत्या अव्ययायास्तु हरिद्रां दत्तवान्मुनिः
jayaṃtīṃ sa jagāmātha tayā dattamathāharat |
snapaṃtyā avyayāyāstu haridrāṃ dattavānmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सूक्ष्मवसनभूषणानि मुनिर्ददौ ।
आह चैनां तवांतेष्टिं कः करोति नियुंक्ष्व तम्
tataḥ sa sūkṣmavasanabhūṣaṇāni munirdadau |
āha caināṃ tavāṃteṣṭiṃ kaḥ karoti niyuṃkṣva tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्ययोवाच-
त्वयैव मे समस्तानां क्रियाणां कारणं मुने ।
पितासि सर्वं कुर्वद्य नमस्ते मुनिसत्तम
avyayovāca-
tvayaiva me samastānāṃ kriyāṇāṃ kāraṇaṃ mune |
pitāsi sarvaṃ kurvadya namaste munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीच उवाच-
अथ तं ब्राह्मणं दग्ध्वा नारदस्तामुवाच ह ।
अव्यये गच्छ दहनं प्रविश त्वं यदीच्छसि
dadhīca uvāca-
atha taṃ brāhmaṇaṃ dagdhvā nāradastāmuvāca ha |
avyaye gaccha dahanaṃ praviśa tvaṃ yadīcchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सा भूषिता साध्वी त्रिःप्रदक्षिणपूर्वकम् ।
नारदं तु नमस्कृत्य गौरांगीमर्पयन्मनः
atha sā bhūṣitā sādhvī triḥpradakṣiṇapūrvakam |
nāradaṃ tu namaskṛtya gaurāṃgīmarpayanmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसूक्ष्मं मंगलंसूत्रं हरिद्रामक्षतांस्तथा ।
कुसुमानि च वासांसि कस्तूरीचंदनं तथा
susūkṣmaṃ maṃgalaṃsūtraṃ haridrāmakṣatāṃstathā |
kusumāni ca vāsāṃsi kastūrīcaṃdanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्णकंकतिकां च फलानि विविधानि च ।
स्वदक्षिणादिवस्त्रांतं स्पर्शयित्वा पृथक्पृथक्
sauvarṇakaṃkatikāṃ ca phalāni vividhāni ca |
svadakṣiṇādivastrāṃtaṃ sparśayitvā pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्वतीप्रीतिकामा सा पुरंध्रीभ्योऽखिलं ददौ ।
ज्वालामालाभिराकाशं दहंतमिव चानलम्
pārvatīprītikāmā sā puraṃdhrībhyo'khilaṃ dadau |
jvālāmālābhirākāśaṃ dahaṃtamiva cānalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिःप्रदक्षिणमागत्य स्थित्वाग्नेः पुरतः सती ।
इदं प्राह तदा वाक्यं प्रांजलिः प्रहसन्मुखी
triḥpradakṣiṇamāgatya sthitvāgneḥ purataḥ satī |
idaṃ prāha tadā vākyaṃ prāṃjaliḥ prahasanmukhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्ययोवाच-
इंद्रादयो दिशांपाला मातर्मेदिनि भास्कर ।
धर्मादयः सुराः सर्वे शृणुध्वं मम भाषितम्
avyayovāca-
iṃdrādayo diśāṃpālā mātarmedini bhāskara |
dharmādayaḥ surāḥ sarve śṛṇudhvaṃ mama bhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणिपीडनमारभ्य चैतदंतमहर्निशम् ।
वाङ्मनःकर्मभिर्भर्ता सेवितो यदि भक्तितः
pāṇipīḍanamārabhya caitadaṃtamaharniśam |
vāṅmanaḥkarmabhirbhartā sevito yadi bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यभिचारो यथा न स्यादवस्थात्रितये मम ।
तेन सत्येन मे पत्या सार्द्धं यानं प्रयच्छत
vyabhicāro yathā na syādavasthātritaye mama |
tena satyena me patyā sārddhaṃ yānaṃ prayacchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वाथ स्वहस्ताग्रपुष्पकं द्रुतमाक्षिपत् ।
प्रविष्टा ज्वलनं दीप्तमथापश्यद्विमानकम्
ityuktvātha svahastāgrapuṣpakaṃ drutamākṣipat |
praviṣṭā jvalanaṃ dīptamathāpaśyadvimānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्येण सममुत्कृष्टमप्सरोगीतशोभितम् ।
आरुरोह विमानं सा भर्त्रा साकं दिवं ययौ
sūryeṇa samamutkṛṣṭamapsarogītaśobhitam |
āruroha vimānaṃ sā bhartrā sākaṃ divaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमः प्राहाथ संपूज्य वनितां तां पतिव्रताम् ।
अक्षयः स्वर्ग एवेह न च पापं तवास्ति वै
yamaḥ prāhātha saṃpūjya vanitāṃ tāṃ pativratām |
akṣayaḥ svarga eveha na ca pāpaṃ tavāsti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिद्वयसमास्तत्र नरके हंत पातकम् ।
मृष्टमेव न संदेहः किंतु पातकमेव च
koṭidvayasamāstatra narake haṃta pātakam |
mṛṣṭameva na saṃdehaḥ kiṃtu pātakameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकं शिवस्य दीपाज्यभक्षणेन समर्जितम् ।
न वापि नरके पातः श्वानजन्मशतं भवेत्
ekaṃ śivasya dīpājyabhakṣaṇena samarjitam |
na vāpi narake pātaḥ śvānajanmaśataṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्ययोवाच-
अग्निप्रवेशशुद्धानां पुनश्च नरकः कथम् ।
अग्निप्रवेशात्सर्वेषां पापानां नाशनं भवेत्
avyayovāca-
agnipraveśaśuddhānāṃ punaśca narakaḥ katham |
agnipraveśātsarveṣāṃ pāpānāṃ nāśanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम उवाच-
शिवद्रव्यापहारस्य पातकं नैव नश्यति ।
इत्थमाहपुरा शंभुरन्येषां नाशनं भवेत्
yama uvāca-
śivadravyāpahārasya pātakaṃ naiva naśyati |
itthamāhapurā śaṃbhuranyeṣāṃ nāśanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स श्वानतामाप्य शताब्दं स्यात्ततः परम् ।
दधीचमंदिरं प्राप्तो मृत्योरास्य गतो हि सः
atha sa śvānatāmāpya śatābdaṃ syāttataḥ param |
dadhīcamaṃdiraṃ prāpto mṛtyorāsya gato hi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भित्तिसमीपे तु भस्मास्ते ह्यभिमंत्रितम् ।
भस्मनि श्वा पपाताथ ममार च गतो यमम्
tasya bhittisamīpe tu bhasmāste hyabhimaṃtritam |
bhasmani śvā papātātha mamāra ca gato yamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमः संपूज्यावनतो भवान्पुण्यतमो मुनिः ।
मद्गेहे भवतः स्थानं न योग्यं गम्यतां बहिः
yamaḥ saṃpūjyāvanato bhavānpuṇyatamo muniḥ |
madgehe bhavataḥ sthānaṃ na yogyaṃ gamyatāṃ bahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गत्वा बहिस्तस्थौ सारमेयो यमोदितः ।
संतापावस्थितं तं च नारदो दृष्टवानमुम्
atha gatvā bahistasthau sārameyo yamoditaḥ |
saṃtāpāvasthitaṃ taṃ ca nārado dṛṣṭavānamum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पप्रच्छ च किमर्थं त्वमिह तिष्ठसि दीप्तिमान् ।
शिवभस्मस्थितमृतं शैवं जाने महामते
papraccha ca kimarthaṃ tvamiha tiṣṭhasi dīptimān |
śivabhasmasthitamṛtaṃ śaivaṃ jāne mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैवानां पापिनां चापि साहसेन तनुत्यजाम् ।
यमलोको न चास्तीति शिवाज्ञा शिवनोदिता
śaivānāṃ pāpināṃ cāpi sāhasena tanutyajām |
yamaloko na cāstīti śivājñā śivanoditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीच उवाच-
इत्थमाभाष्य तं श्वानं कैलासमगमन्मुनिः ।
दंडवत्प्रणिपत्येशं व्यज्ञापयदथो हरम्
dadhīca uvāca-
itthamābhāṣya taṃ śvānaṃ kailāsamagamanmuniḥ |
daṃḍavatpraṇipatyeśaṃ vyajñāpayadatho haram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव कश्चिद्यमपुराद्बहिरास्ते स कुक्कुरः ।
भस्मन्येव मृतस्तद्वद्भवलोकं स चार्हति
deva kaścidyamapurādbahirāste sa kukkuraḥ |
bhasmanyeva mṛtastadvadbhavalokaṃ sa cārhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मुख्यगणाविष्टो वीरभद्रः शिवेरितः ।
आनयामास तं श्वानं दिव्यरूपधरं तदा
atha mukhyagaṇāviṣṭo vīrabhadraḥ śiveritaḥ |
ānayāmāsa taṃ śvānaṃ divyarūpadharaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेशपादप्रणतं देवायाथ व्यजिज्ञपत् ।
आह माहेश्वरो देवं गणमेनं कुरुष्व मे
maheśapādapraṇataṃ devāyātha vyajijñapat |
āha māheśvaro devaṃ gaṇamenaṃ kuruṣva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेति च शिवः प्राह गणः श्वानमुखोऽभवत् ।
दधीच उवाच-।
अतुल्यं भस्ममाहात्म्यं मयोक्तं ते शुचिस्मिते
tatheti ca śivaḥ prāha gaṇaḥ śvānamukho'bhavat |
dadhīca uvāca-|
atulyaṃ bhasmamāhātmyaṃ mayoktaṃ te śucismite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः परं हि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि सुव्रते
itaḥ paraṃ hi kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.