शंभुरुवाच-
अत्र ते कीर्तयिष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् ।
श्रुत्वा यां प्राप धर्मात्मा शिवभक्तिमनुत्तमाम्
śaṃbhuruvāca-
atra te kīrtayiṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm |
śrutvā yāṃ prāpa dharmātmā śivabhaktimanuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इक्ष्वाकुर्नाम विप्रेंद्रो महाविद्यो महामतिः ।
बहुशास्त्रप्रवीणश्च नीतिशास्त्रविशारदः
ikṣvākurnāma vipreṃdro mahāvidyo mahāmatiḥ |
bahuśāstrapravīṇaśca nītiśāstraviśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न यष्टा न च दाता च न देवानां च पूजकः ।
न चाध्यापयिता वेदं न व्याख्याता श्रुतस्य च
na yaṣṭā na ca dātā ca na devānāṃ ca pūjakaḥ |
na cādhyāpayitā vedaṃ na vyākhyātā śrutasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पुराणेतिहासानां श्रुतीनामागमस्य वा ।
यत्नाद्भोक्ता तथा देहसंस्कारैकप्रवर्तकः
na purāṇetihāsānāṃ śrutīnāmāgamasya vā |
yatnādbhoktā tathā dehasaṃskāraikapravartakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृशस्य द्विजस्याथ समालक्ष्यायुरत्यगात् ।
लक्षांतरे तथैकस्मिन्वत्सरे मासि पंचमे
tādṛśasya dvijasyātha samālakṣyāyuratyagāt |
lakṣāṃtare tathaikasminvatsare māsi paṃcame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीय दिवसे रात्र्यां पुराणं श्रुतवानिदम् ।
स्वसंपादितवित्तस्य येन दानं न वै कृतम्
tṛtīya divase rātryāṃ purāṇaṃ śrutavānidam |
svasaṃpāditavittasya yena dānaṃ na vai kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनेदिने भुज्यमानं निःसारं स्यात्क्रमेण हि ।
वर्षाण्येव च तावंति नरके पच्यते ध्रुवम्
dinedine bhujyamānaṃ niḥsāraṃ syātkrameṇa hi |
varṣāṇyeva ca tāvaṃti narake pacyate dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमियोनिसहस्रं च अनुभूय ततः परम् ।
दरिद्रो व्याधितोऽबंधुर्दुष्टभार्यो बहुप्रजः
kṛmiyonisahasraṃ ca anubhūya tataḥ param |
daridro vyādhito'baṃdhurduṣṭabhāryo bahuprajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनेदिने भिक्षितेन याचितेन च जीवनम् ।
यन्न क्वापि च बीजानां मग्नानामथ मार्गणात्
dinedine bhikṣitena yācitena ca jīvanam |
yanna kvāpi ca bījānāṃ magnānāmatha mārgaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धेनजीवनं कर्म भृत्यानामथ जीवनम् ।
मध्ये श्रोत्रविहीनश्च नेत्रहीनः स्खलन्मलः
labdhenajīvanaṃ karma bhṛtyānāmatha jīvanam |
madhye śrotravihīnaśca netrahīnaḥ skhalanmalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पुराणं श्रुत्वा साविक्ष्वाकुर्भृशदुःखितः ।
मनसा चिंतयच्चेदं स्मारं स्मारं द्विजाधमः
evaṃ purāṇaṃ śrutvā sāvikṣvākurbhṛśaduḥkhitaḥ |
manasā ciṃtayaccedaṃ smāraṃ smāraṃ dvijādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपपुष्पैर्माहिष्मयी दुर्गापि फलवर्जिता ।
तथा पुराणरहिता विद्या नो गतिदर्शनी
rūpapuṣpairmāhiṣmayī durgāpi phalavarjitā |
tathā purāṇarahitā vidyā no gatidarśanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुशास्त्रं समभ्यस्य बहुवेदान्सविस्तरान् ।
पुंसोश्रुतपुराणस्य सम्यग्याति न दर्शनम्
bahuśāstraṃ samabhyasya bahuvedānsavistarān |
puṃsośrutapurāṇasya samyagyāti na darśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंभुरुवाच-
एवं चिंतयतस्तस्य अकालमरणं त्वभूत् ।
यमलोकं गतश्चाथ यमेन परिभाषितः
śaṃbhuruvāca-
evaṃ ciṃtayatastasya akālamaraṇaṃ tvabhūt |
yamalokaṃ gataścātha yamena paribhāṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम उवाच-
अनेकपापयुक्तोसि पुण्यं नैव महत्तव ।
न वेदाध्यापनात्प्राप्तं पापं च विदितं तव
yama uvāca-
anekapāpayuktosi puṇyaṃ naiva mahattava |
na vedādhyāpanātprāptaṃ pāpaṃ ca viditaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिवर्षाणि नरके तवस्थितिरिति द्विज ।
आयुरस्ति तवात्यल्पं गम्यतां पौर्विकीं तनुम्
koṭivarṣāṇi narake tavasthitiriti dvija |
āyurasti tavātyalpaṃ gamyatāṃ paurvikīṃ tanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरु पुण्यं हितं दानं देवतापूजनं जपम् ।
सांगमध्यापनं विप्र भोजनं भस्मधारणम्
kuru puṇyaṃ hitaṃ dānaṃ devatāpūjanaṃ japam |
sāṃgamadhyāpanaṃ vipra bhojanaṃ bhasmadhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भज विश्वेश्वरं देवं देवदेवमुमापतिम् ।
तस्य प्रयत्नमात्रेण मम लोकं न गच्छसि
bhaja viśveśvaraṃ devaṃ devadevamumāpatim |
tasya prayatnamātreṇa mama lokaṃ na gacchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किंचित्प्रत्यहं पापिन्पुराणं शृणु सादरम् ।
ततस्तच्छ्रवणादेव नेक्षसे मम यातनाः
yatkiṃcitpratyahaṃ pāpinpurāṇaṃ śṛṇu sādaram |
tatastacchravaṇādeva nekṣase mama yātanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमस्य वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः स्वां ययौ तनुम् ।
अथेशपूजनकृते यत्नमास्थाय स द्विजः
yamasya vacanaṃ śrutvā brāhmaṇaḥ svāṃ yayau tanum |
atheśapūjanakṛte yatnamāsthāya sa dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगमन्मुनिवर्यं तु जाबालिशिवपूजकम् ।
तपः स्वाध्यायसंपन्नं श्रुतिस्मृतिविवेचकम्
agamanmunivaryaṃ tu jābāliśivapūjakam |
tapaḥ svādhyāyasaṃpannaṃ śrutismṛtivivecakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणतत्त्ववेत्तारं लक्षशिष्यसमावृतम् ।
जराशिथिलसर्वांगं वेदवेदांगपारगम्
purāṇatattvavettāraṃ lakṣaśiṣyasamāvṛtam |
jarāśithilasarvāṃgaṃ vedavedāṃgapāragam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रष्टुकामो ययौ शैलं मंदरं चारुकंदरम् ।
नानाविहंगसंपूर्णं नानापुष्पलतावृतम्
draṣṭukāmo yayau śailaṃ maṃdaraṃ cārukaṃdaram |
nānāvihaṃgasaṃpūrṇaṃ nānāpuṣpalatāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वर्तुकुसुमोपेतं नानागंधोपशोभितम् ।
किन्नराणां च मिथुनैर्गीतपूर्णमहागुहम्
sarvartukusumopetaṃ nānāgaṃdhopaśobhitam |
kinnarāṇāṃ ca mithunairgītapūrṇamahāguham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकरूपलावण्य वनितोषितपादपम् ।
लंबमानविचित्राभिस्ताभिः शोभितपादपम्
anekarūpalāvaṇya vanitoṣitapādapam |
laṃbamānavicitrābhistābhiḥ śobhitapādapam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रतिश्रमप्रसुप्तानां बोधनादितषट्पदम् ।
कूजंति च पिकाः कामं वियुक्तानां युजे किल
ratiśramaprasuptānāṃ bodhanāditaṣaṭpadam |
kūjaṃti ca pikāḥ kāmaṃ viyuktānāṃ yuje kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानामुनिगणाकीर्णं प्रशांतमृगचारिणम् ।
अप्सरोगणसंकीर्णं गंधर्वगणसेवितम्
nānāmunigaṇākīrṇaṃ praśāṃtamṛgacāriṇam |
apsarogaṇasaṃkīrṇaṃ gaṃdharvagaṇasevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानासिद्धमुखोद्भूतगीतपूर्णवनांतरम् ।
विचित्रफलसंपूर्णं नानादेवालयान्वितम्
nānāsiddhamukhodbhūtagītapūrṇavanāṃtaram |
vicitraphalasaṃpūrṇaṃ nānādevālayānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादशतसंबाधं नानागृहसमन्वितम् ।
सिंहाननैर्गजमुखैरुलूकवदनैरथ
prāsādaśatasaṃbādhaṃ nānāgṛhasamanvitam |
siṃhānanairgajamukhairulūkavadanairatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमुखैर्विमुखैरुग्रैरर्द्धवक्त्रैर्मृगीमुखैः ।
रुरुजंतुकगोधाहि वानरर्क्षमुखैरपि
amukhairvimukhairugrairarddhavaktrairmṛgīmukhaiḥ |
rurujaṃtukagodhāhi vānararkṣamukhairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघ्रवृश्चिकभल्लूष्ट्रश्वानगर्दभतुंडकैः ।
समस्तजीववदनसदृशास्यैर्गणेश्वरैः ।
वल्लीमुखैर्वृक्षमुखैः शिलावक्त्रैरयोमुखैः
vyāghravṛścikabhallūṣṭraśvānagardabhatuṃḍakaiḥ |
samastajīvavadanasadṛśāsyairgaṇeśvaraiḥ |
vallīmukhairvṛkṣamukhaiḥ śilāvaktrairayomukhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंखमुक्तादिजलजवदनैरुपशोभितम् ।
अधिकांगैरनंगैश्च जटिलैः शिखिमुंडितैः
śaṃkhamuktādijalajavadanairupaśobhitam |
adhikāṃgairanaṃgaiśca jaṭilaiḥ śikhimuṃḍitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्रिवक्त्रैर्द्विषड्वक्त्रैस्त्रिविग्रहमुखैरपि ।
घंटास्यैः शूर्पवदनकर्णपादमुखैरपि
patrivaktrairdviṣaḍvaktraistrivigrahamukhairapi |
ghaṃṭāsyaiḥ śūrpavadanakarṇapādamukhairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घंटामुखैर्वेणुमुखैः किंकिणीवदनैरपि ।
यादृग्वस्तु जगत्यस्ति तादृशास्यैरयोमुखैः
ghaṃṭāmukhairveṇumukhaiḥ kiṃkiṇīvadanairapi |
yādṛgvastu jagatyasti tādṛśāsyairayomukhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैश्चिन्निभृतकंदर्परूपलावण्यकोमलैः ।
कोटिसूर्यप्रतीकाशैश्चंद्र कोटिसमप्रभैः
kaiścinnibhṛtakaṃdarparūpalāvaṇyakomalaiḥ |
koṭisūryapratīkāśaiścaṃdra koṭisamaprabhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावर्णैर्विश्वमुखैर्विश्वरूपैश्चतुर्मुखैः ।
द्विमुखैः पंचवक्त्रैश्च त्रिमुखैः षण्मुखैरपि
nānāvarṇairviśvamukhairviśvarūpaiścaturmukhaiḥ |
dvimukhaiḥ paṃcavaktraiśca trimukhaiḥ ṣaṇmukhairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकानेकमुखैः शांतैः सर्वदा सुखिभिर्युतम् ।
नानाभोगसमृद्धैश्च रतिकामसमैरपि
ekānekamukhaiḥ śāṃtaiḥ sarvadā sukhibhiryutam |
nānābhogasamṛddhaiśca ratikāmasamairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीनारायणमुखैरुमेशसमविग्रहैः ।
नानारूपधरैश्चान्यैः सेवितं मंदराचलम्
lakṣmīnārāyaṇamukhairumeśasamavigrahaiḥ |
nānārūpadharaiścānyaiḥ sevitaṃ maṃdarācalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धेनवो यत्र वेदाश्च मीमांसावत्स संयुताः ।
धर्मादयः सवर्ष्माणः पुराणानि च कर्मणा
dhenavo yatra vedāśca mīmāṃsāvatsa saṃyutāḥ |
dharmādayaḥ savarṣmāṇaḥ purāṇāni ca karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतीतिहासजातानि आगमाश्च शरीरिणः ।
स्थिताश्च मंदरे यत्र सशैलः पापनाशनः
smṛtītihāsajātāni āgamāśca śarīriṇaḥ |
sthitāśca maṃdare yatra saśailaḥ pāpanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मध्ये महापुण्यं पुरं परमशोभितम् ।
वापीतडागोपवनप्रासादशतशोभितम्
tasya madhye mahāpuṇyaṃ puraṃ paramaśobhitam |
vāpītaḍāgopavanaprāsādaśataśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तप्राकारपरिखं रत्नाट्टालकसंयुतम् ।
गोपुरैर्नवभिर्युक्तं विचित्रगृहसंयुतम्
saptaprākāraparikhaṃ ratnāṭṭālakasaṃyutam |
gopurairnavabhiryuktaṃ vicitragṛhasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य चाप्रतिमं तेज उष्णशीतादिवर्जितम् ।
तन्मध्ये नगरी पुण्या तन्मध्ये च सभा शुभा
yasya cāpratimaṃ teja uṣṇaśītādivarjitam |
tanmadhye nagarī puṇyā tanmadhye ca sabhā śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां भद्रासनं मध्ये वेदपादविचित्रितम् ।
सर्वोपनिषदाकॢप्तं पादपीठं सुशोभनम्
tasyāṃ bhadrāsanaṃ madhye vedapādavicitritam |
sarvopaniṣadākḷptaṃ pādapīṭhaṃ suśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणान्यागमास्तस्य स्वस्तीति शिवपादयोः ।
तत्रासीनो महायोगी गोक्षीरसदृशाकृतिः
purāṇānyāgamāstasya svastīti śivapādayoḥ |
tatrāsīno mahāyogī gokṣīrasadṛśākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंदस्मितसुचार्वास्योद्व्यष्टवर्षवयाः प्रभुः ।
दधान उरसामालां मणिरुद्राक्षकल्पिताम्
maṃdasmitasucārvāsyodvyaṣṭavarṣavayāḥ prabhuḥ |
dadhāna urasāmālāṃ maṇirudrākṣakalpitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभ्राण उपवीतं च कर्णिकारसमद्युतिः ।
सुरत्नकुंडलो देवः किरीटकनकांबरः
bibhrāṇa upavītaṃ ca karṇikārasamadyutiḥ |
suratnakuṃḍalo devaḥ kirīṭakanakāṃbaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाभूषणसंयुक्तो नानागंधविलेपनः ।
वामांकन्यस्तगिरिजो वीक्षमाणस्तदाननम्
nānābhūṣaṇasaṃyukto nānāgaṃdhavilepanaḥ |
vāmāṃkanyastagirijo vīkṣamāṇastadānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुग्धां च सुमुखीं बालां नवयौवनशोभिताम् ।
भूषितां चारुसर्वांगीं बिभ्रतीं कनकांबुजम्
mugdhāṃ ca sumukhīṃ bālāṃ navayauvanaśobhitām |
bhūṣitāṃ cārusarvāṃgīṃ bibhratīṃ kanakāṃbujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलिंग्य वामेनकरेण देवीं दक्षेण तस्या मुखमुन्नमय्य ।
स्पृष्ट्वा शिरो वामकरेण तस्या दक्षेण कुर्वंस्तिलकं च देवः
āliṃgya vāmenakareṇa devīṃ dakṣeṇa tasyā mukhamunnamayya |
spṛṣṭvā śiro vāmakareṇa tasyā dakṣeṇa kurvaṃstilakaṃ ca devaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिर्वीजयते देवं प्रणव व्यजनेन च ।
पूजाकांतापि कुसुमैर्मालां देवाय बिभ्रती
bhaktirvījayate devaṃ praṇava vyajanena ca |
pūjākāṃtāpi kusumairmālāṃ devāya bibhratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञप्तिर्विरक्तिर्वनिते बिभ्रत्यौ योगचामरे ।
समाधिः कार्यकर्तास्य धारणायोषिदस्य च
jñaptirviraktirvanite bibhratyau yogacāmare |
samādhiḥ kāryakartāsya dhāraṇāyoṣidasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमाश्चनियमाश्चैव किंकरास्तस्य कीर्तिताः ।
प्राणायामः पुरोधास्तु प्रत्याहारः सुवर्णधृक्
yamāścaniyamāścaiva kiṃkarāstasya kīrtitāḥ |
prāṇāyāmaḥ purodhāstu pratyāhāraḥ suvarṇadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानं च द्रविणाध्यक्षः सत्यं सेनापतिस्तथा ।
ब्रह्मप्रभृतिकीटांताः पशवस्तत्पतिः शिवः
dhyānaṃ ca draviṇādhyakṣaḥ satyaṃ senāpatistathā |
brahmaprabhṛtikīṭāṃtāḥ paśavastatpatiḥ śivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशूनां पालको धर्मः स्यादधर्मश्च तस्करः ।
मायापाशेन ते बद्धा मोचनी काशिका मृतिः
paśūnāṃ pālako dharmaḥ syādadharmaśca taskaraḥ |
māyāpāśena te baddhā mocanī kāśikā mṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाविधाश्च प्रमदा देवदेवमुमापतिम् ।
एतादृशमुमानाथं कोटिजंतुरनुस्मरेत्
nānāvidhāśca pramadā devadevamumāpatim |
etādṛśamumānāthaṃ koṭijaṃturanusmaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टान्भोगानवाप्याथ शिवलोके महीयते ।
ब्रह्मविष्णुमहेंद्राद्यास्तत्पुरद्वारपालकाः
iṣṭānbhogānavāpyātha śivaloke mahīyate |
brahmaviṣṇumaheṃdrādyāstatpuradvārapālakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीसरस्वतीदेव्यौ देहल्याद्यर्च्चनेक्षितेः ।
नियुक्ते देवदेवस्य देवाश्च सुरयोषितः
lakṣmīsarasvatīdevyau dehalyādyarccanekṣiteḥ |
niyukte devadevasya devāśca surayoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दास्यो देवाः समस्ताश्च दासा यस्य महात्मनः ।
एतादृशमहाशैलमिक्ष्वाकुः संददर्श ह
dāsyo devāḥ samastāśca dāsā yasya mahātmanaḥ |
etādṛśamahāśailamikṣvākuḥ saṃdadarśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिं प्रणम्य जाबालिमिदमाह वचस्तदा ।
गंतुकामो महाशैलं शक्तोस्यस्मिन्न वा मुने
muniṃ praṇamya jābālimidamāha vacastadā |
gaṃtukāmo mahāśailaṃ śaktosyasminna vā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममायुरल्पं कथितं यमेन ज्ञानिना पुरा
mamāyuralpaṃ kathitaṃ yamena jñāninā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकश्च बहुःप्रोक्तः कथं श्रेयो भविष्यति ।
जाबालिरुवाच-
मयापि सर्वमेतत्ते ज्ञातं दिव्येन चक्षुषा
narakaśca bahuḥproktaḥ kathaṃ śreyo bhaviṣyati |
jābāliruvāca-
mayāpi sarvametatte jñātaṃ divyena cakṣuṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुर्दशदिनं ब्रह्मन्विद्वानपि न धर्मकृत् ।
न तपस्ते ह्यनभ्यासान्न च योगोऽल्पकालतः
āyurdaśadinaṃ brahmanvidvānapi na dharmakṛt |
na tapaste hyanabhyāsānna ca yogo'lpakālataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दानं द्रविणाभावादसामर्थ्यात्तथार्हणा ।
न यज्ञो न व्रतं पूर्तं न च पुण्यमनायुषः
na dānaṃ draviṇābhāvādasāmarthyāttathārhaṇā |
na yajño na vrataṃ pūrtaṃ na ca puṇyamanāyuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चाध्यापनतीर्थादि सेवाकालविरोधतः ।
तस्मात्तत्पापनाशाय प्रायश्चित्तं न विद्यते
na cādhyāpanatīrthādi sevākālavirodhataḥ |
tasmāttatpāpanāśāya prāyaścittaṃ na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतिप्रदं तथा धर्मं गच्छ वा तिष्ठ वा मुने ।
इक्ष्वाकुरुवाच-।
यावज्जीवं प्रतिज्ञाय क्रियते यो वृषो द्विज
gatipradaṃ tathā dharmaṃ gaccha vā tiṣṭha vā mune |
ikṣvākuruvāca-|
yāvajjīvaṃ pratijñāya kriyate yo vṛṣo dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पापपरीहारो भविष्यति सुनिश्चितम् ।
तं ब्रूहि येन धर्मेण मम पापं प्रणश्यति
tena pāpaparīhāro bhaviṣyati suniścitam |
taṃ brūhi yena dharmeṇa mama pāpaṃ praṇaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन वा पुण्ययोगेन स्वर्गतिश्च भविष्यति ।
शरणं भव विप्रर्षे नरकादतिबिभ्यतः
kena vā puṇyayogena svargatiśca bhaviṣyati |
śaraṇaṃ bhava viprarṣe narakādatibibhyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वधर्मफलं प्राहुः शरणागतपालनम् ।
जाबालिरुवाच-
सत्यं स्वल्पेन कालेन न तादृग्लभ्यते वृषः
sarvadharmaphalaṃ prāhuḥ śaraṇāgatapālanam |
jābāliruvāca-
satyaṃ svalpena kālena na tādṛglabhyate vṛṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृतेत्वनृते शक्यं वक्तुं स्वप्नांतरेष्वपि ।
रहस्यमेकं किंचित्तु यस्य कस्यापि नोच्यते
amṛtetvanṛte śakyaṃ vaktuṃ svapnāṃtareṣvapi |
rahasyamekaṃ kiṃcittu yasya kasyāpi nocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इक्ष्वाकुरुवाच-
शरणं पालय मुने कालो मे निर्गमिष्यति ।
जाबालिरुवाच-
मम प्राणाधिकं विप्र रहस्यं श्रुतिचोदितम्
ikṣvākuruvāca-
śaraṇaṃ pālaya mune kālo me nirgamiṣyati |
jābāliruvāca-
mama prāṇādhikaṃ vipra rahasyaṃ śruticoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवलिंगार्चनं नाम ब्रह्मादिभिरनुष्ठितम् ।
समस्तपापशमनं सर्वोपद्रवनाशनम्
śivaliṃgārcanaṃ nāma brahmādibhiranuṣṭhitam |
samastapāpaśamanaṃ sarvopadravanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तिमुक्तिप्रदं तस्माच्छिवपूजां समाचर ।
नातिक्रामेद्यदि मुने शिवलिंगार्चनं शुभम्
bhuktimuktipradaṃ tasmācchivapūjāṃ samācara |
nātikrāmedyadi mune śivaliṃgārcanaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः शंभुपूजां विच्छिंद्यात्तेन च्छिन्नं हि मे शिरः ।
वरं शूलविनिक्षेपो वरं शाल्मलिकर्षणम्
yaḥ śaṃbhupūjāṃ vicchiṃdyāttena cchinnaṃ hi me śiraḥ |
varaṃ śūlavinikṣepo varaṃ śālmalikarṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं प्राणपरित्यागो नैव पूजाव्यतिक्रमः ।
वरं वह्निप्रपतनं वरं चाधःशिरः कृतम्
varaṃ prāṇaparityāgo naiva pūjāvyatikramaḥ |
varaṃ vahniprapatanaṃ varaṃ cādhaḥśiraḥ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं स्वमलभुक्तिर्वा नेशपूजाव्यतिक्रमः ।
अपूजयित्वा चेशानं यो हि भुंक्ते नराधमः
varaṃ svamalabhuktirvā neśapūjāvyatikramaḥ |
apūjayitvā ceśānaṃ yo hi bhuṃkte narādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापानामन्नरूपाणां तस्य भोजनमुच्यते ।
अनुच्चार्य पदं शंभोर्भुङ्क्ते यदि च खादति
pāpānāmannarūpāṇāṃ tasya bhojanamucyate |
anuccārya padaṃ śaṃbhorbhuṅkte yadi ca khādati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवेति मंगलं नाम यस्य वाचि प्रवर्तते ।
भस्मीभवंति तस्याशु महापातककोटयः
śiveti maṃgalaṃ nāma yasya vāci pravartate |
bhasmībhavaṃti tasyāśu mahāpātakakoṭayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवं प्रदक्षिणीकृत्य यो नमस्यति मानवः ।
भूमेः प्रदक्षिणं कृत्वा यत्तत्पुण्यमवाप्नुयात्
śivaṃ pradakṣiṇīkṛtya yo namasyati mānavaḥ |
bhūmeḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā yattatpuṇyamavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा नमस्कारं च पंचधा ।
पुनः प्रदक्षिणं कृत्वा नत्वा मुच्येत पातकैः
pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā namaskāraṃ ca paṃcadhā |
punaḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā natvā mucyeta pātakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्ववाद्यानि यः कुर्यात्कारयेद्वा शिवालये ।
बलेन महता युक्तो वेदसेव्यत्र जायते
sarvavādyāni yaḥ kuryātkārayedvā śivālaye |
balena mahatā yukto vedasevyatra jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावयेद्यः पुराणानि देवदेवं त्रिलोचनम् ।
सर्वपापविनिर्मुक्तो वसेच्छिवपुरे कृती
śrāvayedyaḥ purāṇāni devadevaṃ trilocanam |
sarvapāpavinirmukto vasecchivapure kṛtī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं नित्यमादरेणेशो वक्ति वाक्यं प्रियं सदा ।
एतत्संक्षेपतः प्रोक्तमीशपूजनमुत्तमम्
taṃ nityamādareṇeśo vakti vākyaṃ priyaṃ sadā |
etatsaṃkṣepataḥ proktamīśapūjanamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पायुश्च भवान्विप्र शिवपूजनमाचर ।
त्रिकालं वा द्विकालं वा एककालमथापि वा
alpāyuśca bhavānvipra śivapūjanamācara |
trikālaṃ vā dvikālaṃ vā ekakālamathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामं यामार्धमथवा शिवपूजनमाचर ।
वानप्रस्थाश्रमो भूत्वा वानप्रस्थकृताश्रयः
yāmaṃ yāmārdhamathavā śivapūjanamācara |
vānaprasthāśramo bhūtvā vānaprasthakṛtāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानप्रस्थप्रसूनैश्च प्रातःपूजय शंकरम् ।
श्रीफलैः शतपत्रैश्च पद्मसौगंधिकैरपि
vānaprasthaprasūnaiśca prātaḥpūjaya śaṃkaram |
śrīphalaiḥ śatapatraiśca padmasaugaṃdhikairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीपैर्जपाभिः पुन्नागैः करवीरैश्च पाटलैः ।
तुलस्याच रविदलैरपराजितया तथा
nīpairjapābhiḥ punnāgaiḥ karavīraiśca pāṭalaiḥ |
tulasyāca ravidalairaparājitayā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपामार्गदलै रुद्र जटादमनकेन च ।
सर्वैरेभिः समफलैर्बिल्वपत्रैश्च धूर्तकैः
apāmārgadalai rudra jaṭādamanakena ca |
sarvairebhiḥ samaphalairbilvapatraiśca dhūrtakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणैः शिरीषैः शक्तैश्च दूर्वया कोरकैरपि ।
नंद्यावर्तैरक्षतैश्च तिलमिश्रैश्च केवलैः
droṇaiḥ śirīṣaiḥ śaktaiśca dūrvayā korakairapi |
naṃdyāvartairakṣataiśca tilamiśraiśca kevalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यैरपि यथाशक्ति प्रातः संपूजयेच्छिवम् ।
कर्णिकारैश्च सौवर्णर्दूवर्ययापि शिवार्चनम्
anyairapi yathāśakti prātaḥ saṃpūjayecchivam |
karṇikāraiśca sauvarṇardūvaryayāpi śivārcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुकुलैर्नार्चयेद्देवं चंपकैर्जलजं विना ।
जलजानां च सर्वेषां पत्राणामक्षतस्य च
mukulairnārcayeddevaṃ caṃpakairjalajaṃ vinā |
jalajānāṃ ca sarveṣāṃ patrāṇāmakṣatasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशपुष्पस्य रजतसुवर्णकृतयोरपि ।
अन्यत्कृत्वा यथा यत्तु तैलपक्वं भवेन्नृप
kuśapuṣpasya rajatasuvarṇakṛtayorapi |
anyatkṛtvā yathā yattu tailapakvaṃ bhavennṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तत्पर्युषितं प्रोक्तमपूपादि गमिष्यति ।
उक्षितं यत्फलायुक्तं तैलक्षाराम्लजीरकैः
na tatparyuṣitaṃ proktamapūpādi gamiṣyati |
ukṣitaṃ yatphalāyuktaṃ tailakṣārāmlajīrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जले तत्प्रोक्षितं मूलफलशाकादिकं नृप ।
न च पर्युषितं प्रोक्तं गंगातोयं च सागरम्
jale tatprokṣitaṃ mūlaphalaśākādikaṃ nṛpa |
na ca paryuṣitaṃ proktaṃ gaṃgātoyaṃ ca sāgaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महानदीजलं सर्वं केदारजलमेव च ।
ह्रदरूपेण यत्तीर्थं कूपतीर्थेन राघव
mahānadījalaṃ sarvaṃ kedārajalameva ca |
hradarūpeṇa yattīrthaṃ kūpatīrthena rāghava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागवापीसरसां कूपेनापां च यद्भवेत् ।
तत्तीर्थतोयं सर्वं च न च पर्युषितं भवेत्
taḍāgavāpīsarasāṃ kūpenāpāṃ ca yadbhavet |
tattīrthatoyaṃ sarvaṃ ca na ca paryuṣitaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न रात्रौ जलमाहार्यं दिवा संपादयेज्जलम् ।
ससैकतं तथा धार्यं न च पर्युषितं हि तत्
na rātrau jalamāhāryaṃ divā saṃpādayejjalam |
sasaikataṃ tathā dhāryaṃ na ca paryuṣitaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विदित्वा पूजां त्वं शिवलिंगे समाचर ।
शंभुरुवाच-
एवमुक्तोथ मुनिना इक्ष्वाकुर्ब्राह्मणप्रियः
evaṃ viditvā pūjāṃ tvaṃ śivaliṃge samācara |
śaṃbhuruvāca-
evamuktotha muninā ikṣvākurbrāhmaṇapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवपूजापरो भूत्वा दिनाष्टकमतिष्ठत ।
नवमेऽथ दिने प्राप्ते प्रातःकाले कृतार्चनः
śivapūjāparo bhūtvā dināṣṭakamatiṣṭhata |
navame'tha dine prāpte prātaḥkāle kṛtārcanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरणावसरे प्राप्ते शिवपूजां विधाय सः ।
स्वान्प्राणानुपहाराय तत्याजैव महेशितुः
maraṇāvasare prāpte śivapūjāṃ vidhāya saḥ |
svānprāṇānupahārāya tatyājaiva maheśituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतं तमथ विज्ञाय यमदूताः समागताः ।
यमलोकप्रापका ये यतमास्थाय तस्थिरे
mṛtaṃ tamatha vijñāya yamadūtāḥ samāgatāḥ |
yamalokaprāpakā ye yatamāsthāya tasthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैवाश्चापि समायाता दूता वह्निमुखादयः ।
तेषामन्योन्यवादोभून्मामको मामकस्त्विति
śaivāścāpi samāyātā dūtā vahnimukhādayaḥ |
teṣāmanyonyavādobhūnmāmako māmakastviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यामः पाशपाणिः शिवदूतमथार्दयत् ।
अथ वह्निमुखः क्रुद्धो यमदूतशतं ततः
atha yāmaḥ pāśapāṇiḥ śivadūtamathārdayat |
atha vahnimukhaḥ kruddho yamadūtaśataṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाकायस्तथा भूत्वा गृहीत्वा च करेण तत् ।
शिरांसि च तथैकेनापीड्य चिच्छेद शष्पवत्
mahākāyastathā bhūtvā gṛhītvā ca kareṇa tat |
śirāṃsi ca tathaikenāpīḍya ciccheda śaṣpavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारयित्वा ततो दूतानादायेक्ष्वाकुमभ्यगात् ।
निवेदयामास च तं वीरभद्राय धीमते
mārayitvā tato dūtānādāyekṣvākumabhyagāt |
nivedayāmāsa ca taṃ vīrabhadrāya dhīmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चापि शंकरायाथ तं प्राह च महेश्वरः ।
त्वयाष्टदिनपूजैव कृता कृष्णा दिने दिने
sa cāpi śaṃkarāyātha taṃ prāha ca maheśvaraḥ |
tvayāṣṭadinapūjaiva kṛtā kṛṣṇā dine dine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमनिंदः पुरा मां च लिंगं शिश्नाग्रमित्युत ।
तेनैव पापयोगेन शिश्नवक्त्रो भविष्यसि
tvamaniṃdaḥ purā māṃ ca liṃgaṃ śiśnāgramityuta |
tenaiva pāpayogena śiśnavaktro bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिश्नाग्रे विवरं चक्रं जिह्वानासादिवर्जितः ।
पूर्वं मन्नामवक्तृत्वाद्वक्ता चापि भविष्यसि
śiśnāgre vivaraṃ cakraṃ jihvānāsādivarjitaḥ |
pūrvaṃ mannāmavaktṛtvādvaktā cāpi bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेशवचनात्सोपि तथाभूतोभवत्क्षणात् ।
शंभुरुवाच-
य इदं शृणुयान्नित्यं पुराणाख्यानमुत्तमम्
atheśavacanātsopi tathābhūtobhavatkṣaṇāt |
śaṃbhuruvāca-
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ purāṇākhyānamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तपापबंधश्च शिवभक्तो भविष्यति ।
स याति च शिवस्थाने वक्ता चापि तथा भवेत्
vimuktapāpabaṃdhaśca śivabhakto bhaviṣyati |
sa yāti ca śivasthāne vaktā cāpi tathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्च वक्ति कथामेनां हरेण सदृशो भवेत् ।
उक्त्वा कथामिमां पूर्वमधीरो नाम भूमिपः
yaśca vakti kathāmenāṃ hareṇa sadṛśo bhavet |
uktvā kathāmimāṃ pūrvamadhīro nāma bhūmipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गं स गतवान्राजा कृतपापोथ भार्यया
svargaṃ sa gatavānrājā kṛtapāpotha bhāryayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.